Հայաստանում 2-ից ավելի խմբեր մեդիաքարոզչություն են իրականացնում, լայն շրջանակ է. Մարտիրոսյան

Հայաստանում տեղի ունեցած Թավշյա հեղափոխությունից հետո ակներեւ է, որ մեդիադաշտը լուրջ փոփոխությունների է ենթարկվել:

Լուրջ փոփոխություններ ասելով՝ կարելի է նկատել, որ փոխվել է նաեւ քարոզչության ձեւը, եւ արդեն տեւական ժամանակ է տարբեր ձեւերով մեդիաքարոզչություն է իրականացվում: Ու քանի որ, ըստ էության, Հայաստանում մեդիան ընդհանուր առմամբ անվերահսկելի է, քարոզչությունը իրականացվում է ցանկացած թույլատրելի եւ անթույլատրելի մեթոդներով:

Մեդիափորձագետ Սամվել Մարտիրոսյանը «Հայկական ժամանակ»-ի հետ զրույցում նշեց այն հիմնական թեմաները, որոնց շուրջ վերջին շրջանում քարոզչություն է իրականացվում. «Ընդհանուր առմամբ կա մի քանի թեմա, որոնք միշտ եղել են քարոզչական գործիքակազմում: Առաջինը Արցախի թեման է: Դա միշտ եղել է այն լծակներից, որը ե՛ւ իշխանությունն է օգտագործել ընդդիմության դեմ, ե՛ւ ընդդիմությունը՝ իշխանության դեմ, բոլոր հնարավոր տարբերակներով: Այդ ավանդույթները, կարծում եմ, շարունակվում են եւ կշարունակվեն: Մյուս թեման ազգային արժեքներն են: Եվրոպական երկրների շրջանակներում արված հարցումներով էլ երեւում է, որ մենք ամենաավանդապաշտ եւ պահպանողական երկրների շարքում ենք: Բնականաբար, այդ տեսակի թեմաները միշտ օգտագործվում են: Այդ թեմաներից մեկը եկեղեցու եւ կրոնական թեման է, մյուսը բոլոր տեսակի փոքրամասնությունների, հիմնականում՝ ԼԳԲՏ-ների շուրջ քարոզչական գործիքակազմն է: Այդ թեման անընդհատ կա, ձեւափոխվում է, ու քանի որ հանրային հետաքրքրություն կա այս թեմայի շուրջ, դրա համար այն միշտ կիրառվում է»:

Փորձագետի խոսքով՝ մյուս կարեւոր թեման հասարակությանը բնորոշ դավադրապաշտական պատկերացումներն են. «Դա այն է, երբ հանրության մեջ կարելի է ինչ-որ տրամադրություններ ստեղծել, ելնելով նրանից, թե գոյություն ունի չարիքի մի կենտրոն, որը բացասական է ազդում կյանքի որակի վրա, անվտանգության վրա: Այդ թեմաներն այն ժամանակ էլ են եղել, ասում էին, որ իբր տնտեսությունը մի մարդու ձեռքում է: Հիմա ակտուալ տարբերակը «Սորոս»-ն է: Ընդհանուր առմամբ խորհրդային տարածքի ժողովուրդները բավականին լրջորեն այս ամեն ինչի մեջ են: Ենթադրում եմ, որ սրա վրա ազդել է խորհրդային ժամանակների պետական քարոզչությունը, որն այն ժամանակ էլի դավադրապաշտական էր: Օրինակ՝ իբր ամեն ինչի հետեւում «ՃՀձ»-ն է եւ այլն: Այդ տրամադրությունները, կարծում եմ, ազդել են ու բավականին հեշտ մանիպուլյատիվ թեմաներ առաջացնելու ձեւ է»:

Հարցին՝ որքանո՞վ են այդ թեմաները հանրության ուշադրությանն արժանանում, Մարտիրոսյանը պատասխանեց. «Օրինակ՝ սոցցանցերում ինչ-որ մի թեմա կարող է աղմուկ հանել, բայց իրական աշխարհում դա կարող է մարդկանցից հեռու լինել: Մյուս կողմից, քանի որ այդ թեման աղմուկ է հանում կարծիք ձեւավորողների շրջանակներում ու իրենց մոտ տպավորություն է ստեղծվում, թե բոլորն այդ թեմայի մասին են խոսում, նրանք սկսում են այդ թեման բորբոքել եւ ուշ թե շուտ այդ թեման իրականություն է դառնում: Մենք մի տարօրինակ ժամանակաշրջանում ենք ապրում, երբ չեղած տեղը ինչ-որ մի բան կարող է դառնալ «բոլոլա», զուտ այն պատճառով, որ ինչ-որ մեկին կարող է թվալ, թե դա շատ կարեւոր թեմա է: Եվ «Ֆեյսբուք»-ն իր ալգորիթմով կարող է մարդկանց մեջ պարզապես տպավորություն ստեղծել, թե այդ թեման կարեւոր է: Այսինքն՝ իրականում այդ թեմայի շուրջ կարող են խոսել 500 հոգի, բայց ընթերցողի մեջ կարող է տպավորություն ստեղծվել, թե բոլորը դրա մասին են խոսում: Ու հակառակը՝ բոլորը կարող են խոսել ինչ-որ թեմայից, բայց տպավորություն ստեղծվի, որ այդ թեման գոյություն չունի»: 

Անդրադառնալով հարցին, թե ի՞նչ մեթոդներ են ընտրվում քարոզչություններն առաջ տանելու համար, Մարտիրոսյանն ասաց. «Այսօր երեւի թե ամենաաշխատող ձեւը սոցցանցերն են: Ֆեյքեր են օգտագործվում՝ թեման տարածելու, զանգվածայնության տպավորություն ստեղծելու նպատակով, որից հետո այդ թեման լեգիտիմացվում է, լրատվամիջոցներում է հայտնվում: Մեկ-մեկ լինում է, որ ինչ-որ կեղծ օգտատիրոջ գրած բոլոր նյութերը տանում են լրատվամիջոցները, ու տպավորություն է, թե այդ օգտատերը հանճար է՝ մի սխալ բան չի գրում:

Մյուս գործիքը, որը կիրառվում է,  ազդեցիկ մարդիկ են, որոնց ներքաշում են քարոզչության մեջ: Երրորդը  գովազդն է, ինչը նույնպես շատ ակտիվ օգտագործվում է «Ֆեյսբուք»-ում, քանի որ այն շատ էժան է եւ թիրախավորված: Կարելի է շատ արագ այդ ձեւով թեմա առաջ բերել»:

Հարցին՝ Հայաստանում քանի՞ կողմից է քարոզչություն իրականացվում, մեդիափորձագետը պատասխանեց. «Ակնհայտ է, որ այստեղ 1 խումբ չի աշխատում: Քաղաքական դաշտը շատ է խառնվել, կարող եմ ասել, որ 2-ից շատ խմբեր են, հստակ բեւեռացում չէ, ավելի լայն շրջանակ է»: 

Խոսելով այն մասին, թե քարոզչությունների հիմնական միտքը արդյո՞ք ծառայում է իր նպատակին, թե հանրությունը տարբերում է այդ ամենը, Մարտիրոսյանը պատասխանեց. «Կարծում եմ՝ շատ դեպքերում հանրությունը տարբերում է, բայց ակնհայտ է, որ ինֆորմացիան այնքան շատ է եւ բազմակողմանի, որ շատ դեպքերում քարոզչություն իրականացնողներն իրենց ուզածին հասնում են: Եթե ոչ թե մեր, այլ աշխարհի օրինակով վերցնենք, ապա օրինակ՝ «Ֆեյսբուք»-ը շատ լուրջ տրամադրվում է 2020-ի ԱՄՆ-ի նախագահական ընտրություններին: Մտավախությունները շատ մեծ են, որ գործիքները կաշխատեն էլի: Այսինքն՝ թերագնահատել այս ամենը, չի կարելի»:

Հարցին՝ Հայաստանում եւ այլ երկրներում նույն ձեւո՞վ է իրականացվում մեդիաքարոզչությունը, փորձագետը պատասխանեց. «Գործիքակազմը հիմնականում բոլորի մոտ էլ նույնն է: Միգուցե նրբերանգներով տարբերվի, նույն ֆեյքերի քանակով: Մեծ երկրների հակամարտության տեսանկյունից այստեղ ռեսուրսները քիչ են, բայց ընդհանուր առմամբ գործիքակազմը նույնն է»: 

Տպել
1459 դիտում

Թիմը դժվարությամբ էր ըմբռնում նոր մարզչի ասածները. ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի ֆուտբոլիստը՝ պարտության մասին

Նախկին պատգամավոր Ալիկ Պետրոսյանը կալանավորվեց. դատարանը հրապարակեց որոշումը

Տղաները մաքսիմում նվիրվեցին, բայց որակական առումով զիջեցինք. ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի մարզիչը՝ Հունաստանին պարտվելու մասին

Քիմ Քարդաշյանն ու Քանյե Ուեսթը վաճառում են իրենց առանձնատունը․ այն գնահատել են 3,5 միլիոն դոլար

Վերջ. ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականը պարտվեց դժգույն խաղով ու պաշտոնապես հրաժեշտ տվեց Եվրո 2020-ին

Երեւանում 37-ամյա կինը լույս աշխարհ է բերել 11-րդ երեխային

Քեզ հետ ենք, Վենետիկ․ Իտալիայում ՀՀ դեսպանությունը զորակցություն է հայտնում հեղեղվող քաղաքի բնակչությանը

Նախագահ Արմեն Սարգսյանի հրամանով հետմահու Արիության մեդալով է պարգեւատրվել հրշեջ-փրկարար Սամվել Վարդանի Դևելյանը. ԱԻՆ

Վյաչեսլավ Հարությունովի պաշտպանը դատարանին միջնորդեց դատակոչել Գագիկ Ծառուկյանին, Էդուարդ Բաբայանին, Իվետա Տոնոյանին

Նախագահ Արմեն Սարգսյանն ընդունել է Վրաստանի Համագործակցության հիմնադրամի նախագահին

Բազմամարդ բողոքի ակցիա Թբիլիսիում՝ արտահերթ ընտրությունների պահանջով. 2 օր է՝ երթեւեկելի պողոտան փակ է

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը հյուրընկալել է Ղազախստանի խորհրդարանի Սենատի նախագահ Դարիգա Նազարբաևային

Գործկո՛մ, դո՛ւրս. ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի երկրպագուները պահանջում են ՀՖՖ գործկոմի հրաժարականը

Բացառվում է, որ ցանկապատի մեջ ապրենք. Մխիթար Սեբաստացի կրթահամալիրի աշակերտները կենդանի պատ են կազմել

Իսրայելը և Միացյալ Նահանգները ոչ մի բարեկամ չունեն. Հասան Ռոհանի

Վարչապետն ընդունել է Ղազախստանի խորհրդարանի Սենատի նախագահին

Բացահայտվել է Հայոց ցեղասպանության բանաձևն արգելափակած ամերիկացի սենատորի կապը թուրք լոբբիստների հետ

«Իմ Սարյանը» ցուցահանդեսը կշարունակվի մինչև նոյեմբերի 19-ը

ՃՈ-ն ուժեղացված ծառայություն է իրականացնում Ֆրանսիայի հրապարակում

ՀՀ ֆուտբոլի հավաքականի կազմը Հունաստանի դեմ խաղում