3 կարեւոր քայլ՝ մինչեւ մանկապարտեզը. Լյուսի Քոչարյանի անդրադարձը

28/11/2018 schedule15:15

Նեղվում եմ երեխաների համար 2 դեպքում՝ երբ մանկապարտեզ են գնում մինչեւ 2-2,5 տարեկանը, եւ երբ մանկապարտեզ չեն գնում 3-3,5 տարեկանից: Որովհետեւ մինչեւ 2-2,5 տարեկանը չափազանց շուտ է մամայից պոկվելու համար, օտար բազմամարդ միջավայրն էլ՝ հոգեբանորեն չափազանց «ագրեսիվ»: Իսկ 3-3,5-ից՝ բացառապես տանը պահելու դեպքում, որպես կանոն, ամեն հատիկ օրը դանդաղեցնում ու թուլացնում է երեխայի սոցիալիզացիայի ընթացքը: Ու հետո դպրոց գնալիս երեխան անգամներով ավելի մեծ սթրես է տանում:

Բայց սկսենք սկզբից

Կողմնակից եմ հոգեբանների կողմից սահմանված տարիքից՝ 3-3,5-ից երեխային պարտեզ տանելուն: Ինչու՞, ի՞նչ է տալու այն: Դրանցից հիմնականները.

*Օտար մեծահասակների հետ շփում, մամային վստահելու միջոցով այդ մեծահասակների նկատմամբ վստահության ձեւավորում:
*Սեփական ցանկությունների, ազատությունների, դրական սահմանների ընկալում:
*«Մարդիկ տարբեր են, շատ-շատ տարբեր» երեւույթի ընկալում:
*«Ես մեկ, անկրկնելի նմուշ եմ եւ միաժամանակ լավ ու սիրելի երեխաներից մեկն եմ, խմբի անդամ» հաստատման ընկալում:
*Կազմակերպչական հրահանգների կատարում, սեփական էմոցիաների ու գործողությունների կառավարիչների ձեւավորում. չէ՞ որ մենք կարողանում ենք հասարակության մեջ ապրել ինքներս մեզ «շարժելով» կամ զսպելով, ստիմուլներ տալով եւ այլն:

Զարգացումը եւս սթրես է

Պատկերացնու՞մ եք երեխայից ինչ ահռելի էմոցիոնալ ու ֆիզիկական ռեսուրսներ են ծախսվում վերը նշված ցուցակը յուրացնելու համար: Այն էլ մանկապարտեզում մեն-միայնակ լինելու պայմաններում: Չկան մաման, պապան, տատիկը, դայակը.. տանից՝ ոչ ոք: Ու այդ նորություններն անվերջանալի հոսքով ամեն օր նրա կամքից անկախ թափվում են երեխայի գլխին: Կարծում եմ՝ մանկապարտեզի բարեհաջող մեկնարկը սկսվում է մանկապարտեզից դեռ շատ ավելի առաջ:

Հասանք 3 կարեւորագույն քայլերին

Քայլ 1: Շատ արդյունավետ եմ համարում ժամավճարի հիմունքով մանկական զարգացման կենտրոնները: Դրանք ադապտացիոն լավ տրամպլին կարող են լինել՝ փափուկ, մանրամասն բացատրելու ու երեխային դրականորեն ներկայացնելու դեպքում: Փորձս մեջբերեմ. որոշեցի մանկապարտեզ գնալու ամսաթիվն ու դրանից 3 ամիս առաջ ձեռնարկեցի փամփլիկ զարգացման կենտրոն հաճախելու օպերացիան: Առաջին երկու շաբաթը ծախսվեց սենյակ առ սենյակ երեխայի հետ մտնելու, հետը խաղալու, մանկավարժների հետ ծանոթացնելու, ընկերացնելու, ժամանցը լավագույնս ներկայացնելու վրա: Հաջորդ 2 շաբաթը սովորում էինք միայնակ մտնել սենյակները, մեկ ժամ վստահել մանկավարժներին՝ մամային աչքի տակով տեսնելով սպասասրահում: Եվ ահա հաջորդ երկու ամիսներին ստացվեց երեխա, ով շաբաթական երեք օր երկուական ժամով հիասքանչ ժամանակ էր անցկացնում առանց մամայի: Ամեն դուրս գալուց առաջ հարցնում էի. «Սոֆ, ինչպե՞ս ես կարոտելու մամային»: Ասում էր. «Ուրախ-ուրախ խաղալով ու հետաքրքիր բաներ անելով»: Երեք ամսից մանկապարտեզ գնալիս րոպե առ րոպե գիտեր՝ ինչ է իրեն սպասվում, ինչպես է կարոտելու, սպասելու եւ ուրախանալու, երբ մաման գա իր հետեւից:
Ծայրահեղ անարդյունավետ եմ համարում առանց նախապատրաստական աշխատանքների երեխային մանկապարտեզ տանելն ու միանգամից ժամեր շարունակ թողնելը:

Քայլ 2: Հաջորդ կարեւորագույն հարցն է երեխայի խոսքը: Մի անփոխարինելի գործիք՝ օտար միջավայրին հարմարվելու ու բազմաթիվ դրական հմտություններ ձեռք բերելու համար: Եթե ուզում եք տեղյակ լինել՝ ինչ է կատարվում երեխայի հետ պարտեզում, ինչից է նա նեղվում, ինչը՝ հավանում, որ դայակն ինչպես է հետը խոսում, ընդհանրապես ինչպես է նրա կյանքն ընթանում, ապա բարձրաձայն խոսք ունենալու մասին սկսեք հոգալ դեռեւս 6-8 ամսականից: Մի մոռացեք, որ 3 տարեկանում ուզելու եք մանկապարտեզ տանել եւ չանհանգստանալ երեխայի անվտանգության համար:

Քայլ 3: Եթե ուզում եք բազմապրոֆիլ ու բազմաբովանդակ հոգեբանական խնդիրներ նկատել երեխայի մոտ, ապա շարժվեք «դե կգնա պարտեզ՝ կկտրվի էլի տակդիրից» բանաձեւով: Եթե ուզում եք երեխան սկսի մատները ծծել, ապա ծծակ օպերացիան չավարտած՝ ուղարկեք մանկապարտեզ, թող այնտեղ կոշտ, ստիպողաբար ու առանց շատ մանրանալու զրկեն նրան ծծակից: Եթե ուզում եք երեխան կլոր ամիս հիվանդ անցկացնի՝ բռնեցնելով «դե հիվանդ ա՝ չեմ ուղարկում մանկապարտեզ» կանոնը, ապա կրծքով կերակրման փուլը չամփոփված՝ տարեք մանկապարտեզ: Գցեք այս բոլոր կարեւորագույն փուլերի ավարտը, կոպիտ հաղթահարումը խեղճ ու կրակ մանկապարտեզի վրա: Հանգստացրեք ձեզ այն մտքով, որ մանկապարտեզի օտար դայակներն ավելի լավ գիտեն՝ ինչպես բացատրել ծծակի ու տակդիրի «քըխ» լինելը: Իսկ եթե իմ պես «ծույլ եք» ու մտադիր չեք ամեն օր լսել դայակներից, թե ինչ բարդ է երեխան ադապտացվում, ինչ բարդ է շփվում կամ որքան է տակն անում, ուրեմն հաշվի առեք.
*մանկական հոգեբանները պնդում են՝ ծծակ եւ կկ փուլերը պետք է փափուկ ավարտվեն 1,2-1,6տ.-ի շրջանում երեխայի համար շատ ապահով միջավայրում, (ի դեպ, կկ մասնագետները նշում են մինչեւ 2տ.-ը, որի հետ համաձայն չեն հոգեբանները),
*մանկաբույժներն ու մանկական ուռոլոգները պնդում են՝ երեխայի ցերեկային անմիզապահության խնդիրը պետք է լուծված լինի 2-3, իսկ գիշերայինը՝ 5 տարեկանին մոտ:   

