Կարագի թանկացումը հանգեցրել է դրա սպառման նվազմանը. աղքատները ավելի քիչ կարագ կուտեն

Հանրության շրջանում ամենաշատ քննարկվող թեման թերեւս կարագի թանկացումն է: Այն իրոք թանկանում է կատաղած տեմպերով: Եթե այսօր տեսնում եք, որ մեկ կիլոգրամ կարագն արժե, ասենք, 4000 դրամ, ապա իրավունք ունեք կասկածելու, որ հաջորդ օրը այն մի 5-10 տոկոսով ավելի թանկ կլինի:

Որքանով են այդ քննարկումները համապատասխանում այն «դերին», որը խաղում է կարագը մեր կյանքում: Եթե առաջնորդվենք պաշտոնական վիճակագրության տվյալներով, ապա հայ հանրության համար կարագի թանկացումը պետք է աննկատ մնար ընդհանրապես:

Ըստ ՀՀ մաքսային ծառայության հրապարակած տեղեկությունների, անցած ողջ տարվա ընթացքում Հայաստան է ներմուծվել 4 հազար 725 տոննա կարագ: 2015 թվականին ներմուծվել էր 4 հազար 383 տոննա: Այսինքն, ունեցել ենք աճ մոտ 8 տոկոսով: Սակայն 2017 թվականի առաջին կիսամյակում պատկերը կտրուկ փոխվել է: Այդ ժամանակահատվածում ներկրվել է 2 հազար 361 տոննա, որը 224 տոննայով կամ 8.6 տոկոսով քիչ է 2016 թվականի նույն ցուցանիշից:

Բայց այս աճն ու նվազումը այնքան էլ էական չեն: Խնդիրն այն է, որ Հայաստանում կարագի սպառումը շատ քիչ է: Տարեկան մեկ շնչի հաշվով սպառվում է մոտ 1.5 կիլոգրամ կարագ: Եթե համարենք, որ կարագի մեկ կիլոգրամի գինը կհասնի կամ կանցնի 5 հազար դրամը, ապա տարեկան յուրաքանչյուր անձի հաշվով կարագի վրա կատարված ծախսը կկազմի 7 հազար 500 դրամ, կամ ամսական 625 դրամ: Կարագի ասենք 50 տոկոս թանկացումը ավելացնում է դրա վրա յուրաքանչյուր անձի կատարած ծախսը միայն 200-300 դրամով:

Առաջին հայացքից դա շատ քիչ է: Սակայն նման հաշվարկներ անելը, այսպես ասենք՝ կոռռեկտ չէ մանավանդ Հայաստանի դեպքում: Կարագը առաջին անհրաժեշտության ապրանք է եւ առողջ սննդակարգի պարտադիր բաղադրիչ պետք է լինի: Բայց Հայաստանում բնակչության եկամուտների բաշխվածությունը չափազանց անհավասար է: Ըստ պաշտոնական վիճակագրության՝ հացն ու կարտոֆիլը մեր բնակչության 70 տոկոսի համար հիմնական սնունդ են հանդիսանում: Իսկ բնակչության մոտ 30 տոկոսը հազիվ է ապահովում իր սնունդը՝ աղքատ է: Ահա այս խավերի համար կարագի նույնիսկ չնչին թանկացումը հանգեցնելու է այդ մթերքի սպառման նվազմանը:

Եվ դա, որքան էլ տարօրինակ հնչի, պարզ երեւում է պաշտոնական վիճակագրության տվյալներից: 2016 թվականի առաջին կիսամյակում Հայաստան ներկրված մեկ կիլոգրամ կարագի մաքսային արժեքը եղել է 3.5 դոլար: 2017-ին նույն ցուցանիշը եղել է արդեն 4.3 դոլար: Այսինքն, հենց այս տարվա առաջին կիսամյակից կարագը սկսել է թանկանալ: Ու հենց առաջին կիսամյակում էլ ներկրումը նվազել է, ինչը ենթադրում է, որ նվազել է նաեւ սպառումը: Եթե սա միայն վիճակագրական զուգադիպություն չէ, ապա ունենում ենք տխուր պատկեր:

Որքան էլ մարդ հարուստ լինի ու նրա համար կարագի գինը էական չլինի, միեւնույն է, նա կարագի թանկացման կամ էժանացման պայմաններում կսպառի նույն քանակությամբ կարագ: Իսկ ահա աղքատ բնակչությունը կարագի համար կհատկացնի նույն քանակությամբ գումար, որքան հատկացրել է նախկինում: Բայց քանի որ կարագը թանկացել է, ուստի այդ գումարով ձեռք կբերի ու կօգտագործի ավելի քիչ քանակությամբ կարագ:

Համեմատության համար նշենք, որ տարեկան մեկ շնչի հաշվով 1.5 կիլոգրամ կարագի սպառման ցուցանիշը առանց այդ էլ ցածր է: Օրինակ, Ռուսաստանում մեկ շնչի հաշվով տարեկան սպառումը կազմում է 2.3 կիլոգրամ, Իսլանդիայում՝ 5.8 կիլոգրամ, Ֆրանսիայում 8 կիլոգրամ եւ այլն:

Բայց ամեն ինչ խոսում է այն մասին, որ կարագի բարձր գինը ժամանակավոր բնույթ է կրում: Որոշ ուսումնասիրություններ ցույց են տալիս, որ համաշխարհային շուկայում կարագի գնի կտրուկ աճը պայմանավորված է մասնավորապես Եվրոպայում դրա սպառման կտրուկ աճով: Իսկ դա էլ իր հերթին տեղի է ունեցել այն պատճառով, որ գիտնականները պարզել են՝ կարագի մեջ առկա խոլեստերինը վնասակար չէ առողջությանը: Ավելին՝ խիստ օգտակար է: Դա էլ հենց հանգեցրել է կարագի նկատմամբ պահանջարկի կտրուկ աճին:

Բայց տնտեսագիտական ամենապարզ օրենքները հուշում են, որ պահանջարկի աճը, որի հետեւանքով ապրանքը թանկացել է,  բերելու է առաջարկի, այսինքն՝ արտադրության աճի: Ու առաջիկայում մենք ամենայն հավանականությամբ կտեսնենք աշխարհում կարագի արտադրության ծավալների աճ, ինչն էլ կբերի գների նվազման:

Ամբողջ խնդիրն այն է, թե աշխարհում կարագի էժանացումը որքանով շուտ կհասնի Հայաստան, կամ կհասնի՞ երբեւէ, թե ոչ: Իսկ թանկանալիս ազդեցությունը շատ արագ է լինում:

Տպել
15886 դիտում

Կարելի է արձանագրել, որ Հայաստանի Հանրապետության քաղաքացին կայացել է․ Հովիկ Աղազարյան

Օգտատերերը ֆլեշմոբ են սկսել՝ կոչ անելով չօգտվել «Ջիջի» տաքսի ծառայությունից. պատճառը սեփականատիրոջ գրառումն է

Ծնողներից թաքուն վերցրել են հրացանը և պատահաբար կրակել․ երեխաներից մեկը տեղափոխվել է հիվանդանոց

Ֆրենկ Փալոնը ողջունել է ՀՀ-ԱՄՆ ռազմավարական երկխոսության նիստի արդյունքներով ընդունված համատեղ հայտարարությունը

Ucom-ը նոր հետվճարային փաթեթներ է գործարկում

66 մլն դրամ՝ Կիրանցի Սուրբ Երրորդություն եկեղեցու վերականգնման համար․ կբարեկարգվի նաև տարածքը

Գազալցակայանի տարածքում գտնվող արևային էներգիայի արտադրման կայանում հրդեհ է բռնկվել

Գեղամ Մանուկյանը մեքենայի առջևը նստած, առանց ամրակապվելու ուղիղ եթեր է անում (տեսանյութ)

Կտաքանա ևս 2-3 աստիճանով, սպասվում են կարճատև անձրևներ

Շուտափույթ ապաքինում եմ մաղթում Աբրահամ Գասպարյանին և մյուս բոլոր վիրավnրում ստացածներին․ Բաբկեն Թունյան

ՄԱԿ-ի կողմից իրականացվել է Լոռու և Տավուշի մարզում աղետի ազդեցության, վնասի և մարդասիրական կարիքների առաջնային գնահատում

Սահմանադրության փոփոխությունը ՀՀ ներքին գործն է, Ադրբեջանը չի կարող պահանջներ ձևակերպել․ Հովհաննիսյան

