Հայկական մամուլի ճգնաժամը. մեկ հոդված՝ տասնյակ հազարավոր ընթերցողներ, եւ ո՞ւր է ճգնաժամը

19/10/2017 schedule20:06

Հայ մամուլի օրվա առիթով հայկական լրատվական դաշտը մի շարք հրապարակումներով անդրադարձավ Հայաստանում ավանդական մամուլի, կամ ավելի ճիշտ՝ տպագիր մամուլի վիճակին: Ասելիքի մեխն այն էր, որ տպագիր մամուլը ճգնաժամի մեջ է, չկա նախկին ազդեցությունը, հարգանքը, էնտուզիազմը եւ այլն:

Այս ամենն, իհարկե, ճիշտ է, տպագիր մամուլն առաջվանը չէ, եւ առաջին հերթին դա երեւում է տպաքանակների անկումից: Բայց հայկական գրեթե բոլոր տպագիր թերթերն ունեն իրենց ինտերնետային տարբերակները. այս կամ այն թերթը գնահատելիս պետք է այս հանգամանքը նույնպես հաշվի առնել եւ այս կամ այն թերթի տպաքանակից հետեւություններ անելիս պետք է դրան գումարել նաեւ ինտերնետային տարբերակի «թվերը»:

Ի վերջո, եթե թերթը հասարակությանը լրատվություն եւ վերլուծական խոսք հասցնելու միջոց է, ապա դրա էլեկտրոնային տարբերակը նույնպես նույն նպատակին է ծառայում, ընդ որում՝ ի տարբերություն տպագիր տարբերակի, տարածության՝ հետեւաբար նաեւ՝ բովանդակության անսահման հնարավորություն է տալիս:

Այսինքն, զուտ ընթերցողին հասանելի լինելու իմաստով ավանդական մամուլը ներկայում ոչ միայն ճգնաժամի մեջ չէ, այլեւ ունի հնարավորություններ, որ 10-15 տարի առաջ չի ունեցել: Ի վերջո կարելի է գրել նույն հոդվածը եւ դա զուգահեռաբար հրապարակել ե՛ւ տպագիր, ե՛ւ էլեկտրոնային տարբերակներում՝ արդյունքում ունենալով տասնյակ հազարավոր ընթերցողներ:

Հայաստանյան ավանդական տպագիր մամուլի ամենամեծ տպաքանակը եղել է 60-70 հազարը՝ «Ազգի» եւ «Երկիրի» դեպքում՝ 1990-ականների  սկզբներին, եւ 14 հազարը՝ «Հայկական ժամանակի» դեպքում՝ 2007-2008-ին: Այս երկու օրինակների միջանկյալ ժամանակահատվածում թերթերի տպաքանակները հիմնականում տատանվել են 3000-5000 -ի տիրույթում:

Այսօր «Հայկական ժամանակի» տպաքանակը կրկին վերադարձել է երկարամյա 3000-5000-ի շեմին, սակայն  «Հայկական ժամանակում» տպագրված մեկ նյութը «Armtimes.com» կայքում կարող է ունենալ, օրինակ՝ 60 հազար ընթերցող: Վերլուծական մեկ հոդվածը կարող է ունենալ 36 հազար ընթերցող: Սրանք տեսական օրինակներ չեն, այլ վերջին մեկ տարվա ընթացքում արձանագրված բազմաթիվ վիճակագրություններից պատահական ընտրություն:

Ըստ որում, այս վիճակագրությունից ունեն նաեւ մեր մյուս գործընկերները, այն թերթերը, որ զուգահեռաբար ունեն նաեւ էլեկտրոնային տարբերակներ:

Այդ դեպքում ո՞րն է խնդիրը եւ ինչո՞ւմ է արտահայտվում ճգնաժամը: Ճգնաժամը մեկն է՝ եթե նույնիսկ մեկ հոդվածը էլեկտրոնային տարբերակով կարդա 100 հազար մարդ, դրա արդյունքում խմբագրությունը չի կարող աշխատավարձ, հոնորար կամ պարգեւավճար տալ տվյալ հոդվածի հեղինակին՝ իր փայլուն աշխատանքի դիմաց: Հոդվածի/հոդվածների էլեկտրոնային ընթերցանությունից խմբագրությունը ոչ մի լումա չի ստանում, մինչդեռ տպագիր տարբերակի վաճառքից գոյանում է տվյալ թերթի ամբողջ աշխատակազմի աշխատավարձը, տպագրական ծախսերը, պագեւավճարն ու այլ անհրաժեշտ ծախսերի գումարը:

Թերթը՝ տպագիր, թե էլեկտրոնային, արժեքավոր հոդվածներ հրապարակելու համար պետք է ունենա ֆինանսական միջոցներ այդպիսի հոդվածներ գրելու ընդունակ լրագրողներ պահելու, ինչպես նաեւ՝ միջոցներ եւ ժամանակ՝ նորերին «աճեցնելու» համար: Թերթը՝ տպագիր, թե էլեկտրոնային, այդպիսի միջոցների միայն մեկ  աղբյուր ունի՝ սեփական արտադրանքը վաճառելը: Այդ արտադրանքը այսօր հասանելի է երկու տարբերակով՝ վճարովի՝ տպագիր վիճակում, եւ անվճար՝ էլեկտրոնային վիճակում:

Բնականաբար, այն քիչ թվով ընթերցողները, որ դեռ վճարում են մի բանի համար, որ կարող են ձեռք բերել նաեւ անվճար, շուտով գլխի կընկնեն դրա մասին եւ կնախընտրեն մեկ թերթի մեկ ամսվա գումարով կես կիլոգրամ կարագ գնել: Իսկ այդ թերթի հոդվածները գումարած այն ամբողջ լրատվությունը, որ չի տեղավորվում տպագիր տարբերակում, կկարդան օրվա վերջում տվյալ թերթի էլեկտրոնային տարբերակում՝ թեյ եւ կարագ-հաց վայելելով:

Ամբողջ խնդիրը, սակայն, այն է, որ շատ կարճ ժամանակ անց այս ամբողջ հաճելի պրոցեդուրայից կմնան միայն թեյն ու կարագ-հացը, որովհետեւ ընթերցողի սիրելի լրատվամիջոցը, որ մի ժամանակ տպագիր էր, հետո էլեկտրոնային, կդադարի գոյություն ունենալ: Հանրությունը չի կարող օգտվել մամուլի ծառայություններից առանց դրա դիմաց վճարելու. այդպես չի լինում: Ահա այստեղ էլ մեր ճգնաժամն է:

Հայաստանում վերջին տարիներին ստեղծվել են էլեկտրոնային լրատվամիջոցներ, որոնք իրենց մատուցած ծառայությունների դիմաց հանրությունից ոչինչ չեն էլ ակնկալում, ի սկզբանե նման խնդիր չեն դրել եւ չեն հետապնդում: Այսինքն, եթե ուրիշ ոչինչ չմնա, այս լրատվամիջոցները կան ու կան: Բայց, ինչպես ասում են, անվճար ոչինչ չի լինում: Տվյալ դեպքում հասարակությունն այդ լրատվամիջոցների ծառայությունների համար անպայման վճարելու է, սակայն դա դրամական տեսքով չի լինելու: Բայց թե որն է լինելու վճարը, բոլորովին այլ խոսակցության թեմա է:

Եվս մի խոսք կա, որ ձրի տրված բանը լավը չի լինում: Ի վերջո հասարակությունը, որ առայժմ վայելում է մեծ թվով աղբյուրներից տեղեկատվություն ստանալու, աղբյուրների մեջ ընտրություն կատարելու հաճույքը, ինչը նոր երեւույթ է նրա համար, անպայման կանգնելու է հիասթափության եւ լրատվական քաղցի առաջ: Որովհետեւ այն բոլոր լրատվամիջոցները, որոնք իրենց արտադրանքը վաճառելու խնդիր չունեն, ունեն բազմաթիվ սահմանափակումներ այս կամ այն լրատվությունն ու վերլուծությունը հրապարակելու առումով, եւ սրանով պայմանավորված՝  նրանք ավելի շատ լրատվության խաբկանք են ստեղծում, քան լրատվություն մատուցում:

Իսկ այն լրատվամիջոցները, որ չունեն նման սահմանափակումներ, այդ թվում՝ առաջին հերթին ավանդական մամուլը, ստեղծված նոր պայմաններում իր արտադրանքը վաճառելու խնդիր  ունի, որի լուծման տարբերակներ անգամ չեն նշմարվում: Գովազդներից գոյացող  գումարը միակ ֆինանսական աղբյուրն է, որն առայժմ կայացած չէ, եւ հայտնի չէ հեռանկարում ինչպես կզարգանա լրատվամիջոց-գովազդու հարաբերությունը եւ արդյոք այն կարո՞ղ է փոխարինել լրատվամիջոց- ընթերցող հարաբերություններին՝ ֆինանսական տեսակետից:

Ներկա փուլում հայաստանյան ավանդական մամուլը երկփեղկված է, որովհետեւ պահպանելով ավանդական ձեւաչափը, փորձում է նաեւ ադապտացվել նոր իրականության հետ, քայլել ժամանակին համընթաց: Այս երկփեղկվածությունն ազդում է նաեւ բովանդակության վրա, որովհետեւ հին սերնդի լրագրողները կանգնել են վերաորակավորման խնդրի առաջ եւ ինտերնետ տիրույթին հարմարվելու դժվարություններ ունեն, իսկ նոր սերունդը դեռ չի գտել ինքն իրեն՝ տպագիր եւ էլեկտրոնային մամուլի այս կոնֆլիկտում:

Ասել, թե սա հայկական մամուլի ճգնաժամն է, նշանակում է ոչինչ չասել: Սա Հայաստանի ճգնաժամն է կամ դրա հայելային արտացոլանքը: Եվ հայկական մամուլը պարտավոր է հաղթահարել այս ճգնաժամը, որքան էլ որ դա դժվար լինի:

Տպել
6437 դիտում

Նավալնիին կալանավորելու որոշում է կայացվել տարօրինակ պայմաններում. նիստը ոստիկանական բաժանմունքում էր

ՃՏՊ Գյումրի-Ազատան ավտոճանապարհին․ կան տուժածներ

Մանկատան շրջանավարտներին բնակարանի գնման վկայագրի գործողության ժամկետը երկարաձգվել է

Հայաստանում համավարակի պայմաններում առկա ուսուցումը հիմնական ծավալով վերականգնված է

Վարդենյաց լեռնանցքը մերկասառույցի պատճառով դժվարանցանելի է բոլոր տրանսպորտային միջոցների համար

Երեւանի համար 20 և 21 մանկապարտեզներն ամբողջապես նորոգված և նոր կահավորմամբ իրենց դռներն են բացել փոքրիկների առջև

Երկրաշարժ Ջերմուկ քաղաքից 10 կմ արևմուտք․ էպիկենտրոնային գոտում ստորգետնյա ցնցման ուժգնությունը կազմել է 2-3 բալ

Ասկերանի շրջանային բաժնի պետն այցելել է անցակետեր

Կառավարության որոշումներով աճուրդի դրված պետական գույքերի համար դեռեւս գնորդներ չեն հայտնվել․ Բաբայան

Ապարան-Քուչակ ավտոճանապարհին տեղ-տեղ առկա է մերկասառույց․ Գեղարքունիքում եւ Սյունիքում ձյուն է տեղում

ՃՈ-ն ուժեղացված ծառայություն է անցկացրել Երևանում, Արարատի և Սյունիքի մարզերում (տեսանյութ)

2020 թվականին պրոթեզավորվել է Արցախի և Հայաստանի գրեթե 850 քաղաքացի

Ջերմային ռեժիմը դպրոցներում և մանկապարտեզներում. այց կրթօջախներ՝ առանց նախազգուշացման

Երեւանցիները բողոքում են նոր տեղադրված վերելակների աշխատանքից, քաղաքապետարանը պարզաբանում է

Նախօրոք հայտարարված 100 վերելակի փոխարեն Երեւանում 2021-ին կտեղադրվի 300-ը

ԱԳ նախարարը Լավրովի հետ քննարկել է ռազմագերիների, պատանդների և պահվող այլ անձանց անհապաղ, անվտանգ հայրենադարձման հարցերը

Փոխվարչապետ Տիգրան Ավինյանի գրասենյակը պարզաբանել է գերիների թվական տվյալները չհրապարակելը. «Արմենպրես»

Ասեց գնում ենք Ղարաբաղ, արդեն տան տղեն դու ես, լավ կնայես տանեցիներին.ոստիկանության մայոր Վահե Ղազարյանը զոհվեց Շուշիում

«Այբ» կրթական հիմնադրամը երկու հայցադիմում է ներկայացրել վարչական դատարան

Ոստիկանության կրթահամալիրում տրվել է ապագա պարեկների ուսուցման մեկնարկը (տեսանյութ)

«Ո՞վ էր ուզում հաշիվները մաքրել փողոցում». Թովմասյանի գործով դատախազին բացարկ հայտնելու միջնորդությունը մերժվեց

Հայաստանի և Ռուսաստանի ՍԴ նախագահները քննարկել են պաշտոնական հարաբերությունների հետագա ամրապնդման հարցերը

Հաստատվել է ուսանողների ՄՈԳ-ի նվազագույն շեմը և ընդունելության մրցութային քննությունների արդյունքներով անցողիկ միավորը

Բնակարան Երեւանի Կենտրոնում, հողամաս, 2 ավտոմեքենա․ Էդուարդ Աղաջանյանի հայտարարագիրը

Մեղրիի Ազատ տնտեսական գոտում քննարկել ենք շուտափույթ գործարկման հնարավորությունները. Վահան Քերոբյան

Գրահրատարակչության ոլորտում առաքման նոր սակագներ կգործեն. քննարկում ԿԳՄՍՆ-ում

Ինչ ունեցվածք ունի առողջապահության նորանշանակ նախարար Անահիտ Ավանեսյանը

Հակակոռուպցիոն կոմիտեի տնօրենին նշանակելու է վարչապետը, սա մեզ համար անընդունելի է. Անի Սամսոնյան

Իրականացվել է մարտական հերթապահության հերթափոխ (լուսանկարներ)

Գյումրիում, Իջևանում, Վանաձորում մտահոգիչ պատկեր է արձանագրվել. ԱԱՏՄ

Արցախի ԱԺ-ում մշտական հանձնաժողովները քննարկել են 2021 թվականի ծրագրերն ու անելիքները

«Հարսանիք թիկունքում» ներկայացման էկրանավորման երեւանյան առաջին ցուցադրությունը կկայանա հունվարի 28-ին

Առողջապահության նորանշանակ նախարարի կենսագրությունը

Կիրականացվի ԶՈՒ պատվո պահակային վաշտի զորակոչիկների ընտրություն. ցանկացողները պետք է դիմեն զինկոմիսարիատներ

2021-ին Երեւանում հնարավոր կլինի գործարկել 250 մեգավատտ հզորությամբ գազային վառելիքով կոմբինացված ցիկլով էլեկտրակայան

Արթուր Աբրահամի կարիերայի 10 հիշարժան դրվագները․ նա հայտարարել է մարզական կարիերան ավարտելու մասին

COVID-19 պատվաստանյութերի անհավասար բաշխման պատճառով աշխարհը գտնվում է բարոյական անդունդի եզրին

Այսօրվանից դադարում եմ իրականացնել առողջապահության նախարարի մամուլի քարտուղարի պարտականությունները․ Ալինա Նիկողոսյան

Դուք շարունակում եք կատարել դեկորատիվ բարեփոխումներ․ ԱԺ-ում քննարկվեց հակակոռուպցիոն դատարաններ ստեղծելու նախագիծը

Վարորդ-սանիտար Հովիկ Մուսայելյանը, բարդ իրադրությունում վտանգելով կյանքը, տեղափոխել է վիրավոր զինծառայողներին