ՏԻՄ ընտրություններ. մասնակցության ռեկորդային անկումներ. որն է պատճառը

Մարտի 11-ին Հայաստանի 20 համայնքում անցկացվեցին համայնքի ղեկավարի եւ ավագանու ընտրություններ: 4 համայնքում ընթացան միայն համայնքի ղեկավարի, 6-ում` միայն ավագանու անդամի, իսկ 10-ում՝ համայնքի ղեկավարի եւ ավագանու անդամի ընտրություններ:

Բացառությամբ մի քանի համայնքների, որտեղ ընտրություններին մասնակցել են ընտրելու իրավունք ունեցողների կեսից ավելին, ընտրությունները, ընդհանուր առմամբ անցել են պասիվ մթնոլորտում: Մասնակցության միջին ցուցանիշը, ըստ ԿԸՀ հրապարակած տվյալների, կազմել է 44.91 տոկոս:

Ցայտուն տարբերություն կար միայն ավագանի եւ միայն համայնքի ղեկավար ընտրած համայնքների մասնակցության ցուցանիշների միջեւ: Համայնքի ղեկավար, այսինքն՝ մեկ անձ ընտրած համայնքներում մասնակցությունն ավելի բարձր էր, քան միայն ավագանի ընտրած համայնքներում: Արմավիրի Ծաղկալանջ եւ Դաշտ համայնքներում ավագանու ընտրությանը մասնակցել են ընտրելու իրավունք ունեցողների ընդամենը 28 տոկոսը: Դրանք ամենացածր ցուցանիշներն են:

Ամենաբարձր ցուցանիշները գրանցվել են Լոռու մարզի Դեբետ եւ Արարատի մարզի Նորամարգ համայնքի ղեկավարի ընտրություններում՝ 74 եւ 61 տոկոս համապատասխանաբար: Հատկանշական է, որ հենց այս համայնքներում ընտրվեցին նոր ղեկավարներ. գործող համայնքապետերը չէին առաջադրվել: Ընտրությունների հանդեպ հետաքրքրությունը կարելի է բացատրել նաեւ նրանով, որ միայն այս համայնքներում էր առկա մրցակցություն:

Դեբետի համայնքապետի պաշտոնի համար էին պայքարում անկուսակցական Աշոտ Ղազարյանը, ԲՀԿ անդամ Յուրիկ Նազլուխանյանը, ՀՅԴ անդամ Արայիկ Սարգսյանը եւ ՀՀԿ անդամ Կամո Պետրոսյանը: Համայնքի ղեկավար ընտրվեց Աշոտ Ղազարյանը ստանալով ձայների 31 տոկոսը: Այդուհանդերձ, համեմատելով Դեբետի համայնքապետի նախորդ ընտրությունների հետ, նկատելի է, որ ընտրողների ակտիվությունն աստիճանաբար նվազել է 2010 թ. 82%-ից մինչեւ այսօրվա 74-ը:

Նորամարգ համայնքում առաջադրվել էին անկուսակցական Արսեն Ղահրամանյանը եւ երկու ՀՀԿ-ականներ՝ Արմեն Գեւորգյանը եւ Արման Թադեւոսյանը: Այստեղ թեժ պայքար ընթացավ ՀՀԿ անդամների միջեւ, որում 9 քվեի առավելությամբ հաղթեց Արման Թադեւոսյանը: Հարկ է նշել, որ Նորամարգում բարձր է եղել նաեւ նախորդ՝ 2014 թ. ընտրություններին մասնակցության ցուցանիշը՝ 51%, անգամ հաշվի առնելով, որ թեկնածուն միակն էր:

Մյուս համայնքներում վերընտրվեցին գործող համայնքապետերը, մեծապես այն պատճառով, որ այլընտրանք ուղղակի չկար՝ իրենց համայնքներում նրանք միակ թեկնածուներն էին:

Ընդհանուր առմամբ՝ գրեթե բոլոր համայնքներում, նախորդ ընտրությունների համեմատ նկատվել է ընտրողների ակտիվության նվազում: Կոտայքի մարզի Հացավան համայնքի ղեկավար ԲՀԿ ներկայացուցիչ Շավարշ Սարգսյանը 2006 թ. ընտրություններում քվեների 43%-ով ընտրվեց համայնքապետ: Դրան հաջորդող ընտրություններում նա միակ թեկնածուն էր եւ, գուցե հենց այդ պատճառով, ընտրողների մասնակցությունը 2006 թ. 80%-ից նվազեց մինչեւ 38%՝ 2018 թ.-ին: Համանման պատկեր է նաեւ Լեռնավան (2010 թ.՝ 77%, 2018 թ. 41%), Սիս (2010 թ.՝ 64%, 2018 թ. 41%), Սայաթ-Նովա (2010 թ.՝ 68%, 2018 թ. 44%), Հայանիստ (2010 թ.՝ 68%, 2018 թ. 33%) եւ այլ համայնքներում:

Մասնակցության այս ցածր տոկոսը պայմանավորված է նաեւ արտագաղթով եւ արտագնա աշխատանքի մեկնող մեր հայրենակիցների մեծ քանակությամբ: Ինչ վերաբերվում է Հայաստանում մնացածներին, ապա թերեւս, մեր հասարակությունում իրոք առկա է որոշակի անփութություն ցանկացած մակարդակի ընտրական գործընթացի հանդեպ:

Հասարակության անտարբերությունը, կոնկրետ դեպքում, դժվար թե պայմանավորված լինի նրանով, որ ընդդիմադիր ուժերը լայնորեն չեն ներկայացված: Ոչ իշխանական թեւից, չհաշված անկուսակցականներին, մասնակցել են միայն 3 ԲՀԿ-ականներ: Ինչեւէ, համայնքների մակարդակի ընտրություններում ընտրողի համար կուսակցություններն ու քաղաքական կուրսը մղվում են երկրորդ պլան, առաջնայինը անձնական օգուտն է՝ ինչքանով բարեխիղճ, կամ ընդհակառակը՝ իր օգտին կողմնակալ կաշխատի նոր ղեկավարը: 

ՏԻՄ ընտրությունների նկատմամբ անտարբերությունը երեւաց 2017 թ. մայիսին, երբ երեւանցիները մայրաքաղաքի ավագանի էին ընտրում: Նախորդ ընտրություններում գրանցվում էր առնվազն 50%-ի մասնակցությունը, իսկ անցյալ ընտրություններին մասնակցեց մոտ 41%-ը, եւ դա ուռճացված՝ 842 հազար ընտրողների պարագայում:

Ակներեւ է, որ ՏԻՄ մակարդակի ընտրություններն արդեն վաղուց ցանկալի հետաքրքրությունը չեն առաջացնում մեր հասարակությունում, մինչդեռ տարբեր «զարգացած արեւմտյան երկրներում», որոնց օրենսդրության, կամ կառավարական ու հասարակական մոդելների վրա պարբերաբար հղում են կատարում իշխող կուսակցության գործիչները, հասարակությունը ՏԻՄ ընտրություններում բավական ակտիվ մասնակցություն է ունենում: Իտալիայում, օրինակ, վերջին երկու տեղական վարչական ընտրություններին մասնակցել է ընտրելու իրավունք ունեցողների 60%-ից ավելին: Ֆրանսիայի 2014 թ. մունիցիպալ ընտրություններում գրանցվեց ռեկորդային ցածր ցուցանիշ՝ 65%: Անգամ Էստոնիային 2017 թ. ինչ-որ կերպ հաջողվեց ապահովել 53 տոկոս մասնակցություն: Իսկ մեր մասնակցության տոկոսներն առայժմ նվազում են, բարձրացնելով սեփական կամքի արտահայտման այլընտրանքային ճանապարհներ գտնելու հավանականությունը:

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 13-ի համարում: 

Տպել
2053 դիտում

Ստացվել է առերևույթ ընտրական հանցագործության վերաբերյալ 138 հաղորդում. 6 քրեական գործ է հարուցվել․ դատախազություն

Հնդկաստանում մահացել է 39 կին, 94 երեխա և 33 թոռ ունեցող ընտանիքի հայրը

Ո՞ր արտասահմանյան լրատվամիջոցներն են լուսաբանելու արտահերթ ընտրությունները

Ընտրակաշառք առաջարկելու և տալու համար մեղադրանք է առաջադրվել ևս 2 անձի. կալանավորելու միջնորդություն է ներկայացվել

Ներկայացել է որպես լրագրող, զորամասում ծառայող զինվորին գումար փոխանցելու պատրվակով նրանցից հափշտակել է 2,7 մլն դրամ․ ՔԿ

Հերթը հասել է մկնիկներով սնվելուն

Ինքնահրկիզման փորձը կանխվել է․ քաղաքացին տարբեր աստիճանի այրվածքներով հոսպիտալացվել է

Վարշամ Գևորգյանը մենամարտի առաջարկը ստացել է ադրբեջանական կողմից․ Կարեն Գիլոյանն ընդունել է MMA-ի մարզիկին

Ակնկալում ենք, որ 2021 թվականի տարեվերջում գնաճը կլինի 7.4 տոկոս. Գալստյան

Հայկական թիմերն իմացան եվրագավաթների իրենց մրցակիցներին

Բացվեց ամառային ուղևորափոխադրումների սեզոնը. Բաթումի է մեկնել այս տարվա առաջին գնացքը

Մրցունակ եմ Քոչարյանի և Փաշինյանի հետ. Անդրիաս Ղուկասյանը՝ Ֆրանսիայի հետ պայմանգիր կնքելու, Ռուսաստանից անջատվելու մասին

Դիանա Գասպարյանն անդրադարձել է գաղտնալսված հեռախոսազրույցին

Պարզվել է երկու մանկապարտեզներում արձանագրված աղիքային վարակի պատճառը. այն կաթնամթերքն է

Կենտրոնական բանկը վերանայել է 2021 թվականի տնտեսական աճի իր կանխատեսումը՝ 1.4-ից դարձնելով 4.6 տոկոս

Որոշ բունտար համայնքի ղեկավարների սպասում է Քրեական օրենսգիրքը, սպասում են ՔԿՀ-ները. Փաշինյանը՝ Գորիսում (տեսանյութ)

Բացահայտվել է Վանանդ գյուղի բնակչի սպանության դեպքը. ձերբակալվել է համագյուղացին (լուսանկարներ)

Նորբերտո Բալեկյանը հրաժեշտ է տվել «Ուրականի» խաղընկերներին ու բուժզննում անցել «Բոկա Խունիորսի» համար

Հրապարակվել է առաջին դասարանցիների համար պահանջվող փաստաթղթերի ցանկը

Խորհրդակցություն զորամասերից մեկում. քննարկվել են հետպատերազմյան իրավիճակում ծառայության կազմակերպման քայլերը

Ռոբերտ Քոչարյանը պատրաստ է Կարեն Կարապետյանին պաշտոն առաջարկել. նրանք այսօր հանդիպել են

Հայոց ցեղասպանության ճանաչման հարցը չի քննարկվել Բայդեն-Էրդողան հանդիպման ժամանակ

ԳԹԿ-ն հրապարակել է «Հայոց լեզու եւ գրականություն» առարկայի միասնական քննության թեստերն ու պատասխանները

Թուրքիայի դրոշներ այրող Դաշնակցությունը, Պողոս Պողոսյանին սպանողներին ընտրելով, կայրի հենց Դաշնակցության դրոշը. Փաշինյան

Ստույգ տեղեկություն չի լինի մեղադրյալների կարգավիճակի մասին. Քոչարյանի և Գևորգյանի նիստը կլինի ընտրություններից հետո

Էրդողան-Մակրոն հանդիպումը Բրյուսելում անցել է խաղաղ մթնոլորտում

«Ինչի՞ անգլերեն չընտրեցի, այ մարդ, էս ինչ դժվար թեստ էր». դիմորդներն այսօր միասնական քննություն հանձնեցին Հայոց լեզվից

Տիգրան Ավինյանն արձակուրդ է տվել Նիկոլ Փաշինյանի օգնական Նաիրի Սարգսյանին

Վերաֆինանսավորման տոկոսադրույքը բարձրացվել է 0.5 տոկոսային կետով

«Արզաքանցյանը հավասար է Փաշինյանին, Քոչարյանին և առաջ է անցել Ծառուկյանից». թեկնածուն աղյուսակ ու գրաֆիկ է հրապարակել

Առաջարկվում է Հայաստանում կազմակերպել ավիացիոն մասերի արտադրատեսակների արտադրություն. քաղավիացիան իրազեկում է

Հարձակում «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության Նոր Նորքի շտաբի վրա. կոտրել են ապակե դռները (լուսանկարներ)

Փարիզը ողջունել է 15 հայ գերիների ազատ արձակումը

Սակրավորներն Արցախում շարունակում են զինամթերքի վնասազերծման աշխատանքները. այսօր ներառված է 3 շրջան

7 անշարժ գույք, 2 ավտոմեքենա. «Արդար Հայաստան» կուսակցության ցուցակը գլխավորող Նորիկ Նորիկյանի ունեցվածքը

Հանկարծ որևէ մեկը չփորձի սիսիանցիներին սպառնալ կամ ակնարկներ անել, թե «լավ կլինի». Նիկոլ Փաշինյան

Ուկրաինայում ՀՀ դեսպանն ավարտում է իր լիազորություններն այդ երկրում

Կրեմլը հայտնել է Պուտինի ու Բայդենի բանակցության թեմաները

Պարտված ուժն ուզում է դուբինկաների տակ ընկնել. այդ հնարավորությունը չենք տա. ՔՊ-ն որոշել է հանրահավաքն անել մեկ օր շուտ

Լոռու փոխմարզպետն ազատվել է. նա այլ պաշտոնի է նշանակվել