«Եվրասիական շաբաթը» Երեւանում. ներուժն ու հեռանկարները

Հոկտեմբերի 22-ին Երեւանում մեկնարկեց ԵԱՏՄ «Եվրասիական շաբաթ» ամենամյա գործնական ֆորումը: «Եվրասիական շաբաթն» առաջին անգամ անցկացվել է 2016 թ. Մոսկվայում: Դրա նպատակը ԵԱՏՄ անդամ-պետությունների եւ երրորդ երկրներից ժամանած գործարարների միջեւ կապի ամրապնդումն է, ինչպես նաեւ գործարար շրջանակների եւ կառավարությունների փոխգործակցության ամրապնդումը:

ՀՀ վարչապետի պաշտոնակատար Նիկոլ Փաշինյանը մասնակցել է «Եվրասիական շաբաթվա» բացմանը եւ հանդես եկել ելույթով, որում ներկաների ուշադրությունն է հրավիրել մի քանի առանցքային կետերի վրա:

Վարչապետի պաշտոնակատարն անդրադարձել է բարձր տեխնոլոգիական ճյուղերի զարգացմանը ազգային անվտանգության եւ տնտեսական զարգացման տեսանկյուններից: Նրա խոսքով՝ Հայաստանում կա մեծ ներուժ. բարձր տեխնոլոգիական ոլորտում գործում է շուրջ 400 ձեռնարկություն: Նա նաեւ նշել է, որ Հայաստանը հետաքրքրված է զարգացնելու ԵԱՏՄ գործընկերների հետ համագործակցությունը արտաքին շուկաներ համատեղ դուրս գալու ուղղությամբ:

Ֆորումի օրակարգում իրոք մեծ տեղ են զբաղեցնում թվային եւ բարձր տեխնոլոգիաներին առնչվող միջոցառումները: Սպասվում է քննարկում թվային կոնսորցիումների հնարավորությունների վերաբերյալ, կլոր սեղաններ ԵԱՏՄ տնտեսության թվային ծառայությունների եւ տեխնոլոգիական համագործակցության ու ժամանակակից ինովացիոն արդյունաբերական ենթակառուցվածքների շուրջ:

Ինտեգրման հետագա խորացման առումով Փաշինյանը կարեւորել է նաեւ գործարար համայնքի եւ կարգավորող օրգանների միջեւ երկխոսությունը, որը ընթացող ֆորումի գլխավոր թեման է: Ֆորումի ընթացքում գործարար համայնքը եւ ԵԱՏՄ երկրների իշխանությունների ներկայացուցիչները պատրաստվում են քննարկել մասնավորապես հակամենաշնորհային կարգավորումներին եւ տնտեսական մրցակցությանը վերաբերվող հարցեր:

Սակայն, առավել հետաքրքրական է Փաշինյանի անդրադարձը ԵԱՏՄ-Իրան համագործակցությանը: Մայիսի 17-ին երկարատեւ քննարկումներից եւ բանակցություններից հետո Աստանայում, վերջապես կնքվեց ազատ առեւտրի ժամանակավոր համաձայնագիրը: Դրանով ենթադրվում է երեք տարվա ընթացքում աստիճանաբար նվազեցնել մաքսատուրքերը՝ նախապատրաստվելով անցում կատարել Իրանի եւ ԵԱՏՄ-ի միջեւ ազատ առեւտրի գոտուն:

Համաձայնագիրը ենթադրում է արդյունաբերական ապրանքների մաքսատուրքերի աստիճանաբար նվազեցում Իրանի կողմից միջին 22,4%-ից 15,4%-ի, ԵԱՏՄ-ի կողմից 8%-ից 4,7%-ի: Գյուղատնտեսական ապրանքների համար նվազեցումն ավելի զգալի է՝ Իրանը կնվազեցնի մաքսատուրքերը միջին 32,2%-ից 13,2%-ի, ԵԱՏՄ-ն՝ 9,6%-ից 4,6%-ի:

Փաշինյանը, անդրադառնալով ԵԱՏՄ-ի եւ Իրանի միջեւ կնքված ազատ առեւտրի ժամանակավոր համաձայնագրին, նշել է, որ դա ազատ առեւտրի գոտու ձեւավորման առաջին քայլն է: Նա նաեւ ներկաների ուշադրությունն է հրավիրել այն փաստի վրա, որ Հայաստանը ԵԱՏՄ անդամ երկրներից միակն է, որը ցամաքային սահման ունի Իրանի հետ:

Դեռեւս մինչեւ համաձայնագրի կնքումը՝ փետրվարի 27-ին Երեւանում կայացած հայ-իրանական միջկառավարական հանձնաժողովի 15-րդ նիստի ընթացքում նման դիտարկում էր կատարել նաեւ Իրանի էներգետիկայի նախարար Ռեզա Արդաքանիանին՝ նշելով, որ Հայաստանը հանդես է գալիս որպես պատուհան՝ Եվրասիական տնտեսական շուկա մուտք գործելու համար:

Այս համատեքստում Փաշինյանն անդրադարձավ նաեւ Իրանի հետ սահմանին  գործող «Մեղրի» ազատ տնտեսական գոտուն՝ նշելով, որ դրա առկայությունը լրացուցիչ խթան է ստեղծում առեւտրատնտեսական կապերի զարգացման համար: Նա նաեւ հայտնեց, որ Հայաստանը պատրաստ է գործուն հարթակ դառնալ Իրանի եւ ԵԱՏՄ երկրների միջեւ հուսալի առեւտրատնտեսական հարաբերությունների հաստատման համար:

Ինչ վերաբերվում է «Եվրասիական շաբաթ» ֆորումին, ապա դրա հիմնական շեշտը, իհարկե, տնտեսական բաղադրիչն է՝ նոր կապերի հաստատման, իշխանությունների եւ գործարարների երկխոսության խորացման տեսանկյունից: Սակայն, կա նաեւ քաղաքական բաղադրիչ:

Համաշխարհային տնտեսության մեջ ԵԱՏՄ-ն առայժմ չի դիտարկվում որպես ծանրակշիռ միավոր: Դրա պատճառները ԵԱՏՄ-ի ներսում են: Բազմիցս խոսվել է ԵԱՏՄ արդյունավետության բարձրացման անհրաժեշտության մասին եւ «Եվրասիական շաբաթվա» նման միջոցառումները, մանավանդ եթե դրանք անցնում են Հայաստանում, հարմար առիթ են ԵԱՏՄ-ում առավել պատասխանատու եւ նախաձեռնող դիրք զբաղեցնելու համար:

Օրինակ, չնայած Հայաստանում տեղեկատվական տեխնոլոգիաների զարգացման միջինից բարձր մակարդակին՝ ԵԱՏՄ-ում այս ոլորտի առաջատարը Բելառուսն է: Սակայն, հաշվի առնելով այս ոլորտում առկա հայկական ներուժը, կարելի է համագործակցության եւ մրցակցության միջոցով բարձրացնել ոչ միայն սեփական երկրի, այլեւ ԵԱՏՄ ընդհանուր արդյունավետությունն այս ոլորտում: Ինչ վերաբերվում է Իրանի հետ իրավիճակին, ապա այստեղ, հաշվի առնելով բացառիկ աշխարհագրական դիրքը, ԵԱՏՄ երկրների շարքում մենք մրցակից չունենք եւ «ստիպված ենք» մեր վրա վերցնել նախաձեռնողի դերը:

Տպել
5459 դիտում

Գոռ Երիցյանն ու Նարեկ Աբգարյանը կմարզվեն Մայք Թայսոնի մարզչի մոտ

Ճգնաժամը կհամարեմ վերջացած, երբ տեսնեմ ՍԴ ընտրված անձանց գործունեությունը. Սոֆյա Հովսեփյան (տեսանյութ)

Ադրբեջանը պետք է հրաժարվի ռազմական շանտաժի և սպառնալիքների քաղաքականությունից, նստի բանակցային սեղանի շուրջ. ԱՀ ԱԳՆ

Իսրայելական ընկերությունները 2 կազմակերպության 155 մլն դոլար են վճարել, որն օգտագործվել են Ադրբեջանի վերնախավի համար

Հայաստանի շախմատի պատանեկան հավաքականը դարձել է Եվրոպայի առցանց առաջնության բրոնզե մեդալակիր

Կրկին պայթյուն Լիբանանում. նախնական վարկածով՝ այրվում են «Հզբոլլահ»-ի զենքի պահեստները

Ելփին գյուղում բռնկված հրդեհը մեկուսացված է. մարզային փրկարարական վարչությունում հայտարարվել է հավաք

Այսօրվա գործողությունները պետք է միտված լինեն 2050թ-ի ՀՀ-ին. Արման Բոշյան (տեսանյութ)

«Կան անհերքելի փաստեր». մահացած ծննդկանի հարազատները նշում են, որ չեն նահանջելու, ԲԿ-ից պնդում են՝ բժիշկը մեղավոր չէ

«Արարատը» այլևս ստիպված չի լինի խաղադաշտեր վարձակալել․ նորոգվում են Ձորաղբյուրի մարզաբազայի խաղադաշտերը

Փայտե մահակներ, երկաթյա ձողեր, քարեր. Գնդեվազում կան բերման ենթարկվածներ ու ձերբակալվածներ (տեսանյութ)

ՀՀ քննչական կոմիտեի նախագահ Հայկ Գրիգորյանն ընդունել է ՀՀ-ում Իտալիայի արտակարգ և լիազոր դեսպանին

Նախկին համակարգի քաղաքական ուժերը չեն կարող առաջնորդել ընդդիմությանը. Արման Բոշյան (տեսանյութ)

Վարազդատ Հարոյանը հեռացել է «Ուրալից». պատճառը՝ խաղային պրակտիկայի բացակայությունն է

Երևանում մանկատան սաները պարբերաբար բռնության են ենթարկվել, զրկված եղել կեցության նվազագույն պայմաններից (տեսանյութ)

«Տրակտորիստի աղջիկը». պատգամավորի անեկդոտը՝ «Դոսյե»-ի թեմայով (տեսանյութ)

Հնդկաստանին և Հայաստանին միավորում են ջերմ և բարեկամական կապերը. Արմեն Սարգսյանին շնորհավորել է Հնդկաստանի նախագահը

Բարձր տեխնոլոգիաների ոլորտում աճել է շրջանառությունը, աշխատողների թիվը, կազմակերպությունների քանակը. ՀՀ վարչապետ

Ո՞վ կդառնա Վճռաբեկ դատարանի նախագահ. թեկնածուների ցանկը ԲԴԽ-ին կներկայացվի առաջիկա երկու օրերին

Հայ զինծառայողները մասնակցել են «Կովկաս -2020» զորավարժությունների բացման արարողությանը