Շուտով մեր շուկայում կհայտնվեն հայկական արտադրության նոր կարամելներ

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2000 թվականի ապրիլի 6-ի համարում

Շուտով մեր շուկայում կհայտնվեն հայկական արտադրության նոր կարամելներ: Դրանք արտադրվելու են «Հայհրուշակում», որը մեզանում ավելի հայտնի է «Կարամելի գործարան» անվան տակ: Այստեղ, սակայն, սկզբունքային փոփոխություն է եղել: Փոխվել է արտադրողը: Գործարանը աշխատեցնելու պատիվն իր վրա է վերցրել «Գրանտ Քենդի» կոչվող ընկերությունը: Թե իրավաբանական առումով ինչ կարգավիճակ ունի այս մեծ ընկերությունը՝ առայժմ պարզ չէ:

Դեռ մարտի սկզբին այն բաց բաժնետիրական էր: Երեկ պարզվեց, որ «Գրանտ Քենդին» արդեն սահմանափակ պատասխանատվությամբ ընկերություն է: Մի բան հաստատ է՝ «Գրանտ Քենդին» հայ-ռուսական համատեղ ձեռնարկություն է, խորհրդանիշն էլ փղիկն է:

Բայց ձեռնարկության իրավաբանական կարգավիճակը երկրորդական հարց է ու, թերեւս, շատ քիչ է հետաքրքում «Գրանտ Քենդիի» արտադրանքի պոտենցիալ սպառողներին: Առաջնայինը, իհարկե, թողարկվող արտադրանքի որակն է եւ գինը: «Գրանտ Քենդիի» գործադիր տնօրեն Արմինե Հովհաննիսյանի հավաստմամբ, իրենց արտադրած կոնֆետների գինը ցածր կլինի, իսկ որակը՝ բարձր: Իսկ այս հանգամանքը ամենակարեւորն է: Հայկական շուկան մեծ մասամբ լցված է արտասահմանյան արտադրության հրուշակեղենով: «Գրանտ Քենդին» հայտնվելու է մի շուկայում, որի ստորին՝ «էժանագին» հատվածը զբաղեցնում է թուրքական եւ իրանական արտադրության ցածրորակ, բայց բավական էժան հրուշակեղենը, իսկ «միջին» հատվածը զբաղեցնում է ռուսական արտադրությունը:

Այս հատվածում վերջերս հայտնվել է նաեւ բուլղարական հրուշակեղենը: Կոպիտ ասած, ամենավերին հատվածը, որն իր ծավալով բավական փոքր է, զբաղեցնում է եվրոպական եւ ռուսական արտադրության տեսականին: Այնպես որ, չնայած հրուշակեղենի շուկան Հայաստանում խիստ սահմանափակ է, այդուհանդերձ, «Գրանտ Քենդիին» դաժան մրցակցություն է սպասում: Սակայն դատելով գործադիր տնօրենի աշխատասենյակում դասավորված նմուշներից, պետք է ենթադրել, որ «Գ.Ք.»-ի արտադրանքը հրուշակեղեն ներկրողներին լուրջ խնդիրներ կհարուցի: Շատ շուտով սպառողին կառաջարկվեն շուրջ 80 տեսակի նոր կոնֆետներ: Իսկ որոշ ժամանակ անց, շուկայում կհայտնվեն նաեւ «Գ.Ք.»-ի արտադրած շոկոլադները: Ինչպես տեղեկացրեց գործադիր տնօրենը, նախնական հաշվարկների համաձայն, շոկոլադե կոնֆետների 1 կգ-ի գինը կլինի 600-700 դրամ:

Շոկոլադեղենի տեսականու թվարկումը բառիս բուն իմաստով քաղցր հիշողություններ է արթնացնում՝ «Ծուռթաթ արջը», «Արջը հյուսիսում» եւ այլն: Ձեռնարկության տեխնոլոգների հավաստմամբ, խստագույնս պահպանվելու են տասնամյակների պատմություն ունեցող բաղադրատոմսերը, որոնց հեղինակն է Աբրիկոսովը: Կարտադրվի նաեւ բոլորովին նոր՝ «Գրանտ Քենդիի» ֆիրմային բաղադրատոմսով շոկոլադ: Այդ բաղադրատոմսը հույժ գաղտնի կպահվի:

Չի կարելի, սակայն, չշոշափել, այսպես ասած, մեդալի հակառակ կողմը: Ձեռնարկությունում տեղադրված հիմնական հոսքագծերը հին են՝ 20 եւ ավելի տարվա պատմությամբ: Նոր ձեռք բերված մի քանի հաստոցները նախատեսված են փաթեթավորման համար: Կարող է տպավորություն ստեղծվել, թե կոնֆետների արտադրության սպեցիֆիկայով պայմանավորված նոր հոսքագծերի անհրաժեշտությունը այնքան էլ մեծ չէ: Սակայն հենց գործադիր տնօրենի հավաստմամբ, նոր հոսքագծերի կարիք կա, եւ դրանց ձեռք բերման ուղղությամբ որոշ ծրագրեր են մշակվում: Իսկ արդեն հնացած տեխնոլոգիաները ենթադրում են, որ արտադրանքի ինքնարժեքը բարձր կլինի, ինչն էլ մրցունակության վրա բացասական ազդեցություն է թողնելու:

Ինչ վերաբերվում է հարկային դաշտին, ապա տիկին Հովհաննիսյանի համոզմամբ, հրուշակեղենի համար դաշտն անբարենպաստ է: Բանն այն է, որ հրուշակեղենի արտադրության համար նախատեսված հումքը հարկվում է, այնուհետեւ հարկվում է նաեւ արդեն պատրաստի արտադրանքը: Այսպիսով, հրուշակագործները ենթարկվում են կրկնակի հարկման, ինչից խուսափում են ներկրողները: Այս խնդիրն արդեն ներկայացվել է կառավարությանը, եւ հրուշակագործները հույս ունեն, որ վիճակը կշտկվի:

Նկատենք, սակայն, որ «Գրանտ Քենդիի» ղեկավարությունը միտված է ստանալ հարկային արտոնություններ, պատճառաբանելով դա ներքին արտադրողի պաշտպանության անհրաժեշտությամբ: Դա, իհարկե, գեղեցիկ է հնչում եւ ինչ-որ կարճատեւ էֆեկտ, անշուշտ, կտա: Սակայն, որեւէ երաշխիք չկա, որ հարկային արտոնյալ պայմաններում գործող արտադրողները, տվյալ դեպքում հրուշակագործները, չեն բավարարվի միայն ներքին շուկայի գրավումով: Իսկ հարկային հավասար պայմանները նախադրյալներ են ստեղծում, որպեսզի հենց «Գրանտ Քենդին» չբավարարվի ձեռք բերածով ու արտաքին շուկա դուրս գալու իր ծրագրերում շատ ավելի վճռական լինի:

Հայկ Գեւորգյան