Հեղեղումների հետևանքով վնասված երկաթուղու շահագործումը կարող է նախատեսածից շուտ սկսվել

Չե՞ք ուզում ՀԱԵ-ին ասեք՝ կաթողիկոս, դու օրհնել ես Բագրատի ղեկավարած շարժումը, որը հարձակվել է ԱԺ-ի վրա. Հովհաննիսյան

Ինչու էին ձերբակալել «Artur Brothers»-ին. եղբայրներից մեկը հրաժարվել է Արսեն Բաբայանի պաշտպանությունից

2 մլրդ 830 մլն դրամ կհատկացվի 22 կմ միջպետական և տեղական ճանապարհների շինարարության համար

Ոստիկանության վրա հարձակումը եղել է բախման առաջին քայլը, կիրառվել են հատուկ միջոցների մի փոքրիկ մասը․ Քոչարյան

ԼՂ-ի դեմ լայնածավալ հարձակումից առաջ Բելառուսը առաջադեմ զենքեր է մատակարարել Ադրբեջանին. Politico

Հայաստանը մնում է կազմակերպության լիիրավ անդամ. ՀԱՊԿ

Օբյեկտիվ պատճառներով մարդիկ չեն վերադարձել իրենց բնակարաններ․ փոխվարչապետը՝ աղետի գոտում տիրող իրավիճակի մասին

Օրենքի խախտմամբ օտարված «Շողեր» մսուր-մանկապարտեզի գործը դատախազն ուղարկել է Հակակոռուպցիոն դատարան

Գութանը ձիու վրայից հանում ենք, գցում տրակտորին․ Փաշինյանը՝ ՀՀ տվյալները վիրտուալ տիրույթում պահելու մասին

Անահիտ Ավանեսյանը մանրամասներ է հայտնել Երևան-Սևան ճանապարհին պայթյունից տուժածների առողջական վիճակի մասին

Պարզվել են Նորագավիթում հրազենի գործադրմամբ 26-ամյա երիտասարդին սպանելու գործով կասկածյալների ինքնությունը

Բաղրամյան պողոտայում տեղի ունեցածի հետևանքով 8 տուժած դեռ հոսպիտալացված է․ նախարար

Արմեն Գրիգորյանը կմեկնի Շվեյցարիա և Ֆրանսիա

ԼՂ-ից բռնի տեղահանված ընտանիքների բնակարանային ապահովման ծրագիրը մեկնարկում է. երբվանից կարելի է դիմել

Բաղրամյան պողոտան բացվել է, երթևեկությունը՝ վերականգնվել

ՀՀ կառավարությունը հավանություն է տվել ԵԱՏՄ-Իրան ազատ առևտրի մասին համաձայնագրի վավերացմանը

Թույլ չենք տա, որ ԼՂ կղերաֆեոդալական էլիտան Լեռնային Ղարաբաղի ժողովրդին փորձի օգտագործել. վարչապետ

Ստեր, կաշառված լրատվամիջոցներ, միլիարդավոր դոլարներ, գործարար, հանցավոր կապեր, և 6 տարի է՝ նպատակին չեն հասնում. Չախոյան

Հաղթանակ թաղամասում խմբով զինված խուլիգանության վարույթի նախաքննությունը 7 մեղադրյալի մասով ավարտվել է

Եվրամիությունում Հայաստանին և Ուկրաինային ոչ ոք չի սպասում. Մեդվեդև

Ռուբեն Վարդանյանի իրավաբանական թիմը hրատապ դիմում է ներկայացրել ՄԱԿ Խnշտանգումների դեմ կnմիտեին

Փաստը, որ տերտերն ու կողքինները նոր սաունդթրեք են գողացել «Սոված խաղեր» ֆիլմից, շատ բան է բացատրում. Ալեքսանյան

Ադրբեջանի ՊՆ-ն հերթական ապատեղեկատվությունն է տարածել

Ինչ փոփոխություններ կան տարադրամի շուկայում

9000 խմ աղբ կտեղափոխվի. Հրազդանի կիրճում մաքրվում և ընդլայնվում է գետի հունը (տեսանյութ)

Երևանի և 7 մարզի բազմաթիվ հասցեներ մի քանի ժամով կհոսանքազրկվեն

Վարչապետը քաղաքացիների հետ շարունակում է հեծանիվ վարել Երևանում (տեսանյութ)