Ամեն ինչ հիշեցնում է 2014-ը, երբ սահմանին իրավիճակը լարված էր ու շիկացած. քաղաքագետ

Մոսկվայում տեղի ունեցավ Հայաստանի, Ռուսաստանի եւ Ադրբեջանի արտգործնախարարների հանդիպումը, որի օրակարգում Ղարաբաղի հարցն է: Միջազգային եւ անվտանգության հարցերի հայկական ինստիտուտի նախագահ Ստյոպա Սաֆարյանը համոզված է, որ այս հանդիպմանը Հայաստանը «բերման է ենթարկվել»: Նրա հետ մեր զրույցը՝ ստորեւ.

- Պարոն Սաֆարյան, ի՞նչ սպասելիքներ պետք է ունենալ այս հանդիպումից: Բավական երկար ընդմիջումից հետո է նմանատիպ հանդիպում տեղի ունենում:

- Շատ հետաքրքիր ժամանակ է հիշել Ռուսաստանը ղարաբաղյան խնդիրը. այս ժամանակը ինձ հիշեցնում է 2013 թվականի իրավիճակը, երբ հուլիսին հանկարծ ազդարարեցին, որ Ադրբեջանին 100 ժամանակակից տանկեր եւ այլ սպառազինություններ են տրամադրվել, հետո սկսվեց լարվածությունը շփման գծում: Օրերս հերթական անգամ լայնորեն գովազդվեց Ռուսաստանի կողմից զենքի հերթական խմբաքանակի մատակարարումն Ադրբեջանին: Երկու տարեթվերի համեմատությունը պատահական չէ, որովհետեւ այն տարի պատրաստվում էր ստորագրվել Հայաստան-ԵՄ ասոցացման համաձայնագիրը, այժմ պետք է ստորագրվի շրջանակային համաձայնագիրը: Այսինքն՝ ակնհայտորեն Ռուսաստանը հերթական անգամ ուղղակի նենգ, դաշնակցին ոչ հարիր պահվածք է դրսեւորում եւ փորձում է ղարաբաղյան խնդիրը շահարկել՝ այս պահին հասկացնելու համար, որ կամ Հայաստանը ոչինչ չստորագրի, կամ ուղղակի ստորագրի, բայց իմանալով, որ շատ հեռուն չի խաղալու: Սա մեկ պատճառ, որ ես տեսնում եմ:

Երկրորդ. այնուամենայնիվ, քանի որ Արեւմուտքը Ռուսաստանին թույլ չտվեց, որ ամբողջությամբ նա իր օրակարգով փոխարինի Վիեննայի օրակարգը, այժմ հուսահատ փորձեր է կատարում կրկին այդ ուղղությամբ եւ քանի որ հետաքննության մեխանիզմների եւ ԵԱՀԿ նախագահի անձնական ներկայացուցչի գրասենյակի ընդլայնման մասին միջազգային հիշեցում չկա՝ փորձում է հերթական անգամ, ինչպես Մամեդյարովն է ձեւակերպում, բովանդակային բանակցություններով փոխարինել Վիեննայի օրակարգը: Սա էլ երկրորդ անելիքը:

Եվ երրորդ. ակնհայտ է, որ Ադրբեջանի վրա խաղադրույքներ նորից կատարվում են, պայքար կա, Ռուսաստանը կրկին փորձում է արտգործնախարարների մակարդակով անուղղակիորեն ողջունելի համարել Ադրբեջանի անդամակցությունը ԵՏՄ-ին, եւ ակնհայտ է, որ կա նման հարց: Ռուսաստանը, իհարկե, այդ միությամբ ոչ Ադրբեջանին է կարողանում ճնշել, ոչ էլ կարող է Հայաստանին ճնշել, որ դեմ չխոսի: Եվ ահա ղարաբաղյան խնդիրը մի շարք առումներով Ռուսաստանի համար դառնում է կողմերի վրա ազդելու հարմար գործիք: Թերեւս, հանդիպման արդյունքները ցույց կտան, թե այս նշվածներից կամ միգուցե չնշված թիրախներից որի հետ առաջին հերթին գործ ունենք:

- Այսինքն՝ կարծում եք, որ Ադրբեջանին զենքի նոր խմբաքանակի մատակարարումը կապ ունի՞ այսօրվա հանդիպման հետ:

- Նման բաները չեն կարող կապ չունենալ: Երբ որ հայտարարվում է, որ մայիսին կարող է ստորագրվել Հայաստան-Եվրոպական միություն պայմանագիրը ու հիմա ցուցադրվում են այդ զենքերը, միաժամանակ հայտարարվում է ղարաբաղյան հարցով հանդիպման մասին՝ սա ի՞նչ է նշանակում: Սա նշանակում է՝ նայեք, զենքը տալիս ենք, եթե ձեզ լավ չպահեք, նաեւ կկրակի ձեր վրա:

- Ըստ ձեզ, այսօրվա  հանդիպման ընթացքում ձեռք բերվե՞լ է նախագահների մակարդակով հանդիպման համաձայնություն, այդ մասին խոսք չկա ՀՀ եւ ՌԴ ԱԳՆ-ների հաղորդագրություններում:

- Ոչ կարող եմ բացառել, ոչ էլ հաստատել: Ի վերջո, Երեւանը այնքան թույլ է, որ ինչ ասում են, համաձայնում է: Հիշեք, թե ինչպես տեղի ունեցավ այս հանդիպումը: Ռուսաստանը հայտարարեց հանդիպման ցանկալիության մասին, Ադրբեջանը նույնիսկ ամսաթիվ հրապարակեց՝ որպես կայացած փաստ, Հայաստանը ոչ պաշտոնական մամուլով արտահոսք տվեց, թե բացարձակ չի պատրաստվում անպտուղ եւ անօրակարգ հանդիպումների, Ադրբեջանը գանգատվեց Մոսկվային, Մոսկվան ճնշեց Երեւանին եւ հանդիպումը կայացավ:

- Բայց Հայաստանը նախորդ տարվա հուլիսին Սանկտ Պետերբուրգում նախագահների մակարդակով կայացած եռակողմ հանդիպումից հետո հրաժարվել է մասնակցել բանակցությունների՝ պատճառաբանելով, որ Վեննայում եւ Սանկտ Պետերբուրգում կայացած հանդիպումների ժամանակ ձեռք բերված պայմանավորվածությունները չեն կատարվել:

- Ես դա եմ ասում: Բայց դրանից, հետո Ադրբեջանը գանգատվեց, նույնիսկ ասաց, թե տեսեք ահա, մենք պատրաստ ենք առարկայական քննարկումների, Հայաստանը դեմ է: Իսկ մինչ այդ ՀՀ ԱԳՆ-ն արտահոսք էր տվել, որ անօրակարգ հանդիումների չեն ուզում մասնակցել: Բայց բերման ենթարկեցին հանդիպման:

- Մոսկվա մեկնելուց առաջ Ադրբեջանի արտգործնախարար Էլմար Մամեդյարովը Report գործակալությանը տված հարցազրույցում ասել է, թե առաջիկա հանդիպմանը ամեն ինչ կախված կլինի Հայաստանի ղեկավարության կամքից: Ըստ նրա՝ «խոսքը վերաբերում է Ղարաբաղին հարակից գրավյալ տարածքներից զորքերը դուրս բերելու պատրաստակամությանը»: Ինչո՞ւ է հանդիպումից առաջ Մամեդյարովը նման հայտարարություն անում:

- Տարածքներից հայկական զորքերի դուրս բերման պահանջները նոր չեն: Անկախ նրանից՝ Հայաստանը կհամաձայնի, թե ոչ, Մամեդյարովը գիտի, որ Ադրբեջանի ԵՏՄ-ին անդամակցությունը ցանկալի են համարել: Հետեւաբար, նա բացում է սպորտի հարթություն, ասում է՝ ուզո՞ւմ եք ընդունվենք ԵՏՄ, ուրեմն տարածքներից դուրս հանեք հայկական զորքերը: Նա էլ իր հերթին փորձում է Ռուսաստանի կարողությունները եւ պատրաստակամությունը ճշտել: Բայց Ռուսաստանն էլ ունի կարմիր գիծ, որը չի կարող անցնել, դա Հայաստանի հետ ռազմավարական գործընկերությունն է եւ Կովկասում նրան միակ դաշնակից ունենալը: Այս կտրվածքով պատկերը բավականին բարդ է. ասել, թե որեւէ բեկում լինելու է, չէ, պարզապես Ադրբեջանը փորձում է հասկանալ, եթե Ադրբեջանին հիմա գին են տալիս, ո՞րն է այդ գինը, ի՞նչ գնով է փորձում վաճառվել Ադրբեջանը կամ ի՞նչ գնով են ուզում գնել Ադրբեջանին:

- Քաղաքագետ Սերգեյ Մինասյանը Tert.am-ի հետ զրույցում չի բացառել, որ ադրբեջանական զորավարժությունները նոր ռազմական գործողությունների նպատակ ունեն: Համամի՞տ եք, թե՞ ոչ:

- Ես ասում եմ՝ ամեն ինչ հիշեցնում է 2013-14 թվականները: Հիշում եք, որ 2014-ը սպառնում էր վերածվել տարածաշրջանային պատերազմի, Հայաստանի եւ Ադրբեջանի միջեւ սահմանը լարված էր եւ շիկացած: Այդ իրավիճակին եւս նախորդեցին ադրբեջանական զորավարժությունները, ուժի ցուցադրությունը: Իհարկե, Սոչիում կանգնեցվեց այդ էսկալացիան, բայց այժմ այո, նմանություններ կան, եւ ես համաձայն եմ Սերգեյ Մինասյանի դիտարկման հետ:

- Այսօրվա հանդիպումը կարո՞ղ է կանխել այդ վտանգը կամ հակառակը՝ նպաստել, որպեսզի վտանգը մեծանա:

- Առայժմ դեռ սպասենք արդյունքներին, որ կարողանանք գնահատական տալ: Պետք է հասկանալ՝ ինչ է քննարկվում, ինչ դիրքորոշումներ են հայտնում:

Տպել
15207 դիտում

Իրականացվելու է զորակոչիկների մասնագիտական ընտրություն

ԱԺ պատվիրակությունը Մադրիդում հանդիպել են հայ համայնքի ներկայացուցիչների հետ

Մեկնարկել է բասկետբոլի Հայաստանի կանանց առաջնությունը

Թալին-Մաստարա ճանապարհին ավտոմեքենան դուրս է եկել երթևեկելի հատվածից

Արագածոտն գյուղի փոքրիկ բնակիչները շուտով նոր ու հարմարավետ մանկապարտեզ հաճախելու հնարավորություն կունենան

Դոլարը, եվրոն ու ռուբլին թանկացել են․ Կենտրոնական բանկը սահմանել է նոր փոխարժեքներ

Քովիդ-19-ով պայմանավորված՝ ՀՀ տարածքում կարանտինը սահմանված է մինչև 2022 թ․-ի հունիսի 20-ը․ ճամփորդական սահմանափակումներ

Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև վիճելի հարցերի լուծումների որոնումը շարունակում է մնալ Ռուսաստանի ուշադրության կենտրոնում

«Սև ուրբաթ»-ին գրքերի վաճառքը 3-4 անգամ ավելի է եղել. որոշ գրախանութներում զեղչերը դեռ գործում են

Ծաղկահովիտ խոշորացված համայնքի 10 բնակավայրերում արևային ֆոտովոլտային կայաններ կկառուցվեն

Հայաստանի մի քանի մարզերում ձյուն է տեղում, որոշ ավտոճանապարհներին բուք է, տեղ-տեղ՝ մերկասառույց

Անհրաժեշտ ենք համարում ՀԱՊԿ երկրների միջև ռազմական համագործակցության ձևավորումը. Հակոբ Արշակյան

«Internatiօnal IDEA» միջազգային հեղինակավոր կազմակերպությունն աջակցելու է արդարադատության նախարարությանը

Թումո կենտրոնը կտեղակայվի Կապանի կայարանի պատմական շենքում

Քամու հետևանքով վնասվել են տանիքներ, տանիքներում տեղադրած արևային ջրատաքացուցիչներ, ավտոմեքենաներ․ ԱԻՆ (լուսանկարներ)

