Գիգանտոմանիա. բռնապետների հետքերով

06/09/2019 schedule10:10

Տպագրվել է «Հայկական Ժամանակ» օրաթերթի՝ 2006 թվականի սեպտեմբերի 6-ի համարում

Գիգանտոմանիան, որպես կանոն, հատուկ է բռնապետական երկրներին: Դրանով տառապում էին Հիտլերը, Մուսոլինին, Չաուշեսկուն, Ստալինը եւ այլոք: Հոգեբանները դա բացատրում են թերարժեքության բարդույթով, սեփական դատարկությունը մասշտաբային կառույցներով ու տեսարաններով լրացնելու մղումով: Հայաստանում այժմ արդեն տեսանելի են գիգանտոմանիայի դրսեւորումները, օրինակ` Երեւանի կենտրոնում իրականացվող շինարարությունը: Շինարարությունն իրականացվում է «որքան մեծ, որքան բարձր, այնքան լավ» սկզբունքով: Գեղեցկությունը, ֆունկցիոնալ նշանակությունը, եղած ճարտարապետության հետ ներդաշնակությունը եւ այլ նմանատիպ «մանրուքները» ընդհանրապես էական չեն: Ընդհանուր առմամբ, 5-6 միջին հարկայնություն ունեցող թաղամասերում մեկ էլ ծլում են 18, 20, նույնիսկ 24 հարկանի «բոնբոներկաներ»:

Իհարկե, կոնկրետ Հայաստանում գիգանտոմանիան ունի ոչ միայն հոգեբանական նշանակություն, այլ նաեւ նեղ շահադիտական` որքան մեծ է կառույցը, այնքան շատ բնակարաններ կան այնտեղ վաճառքի, եւ գերշահույթը դառնում է սուպերգերշահույթ: Հայաստանում գիգանտոմանիայի դրսեւորումները, ինչպես ցույց է տալիս իրադարձությունների զարգացումը, շուտով կներառեն նաեւ Երեւանի փողոցները: Մեր տեղեկություններով, Երեւանի քաղաքապետարանում «Այրարատ» կինոթատրոնի խաչմերուկը «կարգավորելու» նախագիծ է պատրաստվում: Ըստ դրա, խաչմերուկը պետք է վերածվի թունելներից ու կամուրջներից բաղկացած կառույցի: Ո՞րն է սրա հիմնավորումը, առայժմ հայտնի չէ: Իսկ հիմնավորում ասվածը այն չէ, թե մեքենաների խցանումները շատ են, եւ իրավիճակը միայն թունելներն ու կամուրջները կփրկեն:

Հիմնավորում ասվածը չափազանց ճշգրիտ հասկացություն է` ժամում անցնում է այսքան մեքենա, յուրաքանչյուր ուղղությամբ` այսքան, ընդ որում` այսքանը թեքվում է աջ, այնքանը` ձախ, հարակից խաչմերուկներն աշխատում են այսինչ ռեժիմով, հետիոտների հոսքը այսինչ հատվածում այսքան է եւ այլն, եւ այլն: Եւ, ի վերջո, ի՞նչ հստակ պատկեր կստացվի կառույցն ավարտելուց հետո: Այս ամենը քաղաքապետարանում չկա: Ամեն ինչ կատարվում է ընդհանուր, մոտավոր պատկերացումների շրջանակներում: Քաղաքապետարանում ընդհանրապես պատկերացում չունեն, թե ինչպիսի իրավիճակ կստեղծվի այդ խաչմերուկում, եթե երթեւեկության կանոնները պահպանվեն, խաչմերուկի մեջ ավտոկայանատեղիներ չլինեն, հասարակական տրանսպորտի կանգառները կարգավորվեն:

Պարզապես ուզում են մեծ շինարարություն անել, ու վերջ: Ի դեպ, հիմնավորումների մասին: Կորյուն-Հերացի-Նալբանդյան-Չարենց խաչմերուկի խնդրին մենք արդեն անդրադարձել ենք: Այստեղ եւս մի հսկայական կառույց է լինելու: Որպեսզի գտնվի այս խաչմերուկի կարգավորման «լավագույն» տարբերակը, քաղաքապետարանը մրցույթ էր հայտարարել: Մրցույթի մասնակիցներին ներկայացված տեխնիկական առաջադրանքի ամբողջ ծավալը կազմել է ընդամենը 15 տող: Քաղաքապետարանը ընդամենը նշել է, որ իր նպատակը այդ հանգույցում «տրանսպորտային միավորումների անարգելք կազմակերպումն է»: Ի՞նչ է սա նշանակում: Ի՞նչ ասել է անարգելք: Ի՞նչ թողունակություն պետք է ունենա հանգույցը: Ի՞նչ գնի սահմաններում պետք է տեղավորվեն մրցույթի մասնակիցները:

Այս եւ բազմաթիվ այլ հարցերին ներկայացված առաջադրանքն ընդհանրապես չի անդրադառնում: Հենց այնպես, ընդհանուր հասկացությունների շրջանակում, անհասկանալի ձեւակերպումներով մի առաջադրանք է` կարգավորեք եւ վերջ: Իսկ ի՞նչ հիմնավորումով հաղթող ճանաչվեց նախագծերից մեկը: Եւ ի՞նչ հիմնավորումով մերժվեցին մյուսները: Օրինակ, Երեւանի գլխավոր ճարտարապետ Սամվել Դանիելյանի գլխավորած մրցութային հանձնաժողովը ոչ մի կերպ չի հիմնավորել, թե ինչո՞ւ է պարտվել խաչմերուկի կարգավորումը ընդամենը 20 հազար դոլարով իրականացնելու հայտ ներկայացրած առաջարկը, մինչդեռ հաղթող է ճանաչվել մոտ 5 միլիոն դոլարանոց նախագիծը: Քաղաքապետարանից այդ հիմնավորումը գրավոր ստանալու մեր փորձերն ապարդյուն անցան:

Հիմնավորումը չի ստացել նաեւ նախագծի հեղինակը, որը մերժեց ստեղծված իրավիճակը մեկնաբանելու մեր խնդրանքը: Տեսականորեն մրցութային հանձնաժողովը կարող է ասել, թե մրցույթի առաջադրանքում նշված է, որ այդտեղ նախատեսվում է «տարբեր մակարդակների վրա տրանսպորտային հանգույց», այսինքն` թունելներով ու էստակադաներով կառույց, իսկ հայտով նախատեսվել է խաչմերուկի` լուսաֆորներով կարգավորում: Բայց այդ դեպքում էլ հանձնաժողովը ստիպված է լինելու բացատրել, թե ինչո՞ւ է ի սկզբանե նախատեսել, որ այդտեղ անպայման թունելներ պետք է կառուցվեն: Ո՞վ ասաց, որ այդ խաչմերուկը հնարավոր չէ լուսաֆորներով կարգավորել: Բա որ ապացուցվի, որ շատ լավ էլ հնարավոր է: Ախր, հիմա խաչմերուկի` Նալբանդյանի հատվածում լուսաֆոր ընդհանրապես չկա: Նալբանդյանով բարձրացող մեքենաները ուղիղ, առանց որեւէ սահմանափակման մտնում են խաչմերուկ եւ խաչմերուկի մեջտեղում կողմնորոշվում, թե ինչպես առաջ գնալ: Ու այս պարագայում հանկարծ որոշվել է, որ խնդրի միակ լուծումը 5 միլիոն դոլարանոց էստակադան է` Գետառի հունի վրայով, միջով, տակով եւ այլն: Մի՞թե սա գիգանտոմանիա չէ:  

Հայկ Գեւորգյան

Տպել
797 դիտում

Ինչո՞ւ են նախկինները գործում կամիկաձեների դեմ

Մամեդյարովի հետ հանդիպումից առաջ Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Արցախի ԱԳ նախարարի հետ

ԵՄ-ի և ՎԶԵԲ-ի աջակցությամբ Հայաստանում բացվում է մասնավոր բաժնեմասնակցային ներդրումային ֆոնդ` 70 մլն եվրո ներգրավմամբ

Արման Սարգսյանը դիրքեր է ճանապարհել ոստիկանության զորքերի ծառայողներին (տեսանյութ)

Արարատի մարզի Նորամարգ գյուղում այրվել է մոտ 200 հակ անասնակեր

ՀՀ կառավարությունը որդեգրել է նորարարական և ներառական տնտեսություն կառուցելու ուղին. Տիգրան Ավինյան

Հանրայինն ունի իր հայեցողությամբ վերահեռարձակող ընտրելու իրավունք. Արա Շիրինյանի պատասխանը՝ Օղլաղչյանին

Իջեւանում՝ մարզպետարանին հարող կամրջից մինչև հիվանդանոցին հարող կամուրջ կտեղադրվեն լեդ լուսատուներ

Գյումրու դրամատիկականը «Թռիչք»-ով բացեց 154-րդ թատերաշրջանը

Աննա Հակոբյանը տեսակցել է շենքի 6-րդ հարկից ընկած 2․5 տարեկան Արվին Վիքսոմին (լուսանկարներ)

Արցախի Հադրութի շրջանի եւ Ֆրանսիայի Իզեր նահանգի միջեւ ստորագրվել է բարեկամության հռչակագիր. Արցախի ԱԳՆ

Միքայել Մինասյանի ընկերությունը «Առաջին ալիքին» վճարում է մի սերիալի չափ գումար. կոռուպցիոն սխեմայի վտանգ

ԱԳ նախարար Զոհրաբ Մնացականյանը հանդիպել է Ավստրալիայի խորհրդարանական պատվիրակության հետ

Արցախի նախագահը շնորհավորել է ՀՀ նախագահին՝ Անկախության օրվա կապակցությամբ

Առաջին ազատումը՝ Վալերի Օսիպյանի հրաժարականից հետո. 7-րդ վարչության պետն ազատվել է աշխատանքից

Վայոց ձորի մարզի որոշ դպրոցներում իրավիճակի թեժացման փորձերը մտահոգիչ ենք համարում. ԿԳՄՍՆ

Ամուլսարի պաշտպանության համար Երեւանում մեկնարկել է հանրահավաք

Նիկոլ Փաշինյանն ու Լիբանանի ազգային պաշտպանության նախարարը քննարկել են պաշտպանության ոլորտի փոխգործակցության հարցեր

Ադրբեջանցիները թող պատրաստվեն ջախջախվելու՝ սա իսկական առիթ է. Լեւոն Շիրինյան

Ես ոչ մի ծանր բան չեմ արել, զինվորական եմ եղել, նշված հրամաններն էլ ես չեմ գրել․ Սեյրան Օհանյան