Հուսով եմ Ներկայացուցիչների պալատի կատարած սխալը ԱՄՆ Սենատը չի կրկնի. Էրդողանը՝ Թրամփի հետ հանդիպմանը

Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը Հայոց ցեղասպանության թեմային անդրադարձել է նաև ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփի հետ հանդիպումից հետո անցկացված համատեղ ասուլիսի ընթացքում:

Էրդողանի խոսքերով ահաբեկչական կազմակերպությունների նկատմամբ համակրանք ունեցող որոշ շրջանակներ, ապատեղեկատվություն տարածելով, փորձում են հանրության ընկալումները թունավորել, թուրք-ամերիկյան հարաբերությունները փչացնել: Ըստ նրա՝ այդ շրջանակները փորձում են անգամ պատմական հարցերը աղավաղելով թուրք-ամերիկյան երկկողմ հարաբերություններին հարվածող նոր խնդիրներ առաջ բերել:

Նա նշել է, որ հանդիպման  ընթացքում Թրամփին փոխանցել է, որ Ներկայացուցիչների պալատում հոկտեմբերի 29-ին  ընդունած որոշումները ծառայում են վերոնշյալ նպատակին, վիրավորում են թուրք ազգին, ձգտում են թուրք-ամերիկյան հարաբերություններին վրա ստվեր նետել:

Շարունակելով թեման՝ Էրդողանը կրկին առաջ է տարել պատմաբանների հանձնաժողով ստեղծելու մասին Թուրքիայի տխրահռչակ թեզերը.

«104 տարի առաջ պատերազմական պայմաններում տեղի ունեցած խնդրի վերաբերյալ որոշում կայացնողները ոչ թե քաղաքական գործիչները, այլ պատմաբանները պետք է լինեն: Այս հարցում մեր ճակատը բաց է, գլուխներս՝ ուղիղ, ինքնավստահությունը՝ բարձր: Բացեիբաց ասում եմ՝ Թուրքիան այս հարցում երկխոսության և ազատ քննարկման միջավայրի կողմնակից է: Դեռ ուժի մեջ է պատմաբանների համատեղ հանձնաժողով ստեղծելու մասին հայկական կողմին մեր արած առաջարկը»: 

Վերջում Էրդողանը խոսել է նաև արխիվները բացելու մասին թուրքական կողմի  «պատրաստակամության»մասին:

«Մենք մեր բոլոր արխիվները բացել ենք, ԶՈՒ-ի արխիվներում 1 մլն-ից ավել փաստաթղթեր կան: Ամեն պահ կարող են (հայերը) գալ, շրջեն այդ արխիվներով, տեսնեն և իրենց ուսումնասիրությունները կատարեն», Ermenihaber-ի փոխանցմամբ, ասել է Էրդողանը՝ մոռանալով, սակայն, որ բազմաթիվ են եղել դեպքերը, երբ օտարերկրացի, այդ թվում՝ հայ ուսումնասիրողների համար արխիվների ոչ բոլոր բաժիններն են հասանելի:  

 Թրամփի հետ հանդիպումից հետո Կրոնական գործերի կենտրոնում Էրդողանը անդրադարձել է Ներկայացուցիչների պալատի կողմից Հայոց ցեղասպանությունը ճանաչող բանաձևի ընդունմանը:

Էրդողանը նշել է, որ բանաձևի ընդունումն ամոթալի որոշում է և որ իրենց ժողովրդի պատմության մեջ չկան այնպիսի սև հետքեր, որոնց համար չկարողանան պատասխան տալ:

«Մենք մեր բոլոր արխիվները բացեցինք հետազոտողների համար: Հայաստանին ասացինք՝ եկեք միասին պատմության հանձնաժողով հիմնենք: Ասացինք նաև, որ եթե արխիվներ ունեք, դուք էլ բացեք: Մենք բացեցինք: Մենք միայն Թուրքիայի զինված ուժերի արխիվում շուրջ 1 մլն փաստաթուղթ ունենք, ասացինք՝ համեցեք: Չեկան:  Ինչու՞ չեն գալիս: Քանի որ գիտեն, որ երբ սկսեն աշխատել, չեն կարողանալու գտնել այն, ինչ փնտրում են»,- ասել է նա:

Թուրքիայի նախագահը, կրկնելով նախկինում բազմիցս հնչեցրած խոսքերը, ասել է, որ այս հարցը պատմաբանների, քաղաքագետների, հնագետների հարցն է և այդ շրջանակներում պիտի ընթանան աշխատանքները, իսկ քաղաքական գործիչներն էլ համապատասխան որոշում կայացնեն ըստ այդմ: 

Նրա խոսքով` հակառակ դեպքում ձեռնարկված բոլոր քայլերը քաղաքական են, որոնք իրենց չեն ստիպի հետքայլ անել:

«Հայաստանը դեռ երեկվա պետություն է, դրանից առաջ էլ նրանք փախստականի պես դեգերում էին տարբեր վայրերում: Թուրքիայում ևս նույն կերպ որպես փախստական էին ապրում, և հարկադիր տեղահանություն եղավ: Գիտե՞ք Թուրքիայում 100.000 հայ  է ապրում, որոնցից 60.000-ը Թուրքիայի քաղաքացիներ են, իսկ 40.000-ը` ապօրինի ներգաղթյալ»,-նշել է Էրդողանը:

Թուրքիայի նախագահը՝ հիշեցնելով 2009թ. Ցյուրիխում ստորագրված հայ-թուրքական արձանագրությունները, նշել է, թե իբր Հայաստանն է խուսափել դրանց վավերացումից:

Հայկական սփյուռքին Էրդողանը մեղադրել է «Թուրքիան սևացնող  արշավները» իրականացնելու մեջ՝ նկատի ունենալով Հայոց ցեղասպանության բանաձևի ընդունումը ԱՄՆ-ում:

«Ովքեր ցանկանում են նմանատիպ որոշումներով մեզ ճնշել, վաղ թե ուշ հասկանալու են, որ սխալվել են: Մենք շարունակելու ենք մեր այն դիրքորոշումը, որ այս հարցը պատմաբանների կողմից է ուսումնասիրվելու և քննարկվելու: Հույս ունեմ, որ Ներկայացուցիչների պալատի արած սխալը ԱՄՆ Սենատը չի  կրկնի»,- շեշտել է Թուրքիայի նախագահը: