Ինչի՞ց է վախենում մշակույթի նախարարությունը. գրաքննությունը սովորություն է դառնում

Վերջին օրերին մամուլում տեղեկություններ տարածվեցին այն մասին, որ մշակույթի նախարարությունը արգելել է Եղիշե Չարենցի տուն-թանգարանում անել Վրաստանի նախկին նախագահ, Օդեսայի նախկին նահանգապետ Միխեիլ Սաակաշվիլու ինքնակենսագրական «Ուժերի զարթոնք» գրքի հայերեն թարգմանության շնորհանդեսը, որը պետք է տեղի ունենար փետրվարի 7-ին:

Գրքի թարգմանիչ Միքայել Նահապետյանը նախապես պայմանավորվել էր թանգարանի տնօրեն Անահիտ Ասատրյանի հետ եւ հունվարի 25-ին միջոցառման հրավերի ֆեյսբուքյան իվենթ ստեղծել, սակայն հաջորդ օրը ֆեյսբուքյան իր էջում եւ միջոցառման իվենթի մեկնաբանություններում գրել էր, որ կողմերի կամքից անկախ հանգամանքներում միջոցառումը տեղի չի ունենա Չարենցի տուն թանգարանում՝ նշելով, որ խնդիրը տեխնիկական է:

Նշենք նաեւ, որ միջոցառման իվենթի մեկնաբանություններում իր դժգոհությունն էր հայտնել բնապահպանության նախարարի օգնական Մեսրոպ Եսայանը՝ հարցնելով՝ գրքում չի՞ պատմվում Սաակաշվիլու հակահայ գործունեության մասին ու նշել, թե լավ կլիներ՝ թանգարանի տնօրինությունը Սաակաշվիլու կողմից բանտերում հայտնված ջավախահայերին, Վրաստանում անցանկալի անձ հայտարարված բազմաթիվ գործիչների հատուկ հրավիրեր:

Մեր հարցին՝ խնդիրն իսկապես տեխնիկակա՞ն է, թե՞ նախարարությունից են արգելել, գրքի թարգմանիչ Միքայել Նահապետյանն ասաց, որ իրեն, ընդհանուր առմամբ, ասել են, թե տեխնիկական խնդիրների պատճառով հնարավոր չէ շնորհանդեսն անել Չարենցի տուն-թանգարանում.

«Թանգարանի տնօրինության նկատմամբ ես շատ հարգալից վերաբերմունք ունեմ: Դա հարցի մի կողմն է: Հարցի մյուս կողմն այն է, որ ինձ պարբերաբար շշուկներ են հասնում, որ հրահանգ է եղել նախարարությունից, ինչն, ի դեպ, արդեն մամուլում էլ է տարածվել: Հիմա ինձ, որպես պաշտոնական տեղեկատվություն, ասվել է, որ կան տեխնիկական խնդիրներ, որոնց պատճառով հնարավոր չէ, ինչի մասին ես հայտարարություն եմ տարածել: Ինչ վերաբերում է իմ տպավորություններին՝ ես չեմ կարող միանշանակ ինչ-որ բան ասել: Մի կողմից ինձ շատ հարգարժան մարդուց եղել է պարզաբանում, մյուս կողմից մենք Հայաստանում ունենք նախադեպեր, որ նախարարությունը ուղիղ արգելանք է դրել որեւէ միջոցառման կամ որեւէ բովանդակության ներկայացման հետ կապված՝ ընդ որում՝ վերջին մեկ տարվա ընթացքում: Արդյո՞ք հանրության այն տպավորությունը, որ սա եւս գրաքննության դեպք է՝ լեգիտիմ լինելու իրավունք չունի: Խնդիրը սա է: Այսինքն՝ հնարավոր է, որ արգելելու մասին լուրերը ճիշտ չեն, եւ հնարավոր է՝ ճիշտ են: Եթե դրանք ճիշտ են, ապա սարսափելի է, որ Հայաստանում արդեն սովորություն է դառնում գրաքննությունը: Եթե դրանք ճիշտ չեն, է՛լ ավելի սարսափելի է, որ որդեգրված գործելակերպը հանգեցրել է նրան, որ նման տեղեկատվությունը միանգամայն լեգիտիմ լինելու իրավունք է ստացել»:

Բազմաթիվ հակասական կարծիքներ են տարածվել գրքի մասին, կայքերից մեկն անգամ «Սաակաշվիլու վկաները Հայաստանում» վերնագրով հոդված է հրապարակել՝ գրելով, որ ֆեյսբուքում Սաակաշվիլիի պաշտամունքի արշավ է սկսվել:

«Հայկական ժամանակ»-ի հարցին՝ ինչպե՞ս կմեկնաբանի Վրաստանի նախկին նախագահի հակահայ լինելու մասին մեղադրանքները, Միքայել Նահապետյանը պատասխանեց.

«Նախ սկզբում ասեմ, որ ես Սաակաշվիլու թիմի մասը չեմ, ես Սաակաշվիլու փաստաբանը չեմ, նրա պաշտպանը ու շահերի ներկայացուցիչը չեմ: Երկրորդ. ջավախահայերն իմ ազգակիցներն են, իմ եղբայրներն են: Ջավախքի խնդիրը շատ նուրբ խնդիր է, որի հետ կապված ես չունեմ այն բավարար դիվանագիտական գիտելիքները, որ կարողանամ միանշանակ տեսակետ արտահայտել: Ինչ վերաբերում է թարգմանել կարելի-չի կարելի լինելուն, Սաակաշվիլին հակահայ է կամ հակահայ չէ, այսպես ասեմ. եթե մենք ասում ենք՝ ինչ-որ մեկը հակահայ է եւ հրաժարվում ենք ուսումնասիրել, թե իրենք իրենց խնդիրներն ինչպես են լուծել, որովհետեւ աշխարհում յուրաքանչյուրն ինքն իր խնդիրներն է լուծում, եւ մեր խնդիրը ոչ ոք չի լուծելու, եթե հրաժարվում ենք ուսումնասիրել իրենց փորձը՝ իրենց խնդիրները լուծելու ճանապարհին, դա նշանակում է, որ մենք լռելյայն հակվում ենք այն կարծիքին, որ մեկը, ով հակահայ չէ, կգա ու մեր խնդիրները կլուծի: Նման բան չի լինելու: Հակահայ, թե հայամետ, մեր խնդիրները մենք ենք լուծելու: Ու դրա համար է, որ մեզ պետք է ուսումնասիրել թե՛ հակահայերի, թե՛ հայամետների փորձը: Այդ կարծիքն արտահայտողները թող ասեն՝ ո՞վ է հայամետ. Ջոն Քերին հայամե՞տ է, ռուսական կողմի ներկայացուցիչները հայամե՞տ են: Իսկ այդ մարդիկ տեղեկացվա՞ծ են՝ ռուսական պետական կառավարման ապարատը ոնց է աշխատում, ամերիկյան ապարատը ոնց է աշխատում: Այնպես որ, աբսուրդ է ասել՝ հակահայ է, ականջները փակել այն ինֆորմացիայի առաջ, որը կարող է օգտակար լինել, կարող է ի գիտություն ընդունելու համար պիտանի լինել»: 

Մեր մյուս հարցին, թե ընթերցողն ու քաղաքացին ի՞նչ կարող են ստանալ գրքից, Միքայելն ասաց, որ ամեն մեկը տրված նյութից պետք է իր համար օգուտներ քաղի.

«Ես չեմ կարող ասել՝ մարդիկ ավելի շատ ինչ նախասիրություններ ունեն, որ ոլորտում ավելի շատ գիտելիքներ ու հետաքրքրություններ ունեն: Այս գրքում թե՛ ոստիկանական համակարգի ռեֆորմների մասին է խոսվում, թե՛ տնտեսական, հարկային քաղաքականության, այստեղ նաեւ միջազգային քաղաքականության շրջանակներում հարցեր լուծելու մեխանիզմների ու մեթոդների մասին է խոսվում: Ամեն մեկն իր հետաքրքրությունների սահմանում կարող է օգուտներ քաղել: Հնարավոր է՝ մարդիկ լինեն, ովքեր շատ ավելի խորապես են տեղյակ այս ամենից, եւ իրենց համար որեւէ օգտակար բան չլինի»:

Թարգմանիչը նշում է, որ հայերի ու Հայաստանի մասին շատ քիչ է խոսվում գրքում, միայն մի դրվագում Հայաստանի անունը շոշափվում է այն կոնտեքստում, որ անդրկովկասյան պետությունների հարաբերությունները պիտի խորացվեն, ու այդ առումով շատ կարեւոր է նաեւ Հայաստանի հետ հարաբերությունների մերձեցումը: Մի դեպքում էլ, երբ խոսում է տարածաշրջանում չլուծված հակամարտությունների մասին, տալիս է նաեւ Արցախի անունը՝ չեզոք կոնտեքստում: Մյուս դեպքում հայերի անունը շոշափվում է եւս մի տեղ, որ Թբիլիսին ինչպես հայերի, այնպես էլ ադրբեջանցիների համար շատ կարեւոր կենտրոն է նույնչափ, որքան վրացիների համար:

Միքայել Նահապետյանն ասաց, որ շնորհանդեսն իրականացնելու տեղի համար աջակցություն հայտնողներ շատ կա: Տարբեր մարդիկ առաջարկություններ արել են՝ նույնիսկ հանրային: Վերջինս նշեց, որ խնդիրն այսօր վերջնական կլուծվի:

Գրականագետ Հովիկ Չարխչյանը, սակայն սա գրաքննություն չի համարում: Նրա խոսքով՝ ընդամենը տեղն է փոխվել, եւ շնորհանդեսը, այնուամենայնիվ, կայանալու է.

«Ուղղակի ոչ մի ընդհանրություն չեմ գտնում այդ գրքի ու Չարենցի տուն-թանգարանի միջեւ: Ի՞նչ կապ ունի այդ վայրը քաղաքական բովանդակությամբ գրքի հետ: Կարծում եմ, որ ընդամենը տեղի ընտրությունն էր սխալ կատարվել: Եվ այդ իմաստով փորձել են շտկել սխալը: Տվյալ դեպքում չեմ կարող համարել գրաքննություն՝ հենց միայն այն փաստով, որ գիրքը թարգմանվել ու տպվել է»,- ասաց Հովիկ Չարխչյանը:

Մշակույթի նախարարությունից մեզ ասացին, որ իրենք խնդրի հետ կապ չունեն:

Գրքի թարգմանիչ Միքայել Նահապետյանը տեղեկացնում է, որ շնորհանդեսի նոր տեղի վերաբերյալ իվենթում «going» նշած բոլոր մարդկանց կծանուցեն անձնական հաղորդագրությամբ:

                                                                                      

Տպել
3508 դիտում

Ասեք՝ մետադիչկան նույն տեղը չի արվել. Ադրբեջանում գոչում են՝ շուտով ռեպրեսիաներ են, ՀՀ-ում ասում են՝ սկսել է. Սաֆարյան

Երևանի մետրոպոլիտենի երթևեկությունն ամբողջ գծով վերականգնվել է

«Մարտական եղբայրություն միաբանության» անդամներին տարել են ոստիկանություն. հայտնի են նրանց անունները

Փլվածք է տեղի ունեցել Լծեն-Տաթև հատվածում. ճանապարհը երկկողմանի փակ է (տեսանյութ)

Քաղաքացին նետվել է «Զորավար Անդրանիկ» կայարան ժամանող գնացքի տակ

Երևանից գնացած մի խումբ ջարդել է սահմանապահ ծառայություն իրականացնող ԵԿՄ մեքենան, սա զարմանալի չէ. Ալեքսանյան

Ոսկեպարում Երևանից ժամանած մարդիկ ջարդուփշուր են արել Երկրապահների մեքենան (տեսանյութ)

Տավուշը ՀՅԴ-ի համար եղել է գրպանները լցնելու թիվ 1 հորիզոնականում, հիմա փորձում են սահմանազատում արգելել. Ալեքսանյան

«Ճվճվ Արոյի» որդին փորձել է պարեկներին համոզել՝ առանց ԱՊՊԱ-ի ու մգեցված ապակիներով մեքենաները չտանել տուգանային հրապարակ

Երկրաշարժ Թուրքիայի տարածքում

Շտապօգնության մեքենան առանց վարորդի առաջ է ընթացել և բախվել երկաթե ճաղավանդակին

Ապրիլի 24-ին կգործեն անվճար երթուղիներ Ծիծեռնակաբերդի հուշահամալիրի այցելուների համար

Զուրաբիշվիլին «վրացական մղձավանջ» է անվանել երկրի իշխող կուսակցությանը

140 ինքնաթիռ ու կործանիչ, ցամաքային և ծովային ուժեր. ՆԱՏՕ-ն պատարաստվում է զորավարժությունների

Ավտոմեքենան գլխիվայր շրջվել է, վարորդը՝ հոսպիտալացվել

Հայաստանում պոլիէթիլենային տոպրակի, պլաստիկե մեկանգամյա օգտագործման սպասքի վաճառքը կարգելվի. ինչ է առաջարկվում փոխարենը

Տարեց կնոջն արնաշաղախ վիճակում տեղափոխել են հիվանդանոց. ըստ ականատեսների՝ քարով հարվածներ է հասցրել փեսան

Եթե ուզում ենք մեզ օրինական կերպով պատկանող բնակավայրերը չկորցնել, պետք է Ադրբեջանին տանք իրեն պատկանողը. Իոաննիսյան

Ախուրյանում ավտոմեքենա է հրդեհվել

Պետք է պատժվի օրենքի ողջ խստությամբ, ուզում է՝ ախպերս լինի. Գյումրու քաղաքապետը՝ «Մերսեդես»-ի վարորդի քայլի մասին

Մագա Հարությունյանը և Սուրեն Փահլևանյանը պսակադրվել են (լուսանկարներ)

Բռնցքամարտի ԵԱ. Գուրգեն Մադոյանը և Նարեկ Մանասյանը հաղթանակով են մեկնարկել

Խուստուփ լեռան փեշերին կայացել է Տիգրան Համասյանի՝ «Հող և ջուր» խորագրով համերգը (լուսանկարներ)

ԱԺ պատվիրակությունը մասնակցել է ԵԽԽՎ գարնանային նստաշրջանի աշխատանքներին (տեսանյութ)

«Նիսսան»-ը «Օպել»-ին բախվելուց հետո վրաերթի է ենթարկել 3 հետիոտնի

2 օր սպասվող անձրևին ու ամպրոպին կհաջորդի արևոտ, տաք ու առանց տեղումների եղանակ

Գորիսից մեկնարկել է Ֆրանսիա-Հայաստան բարեկամության խմբի նախագահի գլխավորած պատվիրակության այցը Հայաստան

Գառնու ձորում մոլորված արշավախմբի անդամներին գետի վրայով տեղափոխել են ափ

Երևանի մի քանի հասցեում վթարային ջրանջատում է

Նիկոլ Փաշինյանը հետևել է Սպիտակ-Վանաձոր ճանապարհահատվածի հիմնանորոգման աշխատանքներին (տեսանյութ)

Նախկին իշխանության, ընդդիմության, ընդհուպ հոգևոր դասի անդամներ լծված են ժողովրդին մանիպուլացնելու գործին. Հովհաննիսյան

Մի քիչ շոգելու ենք. Սուրենյանը նորություն է հայտնել

Շատ լավ լուր Հայաստանի, Ադրբեջանի և ողջ Հարավային Կովկասի համար. Շվեդիայի ԱԳ նախարարը՝ սահմանազատման մեկնարկի մասին

«Մերսեդես»-ը հայտնվել է Գյումրիի քաղաքապետարանի աստիճաններին. վարորդը պահանջ է ներկայացրել (լուսանկարներ)

Վարչապետը կառավարության աջակցությունն է խոստացել 350 գլուխ խոշոր եղջերավոր անասուն ունեցող ֆերմային (տեսանյութ)

Խոշոր վթար Երևանում. բախումից հետո մեքենաներից մեկը հարվածել է սյանը, 3 մարդ հոսպիտալացվել է (լուսանկարներ)

Սահմանազատման ընթացքում որևէ գյուղ չի զրկվի ճանապարհից. վարչապետը՝ մեկնարկած գործընթացի մասին (տեսանյութ)

6-7 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ Իրանում. ցնցումները զգացվել են Սյունիքի մարզում

Երևանում տղան կտրել է մոր վիզը և գնացել ու նետվել Կիևյան կամրջից. երկուսն էլ մահացել են

Ադրբեջանն ու Ռուսաստանը համաձայնության չեն եկել, Բաքուն դեմ է գնացել խաղաղապահների ներկայությանը ԼՂ-ում. Հովհաննիսյան