Վագրը էլի ցատկում է. Երեւակայական նվաճումներ

Այս տարվա նոյեմբերին մեր տնտեսությունը վագրային թռիչքների դրսեւորումներ է ցուցադրել: Ընդ որում, այդ վագրային թռիչքը այնքան կտրուկ է, այնքան հանպատրաստից, որ կարելի է ասել՝ դա վիրտուալ, նկարած թռիչք է:

Անցած տարվա վերջին օրերին ՀՀ ազգային վիճակագրական ծառայությունը հրապարակեց 2016 թվականի առաջին 11 ամիսներին արձանագրված սոցիալ տնտեսական ցուցանիշները, ու դրանց մեջ շատ հետաքրքիր «թռիչքներ» կան: Կարելի է ասել` մտքի թռիչքներ: Ուսումնասիրենք մասնավորապես առեւտրի ծավալները: Ամբողջ անցած տարվա ընթացքում առեւտրի ծավալները, ըստ ամիսների, նախորդ տարվա նույն ամիսների համեմատ, ցուցադրում էին որոշակի շեղումներ: Օրինակ, 2016 թվականի հունվարին 2015-ի հունվարի համեմատ առեւտրի ծավալները նվազել էին 2.5 տոկոսով: Իսկ օրինակ մայիսին, նախորդ տարվա նույն ամսվա համեմատ, աճել էին 1.3 տոկոսով (տես գծապատկեր 1):

Ու այսպես, որոշակի տատանումներով ծավալների փոփոխությունը գալիս է մինչեւ նոյեմբեր: Եվ հանկարծ նոյեմբերին առեւտուրը աննախադեպ աշխուժություն է դրսեւորում, կարծես դոպինգ է ստանում: 2016-ի նոյեմբերին 2015-ի նոյեմբերի համեմատ առեւտրի ծավալը աճում է միանգամից 3.8 տոկոսով: Էդ ի՞նչ պատահեց: Մարդիկ միանգամից որոշեցին գրոհե՞լ խանութները: Իսկ պատահեց հետեւյալը:

Խնդիրն այն է, որ առեւտրի ծավալների աճը ապահովվել է ոչ թե մանրածախի, այլ մեծածախի շնորհիվ: Մանրածախ առեւտուրը շարունակում է նվազել, ինչը բնակչության գնողունակության շարունակվող անկման հետեւանքն է: Իսկ ահա մեծածախ առեւտուրը գրեթե երկնիշ աճ է գրանցել` 8.8 տոկոս: Ի՞նչ կա այս թվերի տակ: Այլ հավասար պայմաններում մեծածախ առեւտրի նման կտրուկ աճ չի կարող լինել, երբ մանրածախ առեւտուրը գնալով նվազում է: Ոչ մի մեծածախ գնորդ կտրուկ չի ավելացնի գնման ծավալները, իմանալով, որ մանրածախ առեւտուրը նվազում է: Դա ուղղակի տրամաբանական չէ: Իսկ մեծածախ առեւտրի ոլորտում գործում են հիմնականում խոշոր ներկրողներն ու արտադրողները: Ամենահավանականն այն է, որ ՊԵԿ-ը համաձայնության է եկել խոշոր գործարարների հետ, եւ այս ընթացքում նրանք պարզապես փաստաթղթերով ավելի մեծ առեւտուր են «ցույց տվել» եւ բնականաբար ավելի մեծ հարկեր վճարել: Առաջին հայացքից կարող է թվալ, թե սա մեծածախ ոլորտում գործող խոշոր տնտեսվարողների բիզնեսի ստվերային մասի կրճատում է: Իրականում, փորձը ցույց է տալիս, որ նման պայմանավորվածությունները երկար կյանք չեն ունենում, եւ ժամանակի ընթացքում ամեն ինչ ընկնում է իր տեղը: Օրինակ, եթե նայենք առաջին գծապատկերին, 2016 թվականի ընթացքում էլի են արձանագրվել առեւտրի ծավալների աճեր, մասնավորապես ապրիլ-մայիսին: Այսինքն, երբ մարտ ամսին ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում նշանակվեց Հովհաննես Հովսեփյանը, դրանից մեկ ամիս անց կրկին արձանագրվեց առեւտրի ծավալների աճ: Ընդ որում, այդ աճերը նույնպես գրանցվել են բացառապես մեծածախի հաշվին: ՊԵԿ նախագահի պաշտոնում Վարդան Հարությունյանին նշանակելուց նույնքան ժամանակ անց կրկին արձանագրվում են աճեր: Ճիշտ է, ավելի տպավորիչ, բայց այդ աճերի «բովանդակությունը» նույնն է:  