Կայացել է Ազգային ժողովի կարողությունների ուժեղացմանն ուղղված Թվինինգ ծրագրի հանրային իրազեկման միջոցառումը

Կառավարության մոտեցումն ու ձեռագիրը գյուղական համայնքների զարգացումն ապահովելն է. Շիրակի մարզպետն այցելել է Կամո

Անցկացվել է վաշտային մարտավարական զորավարժություն

Հնարավոր եմ համարում ԵՄ-ում պարտադիր պատվաստումների հարցի քննարկումը. Եվրոպական հանձնաժողովի նախագահ

Աշոցքում ձյան առատ տեղումները ուղեկցվում են որոտով և կայծակով․ Գագիկ Սուրենյանը տեսանյութ է հրապարակել

Նիկոլ Փաշինյանն իր դիրքը նշմարել էր մինչ Սոչիի հանդիպումը, միջանցքի հարց հայկական կողմը չի քննարկում. քաղաքագետ

ՀՀ-ում կան փակ ավտոճանապարհներ. Ջաջուռի ոլորաններում ձնաբուք է

Զորամասերի նվագախմբերի, ԶՈՒ երգի, պարի համույթի համալրման նպատակով ՊՆ-ն հայտարարում է զորակոչիկների լսումներ և դիտումներ

ԿԳՄՍՆ-ում ստորագրվել է Էջմիածնի քաղաքապետարանի թիվ 13 մանկապարտեզի վերանորոգման համար դրամաշնորհային ծրագրիը

Հղիները «Քովիդ-19»-ի ծանր ընթացքի զարգացման և բարդությունների առաջացման ռիսկի խմբում են. առողջապահության նախարարություն

Միրզոյանը և Բայրամովը վաղը կհանդիպեն Շվեդիայում․ Եվրախորհրդարանում հայտարարել է Լյուկ Դիվինը

Կասեցվել են Կոտայքի մարզի Աղավնաձոր գյուղի վարչական ղեկավարի լիազորությունները

Կաշառք ստանալու համար մեղադրանք է առաջադրվել ՃՈ տեսուչին և նրան օժանդակած անձին․ խափանման միջոց է ընտրվել կալանավորումը

Փրկարարները Հրազդան գետից դուրս են բերել քաղաքացու դի

UNITY՝ «Շնորհավո՜ր Նոր Տարիֆ». UCOM-ը հանդես է եկել բոլոր ժամանակների իր լավագույն առաջարկով (տեսանյութեր)

Ապօրինի հատված ծառեր տեղափոխելու և իրավապահների նկատմամբ բռնություն գործադրելու կասկածով 3 անձ է ձերբակալվել. ՔԿ

«Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունը Գյումրիում դե ֆակտո չի պարտվել. Հարությունյան

Նախագահը հյուրընկալել է արցախյան վերջին պատերազմում հերոսաբար զոհված զինծառայող, «Արցախի հերոս» Ալեն Մարգարյանի մորը

Կո՞ղմ են քաղաքացիները գլխավոր տոնածառի տեղադրմանը, թե՞ ոչ. (տեսանյութ)

Հայ Փոստը և Լատվիայի փոստը սկսում են նոր համագործակցություն

Վաղվանից չպատվաստված աշխատողները 7 օրը մեկ պետք է ներկայացնեն ՊՇՌ թեստի բացասական պատասխան

«Արարատցեմենտ»-ի արտադրամասում աշխատակիցն արգելափակվել է հումք տեղափոխող գլանակի արանքում և մահացել

Ստաֆիլակոկ հավի մսով և գազարով խճողակում. հայտնի են «Տաթև» կրթահամալիրի լաբորատոր փորձաքննության արդյունքները

Հաղորդակցության միջոցներն Արցախում գործում են խափանումներով, որոշ համայնքներում ընդհանրապես բացակայում է. ԱՀ ՄԻՊ

Մարգարա-Վանաձոր-Տաշիր-Վրաստանի սահման ավտոճանապարհի Գոգավան-Ստեփանավան հատվածը դժվարանցանելի է բեռնատարների համար