Լոռու մարզպետարանը կտուգանի համայնքների այն ղեկավարներին, որոնք աղբահանության գործը պատշաճ չեն կազմակերպի

Ամանորին ընդառաջ զբոսաշրջիկների մի խումբ այցելել էր Լոռու մարզի Օձուն համայնքի տեսարժան վայրեր, շարժվել քայլուղիներով ու ահազանգել տարածքների աղտոտված լինելու մասին: Գրառման տակ բազմաթիվ մեկնաբանություններ եղան, որոնք եւս վկայում էին տեսարժան վայրերի ու այդ վայրեր տանող ճանապարհների՝ աղբով լցված լինելու մասին:

Լոռու փոխմարզպետ Գայանե Մարկոսյանը ՀԺ-ի հետ զրույցում նշեց՝ տարիներ շարունակ աղբահանության խնդիրն իսկապես չլուծված է մնում մի շարք պատճառներով: «Դրանցից մեկը համայնքների, հատկապես գյուղական համայնքների ղեկավարների կողմից բնակիչների հետ տարվող թույլ աշխատանքն է: Այստեղ կա նաեւ բնակիչների մոտեցման խնդիրը: Կոնկրետ Օձունի դեպքը շատ ցավալի էր, երբ Հայաստանում արշավային տուրիզմով զբաղվող հայտնի կազմակերպություններից մեկը նման բացասական մեկնաբանություն թողեց, ինչն ինձ համար Օձունի համայնքապետի բացթողումն էր: Օձունի համայնքապետը երեկ չէ, որ ընտրվել է, տարիներ շարունակ լինելով համայնքի ղեկավար՝ շատ լավ տիրապետում է համայնքի խնդիրներին, բայց միակ պատճառաբանությունը, որ համայնքի ղեկավարը բերել է, բանվորների առողջական խնդիրներն են»,- ասաց նա:

Շարունակելով նաեւ նշեց. «Տարիներ շարունակ նույն խնդիրն ունենալով գյուղում՝ որեւէ բնակչի նկատմամբ որեւէ վարչական վարույթ անգամ չի հարուցել, որպեսզի գոնե օրինակ լինի մյուսների համար: Եվ հետո, համայնքապետի պարտադիր լիազորությունների մեջ է աղբահանության գումարների հավաքագրումն ու շրջակա միջավայրի պահպանությունը, ինչպես նաեւ զբոսաշրջության խթանումը համայնքում»:

Գայանե Մարկոսյանը համայնքի ղեկավարներին հիշեցնում է երկրի ղեկավարության որդեգրած քաղաքականության մասին՝ երկիրը մաքրել աղբից ու խթանել զբոսաշրջությունը: Այս դեպքում համայնքապետն ուղղակի խոչընդոտում է այդ քաղաքականությանը. «Նման դեպքերում մեր վերաբերմունքը կլինի համարժեք: Մինչ օրս որեւէ համայնքապետի նկատմամբ չի կիրառվել վարչական վարույթ, բայց իմ առաջարկով եկանք այն եզրակացության, որ համայնքապետները խնդրի լուծման այլ տարբերակ մեզ չեն թողել»:

Նմանատիպ խնդիրները, ըստ փոխմարզպետի, միայն Օձունում չեն: Ահազանգեր են ստացվել Նոր Խաչակապից, Հարթագյուղից, Թռչկանից ու մարզի մի շարք զբոսաշրջային կենտրոններից: Միակ լուծումը համայնքապետներին սթափեցնելն է. «Այն պատճառաբանությունները, թե չգիտենք ով է, որ տուգանենք, չեն ընդունվելու: Ես վստահ եմ՝ հատկապես գյուղական համայնքներում բոլորը գիտեն, թե ովքեր են նրանք»:

Մարզպետի տեղակալը, շարունակելով Օձունի թեման, ասում է, որ այստեղ խնդիր է ոչ միայն աղբահանության կազմակերպումը, այլ նաեւ աղբի վարձավճարների հավաքումը, համայնքի ղեկավարի՝ սխալ թվեր ներկայացնելը, ու ոչ միայն. «Համայնքում հաշվառված է 7.000-ից ավելի բնակիչ: Համայնքապետն առանց որեւէ հիմքի, փաստի կամ տեղեկանքի, որոշել է, որ իր մոտ ապրում է 4,000 բնակիչ: Բայց վերջին վիճակագրական տվյալներով Օձունում փաստացի բնակվողների թիվը 7,000-ից ավելի է, ու որոշել է այդ 4,000-ից հարկ գանձել: Տարեվերջին էլ այդ թիվն իջեցրել է 3,000-ի, ու ստացվում է, որ, օրինակ, աղբավճարների գանձման դեպքում 100 դրամով տարեվերջին պետք է հավաքվեր 3 մլն դրամ, ու այդ 3 մլն դրամից էլ գանձել է 500 հազար դրամ: Ստացվում է՝ չնչին գումար է գանձել: Սրա հետ մեկտեղ, սակայն, համայնքն ամեն տարի 10 մլն դրամ գումար է վճարում աղբահանության համար, որպեսզի աղբահանության համար ստեղծված ՀՈԱԿ-ն իրականացնի աղբահանություն»:

Ստացվում է՝ բյուջեն նորմալ չի հավաքվում, եւ ՀՈԱԿ-ին էլ չի՞ պարտադրվում ապահովել արդյունք: «Համայնքապետը, վերեւում արդեն ասացի, նշել է, թե գյուղում 3,000 բնակիչ է ապրում, բայց աղբահանության համար կազմված պայմանագրում բնակչության թիվը նշել է 8,000»,- պատասխանեց մարզպետի տեղակալը՝ այս ամենը որակելով անպատասխանատու մոտեցում: Փոխմարզպետը, երբ համայնքի ղեկավարից հետաքրքրվել է ներկայացված թվերի՝ իրական լինելու մասին, համայնքի ղեկավարը պատասխանել է, թե դա իր կարծիքն է, որ գյուղից 4,000 հոգի բացակայում է. «Ես էլ պահանջել եմ, որ բացակայող 4,000 բնակչի մասին փաստող տեղեկանք ներկայացնել: Պարզապես հնարավոր չէ, որ համայնքի կեսից ավելին բացակայի»:

Համայնքի ղեկավարին առաջարկվել է նաեւ վերանայել աղբահանություն իրականացնող ՀՈԱԿ-ի հետ կնքված պայմանագիրը: Ըստ փոխմարզպետի՝ ՀՈԱԿ-ի տնօրենը հենց համայնքապետի եղբայրն է, ով, սակայն, մարզպետարանում հրավիրված քննարկմանը չի եկել: Փոխարենը ՀՈԱԿ-ի շահերը պաշտպանել է գյուղապետը, որը, ըստ Գայանե Մարկոսյանի, պետք է հակառակ կողմում լիներ. վճարեր եւ պահանջեր նորմալ ծառայություն:

Անդրադառնալով վարչական վարույթ հարուցելու հնարավորությանը՝ մարզպետի տեղակալը հղում է անում Վարչական իրավախախտումների վերաբերյալ օրենսգրքին, որի 43-րդ հոդվածը սահմանում է, որ աղբահանության աշխատանքները ժամանակին չկազմակերպելն առաջացնում է տուգանքի նշանակում պաշտոնատար անձի նկատմամբ 100-200 հազար դրամի չափով, իսկ նույն խախտումը 1 տարվա ընթացքում կրկնվելու դեպքում՝ 200-300 հազար դրամի չափով:

Գայանե Մարկոսյանը նշեց՝ իրենք համայնքների ղեկավարներին ժամկետներ են տվել, որոնց ընթացքում խնդիրը չվերացնելու դեպքում արդեն իսկ տուգանքներ կկիրառվեն. «Մեր նպատակը որեւէ մեկին պատժելը չէ, այլ որ սա զգաստացնող լինի համայնքի ղեկավարի ու բնակչության համար»: