Հայաստանում 2-ից ավելի խմբեր մեդիաքարոզչություն են իրականացնում, լայն շրջանակ է. Մարտիրոսյան

Հայաստանում տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությունից հետո ակներեւ է, որ մեդիադաշտը լուրջ փոփոխությունների է ենթարկվել:

Լուրջ փոփոխություններ ասելով՝ կարելի է նկատել, որ փոխվել է նաեւ քարոզչության ձեւը, եւ արդեն տեւական ժամանակ է տարբեր ձեւերով մեդիաքարոզչություն է իրականացվում: Ու քանի որ, ըստ էության, Հայաստանում մեդիան ընդհանուր առմամբ անվերահսկելի է, քարոզչությունը իրականացվում է ցանկացած թույլատրելի եւ անթույլատրելի մեթոդներով:

Մեդիափորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նշեց այն հիմնական թեմաները, որոնց շուրջ վերջին շրջանում քարոզչություն է իրականացվում. «Ընդհանուր առմամբ կա մի քանի թեմա, որոնք միշտ եղել են քարոզչական գործիքակազմում: Առաջինը Արցախի թեման է: Դա միշտ եղել է այն լծակներից, որը ե՛ւ իշխանությունն է օգտագործել ընդդիմության դեմ, ե՛ւ ընդդիմությունը՝ իշխանության դեմ, բոլոր հնարավոր տարբերակներով: Այդ ավանդույթները, կարծում եմ, շարունակվում են եւ կշարունակվեն: Մյուս թեման ազգային արժեքներն են: Եվրոպական երկրների շրջանակներում արված հարցումներով էլ երեւում է, որ մենք ամենաավանդապաշտ եւ պահպանողական երկրների շարքում ենք: Բնականաբար, այդ տեսակի թեմաները միշտ օգտագործվում են: Այդ թեմաներից մեկը եկեղեցու եւ կրոնական թեման է, մյուսը բոլոր տեսակի փոքրամասնությունների, հիմնականում՝ ԼԳԲՏ-ների շուրջ քարոզչական գործիքակազմն է: Այդ թեման անընդհատ կա, ձեւափոխվում է, ու քանի որ հանրային հետաքրքրություն կա այս թեմայի շուրջ, դրա համար այն միշտ կիրառվում է»:

Փորձագետի խոսքով՝ մյուս կարեւոր թեման հասարակությանը բնորոշ դավադրապաշտական պատկերացումներն են. «Դա այն է, երբ հանրության մեջ կարելի է ինչ-որ տրամադրություններ ստեղծել, ելնելով նրանից, թե գոյություն ունի չարիքի մի կենտրոն, որը բացասական է ազդում կյանքի որակի վրա, անվտանգության վրա: Այդ թեմաներն այն ժամանակ էլ են եղել, ասում էին, որ իբր տնտեսությունը մի մարդու ձեռքում է: Հիմա ակտուալ տարբերակը «Սորոս»-ն է: Ընդհանուր առմամբ խորհրդային տարածքի ժողովուրդները բավականին լրջորեն այս ամեն ինչի մեջ են: Ենթադրում եմ, որ սրա վրա ազդել է խորհրդային ժամանակների պետական քարոզչությունը, որն այն ժամանակ էլի դավադրապաշտական էր: Օրինակ՝ իբր ամեն ինչի հետեւում «ՃՀձ»-ն է եւ այլն: Այդ տրամադրությունները, կարծում եմ, ազդել են ու բավականին հեշտ մանիպուլյատիվ թեմաներ առաջացնելու ձեւ է»:

Հարցին՝ որքանո՞վ են այդ թեմաները հանրության ուշադրությանն արժանանում, Մարտիրոսյանը պատասխանեց. «Օրինակ՝ սոցցանցերում ինչ-որ մի թեմա կարող է աղմուկ հանել, բայց իրական աշխարհում դա կարող է մարդկանցից հեռու լինել: Մյուս կողմից, քանի որ այդ թեման աղմուկ է հանում կարծիք ձեւավորողների շրջանակներում ու իրենց մոտ տպավորություն է ստեղծվում, թե բոլորն այդ թեմայի մասին են խոսում, նրանք սկսում են այդ թեման բորբոքել եւ ուշ թե շուտ այդ թեման իրականություն է դառնում: Մենք մի տարօրինակ ժամանակաշրջանում ենք ապրում, երբ չեղած տեղը ինչ-որ մի բան կարող է դառնալ «բոլոլա», զուտ այն պատճառով, որ ինչ-որ մեկին կարող է թվալ, թե դա շատ կարեւոր թեմա է: Եվ «Ֆեյսբուք»-ն իր ալգորիթմով կարող է մարդկանց մեջ պարզապես տպավորություն ստեղծել, թե այդ թեման կարեւոր է: Այսինքն՝ իրականում այդ թեմայի շուրջ կարող են խոսել 500 հոգի, բայց ընթերցողի մեջ կարող է տպավորություն ստեղծվել, թե բոլորը դրա մասին են խոսում: Ու հակառակը՝ բոլորը կարող են խոսել ինչ-որ թեմայից, բայց տպավորություն ստեղծվի, որ այդ թեման գոյություն չունի»: 

Անդրադառնալով հարցին, թե ի՞նչ մեթոդներ են ընտրվում քարոզչություններն առաջ տանելու համար, Մարտիրոսյանն ասաց. «Այսօր երեւի թե ամենաաշխատող ձեւը սոցցանցերն են: Ֆեյքեր են օգտագործվում՝ թեման տարածելու, զանգվածայնության տպավորություն ստեղծելու նպատակով, որից հետո այդ թեման լեգիտիմացվում է, լրատվամիջոցներում է հայտնվում: Մեկ-մեկ լինում է, որ ինչ-որ կեղծ օգտատիրոջ գրած բոլոր նյութերը տանում են լրատվամիջոցները, ու տպավորություն է, թե այդ օգտատերը հանճար է՝ մի սխալ բան չի գրում:

Մյուս գործիքը, որը կիրառվում է,  ազդեցիկ մարդիկ են, որոնց ներքաշում են քարոզչության մեջ: Երրորդը  գովազդն է, ինչը նույնպես շատ ակտիվ օգտագործվում է «Ֆեյսբուք»-ում, քանի որ այն շատ էժան է եւ թիրախավորված: Կարելի է շատ արագ այդ ձեւով թեմա առաջ բերել»:

Հարցին՝ Հայաստանում քանի՞ կողմից է քարոզչություն իրականացվում, մեդիափորձագետը պատասխանեց. «Ակնհայտ է, որ այստեղ 1 խումբ չի աշխատում: Քաղաքական դաշտը շատ է խառնվել, կարող եմ ասել, որ 2-ից շատ խմբեր են, հստակ բեւեռացում չէ, ավելի լայն շրջանակ է»: 

Խոսելով այն մասին, թե քարոզչությունների հիմնական միտքը արդյո՞ք ծառայում է իր նպատակին, թե հանրությունը տարբերում է այդ ամենը, Մարտիրոսյանը պատասխանեց. «Կարծում եմ՝ շատ դեպքերում հանրությունը տարբերում է, բայց ակնհայտ է, որ ինֆորմացիան այնքան շատ է եւ բազմակողմանի, որ շատ դեպքերում քարոզչություն իրականացնողներն իրենց ուզածին հասնում են: Եթե ոչ թե մեր, այլ աշխարհի օրինակով վերցնենք, ապա օրինակ՝ «Ֆեյսբուք»-ը շատ լուրջ տրամադրվում է 2020-ի ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններին: Մտավախությունները շատ մեծ են, որ գործիքները կաշխատեն էլի: Այսինքն՝ թերագնահատել այս ամենը, չի կարելի»:

Հարցին՝ Հայաստանում եւ այլ երկրներում նույն ձեւո՞վ է իրականացվում մեդիաքարոզչությունը, փորձագետը պատասխանեց. «Գործիքակազմը հիմնականում բոլորի մոտ էլ նույնն է: Միգուցե նրբերանգներով տարբերվի, նույն ֆեյքերի քանակով: Մեծ երկրների հակամարտության տեսանկյունից այստեղ ռեսուրսները քիչ են, բայց ընդհանուր առմամբ գործիքակազմը նույնն է»: 

Տպել
2212 դիտում

«Путешествую без COVID-19». ԱԳՆ-ն ներկայացրել է ՌԴ այն երկրների ցանկը, ուր հնարավոր է մեկնել

Երիտասարդության ռազմավարությունը պետք է մշակվի  երիտասարդների ձանը լսելով. ԿԳՄՍ նախարարի տեղակալ

Իրականացվել են մարտական հերթապահության հերթափոխի նախապատրաստական աշխատանքներ

Տիգրան Հարությունյանը նշանակվել է ԱԱԾ տնօրենի տեղակալ

Ջավախքում մեկ օրում երկու ինքնասպանություն է տեղի ունեցել․ մանրամասներ

Հայ-ֆրանսիական բարեկամության ամրապնդման ևս մեկ վկայություն. Ֆրանսիական կրթահամալիրում նոր դասասենյակ է բացվել

Արմելլա Շաքարյանը նշանակվել է Մեքսիկայի Միացյալ Նահանգներում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան

ՊԵԿ հարկային տեսուչները կաշառք են պահանջել, ստացել ու բռնվել (տեսանյութ)

ԿԳՄՍ նախարարը հաղթող թեկնածուներից ոչ մեկին դպրոցի տնօրեն դեռ չի նշանակել․ բողոքներն առայժմ քննում են

Ստուգումներ են անցկացվել մարտական հենակետերում

9 մարզի 101 հիմնական ու միջնակարգ դպրոցում հեռավար ձևաչափով ուսուցումն իրականացնելու հնարավորություն է ստեղծվել

Սյունիքի և Գեղարքունիքի մարզերի բոլոր ավտոճանապարհներին առկա է մերկասառույց

Սուրեն Պապիկյանն ընդունել է Զարգացման ֆրանսիական գործակալության փոխտնօրեն Բերտրան Վալկենարին

Հայագիտական կենտրոնների թիվը կավելանա եւս երկուսով

Վարչական վարույթներ են հարուցվել Գեղարքունիքի և Կոտայքի մարզերի որոշ դպրոցներում

Լարված ու անելանելի պայմաններում արագ կողմնորոշվելու շնորհիվ առաջադրված մարտական խնդիրները բարձր մակարդակով են կատարել

Արա Այվազյանը Լավրովի հետ հեռախոսազրույցում ընգծել է ռազմագերիների, պատանդների, պահվող այլ անձանց վերադարձի մասին

Դուրս եմ եկել Covid-ի հետ կապված քննիչ հանձնաժողովի կազմից․ Արտակ Մանուկյան

Փետրվարի 1-ից ՌԴ մուտք գործելու համար հնարավոր է թեստ հանձնել առայժմ միայն երկու լաբորատորիայում, գինը՝ 15 հազար դրամ

Զինծառայողներն արյուն են հանձնել

Վահան Քերոբյանը և Անդրեա Վիկտորինը քննարկել են համագործակցության հետագա խորացման հնարավորությունները

Արագածոտնի նախկին մարզպետը մեղադրանքն անհիմն է որակում. նրան կալանավորելու միջնորդությունը կքննվի այսօր

Վարչապետի գլխավորությամբ քննարկվել է Տնտեսական արձագանքման ծրագրի նախագիծը

40-ամյա հետախուզվողը չի ենթարկվել ոստիկանների օրինական պահանջներին, կրակոցներ է արձակել. հարուցվել է քրեական գործ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Իրանի ԱԳ նախարար Մոհամմադ Ջավադ Զարիֆին (լուսանկարներ)

Որոշում է կայացվել քաղաքական նշանակում կատարել․ Սիմոնյանը՝ Մակունցի ԱՄՆ-ում հնարավոր նշանակման մասին

Ալեն Սիմոնյանը՝ վարչապետի դիվանագիտական անձնագիրը հափշտակելու մասին

Հայաստանի և Իրանի ԱԳ նախարարները մտահոգություն են հայտնել տարածաշրջանում ահաբեկիչների տեղակայման առնչությամբ

Ռուստամ Բադասյանը Բելառուսի դեսպանի հետ քննարկել է հակակոռուպցիոն պայքարին առնչվող մի շարք հարցեր

ՊԵԿ մաքսանենգության դեմ պայքարի վարչությունը համալրվել է գերժամանակակից սարքավորումներով

Ավելի հասցեական նպատակներ՝ կրթության ռազմավարության բարեփոխման մեջ. ԿԳՄՍ նախարարությունը ամփոփում է տարին

Հայկական կողմը պատրաստակամ է ԵԱՀԿ ՄԽ շրջանակում վերսկսել բանակցությունները․ Արարատ Միրզոյանն ընդունել է ՌԴ դեսպանին

«Թող փորձի»․ Ալեն Սիմոնյանը՝ Վազգեն Մանուկյանի շենքեր գրավելու հայտարարության մասին

94 տարեկանում մահացել է հայկական սպորտի մեծ երախտավոր Մնացական Հովհաննիսյանը

Հայաստանում սելեկտիվ աբորտների քանակը 2001-2002 թթ․ ամենաշատն էր, տարիներ անց զոհվեցին նաեւ այդ թվերին ծնված տղաները

Վազգեն Մանուկյանի հայտարարությունների մասին տեսանյութն ուղարկվել է ԱԱԾ՝ ընթացքը լուծելու համար. դատախազություն

Մանուկյանը փաստացի ասում է, որ պատերազմի ժամանակ զինվորականներին կոչ է արել իշխանությունը վերցնել իրենց ձեռքը․ Սիմոնյան

Հանրակրթական դպրոցների 1-7-րդ դասարանների աշակերտների համար անցկացվելու է «Սպորտլանդիա» մրցույթը

Ադրբեջանցիներին հայկական անձնագիր տալու որևէ դեպք առկա չէ. փոխոստիկանապետ

Այս տարվա ընթացքում լինելու են ուսուցիչների պարտադիր վերապատրաստումներ. Արտաշես Թորոսյան