Կանայք կազմում են բնակչության կեսը, նրանք պետք է զբաղեցնեն որոշումներ կայացնող պաշտոններ․ Լենա Նազարյան

Կուսակցությունները, անկախ իրենց գաղափարական տարբերություններից, ղեկավարների տարբերություններից, պետք է պարտադրված լինեն լինել ժողովրդավար ու հավասար, անխտրական հնարավորություններ ստեղծեն կանանց եւ տղամարդկանց համար։ Այս մասին այսօր խորհրդարանում՝ «Կուսակցությունների մասին սահմանադրական օրենք, առկա խնդիրները եւ փոփոխությունների շրջանակը» թեմայով լսումների ժամանակ, իր ելույթում ասաց ԱԺ փոխնախագահ Լենա Նազարյանը։

Խորհրդարանի փոխնախագահը նշեց, որ իր սեփական փորձով գիտի, թե ինչպես պետք է աշխատի «Կուսակցությունների մասին» օրենքը, որպեսզի օգնի կուսակցություններին ամրացնել ներքին ժողովրդավարությունը, որպեսզի կուսակցությունները լինեն ներառական եւ կայանան որպես քաղաքական ինստիտուտներ, լինեն կայուն, հետեւողական եւ հաշվետու:

«Իհարկե, շատ բան կախված է կուսակցությունների դավանած արժեքներից, դրանց ամրությունից, հիմնադիրների սկիզբ դրած ավանդույթներից, ղեկավար կազմի որոշումներից, կուսակցության անդամների ակտիվությունից եւ պահանջատիրությունից, կանոնադրությունից, սակայն կուսակցություններին տրված բավականին մեծ ինքնավարությամբ հանդերձ, որը պահպանվելու է եւ պետք է պահպանվի, կարծում եմ՝ օրենքով պետք է ամրագրենք որոշակի սկզբունքներ եւ կանոններ, որոնք պարտադիր կլինեն բոլոր կուսակցությունների համար»,- ասաց ԱԺ փոխխոսնակը:

Լենա Նազարյանի խոսքով՝ որոշակի կանոնների համընդհանուր պահանջը կարեւոր է, քանի որ մեր օրենքներով սահմանված ընտրակարգով կուսակցությունները միակ մեխանիզմն են, որով քաղաքական ուժերը մասնակցում են ընտրությունների, կազմակերպում տեղական ինքնակառավարում, ձեւավորում խորհրդարան եւ կառավարություն, հետեւապես շատ կարեւոր է, թե ինչ սկզբունքներով է կառավարվում կուսակցությունը:

«Կներեք, բայց ես չեմ հավատում, որ այն կուսակցությունը, որը չունի ներքին ժողովրդավարության կանոններ եւ փորձ, ստանձնելով երկրի կառավարումը՝ կարող է երկիրը առաջնորդել ժողովրդավարության ճանապարհով, որովհետեւ այդ կուսակցությունը իր ներսում պատկերացում չունի, թե ինչ է ժողովրդավարությունը, եւ ինչի համար է այն պետք»:

Լենա Նազարյանը չի հավատում նաեւ, որ ներքին ընտրությունների միջոցով ղեկավար կազմի ձեւավորումը մերժող կուսակցությունները երկիրը կառավարելիս կապահովեն պայմաններ ազատ եւ արդար ընտրությունների համար, չի հավատում, որ այն կուսակցությունները, որոնք չեն դրսեւորում կանանց եւ տղամարդկանց հանդեպ հավասար անխտրական խոսք եւ վարքագիծ, ստանձնելով երկրի կառավարումը՝ կարող են գրեթե հավասարաչափ կանանցից եւ տղամարդկանցից բաղկացած քաղաքացիների համար իրապես ապահովել հավասար իրավունքները․

«Այսպիսով՝ կարծում եմ՝ կան հարցեր, որ կուսակցությունները, անկախ իրենց գաղափարական տարբերություններից, ղեկավարների տարբերություններից, պետք է պարտադրված լինեն լինել ժողովրդավար ու հավասար, անխտրական հնարավորություններ ստեղծեն կանանց եւ տղամարդկանց համար»։

Նազարյանի պնդմամբ՝ նմանատիպ հարցերը չպետք է լինեն առանձին ղեկավարների քմահաճույքի դաշտում, որովհետեւ կոռումպացված, խտրական ոչ ժողովրդավար կուսակցությունները չպետք է շանս ունենան քաղաքական գործընթացներ զարգացնել Հայաստանում կամ քաղաքական գործընթացների իմիտացիա անել:

Լենա Նազարյանն առաջարկեց, որ կուսակցությունների ղեկավար կազմերի ձեւավորման ժամանակ գործի սեռերի ներկայացվածության ապահովման սկզբունք, որը կարող է լինել երկու տարբերակով՝ կամ պարտադրել օրենքով, որ ղեկավար կազմում լինի սեռերի ներկայացվածություն կամ օրենքով պարտադրել, որ սեռերի ներկայացվածության սկզբունքը ամրագրվի կուսակցությունների կանոնադրության եւ ծրագրի մեջ, որպեսզի ինքնավարության հետ կապված խնդիր չառաջանա:

Թե ինչու պիտի օրենքով ամրագրվեն այս դրույթները, Նազարյանը պարզաբանեց․

«Կանայք պետք է զբաղեցնեն որոշումներ կայացնող պաշտոններ, քանի որ նրանք կազմում են բնակչության կեսը, եւ այսպես է արդար, հակառակը անարդար է: Կանայք ունեն կենսաբանական եւ սոցիալական գործոններով պայմանավորված տարբերվող փորձ, որը նույնպես պիտի ներկայացված լինի կուսակցություններում, խորհրդարանում եւ կառավարությունում։ Որպեսզի կանանց բարձրաձայնած հարցերը լուծում ստանան, արդյունք լինի, կանանց ներկայացվածությունը պետք է հասնի որոշակի կրիտիկական մակարդակի: Եթե ներկայացվածությունը կրիտիկական չէ, ապա ձեւական է»:

Նազարյանն առաջարկեց նաեւ «Կուսակցությունների մասին» օրենքում ամրագրել, որ կուսակցությունների ղեկավար կազմի ընտրություններն անցկացվեն ժողովրդավարական սկզբունքներով, այսինքն՝ ներքին ընտրությունով փակ քվեարկությամբ, որպեսզի բացառեն կուսակցությունների ղեկավարների կամայական որոշումները: