Երբ մի աղջկա շատ էր հավանում՝ նրան «գուլո ջան» էր ասում. Քոչարի որդիները պատմում են հանճարի մասին

Պիկասսոն վախենում էր ժամանակից, իսկ իմ հույսը ժամանակի վրա է. այսպես էր ասում հայ քանդակագործության եւ գեղանկարչության նշանավոր ներկայացուցիչներից նկարիչ-արձանագործ Երվանդ Քոչարը, որը գնում էր դեպի համաշխարհային ճանաչում, սակայն 1936 թվականին հայ հայրենադարձների առաջին քարավանի հետ վերադառնալով հայրենիք, պարզեց, որ 30 տարով հայտնվելու է սոցիալիզմի քարե պատերի արանքում։ 

«Քոչարը նեղվում էր, որ Հայաստան էր եկել մեծ նպատակնրով, տարբեր ծրագրերով, բայց այլ բանի էր հանդիպել: Ամբողջ աշխարհում պրոպագանդա էր գնում, որ սովետը ազատություն է, մարդիկ այստեղ մշակույթով են ապրում: Հայրս էլ ոգեւորված եկել էր, եկավ տեսավ՝ ի՞նչ մշակույթ, ամեն ինչ սուտ էր: Պարզվեց, որ իր արվեստն այնքան առաջ է, որ դեռ երկար տարիներ են պետք, որ այստեղ իրեն հասնեն: Տեսեք՝ գիրքը նոր տպվում է: Քոչարը 20-ական թվականներին խոսեց եւ արեց»,-պատմեց Քոչարի կրտսեր որդին՝ Ռուբեն Քոչարը:

Այս տարի լրանում է Երվանդ Քոչարի ծննդյան 120-ամյակը, ինչի առիթով «Երվանդ Քոչար» թանգարանը նախաձեռնել է միջոցառումների շարք: Հոբելյանական միջոցառումների մեկնարկը տրված է հունվարի 22-ից:

Նախօրեին թանգարում էին Քոչարի արվեստը գնահատողները, հարազատներն ու ընկերները: Ներկա էին Քոչարի կինն ու որդիները՝ Ռուբեն եւ Հայկազ Քոչարները, որոնք, սակայն, դժվարանում էին հոր մասին խոսել կամ նրան բնորոշել:

«Ես շատ փոքր մասնիկ եմ, որ կարողանամ Քոչարի մասին ինչ-որ բան ասել, կամ մի նոր բացահայտում անել, որով նորովի ճանաչեն նրան»,- նկատեց Հայկազ Քոչարը: Այնուամենայնիվ, կիսվեց հոր ծերության վերջին օրերի իր հիշողություններով, երբ Քոչարին տանում էր Երեւան քաղաքի Նորքի հատվածում մաքուր օդ շնչելու: Որդու բնորոշմամբ՝ Քոչարի մեջ Թբիլիսյան ոգի էլ կար, որը հաճախ բառերով էր արտահայտվում. «Երբ մի աղջկա շատ էր հավանում, նրան «գուլո ջան» էր ասում, թերեւս դա էլ էր Վրաստանից մնացել»:

Երեւանի հնաբնակներից շատերը հիշում են վարպետի ոչ այնքան բարձր հասակը, ձեռնափայտն ու սիգարը, ալեհեր մազերն ու խորաթափանց կապույտ աչքերը, հայացքը, որ մարդկանց հոգիներ էր թափանցում։ Նա սիրում էր կանգ առնել, սեւեռուն եւ մտազբաղ հայացքով հմայվել հատկապես գեղեցիկ կանանցով։ Ժամերով կարող էր նստել Կոնսերվատորիայի պուրակում, շուրջը սփռել իր փիլիսոփայությունն ու էսթետիկան, սիգարի հրաշալի բույրը… 
Ռուբեն Քոչարի խոսքով՝ Երվանդ Քոչարին ամենաշատը բարկացնում էր շրջապատի անտարբերությունը գեղեցիկի հանդեպ: «Քոչարը չէր ջղայնանում՝ բարկանում էր: Այնքա՛ն լավ էր կարողանում գնահատել գեղեցկությունը։ Մի դեպք հիշեցի. փոքր էի, միասին քայլում էինք, ինչ-որ տեղ էինք գնում, շատ գեղեցիկ արեւամուտ էր, եւ հայրս տեսնելով դա՝ կանգնել զմայլվում էր, ապա պատահական անցորդի ասաց. «Տե՜ս ինչ գեղեցկություն է, հլը նայի ի՜նչ սիրուն է: Այս անցորդն էլ անտարբեր ասաց. «Ու՞ր է, չեմ տեսնում, ինչն է այստեղ սիրուն: Քոչարը ջղայնացավ, ասաց՝ չե՞ս ամաչում, ի՞նչ ես ասում, այս գեղեցկությունն ինչպե՞ս չես տեսնում: Շատ բարկացավ, որ չեն տեսնում այն գեղեցկությունը, որով ինքը կանգնած զմայլվում էր»,- պատմեց Ռուբեն Քոչարը:

Քոչարի թանգարանում կազմակերպված միջոցառման ընթացքում հայտնեցին, որ 2018 թվականի նոյեմբերի 7-ին բացվել է «Dimensionism. Ժամանակակից արվեստը Էյնշտեյնի դարաշրջանում» խորագրով ցուցահանդես, որի կազմակերպմանը թանգարանն ունեցել է ակտիվ մասնակցություն: «Մեր համագործակցության արդյունքում, ցավոք, հնարավոր չեղավ քոչարյան ստեղծագործություններից որևէ ցուցանմուշ հասցնել ԱՄՆ (ծախսատարությունը բերվեց որպես փաստարկ), բայց կատալոգում զետեղվեց մեր թանգարանի ցուցանմուշներից Քոչարի Գլխաքանդակ ստեղծագործությունը: Կարծում ենք՝ սա խթան է հանդիսանալու թանգարանի գործունեության համար, նաև՝ Քոչարին ողջ աշխարհում առավել ճանաչելի դարձնելու մեր առաքելության համար»- հայտնեցին միջոցառման կազմակերպիչները:

Քանգարանի տնօերն Կարինե Քոչարը կարեւորեց, որ առաջին անգամ հունգարերենից անգլերեն է թարգմանվել Շ. Սիրատոյի «Դիմասիոնիզմի մանիֆեստի պատմությունը». գրված է 1966 թվականին, որում բազմաթիվ անգամներ, գեղարվեստական հրաշալի տեքստով (քանի որ ինքը Սիրատոն բանաստեղծ էր եւ գրող) շարադրված է Մանիֆեստի ստեղծման, ոգեկոչման, ստորագրման ողջ գործընթացը, որին անմիջական եւ կարևորագույն մասնակցություն է ունեցել հենց Քոչարը: Եվ տեքստում կան դրա բազմաթիվ վկայությունները:

Տպել
1737 դիտում

ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանն աշխատանքային այցով կմեկնի Բրյուսել

Հռոմի պապը դիմել է ՌԴ-ին և Ուկրաինային հակամարտությունը դադարեցնելու կոչով

Վիճաբանություն-ծեծկռտուք Արարատի մարզում գործող գիշերային ակումբում, հնչել են կրակոցներ․ կա վիրավոր

Գնդակահարության դաժան տեսանյութում 7-8 անձի մասին է խոսքը, տեղանքն արդեն նույնականացված է. Սիրանուշ Սահակյան

Ադրբեջանական ռեժիմի հերթական բարբարոսությունը. իսպանացի պատգամավորը՝ հայ գերիների գնդակահարության մասին

Միրզոյանը Կլաարի հետ հանդիպմանը դատապարտել է Ադրբեջանի պատերազմական հանցագործությունները (տեսանյութ)

Օդի ջերմաստիճանը հոկտեմբերի 03-05-ը կբարձրանա 2-4 աստիճանով

Սև օր է նրանց համար, ով կապ ունի ֆուտբոլի հետ. ՖԻՖԱ-ի նախագահը՝ Ինդոնեզիայում ֆուտբոլային խաղից հետո միջադեպի մասին

Ողբերգական դեպք Սյունիքի մարզում․ «ԿամԱԶ»-ի թափքից վայր ընկնելու հետևանքով հիվանդանոց տեղափոխված տղամարդը մահացել է

Թող ազգային փոքրամասնությունների իրավունքները պաշտպանված լինեն խաղաղ հայրենիքում. Ռուստամ Բաքոյանի շնորհավորական ուղերձը

Հայաստանը պետք է օգտվի տարածաշրջանում երկարաժամկետ խաղաղության հաստատման հնարավորությունից. Էրդողան

Մենք գնահատում և հիշում ենք ձեր պապերի, զավակների սխրանքները. Ալեն Սիմոնյանը՝ Ազգային փոքրամասնությունների օրվա առթիվ

Մարդու իրավունքների պաշտպանի գրասենյակը հայտնում է, որ հայ գերիներին գնդակահարելու տեսանյութը նոր է՝ սեպտեմբերի 13-ի

