Առաջարկվում է տուգանել շներին առանց դնչկալի զբոսանքի տանողներին. շուն պահողները դեմ են կենդանուն ճնշելուն

Երեւանում զբոսնելիս ամեն քայլափոխի կարելի է հանդիպել մարդկանց, որոնք իրենց շներին դուրս են բերում զբոսանքի առանց դնչկալների, երբեմն նաեւ առանց վզկապների: Շուն պահող քաղաքացիների մեծ մասը սահմանված կանոնները չեն պահպանում, իսկ օրենքը պահանջում է՝ անգամ մի քիչ ագրեսիվ եւ խոշոր չափերի շնատեսակներին զբոսանքի տանելիս հագցնել դնչկալ, անպայման կարճ կապի վրա պահել:

«Թափառող կենդանիների վնասազերծման կենտրոն» ՀՈԱԿ-ի տնօրեն Արմեն Բեգոյանի համոզմամբ՝ մեր քաղաքացիների կողմից հազվադեպ են արվում օրենքով նախատեսված քայլերը: «Սա խնդիր է, որովհետեւ ազատ բաց թողնելով՝ կենդանին իրենցից բավականին հեռու է լինում եւ կարող է վտանգ ներկայացնել: Եթե անգամ որեւէ մեկին չի վնասում, ամեն դեպքում, մանկահասակ երեխաների համար այն վախենալու է, նրանք խուսափում են, փախչում: Բացի փոքրիկ շներից (ձեռքի, գրպանի շուն)՝ մնացածը պետք է լինեն դնչկալներով, եթե հասարակության մեջ են»,- նկատեց նա:

Համաձայն 2011 թվականի ՀՀ Երեւանի ավագանու N312-Ն որոշման (Երեւան քաղաքում ընտանի կենդանիներին հաշվառելու եւ պահելու կանոնները հաստատելու մասին)՝ շների զբոսանքի ժամանակ տիրապետողը պարտավոր է շանը պահել դնչկալով՝ մայթերով շարժման ժամանակ, հետիոտնի ճանապարհին, մարդաշատ վայրերում եւ երթեւեկության հատման մասերում։ Հասարակական վայրերում տիրապետողը պետք է ագրեսիվ շանը պահի կարճ կապի վրա եւ դնչկալով։ Իսկ առանց դնչկալի եւ կապի շանը զբոսանքի տանելու առանձնացված վայրերն սահմանվում են Երեւանի քաղաքապետի կողմից:

Բեգոյանի խոսքով՝ օրենքի նոր նախագիծ է մշակվում, որի նախնական քննարկումներին մասնակցել է նաեւ իրենց ՀՈԱԿ-ը: Նախատեսվում է հասարակական վայրերում շներին առանց դնչկալի զբոսանքի տանելու դեպքում նրանց տերերին ենթարկել վարչական պատասխանատվության՝ տուգանել:

Նա նաեւ նկատեց՝ Երեւան քաղաքի վարչական տարածքում ընտանի կենդանիներ պահելու թույլտվության համար գոյություն ունեցող տեղական տուրքը եւս մարդիկ չեն վճարում. «Ընթացիկ տարվա համար՝ 5000 դրամ է, բայց չեն տալիս»:

«Հայկական ժամանակ»-ը հարցում անցկացրեց քաղաքի որոշ հատվածներում զբոսնող շնատերերի հետ: Հարկ է նշել, որ մեր հարցվածները շներին հանել էին զբոսանքի առանց դնչկալի, բայց կարճ կապով: Անահիտ Վարդանյանը մեկ տարի է, ինչ պահում է «պուդել» տեսակի շուն, այդ ընթացքում դնչկալ չի հագցրել: Մեր զրույցում վստահեցրեց, որ չի էլ պատրաստվում հագցնել՝ անկախ ամեն ինչից:

«Այսքան ժամանակ կարիք չի եղել, շունը չի հարձակվել ոչ ոքի վրա: Մեր դիմացի այգում մեծ շներ կան, որոնք դնչկալներով են ու ագրեսիվ, բայց իմ շունը լսող է, բոլորովին կարիք չկա նրան տանջելու»,- ասաց նա: Անահիտ Վարդանյանը եւս 5 հազար դրամները չի մուծում, սակայն այն համոզմանն է, որ եթե այդ գումարներն օգտագործվեն թափառական շների խնամքի համար, ապա կտրամադրի:

Ռուզաննա Երիցյանն արդեն մի տարի է, ինչ պահում է «Կոկեր սպանիել» տեսակի շուն, դնչկալ չի հագցրել: «Մեծ շներից վախենում եմ, կարծում եմ՝ մեծ շների դեպքում պարտադիր պետք է հագցնել»,- ասաց նա: Մեր հարցվածներից շատերն էլ այն համոզմանն են, որ պահանջվող 5 հազար դրամները լրիվ անհիմն են, դա քայլ է՝ մարդկանց համար հավելյալ խոչընդոտ ստեղծելու:

Ըստ Արմեն Բեգոյանի՝ կենդանիների, մասնավորապես շների խնամքի դեպքում մեզ մոտ դեռ չի զարգացել մեկ այլ՝ ոչ պակաս կարեւոր մշակույթ: Խոսքը հասարակական վայրերում կենդանու բնական կարիքները հոգալու եւ հետքերը չվերացնելու մասին է: «Հիմնականում դուրս են բերում, որպեսզի կենդանին իր բնական կարիքները հոգա: Տիրոջ մոտ պարտադիր պետք է լինի ձեռնոց եւ համապատասխան տոպրակ, որպեսզի շան կարիքները հոգալուց հետո նա անմիջապես հագնի ձեռնոցը, վերցնի կեղտն ու գցի աղբարկղ»,- շեշտեց Բեգոյանը:

Նա նկատեց, որ վերջին մի քանի տարիներին այդ մշակույթը քիչ թե շատ զարգացել է քաղաքի կենտրոնում. «Ես տեսնում եմ, որ նրանք համապատասխան պատրաստվածություն ունեն, բայց դա նկատել եմ միայն կենտրոնում, քաղաքի այլ հատվածներում շունն ինչպես կեղտոտում է, այնպես էլ տերը թողնում, հեռանում է: Էսթետիկորեն չափազանց տհաճ բան է, էլ չասեմ, որ կեղտոտվում է քաղաքի կանաչ հատվածը, որն անընդունելի է»:

«Թափառող կենդանիների վնասազերծման կենտրոն» ՀՈԱԿ-ի տնօրենը նաեւ հիշեցրեց ՀՀ Ազգային ժողովի պատգամավորներ Լենա Նազարյանի եւ Մերի Գալստյանի հեղինակած «Կենդանիների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի մասին» օրենքի նոր նախագիծը: Հայտնեց, որ ամբողջական փաթեթի պատրաստմանը, որպես ոլորտից քաջատեղյակ, մասնակցել է նաեւ իրենց ՀՈԱԿ-ը: «Բազմիցս հանդիպումներ ենք ունեցել եւ քննարկել օրինագծի փաթեթը, որի նպատակն է սահմանել կենդանիների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքը, ինչը ենթադրում է կենդանու խնամքը, բուծումը, հաշվառումը, վաճառքը եւ նրա նկատմամբ բոլոր գործողությունները»,- ասաց Բեգոյանը:

Նախագծով փորձ է արվում կարգավորել Հայաստանում ընտանի կենդանիների ցուցադրման, ժամանցային եւ սպորտային միջոցառումների համար օգտագործվող, անազատ պայմաններում պահվող, ծառայողական եւ թափառող, ինչպես նաեւ փորձարկումների համար օգտագործվող կենդանիների նկատմամբ պատասխանատու վերաբերմունքի շուրջ իրավահարաբերությունները:

Բեգոյանը հայտնեց, որ նոր մշակվող փաթեթով վերջնական սահմանվելու է քաղաքացու կողմից կենդանի պահելու կանոնները, բնակարանային պայմաններում նրանց թույլատրելի քանակը: «Ունենք բազմաբնակարան շենքեր, որտեղ որոշ քաղաքացիներ պահում են հինգ եւ ավելի շներ: Դրանք անհարմարություն են ստեղծում հարեւանների համար, շենքի մնացած բնակիչների համար: Այսուհետ 3 կենդանուց ավելի պահելու դեպքում պետք է համապատասխան կառույցներից քաղաքացին թույլտվություն ունենա»,- եզրափակեց նա:

Ազգային ժողովը սույն թվականի հոկտեմբերի 23-ին ամբողջությամբ ընդունել է կենդանիների նկատմամբ դաժան վերաբերմունքը քրեականացնող նախագիծը: Հիշեցնենք, որ այդ օրենքով տնային եւ անտուն կենդանու հանդեպ դաժան վերաբերմունքի համար (խեղելը, մասնատելը, թունավորելը, փորձարկելու, ողջ վիճակում անդամահատումը, մաշկահանումը, կենդանուն բարձրությունից նետելը, մարտերի կազմակերպումն ու անցկացումը) նախատեսվում է տուգանք՝ 100-200 հազար դրամի չափով կամ կալանք՝ 1-3 ամիս ժամկետով կամ ազատազրկում՝ առավելագույնը 1 տարի ժամկետով: