Բուժման ընթացքում դեղերի կողմնակի ազդեցությունների մասին առաջարկվում է հաղորդել բջջային հեռախոսի հավելվածի միջոցով

Այսուհետ Հայաստանում հնարավոր կլինի հիվանդությունների բուժման ընթացքում կիրառվող դեղերի կողմնակի ազդեցությունների մասին տեղյակ պահել համապատասխան մասնագետներին՝ բջջային հեռախոսի WEB-RADR SAV հավելվածի միջոցով, որն ի դեպ, անվճար է ու հայերեն։

Ծրագրի մեկնարկը տրվեց այսօր, եւ հավելվածն արդեն հասանելի է ինչպես բուժաշխատողներին, այնպես էլ յուրաքանչյուր քաղաքացու։

«Եթե մենք օգտագործում ենք անորակ դեղ, չենք կարող ակնկալել որեւէ արդյունք։ Առավելեւս՝ հնարավոր է նաեւ վտագ։ Մյուս կողմից, եթե որակյալ դեղը երկարատեւ օգտագործում ենք անարդյունավետ, դա նույնպես վտանգավոր է ոչ միայն այն առումով, որ մենք չենք բուժում հիվանդությունը, այլ նաեւ որ գոյություն չունի բացարձակ անվտանգ դեղ։ Եվ դեղերի կիրառման արդյունքում հնարավոր են այնպիսի երեւույթներ, որ ինչպես ասել է Սենեկան, երբեմն ավելի վտանգավոր են, քան հիվանդությունը»,- բջջային հավելվածի շնորհանդեսի ժամանակ նշեց էմիլ Գաբրիելանի անվան դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոն փոխտնօրեն Լիլիթ Ղազարյանը։

Դեղերի շրջանառության ոլորտն, ըստ նրա, տարեցտարի ընդլայնվում է, եւ մեծանում է նաեւ գայթակղությունը անօրինական շրջանառության կամ կեղծման ճանապարհով շահույթներ ստանալու։ Այս ամենից բացի, իհարկե, դեղերը լայն կիրառության երաշխավորվելուց առաջ անցնում են համապատասխան կլինիկական փորձարկումներ եւ անհրաժեշտ այլ գործընթացներ։ Բայց մասնագետները նշում են, որ դեղի անվտանգության իրական պատկերը ստացվում է այն ժամանակ, երբ կիրառվում է մեծ թվով մարկանց կողմից, որոնք ունեն տարբեր հիվանդություններ, միաժամանակ օգտագործում են տարբեր դեղեր եւ այլն։ Դեղերի կողմնակի ազդեցությունները կարող են պայմանավորված լինել տարբեր հանգամանքներով՝  ինչպես, օրինակ, կոնկրետ դեղանյութի, այնպես էլ չհայտարարագրված բաղադրատարրերով, անորակությամբ, հիվանդության բարդություններով, օրգանիզմի վիճակով եւ այն։ Պակաս կարեւոր չէ նաեւ հիվանդի գենետիկ նախատրամարվածությունը։

Ուստի, առողջապահության ոլորտի պատասխանատուները խորհուրդ են տալիս ուշադիր լինել դեղերի առաջ բերած կողմնակի ազդեցությունների նկատմամբ եւ դրանց մասին հաղորդել դեղերի փորձագիտական կենտրոն։ Բջջային հեռախոսի հավելվածը այդ հնարավորությունը տվող միջոցներից մեկն է՝ ժամանակին առավել համահունչ։

Սակայն հարց է առաջանում, բացի այն, որ  ստացվող տվյալները կամփոփվեն, կվերլուծվեն, մասնագիտական գնահատականի կարժանան ու կորոշվի նաեւ տվյալ դեղի հետագա կիրառությունը թույլատրելության հարցը, արդյոք հետադարձ կապ է հաստատվելու նաեւ տեղեկատվություն փոխանցած պացիենտի հետ, եթե նրա ներկայացրած կողմնակի ազդեցությունները կենտրոնի ամսնաետները համարեն վտանգավոր ու անթույլատրելի։

Դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոն փոխտնօրենը դրական պատասխան է տալիս՝ հավելելով, որ նման դեպքերում պացիենտներին խորհուրդ կտրվի ժամանակավորապես ընդհատել դեղի ընդունումը եւ դիմել բժշկի։  

«Հավաքագրված ինֆորմացիան նախ եւ առաջ վերլուծության է ենթարկվելու, որովհետեւ այստեղ շատ կարեւոր է կատարել պատճառահետեւանքնային կապի խոր վերլուծություն, համոզվել՝ որքանով է կապը դեղի եւ դրսեւրորված ազդեցության։ Հարկավոր է ռիսկերը բացահայտնվեն, գնահատվեն եւ սկսեն կառավարվել։ Եթե անհրաժեշտ է ինչ-որ միջոցներ ձեռնարկել, պետք է անցնենք այդ միջոցներին։ Հնարավոր է ուղղակի նախազգուշացնեն պացիենտներին, հնարավոր է կատարենք շտկումներ դեղի կիրառման հրահանգներում, հնարավոր է, որ դեղի շրջանառությունը կասեցնենք, ընդհուպ մինչեւ դադարեցում»,- ասում է Լիլիթ Ղազարյանը։

