Անցնող տարին Հայաստանի Հանրապետության քաղաքական կյանքում թերեւս ամենահագեցածն էր: Ընդ որում, հայկական հեղափոխությունը կտրուկ փոփոխություններ եւ որոշակի հստակություն մտցրեց երկրի ինչպես ներքին, այնպես էլ արտաքին քաղաքական օրակարգերում:

Մինչ այդ փոփոխություններին անդրադառնալը հարկ է նշել, որ թավշյա հեղափոխությունը յուրատեսակ բրենդ էր դարձել: Ապրիլ-մայիս ամիսներին Հայաստանը միջազգային հեղինակավոր լրատվական գործակալությունների լրահոսում առաջատար դիրքեր էր զբաղեցնում: Հեղափոխությունը քննարկման թեմա էր դարձել ողջ աշխարհում՝ զուգահեռաբար ճանաչելի դարձնելով Հայաստանն այն մարդկանց համար, որոնք մինչ այդ անգամ քարտեզի վրա չգիտեին Հայաստանի տեղը:

Անգամ հաշվի առնելով այն, որ հեղափոխությունը չուներ արտաքին օրակարգ եւ դրա արդյունքում աշխարհաքաղաքական վեկտոր չփոխվեց՝ որոշակի շտկումներ տեղի ունեցել են եւ շարունակում են տեղի ունենալ: Ընդ որում, փոփոխություններն առնչվում են հենց աշխարհաքաղաքական խոշոր կենտրոնների հետ փոխհարաբերություններին. հարեւանների հետ հարաբերություններում զգալի փոփոխություններ չկան:

Վրաստանի հետ ավելի ինտենսիվ հարաբերություններին զարկ տալու անհրաժեշտությունը նախանշվել էր դեռեւս մարտին՝ ՀՀ նախկին վարչապետ Կարեն Կարապետյանի եւ Վրաստանի նախկին վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլիի հանդիպման ընթացքում: Հեղափոխությունից հետո վարչապետի կարգավիճակում առաջին պաշտոնական այցով Վրաստան էր մեկնել Նիկոլ Փաշինյանը: Հագեցած այդ այցը հույս ներշնչեց, որ հայ-վրացական ջերմ հարաբերությունները կհաջողվի խորացնել եւ օգտագործել ամբողջ ներուժով: Իսկ սեպտեմբերի 10-ին Վրաստանի վարչապետ Մամուկա Բախտաձեի Հայաստան կատարած այցի ընթացքում ձեռքբերված պայմանավորվածություններից դատելով կարելի է ենթադրել, որ տնտեսական հարաբերություններն ի վերջո սկսել են շարժվել առկա քաղաքական սերտ հարաբերությունների մակարդակին հասնելու ուղղությամբ:

Իրանի հետ հարաբերությունների վերաբերյալ ուշագրավ հայտարարություն արվեց դեկտեմբերի 22-ին Վանաձորում՝ գազաբալոնների արտադրության հայ-իրանական համատեղ գործարանի բացման արարողության ժամանակ: Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարեց, որ Հայաստանը մտադիր է խորացնել Իրանի հետ ոչ միայն տնտեսական, այլ նաեւ քաղաքական հարաբերությունները: Տարածաշրջանում տեղի ունեցող փոփոխությունների ֆոնին սա բավական համարձակ հայտարարություն է՝ հաշվի առնելով ԱՄՆ քաղաքականության ակտիվացումը: Հաջորդ տարի, հավանաբար, ավելի արդիական կդառնա Իրան-ԵԱՏՄ եւ Իրան-ՀԱՊԿ համագործակցությունը:

Թուրքիայի հետ հարաբերություններում որեւէ փոփոխության հեռանկար չի նկատվում: Վերջին անգամ առանց նախապայմանների հարաբերություններ հաստատելու վերաբերյալ Երեւանն ու Անկարան հեռակա երկխոսություն ունեցան դեկտեմբերի 10-11-ին: Փաշինյանի՝ առանց նախապայմանների հարաբերությունների հաստատման պատրաստակամությանը Թուրքիայի նախագահի աշխատակազմից պատասխանել էին պայման դնելով. «վերադարձնել Ադրբեջանի օկուպացված տարածքները»: Այդպիսով, տեսանելի ապագայում հայ-թուրքական սահմանների բացման, կամ դիվանագիտական հարաբերությունների հաստատման որեւէ նախադրյալ չկա:

Ադրբեջանի հետ հարաբերություններում, կարծես, Արցախի հարցով բանակցությունների վերսկսման միտում կա: Մյուս կողմից, սակայն, հարկ է նշել, որ վերջին շրջանում Ադրբեջանի «խաղաղասեր» հռետորաբանությունը պայմանավորված է նրանով, որ այս պահի դրությամբ Ադրբեջանն այլ տարբերակ չունի. Հայաստանի կողմից խաղաղության մթնոլորտի ստեղծմանն ուղղված ջանքերի ֆոնին բարձրաձայն ռազմատենչ հայտարարությունները չեն ընկալվի միջազգային հանրության կողմից:

Հեղափոխությունն իր դրական ազդեցությունն է ունեցել Հայաստան-ԵՄ հարաբերությունների տեսանկյունից: Ընդ որում, հեղափոխությունից հետո Եվրոպան, կարծես, որոշակի սպասելիքներ ուներ Հայաստանից՝ արտաքին քաղաքական ուղղվածության առումով: Սակայն, հայկական պատվիրակության Բրյուսել կատարած հուլիսյան այցից հետո այդ միտումը սկսեց մարել, իսկ նոյեմբերի 13-ին Փաշինյանի եւ Հայաստանում հավատարմագրված ԵՄ անդամ պետությունների դեսպաններին հանդիպումից հետո մարեց վերջնականապես: Նոր տարում ԵՄ-ի հետ հարաբերությունները շարունակվելու են կառուցվել Համապարփակ եւ ընդլայնված գործընկերության մասին համաձայնագրի հիման վրա:

ԱՄՆ-ի հետ հարաբերություններում, ի հեճուկս մեր տարածաշրջանում դրա ակտիվացման, տեղի ունենալիք փոփոխությունները դժվար թե լուրջ քաղաքական բնույթ կրեն: Վաշինգտոնում եւս հասկանում են, որ «Ռուսաստանի ազդեցության գոտուց» Հայաստանի դուրսբերումը հղի է տարածաշրջանի ապակայունացման լուրջ վտանգներով, ինչը միանշանակ կխանգարի Իրանի հետ կապված ծրագրերին:

Անցնող տարին աննախադեպ էր հայ-ռուսական հարաբերություններում տեղի ունեցած որակական փոփոխությունների առումով: Նախ պաշտոնական Մոսկվայի արձագանքը Հայաստանում ընթացող հեղափոխությանը առավել քան գրագետ էր. տեղի ունեցող իրադարձությունները որակվել էին, որպես Հայաստանի ներքին գործ: Հուլիսի 17-ին Փանիկ գյուղում ռուս զինվորականների մասնակցությամբ տեղի ունեցած միջադեպը յուրատեսակ ցուցիչ էր, որ հարաբերությունների տրամաբանությունը փոխվում է: Համաձայն պաշտոնական տեղեկատվության՝ «ՀՀ պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը պահանջել էր ներկայացնել մանրամասն տեղեկատվություն» միջադեպի հետ կապված, իսկ «ռուսաստանյան կողմը պաշտոնապես ներողություն է խնդրել եւ հավաստիացրել է, որ հետայսու առավել հետեւողական կլինի»: Այդուհանդերձ, ռուսական կողմի համար ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Յուրի Խաչատուրովին մեղադրանք առաջադրելը, թերեւս, արդեն չափազանց էր:

Ընդհանուր առմամբ, թավշյա հեղափոխության ամենամեծ ձեռքբերումը արտաքին քաղաքականությունում հենց Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների հստակեցումն էր: Պակաս կարեւոր չէ ԵԱՏՄ-ի եւ ՀԱՊԿ-ի շրջանակներում օրակարգ բերված՝ այդ կառույցների արդիականացման խնդիրը: Յուրահատուկ ուշադրության է արժանի, մասնավորապես, ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղարի շուրջ ստեղծված իրավիճակը, որը, սակայն, կհանգուցալուծվի արդեն հաջորդ տարվա ընթացքում:

Տպել
3115 դիտում

Գյումրիում հստակեցնում են շենքերի կրած վնասները. նախնական տվյալով 48 շենք է վնասել, ևս 53-ի մասին ահազանգեր կան

Դեղձուտի մոդուլային դպրոցի կառուցման համար մրցույթ է հայտարարվել

ԱԱՏՄ արձանագրած խախտումների հիմքով՝ կասեցվել է շուրջ 650 տնտեսվարողի գործունեություն

Դմիտրի Պեսկովը կորոնավիրուսից բուժվել եւ դուրս է գրվել հիվանդանոցից

Սյունիքից հակահեղափոխություն չի սկսվելու. իրավապահ համակարգը տիրապետում է իրավիճակին եւ կոշտ է արձագանքելու. պատգամավոր

Խոշոր ավտովթար Լոռիում. Բախվել են Mersedes-ն ու բեռնատարը. Mersedes-ի վարորդին դուրս են բերել փրկարարները(լուսանկարներ)

Կորոնավիրուսից ավելի հաճախ տղամարդիկ են մահանում. 70-ից բարձր անձինք քիչ են վարակվում, բայց մեծ մասամբ մահացու ելքով

ԳՇ զորքերի ծառայության վարչության աշխատանքային խումբը հանկարծակի ստուգումներ է իրականացրել մի շարք զորամասերում

Գյումրու ինֆեկցիոն հիվանդանոցում կորոնավիրուսով 47 հիվանդ է բուժվում. տնային ինքնամեկուսացման ցուցում ունի 304 քաղաքացի

ԱԱԾ տնօրեն Էդուարդ Մարտիրոսյանն այցելել է պետական սահմանը վերահսկող ուղեկալներ

Արտակարգ դրությամբ պայմանավորված, Լարսը բաց է միայն բեռնատարների համար

Կորոնավիրուսի հետ զուգահեռ ապրելու համար առաջնահերթ պետք է դրսևորել անհատական բարձր պատասխանատվություն. վարչապետ

Ոչ հերքում եմ, ոչ չեմ հերքում, չեմ մեկնաբանում. Արթուր Վանեցյանը հրավիրվել է ՀՔԾ

Ռուբեն Հայրապետյանի որդին չի կալանավորվի. դատարանը մերժել է միջնորդությունը

Շիրակի մարզի 8 գյուղական բնակավայրում անօթևանների համար 55 բնակարան կկառուցվի

Ոստիկանությունը հորդորում է առաջիկա ոչ աշխատանքային օրերին զերծ մնալ մասսայական միջոցառումներից

Կորոնավիրուսի պատճառով հետաձգվել է Չեռնոգորիայի նախագահ Միլո Ջուկանովիչի ծրագրված պաշտոնական այցը Հայաստան

Կապանում ձերբակալված երրորդ քաղաքացին եւս ազատ արձակվեց. նրա ձերբակալումը ճանաչվել է ոչ իրավաչափ

Մայիսի 27-ին դեպի Երեւան 3 չվերթ կիրականացվի՝ Մինսկից, Դամասկոսից, Սանկտ-Պետերբուրգից

Հայաստանը NBA-ի մանկապատանեկան մրցաշար անցկացնելու բացառիկ հնարավորություն է ստացել