Կրիմինալ գործարք. կթու կովը կաթի գնով

09/04/2019 schedule10:05

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2006 թվականի ապրիլի 8-ի համարում

Այսպիսով, Հրազդանի ՋԷԿ-ի 5-րդ բլոկը անցավ Ռուսաստանին: Գործարքը ձեռնտու է 2 կողմերին էլ` ե՛ւ Ռուսաստանին, ե՛ւ ՀՀ իշխանություններին: Ընդ որում՝ հենց ՀՀ իշխանություններին եւ ոչ մի դեպքում՝ պետությանը, երկրին: Հիմա նայենք, թե ինչ գործարք է սա, եւ ինչ է տալիս այն: Ի սկզբանե, Հրազդանի ՋԷԿ-ի 5-րդ բլոկի ճակատագիրը պետք է բոլորովին այլ կերպ դասավորվեր: Հայաստանի եւ Իրանի միջեւ կնքված համաձայնագրերով 5-րդ բլոկը պետք է աշխատեր իրանական գազով: Կիսակառույց բլոկի համար Իրանը տրամադրելու էր վարկ՝ մոտ 150 մլն դոլար, որի միջոցով 5-րդ բլոկը հասցվելու էր ավարտին, եւ բացի դրանից, տեղադրվելու էր ժամանակակից գազատուրբինային գեներատոր: Եւս 90 մլն դոլար Իրանը հատկացնում էր գազամուղի հայկական հատվածի շինարարության համար եւ, բացի այդ, կառուցում էր բարձրավոլտ էլեկտրագիծ հենց Հրազդանի ՋԷԿ-ի 5-րդ բլոկից մինչեւ Իրան: Եւ դրանով շղթան փակվում էր:

Այսինքն՝ իրանական գազը նոր կառուցվող գազամուղով հասնում էր մինչեւ 5-րդ բլոկ, այստեղ վերածվում էլէներգիայի, ու բարձրավոլտ գծով այն վերադառնում էր Իրան: Ընդ որում՝ Իրանը երաշխավորված գնում էր ամբողջ արտադրանքը: Հիմա անցնենք թվերին, որ ավելի պատկերավոր դառնա, թե ինչ ենք տվել ռուսներին: Այս համաձայնագիրը իրականություն դառնալու պարագայում Հրազդանի ՋԷԿ-ի 5-րդ բլոկը ունենալու էր 440 Մգվտ հզորություն եւ տարեկան արտադրելու էր մոտ 3,5 մլրդ կիլովատտ ժամ էլեկտրաէներգիա: Համեմատության համար նշենք, որ անցած տարի մեր բոլոր էլեկտրակայանները միասին արտադրել են ընդամենը 6,3 մլրդ կվտ ժամ: Այսինքն՝ միայն 5-րդ բլոկի արտադրանքը մեր ամբողջ էներգաարտադրության կեսից ավելին էր լինելու: Մեկ ուրիշ թիվ:

Ըստ Իրանի հետ ձեռք բերած պայմանավորվածության՝ Հրազդանի ՋԷԿ-ի 5-րդ բլոկում այրված իրանական յուրաքանչյուր խորանարդ մետր գազի դիմաց Հայաստանը Իրանին պետք է տար նվազագույնը 3 կվտ ժամ էլէներգիա: Սակայն բլոկի շինարարության ավարտից եւ նոր գազատուրբին տեղադրելուց հետո իրանական մեկ խմ գազից ամենահամեստ հաշվարկով ստացվելու էր մինչեւ 5,5 կվտ ժամ: Այսինքն՝ յուրաքանչյուր խմ գազից մեր «քյարը» կազմելու էր 2.5 կվտ ժամ: Եթե մեկ կվտ ժամը գնահատենք նվազագույնը 10 դրամ եւ հաշվի առնենք, որ 20 տարի շահագործման համար նախատեսված Իրան-Հայաստան գազամուղով ընդհանուր առմամբ ստացվելու է 36 մլրդ խմ գազ, ապա կստանանք մի, մեղմ ասած, հետաքրքիր թիվ` 900 մլրդ դրամ կամ 2 մլրդ դոլար: Միջինացված հաշվարկով՝ տարեկան 100 մլն դոլար:

Սա մեր, կոպիտ ասած, «քյարն է»: Իսկ ընդհանուր առմամբ Հրազդանի ՋԷԿ-ի 5-րդ բլոկի շահագործումը «իրանական» ծրագրով 20 տարվա ընթացքում ապահովելու էր մոտ 2 տրիլիոն դրամի կամ 4,5 մլրդ դոլարի շրջանառություն կամ միջին տարեկան 370 մլն դոլար: Ընդ որում՝ այն մնալու էր ՀՀ սեփականություն: Ավելի պատկերավոր դառնալու համար բերենք հետեւյալ համեմատությունը: Ունենք մի կով, որը մի ամիս հետո օրական հազար դրամի կաթ է տալու, ընդ որում՝ այդ կաթը ամբողջությամբ սպառվելու է հենց կթելու պահին: Բայց հանկարծ մի օր որոշում ենք, որ մեր այդ կովը պետք է ծախենք մի 5-6 հազար դրամով: Ուրեմն ի՞նչ արժե Հրազդանի ՋԷԿ-ի 5-րդ բլոկը: Համենայնդեպս ոչ 250 մլն դոլար, որով զիջում ենք այն ռուսներին: 5-րդ բլոկը մի քանի անգամ թանկ է:

Բայց եթե հաշվի ենք առնում, որ ռուսները մեզ վճարում են ոչ թե 250 մլն դոլար, այլ ընդամենը 60 մլն, իսկ մնացած գումարով մեր կառավարությունը ընդամենը համատարած սուբսիդավորելու է գազ սպառողներին, ապա ակնհայտ է, որ այս գործարքը իր տխմարությամբ պարզապես աննախադեպ է: Առաջին հայացքից սրանով ընդամենը մեր պաշտոնյաները կյանքի են կոչել իրենց բոլշեւիկյան ու կոմերիտական հարուստ անցյալի իդեալները: Շուկայական եւ ազատական գաղափարախոսությամբ ապրող եւ կոմունիստա-սոցիալիստական «դրախտ» կառուցող հասարակությունները իրարից տարբերվում են նաեւ նրանով, որ առաջին դեպքում նման սուբսիդավումներ սկզբունքորեն չեն իրականացվում, իսկ երկրորդ դեպքում` սպառողներին սուբսիդավորելը կյանքի նորմա է: Բայց սա ընդամենը առաջին հայացքից:

Իրականում սրա մեջ ոչ մի գաղափարական հատիկ չկա: Իրականում սա ընդգծված կրիմինալ գործարք է, որը մտածել եւ իրականացրել են մի խումբ հանցագործներ: Այդուհանդերձ, տնտեսակա՞ն գործարք էր սա, թե՞ քաղաքական: Վերը բերված հաշվարկը ցույց է տալիս, որ այս գործարքում տնտեսական բաղադրիչը իսպառ բացակայում է: Այն պնդումները, թե սրանով բարձրացվում է Հայաստանի էներգետիկ անվտանգությունը, հեքիաթ է, որը կարելի է միայն շատ ծերանալուց հետո ծոռներին պատմել: Եթե ՀՀ էներգաարտադրող հզորությունների մոտ 90%-ը գտնվում է մեկ այլ պետության ձեռքում, այստեղ էներգետիկ անվտանգության մասին խոսելը անմեղսունակության դրսեւորում է: Եւ ուրեմն ինչո՞ւ կնքվեց այս գործարքը: Ասել, թե սա ընդամենը պոպուլիստական նկատառումներով էր, նշանակում է ոչինչ չասել:

Հասկանալի է` գազը եթե թանկանար, մյուս ապրանքներն էլ մի քիչ կթանկանային, մարդիկ պետք է ստիպված լինեին մի քիչ ավելի «ձգել գոտիները»: Շատերը կասեն, թե ընտրություններից մեկ-երկու տարի առաջ իշխանության համար սա այնքան էլ լավ ֆոն չէր ապահովում: Սակայն ՀՀ-ում կազմակերպվող ընտրությունների ու հանրաքվեների արդյունքները, ինչպես ցույց է տալիս մեր հարուստ փորձը, ոչ մի կապ չունեն բնակչության ձայնի հետ: Միեւնույնն է, ամեն ինչ նկարելու վրա է: Եւ բնակչության կանխատեսվող դժգոհությունը նման կրիմինալ գործարքի գնալու համար որոշիչ դեր չէր խաղալու: Եւ ուրեմն՝ ինչո՞ւ կնքվեց այս գործարքը: Շատ բարդացնելու կարիք չկա: Եթե մի շատ թանկարժեք ապրանք վաճառել ես շատ էժան գնով, նշանակում է, որ իրական գնի եւ վաճառքի ցույց տված գնի տարբերությունը գրպանել ես:

Այլ բացատրություն պարզապես չկա: Նույնիսկ կարելի է մոտավոր գնահատել, թե որքան փող է գրպանվել այս գործարքի արդյունքում: Խոսքը, անշուշտ, մի քանի հարյուր միլիոն դոլարի մասին է: Իսկ գործարքի արդյունքում «գազը շատ չի թանկանալու», ընդամենը երկուսուկես ձմեռ: Այդ գումարը գրպանողների կողմից սա բնակչությանը արած թեթեւ մաղարիչ է, ոչ ավելին: Իհարկե, եթե ավելի խորանանք գործարքի մեջ, անպայման կգտնենք ինչ-որ գլոբալ, աշխարհքաղաքական բաղադրիչներ՝ կապված Իրանի եւ Արեւմուտքի հակասությունների հետ, Իրանի միջուկային ծրագրերին Ռուսաստանի մասնակցության շուրջ ծագած խնդիրների, ԼՂՀ հակամարտության կարգավորման եւ այլնի հետ: Այս գործոններն, անշուշտ, հնարավոր չէ հաշվի չառնել: Բայց ամբողջ խնդիրն այն է, որ այս գործարքը իրականացնողները ընդամենը կարողացել են օգտվել այդ գործոնների արդյունքում ստեղծված իրավիճակից: Այսինքն՝ սա ո՛չ տնտեսական եւ ո՛չ էլ քաղաքական գործարք է: Սա կրիմինալ գործարք է, որի մեղավորներին ապագայում դատելը իրավական տեսանկյունից ոչ մի դժվարություն չի ներկայացնելու: Դատվելու են:

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
1247 դիտում

Մենք եվրոպացի զինվորներ չենք ուղարկի Ուկրաինա․ Շոլց

Տարածաշրջանային ենթակառուցվածքների ապաշրջափակումը պետք է տեղի ունենա հավասարության սկզբունքների հիման վրա․ Միրզոյան

Ռուսաստանը հետևում է Հայաստանի ղեկավարության հայտարարություններին և ի գիտություն կընդունի դրանք իր քայլերում. Լավրով

Վերլուծելով անցյալը՝ մենք նայում ենք ներկային և ապագան կառուցելու հստակ հեռանկարներին. ԱԳ նախարարի ուղերձը

Ալյասկայի ափերի մոտ երկրաշարժ է տեղի ունեցել

Հայաստանը պատրաստ է Թուրքիայի հետ հարաբերությունների լիակատար կարգավորմանը և սահմանի բացմանը. Ռուբեն Ռուբինյան

Նիկոլ Փաշինյանի մասնակցությամբ տեղի է ունեցել Ժողովրդավարության դպրոցի բացումը

Ռուսաստանը պատասխանի է սպասում, ժամանակն է, որ Հայաստանը որոշի իր կարգավիճակը ՀԱՊԿ-ում. Սերգեյ Լավրով

Հայաստանը պատրաստ է խաղաղության, սա քաղաքական կամքի և առաջնորդության հարց է. Վահան Կոստանյան

Մենք պատրաստ ենք համագործակցության. Շիրակի մարզպետը հյուրընկալել է Իրանի դեսպանին

Կապանի օդանավակայանի մոտակայքում մեքենաներ են բախվել. կա տուժած

Երևանը չի հաստատել ՌԴ հատուկ հանձնարարություններով դեսպան Իգոր Խովաևի այցի հնարավորությունը Հայաստան. Լավրով

Ինքնաձիգ, գնդացիր, նռնականետեր. առգրավվել և կամավոր հանձնվել է ապօրինի պահվող 218 միավոր զենք (տեսանյութ)

Խաղաղության ճանապարհին պետք է հարգվեն միջազգային իրավունքի հանրահայտ սկզբունքները. Միրզոյանը՝ Մոզամբիկի գործընկերոջը

Երևանը Մոսկվայի հետ հարաբերությունների վատթարացման քաղաքականություն վարելու գիտակցված որոշում է կայացրել. Լավրով

Չեմ կարող հաստատել, որ Երևանի օդանավակայանում ռուս սահմանապահների ներկայության մասին քննարկումներ կան. Լավրով

Հանդիպումը կլինի, Թուրքիան և Հայաստանը որոշում են կայացրել. Սերդար Քըլըչ

Երևանի կենտրոնում կառուցվող էլիտար շենքի շինհրապարակի հսկայական պատը փլուզվել, թափվել է տարածքի բնակչի ավտոմեքենայի վրա

Թող դիտումներ ավելացնեն և իրենց հավատն էլ չգա, որ այդքան ազատ են ժողովրդավար Հայաստանում. Սիմոնյանը՝ «ԱրմՔոմեդի»-ին

Միկի և Մինի Մաուսները հայկական տարազներով Վարդավառ են նշել. Disney-ը մուլտֆիլմ է ցուցադրել, որում նաև հայերենով դրվագ կա

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա. առանձին շրջաններում սպասվում է քամու ուժգնացում

Զինված 2 անձինք մտել են բենզալցակայանի հանգստի սենյակ, զենքի բռնակով հարվածել աշխատակցին. մանրամասներ

Հուսամ՝ կլինի այն փաստաթուղթը, որով կամրագրենք ուղղությունները, որտեղ Հայաստանն աշխարհին ասելիք կունենա. Հայրապետյան

Հույս ունեմ, որ առաջիկա տարիներին ձևավորված առողջապահական լավ ավանդույթները կօգտագործենք. Անահիտ Ավանեսյանն ԱՄՆ-ում է

Ինչպես կհայտնաբերվեն երթևեկելիս ամրագոտի չկապողները. վարչարարությունը խստացվելու է

Հայաստանի պատրաստակամությունը ցույց տալու համար մենք հանդես եկանք «Խաղաղության խաչմերուկ» նախաձեռնությամբ. Միրզոյան

Դեսպան Մակունցը Լոս Անջելեսի քաղաքապետին և փոխոստիկանապետին նամակներ է փոխանցել

Որդին հրել, գցել է մորը, ինչի հետևանքով վերջինս գլուխը հարվածել է սեղանին և մահացել. 57-ամյա տղամարդը կալանավորվել է

Արշակունյաց պողոտայի բենզալցակայանի հարձակման դեպքով քրեական վարույթ է նախաձեռնվել

Արարատ Միրզոյանն Անթալիայի դիվանագիտական ֆորումի շրջանակներում պանելային քննարկման է մասնակցում

Սգո սրահի մոտ փորձել են վրեժխնդիր լինել, կրակել, պայթուցիչ են նետել. վարույթից անջատված մասի նախաքննությունն ավարտվել է

Թուրքիայում շարունակվում են Պուտինի այցի նախապատրաստական ​​աշխատանքները

102 տարեկանում մահացել է նորաձևության լեգենդ Այրիս Ափֆելը` Նյու Յորքի աստղը

32 տարի առաջ այս օրը նորանկախ Հայաստանի դրոշը ծածանվեց Նյու Յորքում՝ ՄԱԿ-ի կենտրոնակայանում. նշվում է ՀՀ դիվանագետի օրը

Դավիթ Խուդաթյանն այցելել է իրանական կապիտալով աշխատող Քարակերտի քարաձուլման գործարան, ծանոթացել առկա ներուժին

Դիմակավորված ու զինված ավազակային հարձակում Երևանում․ հնչել է կրակոց, կան վիրավորներ

Սևան-Գետափ ճանապարհին մեքենաներ են բախվել․ տուժածներից մեկի վիճակը ծանր է

Վազգեն Սարգսյանի 65-ամյակին նվիրված ֆուտբոլի համաբանակային մրցաշար կանցկացվի

Առեղծվածային դեպք Երևանում․ բնակարանում հայտնաբերվել են մոր և դստեր դիերը

ՌԴ-ն փաստեր թող ներկայացնի՝ քննարկենք. Գրիգորյանը՝ ԵՄ դիտորդների հասցեին հնչած պնդումների և նրանց թվի ավելացման մասին