Վրաստանը Արցախի հարցով միջնո՞րդ. ի՞նչ նպատակ է հետապնդում Պխալաձեի հայտարարությունը

Վրաստանի նախագահի արտաքին հարաբերությունների հարցերով խորհրդական Թենգիզ Պխալաձեն ադրբեջանական լրատվամիջոցներից մեկի հետ զրույցում նշել է, որ Վրաստանը կարող էր միջնորդ հանդիսանալ Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ:

«Հաշվի առնելով Հայաստանի եւ Ադրբեջանի հետ ունեցած հոյակապ հարաբերությունները, Վրաստանը կարող էր միջնորդության նման ձեւաչափ առաջարկել»,- ասել էր Պխալաձեն՝ հավելելով որ, սա մեր տարածաշրջանն է, եւ «մեր խնդիրները մենք պետք է լուծենք ինքնուրույն»: Նա նաեւ նշել էր, որ Թբիլիսին միշտ պատրաստ է ջանքեր գործադրել Հարավային Կովկասում հաստատուն խաղաղության հասնելու համար:

Հարեւան, առավել եւս բարեկամ երկրի խաղաղասեր մղումն, իհարկե, ողջունելի է, «հոյակապ հարաբերությունների» վերաբերյալ բերված փաստարկը՝ անհերքելի: Ողջունելի է նաեւ տարածաշրջանային հարցերը ինքնուրույն լուծելու ձգտումը: Սակայն դա հարցի զգացական մասն է: Իրականությունը փոքր-ինչ այլ է:

Նախ եւ առաջ, արցախյան հակամարտության կարգավորմամբ արդեն իսկ զբաղվում են ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահները: Այլ հարց է, թե ինչ գործիքակազմ ունեն նրանք եւ, առհասարակ, ինչքանով է նրանց հաջողվում նպաստել խաղաղ կարգավորմանը: Անհասկանալի է նաեւ, թե ինչու ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահ երկրները պետք է համաձայնվեն որեւէ մեկին զիջել իրենց ազդեցությունը հակամարտող կողմերի վրա:

Պխալաձեի արտահայտած միտքն առավել ուշագրավ է ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղար Թոմաս Գրեմինգերի՝ Հայաստան կատարած այցի եւ հնչած հայտարարաությունների ֆոնին: Սեպտեմբերի 4-ին Գրեմինգերը հանդիպել էր ՀՀ արտաքին գործերի նախարար Զոհրաբ Մնացականյանի հետ: Հանդիպման ընթացքում երկուստեք ընդգծվել էր խնդրի բացառապես խաղաղ կարգավորման կարեւորությունը միջազգային հանրության մանդատ ունեցող միակ ձեւաչափի՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի համանախագահության շրջանակներում։

Միջազգային հակամարտություններում միջնորդ հանդիսանալու համար միայն ցանկությունը բավարար չէ: Անհրաժեշտ է լուրջ ազդեցության ներուժ ունենալ հակամարտող կողմերի վրա: Պխալաձեի նշած հոյակապ հարաբերությունները, ցավոք, չեն հանդիսանում քաղաքական ազդեցության գրավական: Ավելին, Վրաստանի վրա լուրջ ազդեցության ներուժ ունեն Հայաստանն ու Ադրբեջանը՝ Ջավախքի եւ էներգակիրների տեսքով: Այլ հարց է, որ ո՛չ Հայաստանը, ո՛չ էլ, ամենայն հավանականությամբ, Ադրբեջանը չեն շահարկի այդ ներուժը՝ ելնելով վերոնշյալ հոյակապ հարաբերությունների տրամաբանությունից:

Ինչ վերաբերվում է տարածաշրջանային հարցերը ինքնուրույն լուծելուն, ապա այստեղ եւս որոշակի խնդիրներ կան: Մեր հակառակորդի ապակառուցողական եւ ռազմատենչ դիրքորոշումը հակամարտության կարգավորման վերաբերյալ փաստում է, որ մեր տարածաշրջանում չի ձեւավորվել համակողմանի երկխոսության փոխընդունելի տարբերակ: Ներկայիս իրավիճակը հուշում է, որ անգամ հակամատության կարգավորումից հետո դեռեւս տեւական ժամանակ տարածաշրջանային խնդիրների լուծմանը միջամտելու են արտաքին ուժերը: Ընդ որում, Վրաստանի տարածքում առկա հակամարտություններում եւս ներգրավված են ոչ տարածաշրջանային ուժեր, մասնավորապես՝ Ռուսաստանն ու Շվեյցարիան:

Այս ամենի հետ մեկտեղ, Վրաստանն, իհարկե, կարող է փորձել ակտիվորեն աջակցել հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների ջերմացմանը, օրինակ, հասարակությունների հարթության վրա, թեեւ դա էլ դյուրին գործ չէ: Սակայն հակամարտության իրական, քաղաքական կարգավորման առումով Վրաստանն ի զորու չէ օգնել հարեւաններին: Վրաստանի նախագահի արտաքին հարաբերությունների հարցերով խորհրդականը, իհարկե, հասկանում է այդքանը: Այդ դեպքում ո՞րն է Պխալաձեի՝ նման հայտարարություններ անելու դրդապատճառը:

Որքան էլ զարմանալի է՝ արտաքին հակամարտությունում միջնորդ հանդիսանալու վերաբերյալ գաղափարը ուղղված է ներքին լսարանին, ընդ որում, շատ յուրահատուկ լսարանի: Պխալաձեի այս հայտարարությունը հարկավոր է 2020 թ. խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ տեղի ունեցող քաղաքական վերադասավորումների համատեքստում: Բանն այն է, որ գործող նախագահ Գիորգի Մարգվելաշվիլին, ամենայն հավանականությամբ, ոչ միայն չի առաջադրվելու առաջիկա ընտրություններում, այլեւ հեռանալու է քաղաքականությունից: Նրա քաղաքական թիմի անդամները, որոնց թվում է նաեւ Թենգիզ Պխալաձեն, խնդիր են ունենալու ակտիվ քաղաքականության մեջ մնալու: Պխալաձեն, թերեւս, նախատեսում է Թբիլիսիից բացի, որտեղ նա արդեն իսկ զգալի աջակցություն ունի, ստանալ նաեւ ազգային փոքրամասնությունների՝ կոնկրետ դեպքում հայերի եւ ադրբեջանցիների ձայները ու քաղաքական առումով ավելի ծանրակշիռ դարձնել սեփական անձը՝ խորհրդարանական ընտրություններին ընդառաջ:

Տպել
2101 դիտում

Հրդեհ է բռնկվել է Նոյեմբերյան քաղաքի երկհարկանի տներից մեկի նկուղում․ ԱԻՆ

Բաքվում Ֆրանսիայի դեսպան Զակարի Գրոսսը կանչվել է Ադրբեջանի ԱԳՆ. РИА Новости

Վայոց ձորի մարզի 7 համայնքում իրականացվում է սուբվենցիոն 27 ծրագիր

Երիտասարդներն ուժեղ էին փորձառուներից. ավարտվել է ազատ ոճի ըմբշամարտի Հայաստանի առաջնությունը

Վերսկսվել են Մոսկվա-Գյումրի-Մոսկվա երթուղով չվերթերը

Թշնամու 15 տանկ խոցած Արցախի հերոս Դավթի մարմինը մի քանի օր առաջ են գտել․ մանրամասներ

ԱԺ նախագահ Արարատ Միրզոյանը նամակ է հղել Ֆրանսիայի Սենատի նախագահ Ժերար Լարշեին

Զառիթափ համայնքի սահմանամերձ Սերս բնակավայրում իրականացվում են գիշերային լուսավորության կառուցման աշխատանքներ

«Ալաշկերտը» հաղթեց առաջատարին, «Վանն» ուժեղ գտնվեց «Շիրակից»

Հայտնաբերվել է փողոցում մի կնոջ պարանոցից ոսկյա շղթա հափշտակած և փախուստի դիմած տղամարդը (տեսանյութ)

Արցախի հետ Հայաստանի նախկին սահմանի փոխարեն ձևավորվել է սահման՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև․ ՊՆ

Ճամբարակ քաղաքում ձյուն է տեղում․ ՀՀ տարածքում ավտոճանապարհներն անցանելի են

Սուբվենցիոն ծրագրով ավարտին են մոտենում Արմավիր քաղաքի 12 բակային տարածքների հիմնանորոգման աշխատանքները

Լեռնուտում 70 երեխայի համար նախատեսված մանկապարտեզ է վերակառուցվում

Ի վերջո հաղթելու է արդարությունը. Եվրոպայի հայերի համագումարը ողջունում է Ֆրանսիայի Սենատի որոշումը

Հայ, ռուս եւ ադրբեջանցի զինվորականները այսօր մի քանի ժամ սահմանազատման աշխատանքներ են իրականացրել Քարվաճառում․ Ալթունյան

Ազգային ժողովը չընդունեց «Լուսավոր Հայաստան» խմբակցության՝ ռազմական դրությունը վերացնելու նախագիծը

ՀՀ շուկայի վերահսկողության տեսչական մարմնի ծառայողներն իրականացնելու են ստուգայցեր առևտրի իրականացման վայրեր

ՈՒԵՖԱ-ն ցմահ որակազրկել է ադրբեջանական ակումբի աշխատակցին

Երբ Քարվաճառի դռները ցավալիորեն փակվեցին, 80 հոգով այսօր ազերի զինյալները կոտրել են կողպեքը․ Նաիրա Զոհրաբյան