ԿԳՄՍՆ-ն միտքը փոխել է․ ուսուցչի թափուր տեղը համալրելու նոր կարգ այլեւս չի նախատեսվում

Հանրակրթության ոլորտում ամենացցուն խնդիրներից մեկը տարիներ շարունակ համարվել է ուսուցչի հաստիքի համալրման գործընթացը: Մշտապես կասկածներ ու պնդումներ են եղել, որ դպրոցում աշխատանքի ընդունվելու համար մասնագիտական գիտելիքներն ու հմտությունները պակաս կարեւոր են, իսկ փոխարենն առաջին պլան են մղվում «խնամի-ծանոթ-բարեկամ»-ի գործոնն ու փողը, որը հավակնորդները վճարում են՝ ուսուցիչ աշխատելու համար:

Այսօր էլ խնդիրը շարունակում է արդիական մնալ: Բայց եթե կրթության ոլորտի պատասխանատուներն ավելի վաղ հայտարարում էին, որ փոփոխվելու են ինչպես դպրոցի տնօրենի թափուր պաշտոնի մրցույթի անցկացման, այնպես էլ՝ ուսուցչի ընտրության կարգերը, ապա այժմ իրավիճակն այլ է: Ի տարբերություն դպրոցի տնօրենի ընտրության կարգի, որի նորացումը կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարարությունն արդեն նախաձեռնել է, ուսուցիչների նշանակմանը վերաբերող իրավակարգավորումների փոփոխություն նախարարության օրակարգում չկա:

Գործող կարգի համաձայն՝ ուսուցչի թափուր տեղը համալրվում է մրցույթով, որն անցկացվում է երկու փուլով՝ գրավոր եւ բանավոր։ Մրցութային հանձնաժողովը կազմված է 5 անդամից։ Այդ հանձնաժողովի կազմում ընդգրկվում են դպրոցի տնօրենը կամ տնօրենի պաշտոնակատարը, ուսումնական գծով տեղակալը, համապատասխան մասնախմբի ղեկավարը, մասնագետ ուսուցիչ, մեկ ուսուցիչ այլ հաստատությունից, որն ունի տվյալ առարկայի դասավանդման առնվազն 5 տարվա փորձ։ Մրցույթին դիտորդի կարգավիճակով կարող է մասնակցել, ըստ ենթակայության, լիազոր մարմնի ներկայացուցիչը: Գրավոր փուլին հավակնորդները մասնակցում են միասին։ Բանավոր փուլն անցկացվում է բոլորի հետ առանձին-առանձին։

Հելսինկյան կոմիտեն իր վերջին զեկույցներից մեկում՝ «ՀՀ հանրակրթական դպրոցներում ուսուցիչների աշխատանքային իրավունքների ուսումնասիրություն», մասնավորապես ընդգծել է, թե որն է որպես ուսուցչի աշխատանքի անցնելու հիմնական ուղին։ Հարցմանը մասնակցած ուսուցիչների տրամադրած տեղեկատվության հիման վրա առանձնացվել են դպրոցում աշխատանքի ընդունվելու երեք հիմնական մեխանիզմներ՝ մրցույթ, միջնորդություն եւ գումար (կաշառք): Առավել հաճախ նշվել է «խնամի, ծանոթ, բարեկամ» կապի եւ 1500-2500 դոլար կաշառքի մասին: «Թեեւ որոշ դպրոցներում ուսուցչի ընդունելությունը եղել է հիմնականում կա՛մ միջնորդությամբ, կա՛մ կաշառքով, կա՛մ մրցույթով, մյուսներում գործել են աշխատանքի ընդունելու վերը նշված ձեւերը միաժամանակ»,- ասվում է զեկույցում:

Մանկավարժ Անահիտ Կիրակոսյանը կարծում է, որ այսօր էլ արդար մրցակցություն չի ապահովվում։ «Տարբեր դպրոցներում (թե՛ քաղաքի եւ թե՛ գյուղերի) մասնակցել եմ ուսուցչի թափուր տեղի համար հայտարարված մրցույթներին։ Եղել են դեպքեր, երբ մրցույթում արդարացիորեն հաղթող չեմ ճանաչվել։ Եղել են նաեւ դեպքեր, երբ ակնհայտ կեղծիքներով ու կողմնակալությամբ, ընթացակարգային խախտումներով իրենց ուզած մարդուն են անցկացրել։ Կրկին հաղթող չեմ ճանաչվել։ Իմ միակ հույսը միշտ ես եմ եղել։ Մրցույթի կարգը վատն է։ Գրավոր փուլի անցողիկ շեմը հաղթահարած թեկնածուներն անցնում են բանավոր փուլ։ Եթե բանավոր փուլը հաղթահարում են մեկից ավելի թեկնածու, ապա տնօրենն ինքն է ընտրում, թե ում հետ է աշխատելու։ Ի վերջո, ընտրողը տնօրենն է (նախկինում վերեւներից հրահանգավորված, հիմա՝ չգիտեմ)։ Մրցույթը լոկ ձեւականություն է, քանի որ ում ուզում են, նա էլ անցնում է՝ առանց գիտելիքը հաշվի առնելու»,- պատասխանելով մեր հարցմանը՝ նկատեց Անահիտ Կիրակոսյանը։ Նա չի կիսում կարծիքը, թե տնօրենը, միեւնույն է, ընտրություն է կատարում մրցույթում հաղթած, հետեւաբար արժանի թեկնածուների միջեւ: «Թե՛ գրավոր, թե՛ բանավոր փուլում իրենց ուզած մարդուն անցկացնում են՝ առանց գիտելիքին նայելու։ Պարզապես ուրիշները եւս կարող են անցնել այս փուլերը։ Սակայն ի վերջո «ընտրվում» է ընտրյալը։ Մրցույթը զուտ ձեւական բնույթ է կրում»,- համոզված է Անահիտ Կիրակոսյանը:

Նրա խոսքով՝ թեպետ մրցույթի բանավոր փուլին մասնակիցները ներկայանում  են առանձին-առանձին, մի անգամ ինքն ու մյուս երկու հավակնորդները քննասենյակում են գտնվել միաժամանակ։ «Երբ նստած հարցերին էինք պատրաստվում, ապագա «հաղթողը» ազատ կարդում էր իր մոտ եղած նյութերից ու արտագրում էր։ Իսկ հանձնաժողովի անդամները ձեւացնում էին, թե չեն տեսնում։ Աբսուրդն այն էր, որ նա արտագրեց, իսկ հետո նաեւ պատասխանելու ժամանակ կարդաց այն պատասխանները, որոնք հանձնաժողովի անդամների լրացուցիչ հարցերի պատասխաններն էին փաստորեն։ Նա ի՞նչ գիտեր՝ իրեն լրացուցիչ ի՞նչ հարց էին տալու, որ ջանասիրաբար արտագրեց»,- նկարագրեց մանկավարժը։

Կրթության, գիտության, մշակույթի եւ սպորտի նախարար Արայիկ Հարությունյանը, անդրադառնալով խնդրին, վստահեցրել է, որ «խնամի-ծանոթ-բարեկամ» մեխանիզմով դպրոցում աշխատանքի ընդունելու դեպքերը նվազել են։

«Դա զգալի կրճատվել է, բայց մենք բողոքներ ստանում ենք այդ առումով։ Ասեմ, որ օրենքի խնդիր այստեղ չունենք, բայց ունենք շահերի բախման խնդիր։ Նաեւ հասարակության որոշակի գիտակցության բարձրացման արդյունքում են այս երեւույթները վերջնական զրոյացվելու։ Բայց դպրոցների մանկավարժական, ծնողական խորհուրդներն այստեղ անելիք ունեն: Իհարկե, մենք օրենսդրական մակարդակով կփորձենք լուծումներ գտնել, բայց իրավաբանները մեզ ասում են, որ այստեղ խտրականություն կարող է լինել: Պետք է այդ շահերի բախման մեխանիզմը գտնել, որպեսզի վերացնենք այդ երեւույթը»,- իր վերջին ֆեյսբուքյան ասուլիսում ասել է նախարար Հարությունյանը՝ պատասխանելով օգտատերերից մեկի հարցին:

Այս հրապարակումը պատրաստվել է Եվրոպական միության եւ «Բաց հասարակության հիմնադրամներ - Հայաստան»-ի ֆինանսական աջակցությամբ։ Հրապարակման բովանդակության պատասխանատվությունը կրում է հեղինակը եւ այն չի արտացոլում Եվրոպական միության եւ «Բաց հասարակության հիմնադրամներ – Հայաստան»-ի տեսակետները:

Տպել
3691 դիտում

Ինչպիսին է Հայաստանում գետերի ջրի մակարդակը, ինչ ցուցանիշեր են առկա

40+10 հազար դրամ աջակցության ծրագրի շրջանակում վճարումները շարունակվում են

Օձունի տներից մեկում հայտնաբերվել է 64-ամյա տանտիրոջ դին՝ գլխի շրջանում վնասվածքներով

Տաշիրի տներից մեկից մոտ 5 տոննա անձրևաջուր է հեռացվել

Կրկին ուժգին ամպրոպ է․ Գագիկ Սուրենյանը տեսանյութ է հրապարակել

Մայր Աթոռը չի՞ ցանկանում Գալստանյանի հետ կապակցվել. ի՞նչը չէր բավարարում նրան հոգևորականի կարգավիճակում

Կապան-Ծավ քարաթափված հատվածի մաքրման աշխատանքներն ավարտվել են

Լոռու և Տավուշի հեղեղված բնակավայրերը կհայտարարվեն աղետի գոտիներ․ խնդիրների լուծման համար 300 մլն դրամ կհատկացվի

Ծեծկռտուք Երևանի դպրոցներից մեկի մոտ, կռվի մասնակիցները անչափահասներ են․ երեխաներից մեկը հիվանդանոցում է

ՀՀ-ն անհրաժեշտության դեպքում կդիմի գործընկերներին՝ Տավուշում և Լոռիում աղետի ազդեցությունը մեղմելու համար․ ԱԳՆ խոսնակ

Պատգամավորին բերման ենթարկած ոստիկանության ծառայողներից մեկի լիազորությունները դադարեցվել են

Երևի փող են վերցրել, հաշվետվություն են տալիս՝ փողոց փակեցինք, գնացինք ամառանոց, տակից պիտի դուրս գան. Ստեփանյան

Ռուսաստանը Ստեփանակերտում գլխավոր հյուպատոսություն կբացի

19-ամյա վարորդը «Տեսլա»-ով մխրճվել է կիսամաշված անվադողերի մեջ և բախվել երկաթե էլեկտրասյանը. կա վիրավոր

Ադրբեջանցի զինծառայողը ջրանցքում խեղդվել է

Վայ, տիրացու, տիրացու, էս ինչ աչքեր բացեցիր, մի ամիս է՝ գիտեինք վերևիս հարևանը ռեմոնտ է անում․ Սաֆարյան

Ավտովթարի հետևանքով Վանաձորի ԲԿ ընդունված տուժածներից մեկը սանավիացիայի ուղղաթիռով տեղափոխվել է Երևան

Հոգևորականների՝ աշխարհիկ պաշտոնների ձգտումը հաճախ համարվում է որպես շեղում աստվածային կոչումից․ Բաբաջանյան

Նախօրոք իր հետ վերցրել է բենզին և լցրել Կապանի համայնքապետի «Lexus»-ի վրա․ քաղաքացին ասել է՝ ինչու է նման քայլի դիմել

Տղամարդը ընկերոջ երեխայի մկրտության ժամանակ վիճաբանել է, կանանցից մեկի հասցեին անպարկեշտ արտահայտություններ արել, կրակել

Գալստանյանն ու համակիրները գնում են Սարդարապատ

Որքանով է առկա նոր վարարումների հավանականությունը․ Գագիկ Սուրենյանը պարզաբանել է

Հայաստան-Իրան միջպետական ճանապարհը բաց է, շրջանառվող լուրերն իրականությանը չեն համապատասխանում

Սահմանապահների տեղակայմամբ Հայաստանի սահմանը դառնում է ԵՄ-ի սահման, ուզում եմ իմանալ՝ էլ ո՞վ կհարձակվի. Սուքիասյան

7 բնակավայրի հետ ճանապարհի վերականգումը շարունակվում է, սնունդն ապահովվում է ամենագնացներով և բեռնատարներով․ Մկրտչյան

Լցվածության ինչ աստիճանում են Շիրակի մարզի ջրամբարները․ աշխատանքային խումբը նոր տվյալներ է ներկայացրել

Դոլարն էժանացել է․ ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան մայիսի 27-ին

ԵԽ երևանյան գրասենյակի ղեկավար Մաքսիմ Լոնգանգեն այցելել է Քննչական կոմիտե․ գործակցության զարգացման հարցեր են քննարկվել

Սյուզի Բադոյանը մանիպուլացնում է. ցուցարարները ոչ թե արյունոտված, այլ ներկված են եղել

Հորդառատ անձրևների պատճառով Մեծ Մանթաշում գազատար է փլուզվել․ Շիրակի մարզպետն այցելել է դեպքի վայր

Ընդհանուր առմամբ բերման է ենթարկվել ակցիայի 289 մասնակից, 284-ը ազատ է արձակվել, 1-ը՝ ձերբակալվել, փակ փողոցներ չկան

Որ ճանապարհներն են փակ կամ միակողմանի երթևեկելի

Տավուշի մարզպետը խորհրդակցություն է անցկացրել․ տրվել են նոր հանձնարարականներ

Ռուսաստանի և Հայաստանի միջև առևտրային հարաբերություններում ընդհատումներ չկան․ Օվերչուկ

Հայտնի են հեղեղի հետևանքով զոհվածների անունները

Եթե այլևս հոգևորական չես, ուրեմն հագիդ շորը ոչ թե սքեմ է, այլ՝ դեյրա. Սաֆարյան

Ֆրանսիան մեր առաջնային գործընկերներից է, համագործակցությունը խորացնելու ահռելի ներուժ կա․ վարչապետը՝ Ժորժ Սիֆրեդին

Ժանրի կանոնները պահանջում են, որ հնարավորինս հրատապ Գալստանյանը երդվի զենքի վրա և համալրի ՀՅԴ շարքերը. Թորոսյան

Դուք կո՞ղմ եք, որ պատգամավորը մեր հայհոյի ոստիկանին, չի՛ կարելի. ոստիկանապետը՝ լրագրողներին

Ինչ եղանակ է սպասվում առաջիկա օրերին