Երրորդ համաշխարհայինը հետաձգվում է. ԱՄՆ-ը հասել է իր նպատակին

Վերջին շաբաթվա ընթացքում շատ էր խոսվում երրորդ համաշխարհային պատերազմի հավանականության մասին: Պատճառը այս շրջանում ԱՄՆ-Իրան առանց այդ էլ լարված հարաբերությունների աննախադեպ սրումն էր:

Հունվարի 3-ին Բաղդադի միջազգային օդանավակայանի մերձակայքում ամերիկյան օդուժի հարվածով սպանվեց Իրանի Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) «Ղոդս» հատուկ ստորաբաժանման հրամանատար գեներալ Ղասեմ Սուլեյմանին եւ եւս 9 հոգի: Գեներալին «չեզոքացնելու» հրամանը տվել է անձամբ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը։ ԱՄՆ-ն իր հարվածը որակել է որպես պաշտպանական գործողություն, որն ուղղված էր կանխելու տարածաշրջանում ԱՄՆ-ի շահերի դեմ հետագա հարձակումների կազմակերպումը: ԱՄՆ պետքարտուղար Մայք Պոմպեոն հայտարարել է, որ իրենք հստակ տեղեկություններ են ստացել առ այն, որ գեներալ Սուլեյմանին ծրագրել էր մի շարք հարձակումներ, ապա հավելել, որ իրենք «հստակ չգիտեն՝ որտեղ եւ հստակ չգիտեն՝ երբ», սակայն հստակ իմացել են, որ նման հարձակումներ ծրագրվել են:

Սուլեյմանին մեծ ժողովրդականություն էր վայելում Իրանում, ուստի զարմանալի չէ, որ նրա սպանությունից հետո ԻԻՀ Գերագույն առաջնորդ այաթոլլա Ալի Խամենեին խոստացավ խստորեն պատասխանել Սուլեյմանիի սպանության մեղավորներին, իսկ արտաքին գործերի նախարար Ջավադ Զարիֆն ԱՄՆ-ի այդ գործողությունն անվանեց միջազգային ահաբեկչական ակտ։

Փոխադարձ սպառնալիքներով հանդես եկավ Թրամփը՝ նշելով, որ եթե Իրանը հարվածի ամերիկացիներին կամ ամերիկյան օբյեկտներին, ապա իրենք կհարվածեն Իրանում թիրախավորած 52 օբյեկտներին, «որոնք կարեւոր նշանակություն ունեն Իրանի եւ իրանական մշակույթի համար»:

Ի պատասխան գեներալի սպանությանը, Իրանը հրթիռակոծել էր Իրաքի Այն ալ-Ասադում տեղակայված ԱՄՆ-ի ռազմաբազան: Հարվածից հետո իրանական մամուլում տեղեկատվություն տարածվեց ամերիկացի 80 զոհերի մասին, սակայն ամերիկյան կողմը հերքեց զոհերի առկայությունը, իսկ հետագայում տեղեկատվությունը այդպես էլ չհաստատվեց: Ի հեճուկս Թրամփի՝ իրանական 52 օբյեկտների մասին հայտարարության՝ Իրանի կողմից հրթիռակոծության պատասխանը հետեւեց պատժամիջոցների տեսքով: Դրանք, Թրամփի խոսքով, «հսկայական ավերիչ ազդեցություն կունենան Իրանի երկրի տնտեսության վրա»:

ԱՄՆ ռազմական օբյեկտների հրթիռակոծությունից հետո ՄԱԿ-ում Իրանի մշտական ներկայացուցիչ Մաջիթ Թախտ-Ռավանչին հայտարարեց, որ Իրանն ավարտել է իր վրեժը գեներալ Սուլեյմանիի սպանության համար եւ նոր ռազմական գործողություններ այլեւս չի ձեռնարկի: Իրանի նման դիրքորոշման վրա թերեւս իր ազդեցությունն էր ունեցել Թեհրանի միջազգային օդանավակայանի տարածքում ուկրաինական մարդատար ինքնաթիռի կործանումը, որի հետեւանքով զոհվեց 176 մարդ: Կործանումից հետո գլխավոր վարկածը տեխնիկական անսարքությունն էր, սակայն հաջորդ օրը տեղեկություններ սկսեցին տարածվել այն մասին, որ ինքնաթիռը պատահաբար խոցվել է իրանական ՀՕՊ-ի կողմից: Որոշ ժամանակ անց Իրանն ընդունեց մեղքը, խոստացավ պատժել մեղավորներին եւ փոխհատուցել վնասը:

Իրանի՝ ուկրաինական ինքնաթիռի խոցումը խոստովանելուց հետո իրանցի ուսանողները Թեհրանում եւ Սպահանում դուրս են եկել փողոց: Բողոքի ակցիաների մասնակիցները պահանջում են չբավարարվել ներողություններով եւ հրաժարականներով, այլ օրենքի ողջ խստությամբ պատժել ինքնաթիռի խոցման մեղավորներին: Ցույցերը շուտով նաեւ հակակառավարական բնույթ են ստացել՝ ուղղվելով հոգեւոր առաջնորդ Ալի Խամենեիի դեմ:

«Ամիր Քաբիր» համալսարանաի տարածքից հունվարի 11-ի երեկոյան ոստիկանությունը բերման ենթարկեց Իրանում Մեծ Բրիտանիայի դեսպան Ռոբ Մաքեյրին: Իրանի իշխանությունները նրան մեղադրում էին ցուցարարներին ուղղորդելու եւ հակակառավարական տրամադրություններ տարածելու մեջ: Վերջինիս ասում էր, թե «Ամիր Քաբիր» համալսարան էր եկել ավիավթարի զոհերի հիշատակը հարգելու նպատակով: Հաջորդ օրն արդեն իշխանությունների աջակիցներն էին բողոքի ցույց անցկացնում Մեծ Բրիտանիայի դեսպանատան մոտ՝ պահանջելով փակել այն:

Այսպիսով, ստեղծված իրավիճակից առայժմ «հաղթող» է դուրս գալիս ԱՄՆ-ը: Նախ, կատարելով էսկալացիայի առաջին քայլը. Միացյալ Նահանգները չեզոքացրեցին սեփական անվտանգության համար սպառնալիք հանդիսացող հեղինակավոր եւ արհեստավարժ գեներալի, ինչպես նաեւ նրա հետ գտնվող մյուս ռազմական գործիչներին: Առաջին հայացքից, իհարկե, կարող է թվալ, թե ԱՄՆ-ին չհաջողվեց լիովին ապահովել սեփական անվտանգությունը՝ նկատի ունենալով Իրաքում տեղակայված օբյեկտների հրթիռակոծումը Իրանի կողմից:

Մյուս կողմից, սակայն, Իրանի այդ գրոհը թույլ տվեց ԱՄՆ-ին լեգիտիմացնել տնտեսական նոր պատժամիջոցների սահմանումը (թեեւ, հանուն արդարության հարկ է նշել, որ ԱՄՆ-ը երբեւէ կաշկանդված չեն եղել պատժամիջոցների լեգիտիմության հարցով): Անգամ եթե պատժամիջոցները «հսկայական ավերիչ ազդեցություն» չունենան Իրանի տնտեսության վրա՝ դրանք հավելյալ բարդություններ են առաջացնելու երկրի ներսում: Այս առումով հատկանշական է նաեւ խոցված ինքնաթիռի պատճառով իրանցի ուսանողների բարձրացրած բողոքի ալիքը, որը ցույց տվեց, որ ցանկացած բողոք ինչ-որ պահի կարող է ստանալ հակակառավարական բնույթ:

Բացի վերոնշյալից՝ որպես «բոնուս» ԱՄՆ-ը ստացավ ԻՀՊԿ ՀՕՊ-ի սխալը, որի հետեւանքով խոցվեց այլ երկրի քաղաքացիական ինքնաթիռ եւ զոհվեցին քաղաքացիական անձինք, ինչն էլ հանգեցրեց Իրանի միջազգային վարկանիշի անկմանը: Միացյալ Նահանգները, թերեւս, կարողացան հասնել այս փուլում իրենց նպատակին՝ առանց երրորդ համաշխարհային պատերազմ սկսելու:

Տպել
2362 դիտում

Մի շարք դիրքորոշումներ երկրում վերջին օրերին տեղի ունեցող իրադարձությունների վերաբերյալ․ Արման Թաթոյան

Հորդորում ենք զգուշավորություն դրսևորել Հայոց բանակի և զորականների առնչությամբ գնահատականների հարցում. Մայր Աթոռ

Փետրվարի 27-ին նախատեսված է սիմֆոնիկ նվագախմբի համերգը հետաձգվում է․ Ֆյոդոր Ռուդինը չեղարկել է իր այցը Հայաստան

Հակոբ Արշակյանը ներկայացրել է հայկական արտադրության հարվածային ԱԹՍ-ն

Կարեն Բաբակեխյան, Սաշիկ Աֆյան, Շերիֆ. ովքեր եւ ինչով են հայտնի վարչապետի հրաժարականը պահանջող նախկին ոստիկանները

ԵՄ-ն ընդգծում է նոյեմբերի 9-ի հայտարարության դրույթների իրականացման՝ բոլոր գերիների վերադարձման անհրաժեշտությունը

Կենդանիներին պատվաստողների ուսուցման ծրագրի մասնակիցները անասնաբուժական միջոցառումներ կիրականցնեն

ՊՆ վարչական համալիրում անցկացվել է զինված ուժերի ֆինանսիստների հավաք-խորհրդակցություն

Արցախի ՄԻՊ-ը ողջունում է Եվրոպական օմբուդսմանի ինստիտուտի գլխավոր քարտուղար Ժոզեֆ Սիգելեի հայտարարությունը

Այ սրիկաներ, այ տականքներ, դուք ներում չունեք. Հովհաննես Ազոյանը՝ ընդդիմության բեմադրած ներկայացման մասին

Արմեն Սարգսյանը հանդիպել է Հայրենիքի փրկության շարժման ղեկավարների հետ

Աշոցքի տարածաշրջանի ավտոճանապարհներին տեղ-տեղ մերկասառույց է

Քաղաքապետը Վլադիլեն Բալյանին է հանձնել Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչումը (լուսանկարներ)

«Եկեք հարցերի չպատասխանեմ, ես զինվորական մարդ եմ». գեներալ-մայոր Պողոսյանը՝ ԳՇ-ի հայտարարության տակ չստորագրելու մասին

Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Ֆրանսիայի նախկին արտգործնախարար Բեռնար Քուշներին

Տրանսպորտային ապաշրջափակման արդյունքում մենք երկաթուղային կապ կունենանք, թե՛ Իրանի, թե՛ Ռուսաստանի հետ. փոխնախարար

Արման Բաբաջանյանը նախագահին խնդրել է ընթացք տալ վարչապետի՝ ԶՈւ շտաբի պետին ազատելու հրամանին

ՀՓՇ անդամների հարձակումների նպատակն է գործընթացները տեղափոխել հակասահմանադրական դաշտ․ «Իմ քայլի» հայտարարությունը

22.520՝ մշտադիտարկում, 10.330 ստուգայց, 1.411 խախտում. ԱԱՏՄ-ն ներկայացրել է 2020 թվականի հաշվետվությունը

Արա Այվազյանը Բուլղարիայի Հանրապետության փոխվարչապետի հետ քննարկել է երկկողմ օրակարգի հարցերի լայն շրջանակ

Ցուցարարները Բաղրամյան պողոտայում խորոված են պատրաստել

Յուրաքանչյուր պրոֆեսիոնալ աշխատանք կատարող պաշտոնյա պետք է իր գործով զբաղվի. ԿԳՄՍ նախարարը՝ ԳՇ հայտարարության մասին

Հայտնի են Հանրային հեռարձակողի խորհրդի անդամների մրցույթում հաղթողների անունները  

Արմեն Սարգսյանն այցելել է զինված ուժերի գլխավոր շտաբ

Կոչ եմ անում Ադրբեջանին անհապաղ ազատ արձակել բոլոր հայ ռազմագերիներին և քաղաքացիական անձանց․ Ժոզեֆ Սիգելե

Քիչ առաջ ավարտվեց ընդդիմադիրների և ՀՀ նախագահ հանդիպումը. Արթուր Վանեցյանը մանրամասներ ներկայացրեց

Նախորդ 5 տարիներին անչափահասների ինքնասպանության 35 եւ ինքնասպանության փորձի 89 դեպք է գրանցվել

Անցկացվել է ԶՈՒ մարզական վաշտում զինծառայության նշանակման նպատակով քաղաքացիների ընտրության հանձնաժողովի նիստը

Զարմացած եմ, որ նման որոշում է կայացրել մեր լավ շախմատիստը, բայց դա իր իրավունքն է. նախարարը՝ Արոնյանի հեռանալու մասին

Լենա Նանուշյանն ու Սերգեյ Կոպիրկինն այցելել են Ինֆեկցիոն հիվանդությունների ազգային կենտրոն

Միրզոյանն ու Մատվիենկոն քննարկել են Ադրբեջանում պահվող հայ գերիների հայրենիք վերադարձի խնդիրը

Նախագահը Օնիկ Գասպարյանին պաշտոնից ազատելու վերաբերյալ վարչապետի առաջարկությունը հետ չի ուղարկել

Միջպետական և հանրապետական նշանակության բոլոր ավտոճանապարհները բաց են

Արմեն Սարգսյանը հանդիպումներ է ունեցել խորհրդարանական ուժերի ներկայացուցիչների հետ

Պուտինը ԱԽ օպերատիվ խորհրդակցության ժամանակ քննարկել է իրավիճակը Լեռնային Ղարաբաղում

19 գեներալը և ժողովրդի 0.5 տոկոսը երկրի օրակարգը թելադրողը չեն. Կարեն Անդրեասյան

Վահան Քերոբյանը ծանոթացել է Գյուղական ֆինանսավորման կառույցի գործունեությանը

Երբ սպորտը կախված է անհատների քմահաճույքներից

Մարտի 15-ից ԵՊՀ կրթական բոլոր ծրագրերով ուսումնական գործընթացն իրականացվելու է առկա

Ընդդիմությունը երթ է անցկացնում Երևանի փողոցներում