Բջջային հավելվածն, ինչպես նշեցինք, դեղերի կողմնակի ազդեցության մասին հաղորդելու նորագույն տարբերակն է, մինչ այժմ գործել են եւ հիմա էլ կան հետեւյալ եղանակները՝ հայտագիր լրացնել կենտրոնի www.pharm.am կայքում, կայքից ներբեռնել հայտագիրը եւ լրացնել թղթային տարբերակով կամ կենտրոնի հատ կապ հաստատել թեժ գծի միջոցով։

Դեղերի կողմնակի ազդեցությունները ուշադրության կենտրոնում պահելու առումով Հայաստանը աշխարհի մաս է կազմում եւ հավաքագրված տեղեկատվությունը դառնում է ամբողջի մաս։ Լիլիթ Ղազարյանը տեղեկացրեց, որ ամբողջ այդ տվյալների վերլուծության ու գնահատման արդյունքում որոշում է կայացվել, որ պետք է շտկումներ արվեն օրինակ «Ֆլոքսացին», «օֆլոքսացին» հակամանրէային դեղերի կիրառման հրահանգներում, որովհետեւ արձանագրվել են հոդայինն, մկանային կողմնակի երեւույթներ, նույնիսկ կան նյարդային ախտահարման դեպքեր։ «Կան նաեւ դեղեր, որոնց շրջանառությունը պեռք է դադարեցվի։ Այդ մասին շուտով կհայտրարենք»,- առայժմ փակագծերը չբացեց դեղերի եւ բժշկական տեխնոլոգիաների փորձագիտական կենտրոն փոխտնօրենը։

Տպել
730 դիտում

Երբ նպատակահարմար գտնեն ինձ ազատել, այն ժամանակ կխոսենք. ՔԿ նախագահ Հայկ Գրիգորյան

Հայաստանյան երգչախումբն առաջին անգամ հանդես է եկել ՅՈՒՆԵՍԿՕ-ի Փարիզի կենտրոնակայանի սրահում

Գեւորգ Կոստանյանը խոստացել է եկող ամսվա սկզբին ներկայանալ ՀՔԾ. Սասուն Խաչատրյան

Պետական գնումների գործընթացին մասնակցողների իրավունքները կլինեն ավելի պաշտպանված․ ՄԻՊ-ի առաջարկներն ընդունվել են

Մեզ բավարարեց ՆԱՏՕ-ի գլխավոր քարտուղարի պատասխանը, որ ԼՂ հակամարտությունը ռազմական լուծում չունի․ Անդրանիկ Քոչարյան

Ժողովուրդ ջան, մինչև ամսվա վերջը ցրտեր չունենք, դրա մասին անգամ չհիշեք. Գագիկ Սուրենյան

ՀԲ-ի կուտակած փորձն ու գիտելիքները բարձր են գնահատվում ՀՀ-ում իրականացվող բարեփոխումների տեսանկյունից. փոխվարչապետ

«Վիճակը բավարար էր». Ռոբերտ Քոչարյանը դուրս է գրվել հիվանդանոցից եւ տեղափոխվել «Երեւան-Կենտրոն» ՔԿՀ

Հայաստանում ընդհանուր գործազրկությունը նվազել է 2.5 տոկոսով. Նիկոլ Փաշինյան

Վիրավորում ստացած ոստիկանին «Ոստիկանությունում գերազանց ծառայության համար» կրծքանշան է հանձնվել

Լևոնն արդեն ինքնուրույն քայլում է. նա բուժումից հետո գնալու է Էջմիածին՝ Մայր աթոռում աղոթելու. Աննա Հակոբյան (տեսանյութ)

Բուհերում անհրաժե՞շտ են հայոց լեզու եւ հայոց պատմություն առարկաները. խոսում են մասնագետները

Այսօր Քիմ Քարդաշյանի ծննդյան օրն է (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Ավելի քան 2 մլրդ դրամի փոշիացում Սեւանա լճում՝ «Իշխան» ձկնատեսակի պաշարների վերականգնման ոլորտում. հարուցվել է քրգործ

Ավտովթար Գորիս-Կապան ավտոճանապարհին. BMW-ն բախվել է արգելապատնեշին. կա վիրավոր

Միացյալ Նահանգներում անտառային հրդեհների դեմ պայքարող Սմոքի արջը կայցելի Հայաստան

Գարեգին Բ-ն նոր նշանակում է կատարել Ռուսաստանի եւ Նոր Նախիջեւանի հայոց թեմում

Հակոբ Արշակյանը հանդիպել է Զինեդին Զիդանի հետ (լուսանկար)

Միհրան Հարությունյանն առաջին պարտությունն է կրել MMA-ում

Ֆրանսիայում հարձակվել են Nouvelles d'Armеnie հայկական պարբերականի խմբագրության վրա