Համանման պատկեր կարելի է նկատել նաեւ ներմուծման ոլորտում: 2016 թվականի նոյեմբերին նախորդ տարվա նոյեմբերի համեմատ ներմուծման ծավալները միանգամից աճել են մոտ 24 տոկոսով: Շատ տպավորիչ ցուցանիշ, մանավանդ եթե հաշվի ենք առնում, որ դրան նախորդած ամիսներին ներմուծման ծավալները ավելի հաճախ տպավորում էին երկնիշ նվազումներով (տես գծապատկեր 2):

Այստե՞ղ ինչ է պատահեց: Ախր տարվա առաջին 10 ամիսների կտրվածքով ներմուծումը նվազում էր ու հանկարծ մի ամսվա ընթացքում 24 տոկոս ա՞ճ: Այստեղ նույնպես, ամենայն հավանականությամբ, գործ ունենք ոչ պաշտոնական պայմանավորվածությունների հետ: Ներկրման ոլորտը նույնպես խիստ կենտրոնացած է եւ կարելի է պնդել, որ այս դեպքում եւս խոշոր ներմուծողները մեծ թվեր են ցույց տվել: Ներմուծումն ու մեծածախ առեւտուրն էլ, ի դեպ, սերտ փոխկապակցված են:

Մի խոսքով, վագրային թռիչքներ իրականում չկան: Կան միայն ոչ պաշտոնական պայմանավորվածությունների արդյունքում նկարված ցուցանիշներ: Իսկ նման պայմանավորվածության հմայքն այն է, որ ժամանակի ընթացքում ամեն ինչ վերադառնում է ի շրջանս յուր:

Տպել
5576 դիտում

Վեճի էր բռնվել անցորդների հետ ու երկուսին էլ դանակահարել. հարուցվել է քրեական գործ (տեսանյութ)

«Հույս ունեմ այնտեղ տեսնել մեր մասին ամենաակտիվ հոխորտացողներին»․ Փաշինյանը հանրահավաքից հետո կգնա հեռուստաբանավեճի

ՔՀՏԱ տեսչական մարմինը Մեղրի համայնքում հողամասերի աճուրդային գործերում խախտումներ են հայտնաբերել

Հունիսի 20-ի ընտրություններով և դրա արդյունքներով որոշվելու է 2010, 2020, 2030 թվականներին ծնվածների ճակատագիրը. Մակունց

ԵՄ-ն և ԱՀԿ-ն թոքերի արհեստական շնչառության սարքավորումների նոր խմբաքանակ են փոխանցել Հայաստանին

Նիդերլանդների խորհրդարանի նոր բանաձևը պահանջում է անմիջապես ազատ արձակել հայ ռազմագերիներին և քաղաքացիական անձանց

Երևանում մեկնարկել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական հանրահավաքը (լուսանկարներ)

Վահրամ Դումանյանը և Իտալիայի նորանշանակ դեսպանը քննարկել են հայ-իտալական համագործակցության զարգացման նոր հեռանկարները

Ապարանի ջրամբարից քաղաքացու դի է դուրս բերվել

ՔՊ անդամներն ու համակիրները երթով շարժվում են դեպի Հանրապետության հրապարակ (տեսանյութ)

Սահմանադրական դատարանը հրապարակել է նախագահի դիմումի հիման վրա կայացրած որոշումը

Նորագավիթի ՃՈ անցակետի մոտակայքում մեքենա է հրդեհվել. վարորդն այրվածքներ է ստացել

Լեռնային Ղարաբաղում տիրող իրադրությունը կլինի Լավրովի ու ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարի հանդիպման թեման

Բեռնարկղերի վերահսկողության ծրագրի շրջանակում ստորագրվել է հուշագիր․ Հայաստանը դառնում է 70 գործընկերների ընտանիքի մաս

Դատապարտելի և սադրիչ են Շուշիում Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահների կողմից ստորագրված հռչակագիրն ու Էրդողանի ելույթը. ԱԳՆ

Վաղը կանցկացվի ամենամեծ միասնական քննությունը

Երեւանում ծեծկռտուքի են մասնակցել կենդանիների վնասազերծման կենտրոնի հսկիչ-քարտեզագետն ու 2 կենդանի որսացող․ Shamshyan

Հանրայինում այսօր բանավեճի 2-րդ մասն է․ հրավիրվածների թվում են Փաշինյանը, Քոչարյանը, Տեր-Պետրոսյանը, Վանեցյանը ․․․

Վրաստան մուտք գործող մինչև 10 տարեկան երեխաների համար հանվել է կորոնավիրուսի թեստի պահանջը

Էրդողանը ծրագրել է հանդիպել Պուտինի հետ

ԱՄՆ-ում օդի ջերմաստիճանը ռեկորդներ է սահմանում

Սևանում երեխաների համար վերականգնողական կենտրոն է բացվել․ Անահիտ Ավանեսյանը մասնակցել է բացման արարողությանը

ՀՀ-ում ԵՄ դեսպանը բոլոր կողմերին կոչ է արել նպաստել ընտրությունների խաղաղ անցկացմանը

ՄԻՊ-ը վարչապետին կոչ է արել սահմանային հատվածներում անվտանգության գոտի ստեղծելու հարցով հրատապ գանգատ ներկայացնել ՄԻԵԴ

Էրդողանը չի հրաժարվում եվրոպական ընտանիքի անդամ դառնալու մեծ ցանկությունից

Արմեն Սարգսյանն ընդունել է խորհրդարանական ընտրություններին դիտորդական առաքելություն իրականացնող ԵԱՀԿ ԽՎ պատվիրակությանը

Հնդկաստանում հայտնաբերվել է կանաչ բորբոսով վարակի առաջին դեպքը

Մարտունու շրջանի՝ Ադրբեջանի կողմից բռնազավթված տարածքներում հայտնաբերվել է ևս 3 աճյուն․ Արցախի ԱԻՊԾ

Լուկաշինցիներն այսուհետև բերքը հեշտությամբ կհասցնեն շուկաներ. վերականգնվել է Լուկաշին-Հ17 ճանապարհի մոտ 3 կմ հատվածը

Հրապարակված թիվը ցույց չի տալիս անհայտ կորածների թիվը․ Զինծառայողների ապահովագրության հիմնադրամի տնօրեն

Սամվել Բաբայանը չունի ո՛չ անշարժ գույք եւ ո՛չ էլ դրամական միջոցներ

Պուտին-Բայդեն հանդիպման արձագանքները

Միքայել Զոլյանը չի մասնակցի ընտրություններին որպես պատգամավորի թեկնածու, բայց որպես ՀՀ քաղաքացի իր ձայնը կտա ՔՊ-ին

52-ամյա կնոջ պարանոցը կտրած երիտասարդը հաշվառված է հոգեբույժի մոտ․ ՔԿ (լուսանկարներ)

ՎՏԲ-Հայաստան Բանկն առաջարկում է ձևակերպել կենսաթոշակային քարտեր և ստանալ թոշակն անկանխիկ

4 ժամ է մնացել մեր եզրափակիչ նախընտրական հավաքին, որը պիտի դառնա ամենամասշտաբային իրադարձությունը. Փաշինյան (տեսանյութ)

9 անշարժ գույք, 2 ավտոմեքենա. Արմեն Չարչյանի ունեցվածքը

Թուրք մարզիկն ընդդեմ Թուրքիայի

Քվեն գաղտնի է (տեսանյութ)

ՀԿԵ-ն ուղևորներին կոչ է անում Վրաստան մեկնելիս խստորեն հետևել կորոնավիրուսային սահմանափակումներին