Եթե Հենրիխ Մխիթարյանը մի քանի հարյուր հազար դոլարանոց մեքենայով անցնի Երևանի փողոցներով, որեւէ մեկը նրա ետևից չի հայհոյի

Իշխանությունների հասցեին առավել հաճախ հնչող մեղադրանքներից մեկն այն է, թե մարդիկ իրենց մաշկի վրա չեն զգում տնտեսական հեղափոխության արդյունքները, թե բնակչության սոցիալական վիճակը շարունակում է մնալ ծանր, իսկ իշխանությունները միայն պոպուլիստական ճառեր են արտասանում, եւ այլն: Մի խոսքով՝ «իշխանությունները լավ չեն նայում ժողովրդին», եւ երկրում սոցիալական արդարություն չկա: Ու այս ամենը որոշակի ազդեցություն է ունենում հանրային գիտակցության վրա, որովհետեւ հանրության շրջանում հստակություն չկա, թե հատկապես ինչ սոցիալական մոդելի է ձգտում պետությունը: Հասարակության մեծամասնությունը սոցիալական արդարություն է պահանջում՝ «զարգացած սոցիալիզմի մոդելով», մինչդեռ պետության առաջնահերթությունը կարծես թե սոցիալական համերաշխությունն է:

Սոցիալական արդարության եւ սոցիալական համերաշխության տարբերությունը հասկանալը չափազանց կարեւոր է: Կոպիտ ասած՝ սոցիալական արդարությունը հասարակության զգալի մասը պատկերացնում է այսպես. պետք է հարուստներից խլել նրանց ունեցվածքը եւ արդարաբար բաժանել աղքատների միջեւ, նրանց առանձնատները դարձնել մանկապարտեզներ եւ այլն, ու ընդհանրապես՝ ինչո՞ւ պիտի գիշեր-ցերեկ աշխատող մարդիկ հազիվ մի 150-200 հազար դրամ ստանան, իսկ «ձրիակեր պաշտոնյաները» (նաեւ՝ բանկային համակարգի աշխատողները, դատավորները, ծրագրավորողները եւ այլն)՝ մի քանի անգամ ավելի շատ: Իսկ սոցիալական համերաշխությունն այն է, երբ հասարակության մեջ կան ե՛ւ աղքատներ, ե՛ւ հարուստներ, բայց աղքատները չեն անիծում հարուստներին, չեն հայհոյում նրանց գերշքեղ առանձնատների կողքով անցնելիս, որովհետեւ ընդունում են, որ նրանք իրենց հարստությանը հասել են ոչ թե հանցավոր ճանապարհով, այլ որոշակի արժանիքների (տաղանդ, աշխատասիրություն, մասնագիտական բարձր որակներ եւ այլն) շնորհիվ: Հարուստներն էլ իրենց հերթին չեն արհամարհում, վերեւից չեն նայում աղքատներին, այլ նրանց ընդունում են որպես հասարակության լիարժեք անդամներ իրենց հավասար իրավունքներով: Սա է սոցիալական համերաշխությունը, եւ հենց սրան է, որ պիտի ձգտենք հասնել, եթե ուզում ենք հզոր պետություն ու ամուր հասարակություն ունենալ:

Հասկանալի է, որ այս նպատակին հասնելու համար տասնամյակներ են պետք: Մեծ հաշվով՝ հասկանալի է նաեւ, թե կոնկրետ ինչ քայլեր պիտի ձեռնարկեն իշխանություններն այդ նպատակին հասնելու համար: Առաջին՝ պիտի պայքարեն ապօրինի հարստացման մեխանիզմների դեմ եւ այնպիսի միջավայր ստեղծեն, որտեղ հարստանալ հնարավոր է միայն օրինական ճանապարհով: Դա կլուծի հարուստների եւ հարստության նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքի փոփոխության հարցը, որովհետեւ իրականում այս հարցերում մեր հասարակությունը բավականին արդարամիտ է: Օրինակ՝ եթե Հենրիխ Մխիթարյանը մի քանի հարյուր հազար դոլարանոց մեքենայով անցնի Երեւանի փողոցներով, որեւէ մեկը նրա ետեւից չի հայհոյի, իսկ եթե նույնպիսի մեքենա քշի որեւէ որեւէ պաշտոնյա կամ օլիգարխ՝ ետեւից ինչ հայհոյանք ասես կտան: Որովհետեւ Հենրիխը դրան հասել է իր արժանիքների շնորհիվ, իսկ մյուսները՝ ամենայն հավանականությամբ հանցավոր ճանապարհով:

Երկրորդ՝ իշխանությունները պիտի հնարավորություններ ստեղծեն, որ ամեն մեկը կարողանա դրսեւորել իր տաղանդը, այսինքն՝ Հայաստանը պիտի դառնա հավասար հնարավորությունների (եւ ոչ թե հավասար եկամուտների) երկիր: Եվ երրորդ՝ պետությունը պիտի հոգա այն խավերի սոցիալական կարիքները, որոնք տարբեր պատճառներով ի վիճակի չեն օգտվել պետության ընձեռած հավասար հնարավորություններից (թոշակառուներ, երեխաներ, բազմազավակ ընտանիքներ, հաշմանդամ երեխաներ եւ այլն):

Եթե օբյեկտիվորեն ուսումնասիրենք նոր իշխանությունների ավելի քան մեկամյա գործունեությունը՝ ակնհայտ է, որ նրանք այս երեք ուղղություններով էլ ակտիվորեն աշխատում են եւ լուրջ արդյունքներ են արձանագրել: Այսինքն՝ կարեւորագույն քայլեր են արել սոցիալական համերաշխության հաստատման ուղղությամբ: Ուրիշ բան, որ արդյունքները տեսանելի կլինեն տասնամյակներ անց, բայց քաղաքակիրթ բոլոր երկրներն անցել են այս ճանապարհը, իսկ մենք նոր միայն սկսում ենք:

Իսկ «ժողովրդին լավ նայելը» բոլորովին այլ կատեգորիա է եւ որպես կանոն՝ գործում է միայն ավտորիտար համակարգերում: Եթե, իհարկե, կան անհրաժեշտ ռեսուրսներ ու «բարի միապետ»:

Տպել
31826 դիտում

Հրդեհ է բռնկվել Երևանի Մանթաշյան 17 հասցեի բնակելի տանը. փրկարարները դեպքի վայրում են

ՀՀ հյուսիսային շրջաններում սպասվում է բուք. ավտոճանապարհները հիմնականում անցանելի են

Մեկնարկում է Ամերիաբանկի հաջողված ու սպասված ծրագրերից մեկը` «Ամերիա Սերունդ 12»-ը

Իմ աչքերը միշտ արցունքով են լցվում այդ դեպքը հիշելիս. Զոդիի վթարի գործով ամբաստանյալը ցավակցեց տուժող կողմին

Դասադուլ եւ գործադուլ Գյումրու թիվ 19 դպրոցում. մանկավարժներն ու ծնողները պայքարում են նախկին տնօրենի վերադարձի դեմ

Քաղաքացու գիտակցությունից է սկսվում մաքուր քաղաքը. Երեւանի ավագանու անդամ Աշոտ Սարգսյան

Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է Սլովակիայի արտաքին եւ եվրոպական գործերի նախարարին

3-րդ հարկից ընկած 1,5 տարեկան աղջնակն այսօր լիովին առողջ դուրս է գրվել հիվանդանոցից

Ազդարարվել է ուսումնական տագնապ 1-ին եւ 2-րդ զորամիավորումներում. ՊՆ

ԱԻՆ ՓԾ ճգնաժամային կառավարման ազգային կենտրոնում փետրվարի 17-23-ը գրանցվել է 280 դեպք, որից 135-ը՝ արտակարգ

Լաբորատորիայի արդյունքները հավաստում են՝ քաղաքացու վրա հարձակված կենդանին հովազ չէր. նա պնդում է հակառակը

Շահնազար գյուղի մոտ ջրամբարի չորացման պատճառով ձկները սատկել են. «Կանաչ Հայաստան» ՀԿ (տեսանյութ)

Նախկին վարչապետներն անձնական երաշխավորություն կներկայացնեն Ռոբերտ Քոչարյանի համար

Հրայր Թովմասյանը դատի է տվել Նիկոլ Փաշինյանին

Տեսախցիկները նկարահանել են ստորգետնյա անցումներում լամպերի գողության դեպքեր (տեսանյութ)

Արա Բաբլոյանի եւ Արսեն Բաբայանի մեղադրանքները փոփոխվել են

Չեմ կարծում, թե Իրանի հետ ցամաքային հաղորդակցության երկշաբաթյա դադարեցումը որեւէ խնդիր կառաջացնի․ Գոռ Գեւորգյան

«Ես կիրառել եմ երկու հատուկ միջոց». Լեւոն Երանոսյան

Քարաթափում է տեղի ունեցել Մեղրի-Երեւան ավտոճանապարհին. ԱԻՆ

Վարչապետն այցելել է ներդրումների աջակցման կենտրոն