Մարտունի-Գետափ ավտոճանապարհին մեքենաների բախման հետևանքով կա 5 վիրավոր

Այսօր Ժնևում նախատեսված է Հայաստանի և Ադրբեջանի արտգործնախարարներ Արարատ Միրզոյանի և Ջեյհուն Բայրամովի հանդիպումը

Ռոզա Լինի «SNAP»-ը դարձել է Եվրատեսիլի պատմության ամենաշատ լսելի 5 երգից մեկը «Spotify»-ում

Միջազգային հանրությունը պետք է խստորեն դատապարտի այս ռազմական հանցագործությունը. Նիկոլ Փաշինյան

ՀՀ-ն պահանջում է հստակ գնահատական տալ Ադրբեջանի ԶՈՒ-ի իրականացրած աղաղակող պատերազմական հանցագործություններին. ԱԳՆ

Ադրբեջանի դեմ նոր դիմումներ կներկայացվեն Եվրոպական և ՄԱԿ-ի Արդարադատության միջազգային դատարաններ

Ադրբեջանի քաղաքական և ռազմական ղեկավարությունը պետք է պատասխան տա այս վայրագությունների համար. Մարուքյան

Հրշեջները մարել են Երևանի Մինսկի փողոցի բնակարաններից մեկում բռնկված հրդեհը

Հայ ռազմագերիների մահապատժի տեսանյութը ստուգվում է. «Le Figaro»-ի փոխտնօրեն

«Ապրելու երկիր» և «Հայ Ազգային Կոնգրես» կուսակցություններն Ալավերդի համայնքի կառավարման հարցով հուշագիր են ստորագրել

Կապառոսը հրաժեշտի խոսքով դիմել է հայ երկրպագուներին

Ազգային փոքրամասնությունները ՀՀ-ի բնակչության անքակտելի մասն են կազմում. ՀՀ վարչապետի շնորհավորական ուղերձը

Հրազդանի «Աթարբեկյանի սար» կոչվող հատվածում այրվել է 15 հա խոտածածկ տարածք

165 ավտոբուս, որոնք Երևանում կլինեն դեկտեմբերին. Երևանի քաղաքապետ (տեսանյութ)

Իսկության մասով կասկած չկա. ՊՆ մամուլի քարտուղարը՝ գերիներին գնդակահարելու տեսանյութի մասին

Սա ռազմական հանցագործություն է. Տոյվո Կլաարն արձագանքել է հայ ռազմագերիներին մահապատժի ենթարկելու տեսանյութին

Մահվան ելքով վրաերթ Երևանում․ վարորդը վրաերթի է ենթարկել փողոցի չթույլատրելի հատվածն անցնող հետիոտնին

127 զոհ. Ինդոնեզիայում ֆուտբոլային հանդիպումը ավարտվել է ծեծկռտուքով

Պատերազմից հետո արտերկիր բուժման մեկնած տղաները վերադարձել են հայրենիք՝ «Զինվորի տուն» (տեսանյութ)

Ազատությունը կամովին չի տրվում կեղեքողի կողմից. Ուկրաինայի ԶՈՒ գերագույն հրամանատարը հայերենով գրառում է կատարել

Ժամը 10:00-ի դրությամբ հայ-ադրբեջանական սահմանին իրադրության փոփոխություն չի արձանագրվել

Ծայրահեղ ծանր վիճակում «Սուրբ Աստվածամայր» ԲԿ է տեղափոխվել 10-ամյա երեխա. նա տուժել է ինքնագլորից ընկնելու հետևանքով

Մայրն ասաց՝ աղջիկը կրկին սկսել է երազել․ «UPSHIFT Իջևան»-ն ամփոփեցին ՀՀ-ում ԱՄՆ դեսպանը, ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ն ու Գյումրու ԵՆԿ-ն

Ոտնաձայներ լսելով՝ մտածել է, թե մոտեցողը հակառակորդն է և ինքնաձիգից կրակահերթ է արձակել ծառայակցի ուղղությամբ․ ՔԿ

Քննարկվում է հայ-ադրբեջանական սահման ԵԱՀԿ առաքելություն ուղարկելու հարցը

Արցախում կապի տարբեր միջոցների օգտագործմամբ խարդախությամբ քաղաքացիներից հափշտակվել է ավելի քան 31մլն դրամ

«Նորքի տուն-ինտերնատ»-ն առաջիկայում կունենա նոր վերանորոգված մասնաշենք