Եվ վերջում, ինչպես միշտ, մի իրական դրվագ:
- Մա՜մ, մեր խմբի «այսինչը» դանդաղ է մեծանում:
- Այսի՞նքն, Սոֆ, ի՞նչ իմացար՝ դանդաղ է մեծանում:
- Դանդաղ է սովորում խոսել ու գեղեցիկ խաղալ, բայց ոչինչ, ես կսպասեմ:

Տպել
4200 դիտում

Գոռ Երիցյանն ու Նարեկ Աբգարյանը կմարզվեն Մայք Թայսոնի մարզչի մոտ

Ճգնաժամը կհամարեմ վերջացած, երբ տեսնեմ ՍԴ ընտրված անձանց գործունեությունը. Սոֆյա Հովսեփյան (տեսանյութ)

Ադրբեջանը պետք է հրաժարվի ռազմական շանտաժի և սպառնալիքների քաղաքականությունից, նստի բանակցային սեղանի շուրջ. ԱՀ ԱԳՆ

Իսրայելական ընկերությունները 2 կազմակերպության 155 մլն դոլար են վճարել, որն օգտագործվել են Ադրբեջանի վերնախավի համար

Հայաստանի շախմատի պատանեկան հավաքականը դարձել է Եվրոպայի առցանց առաջնության բրոնզե մեդալակիր

Կրկին պայթյուն Լիբանանում. նախնական վարկածով՝ այրվում են «Հզբոլլահ»-ի զենքի պահեստները

Ելփին գյուղում բռնկված հրդեհը մեկուսացված է. մարզային փրկարարական վարչությունում հայտարարվել է հավաք

Այսօրվա գործողությունները պետք է միտված լինեն 2050թ-ի ՀՀ-ին. Արման Բոշյան (տեսանյութ)

«Կան անհերքելի փաստեր». մահացած ծննդկանի հարազատները նշում են, որ չեն նահանջելու, ԲԿ-ից պնդում են՝ բժիշկը մեղավոր չէ

«Արարատը» այլևս ստիպված չի լինի խաղադաշտեր վարձակալել․ նորոգվում են Ձորաղբյուրի մարզաբազայի խաղադաշտերը

Փայտե մահակներ, երկաթյա ձողեր, քարեր. Գնդեվազում կան բերման ենթարկվածներ ու ձերբակալվածներ (տեսանյութ)

ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահ Հայկ Գրիգորյանն ընդունել է ՀՀ-ում Իտալիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանին

Նախկին համակարգի քաղաքական ուժերը չեն կարող առաջնորդել ընդդիմությանը. Արման Բոշյան (տեսանյութ)

Վարազդատ Հարոյանը հեռացել է «Ուրալից». պատճառը՝ խաղային պրակտիկայի բացակայությունն է

Երևանում մանկատան սաները պարբերաբար բռնության են ենթարկվել, զրկված եղել կեցության նվազագույն պայմաններից (տեսանյութ)

«Տրակտորիստի աղջիկը». պատգամավորի անեկդոտը՝ «Դոսյե»-ի թեմայով (տեսանյութ)

Հնդկաստանին և Հայաստանին միավորում են ջերմ և բարեկամական կապերը. Արմեն Սարգսյանին շնորհավորել է Հնդկաստանի նախագահը

Բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում աճել է շրջանառությունը, աշխատողների թիվը, կազմակերպությունների քանակը. ՀՀ վարչապետ

Ո՞վ կդառնա Վճռաբեկ դատարանի նախագահ. թեկնածուների ցանկը ԲԴԽ-ին կներկայացվի առաջիկա երկու օրերին

Հայ զինծառայողները մասնակցել են «Կովկաս -2020» զորավարժությունների բացման արարողությանը