Թուրքիայի տնտեսությունը գահավիժում է, ՌԴ-ն կայուն է. պետք է դիմակայել լուրջ մարտահրավերների. ՀԲ

2018 թ.-ին տնտեսական աճը Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի (ԵԿԱ) տարածաշրջանում կրճատվել է մինչև 3.1%, ընդ որում այսօր հրապարակված Համաշխարհային բանկի «ԵԿԱ տնտեսական ամփոփման» համաձայն` համաշխարհային տնտեսության աճի հապաղման և անորոշ հեռանկարների պայմաններում 2019 թ.-ին  կանխատեսվում է մինչև 2.1% հետագա անկում:

Տարածաշրջանի երկրներում աճի տեմպերը տարբեր են: Տարածաշրջանի խոշորագույն տնտեսության՝ Ռուսաստանի ավելի բարձր ՀՆԱ-ի կանխատեսումը, Ալբանիայում, Հունգարիայում, Լեհաստանում և Սերբիայում աճի արագացման հետ մեկտեղ էապես նպաստեցին տարածաշրջանի տնտեսական աճին: Միևնույն ժամանակ, ֆինանսական շուկայի և արժութային ճնշումների հետևանքով Թուրքիայում արձանագրվեց լուրջ տնտեսական անկում, ընդ որում 2019թ.-ին կանխատեսվում է ընդամենը 1% տնտեսական աճ, որը 2017 թ.-ի  7.4% -ի համեմատ աննախադեպ մեծ անկում է:

Համաշխարհային բանկի Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի փոխնախագահ Սիրիլ Մուլերը նշում է.  «Համաշխարհային աճի անորոշությունը խնդիրներ է առաջացնում ԵԿԱ երկրների համար, որոնք ստիպված են դիմակայել մի շարք լուրջ երկարաժամկետ մարտահրավերների, այդ թվում՝ բնակչության ծերացմանը, արտադրողականության նվազեցմանը, ներդրումների թուլացմանը և կլիմայի փոփոխությանը: Լավ նորությունն այն է, որ կան մի շարք քաղաքականության տարբերակներ, որոնք կարող են խթանել աճը և մեղմացնել այդ խնդիրները»:  «Երկրները պետք է լուծեն ներդրումային խնդիրները, բարելավեն կառավարումը, ավելի խորը ներգրավվեն համաշխարհային արժեշղթաներին և ապահովեն ֆինանսական ծառայությունների՝ այդ թվում բանկային հաշիվների և թվային վճարումների, մատչելիությունը ավելի շատ մարդկանց համար»:

2020-21 թթ.-ներին տարածաշրջանում ակնկալվում է չափավոր աճ, քանի որ Թուրքիայում սպասվող տնտեսության աստիճանական վերականգնումը կչեզոքացնի Կենտրոնական Եվրոպայում տնտեսական զարգացման դանդաղեցումը: Այնուամենայնիվ, տարածաշրջանի երկարատև մարտահրավերները դեռևս չափազանց մեծ են:

Տարածաշրջանում աշխատունակ տարիքի բնակչության մասնաբաժինը զգալիորեն նվազել է՝ հիմնականում 1990-ականներին ծնելիության մակարդակի նվազման պատճառով: 2013-2014 թթ․-ի ընթացքում արտադրողականությունը կրճատվեց 0.8%-ով: Ներդրումների աճը կտրուկ նվազել է․ համաշխարհային ֆինանսական ճգնաժամին նախորդող հինգ տարիների ընթացքում 15%-ից բարձր ցուցանիշի համեմատ 2014-18 թթ.-ներին այն միջինում կազմել է 1.6%: Բացի այդ, տարածաշրջանի որոշ շրջաններ, մասնավորապես Կենտրոնական Ասիան և Արևմտյան Բալկանները, խիստ խոցելի են կլիմայի փոփոխության հետևանքների՝ երաշտների, ջրհեղեղների և ավելի հաճախակի դարձած բնական աղետների նկատմամբ:

Զեկույցում նշվում է, որ ֆինանսավորման հասանելիությունը կարող է օգնել Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի երկրներին դիմակայել այդ մարտահրավերներին, քանի որ ֆինանսական ծառայությունների մատչելիությունը նպաստում է, որ մարդիկ ներդրումներ կատարեն իրենց առողջության, կրթության և բիզնեսի համար՝ նպաստելով զարգացմանը և աղքատության կրճատմանը:

«Ֆինանսավորման հասանելիությունը կարող է նպաստել աճին և կարևոր դերակատարություն ունենալ տարածաշրջանի երկարաժամկետ մարտահրավերների լուծման գործում», - ասում է Համաշխարհային բանկի Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանի գլխավոր տնտեսագետ Ասլի Դեմիրգյուչ-Կունտը: «Բանկային հաշիվ ունենալը գործող ֆինանսական համակարգ մուտք գործելու առաջին քայլն է, որը հեշտացնում է աշխատավարձ, ընկերների և ընտանիքի անդամների փոխանցված գումարներ ստանալը և պետական տուրքերի հավաքագրումը: Այն նաև խրախուսում է ինչպես խնայողությունը, այնպես էլ փոխառությունը: ԵԿԱ զարգացող երկրներում բանկային հաշիվներ ունեցող բնակչության մասնաբաժինը 2011թ.-ին 45% -ից աճել և 2017 թ.-ին հասել է 65%-ի, ինչը խոստումնալից միտում է: Սակայն շատ երկրներ դեռ երկար ճանապարհ պետք է անցնեն»:

2017թ.-ին Եվրոպայում և Կենտրոնական Ասիայում, մասնավորապես Ռուսաստանում, Թուրքիայում, Ուզբեկստանում, Ուկրաինայում և Ռումինիայում, մոտ 116 մլն մեծահասակներ չունեին բանկային հաշիվներ: Բանկային համակարգում չընդգրկվելը հիմնականում պայմանավորված է աշխատուժից դուրս մնալու, կրթության ցածր մակարդակի և բնակչության ամենաաղքատ 40%-ում լինելու հանգամանքով: Ֆինանսական հաստատությունների նկատմամբ վստահության պակասը լուրջ խնդիր է մարդկանց համար, որի հետևանքներն են տարածաշրջանում բանկային խնայողությունների ցածր մակարդակը և ոչ ֆորմալ փոխառությունների լայն տարածումը: Պահպանվում է նաև այդ հարցում գենդերային անհավասարությունը։ Տարածաշրջանում բանկային հաշիվներ չունեցողների 58%-ը կանայք են:

Զեկույցում նշվում է, որ տեղափոխելով բնակչության սովորական վճարումները բանկային համակարգ՝ այդ երկրների կառավարությունները կարող են էապես նպաստել բանկային հաշիվներ ունեցողների թվի կտրուկ ավելացմանը: Նման վճարումների թվում են պետական հատվածի աշխատողների աշխատավարձը, պետական կենսաթոշակները, գյուղատնտեսական վճարները և սոցիալական նպաստները կարիքավոր մարդկանց: Թվային տեխնոլոգիաների զարգացումը և բջջային հեռախոսների ավելի լայն օգտագործումը նույնպես մեծ հնարավորություններ են ընձեռում կառավարությունների համար՝ ընդլայնելով տարածաշրջանի երկրներում ֆինանսավորման հասանելիությունը, գենդերային բացերի վերացումը և տնտեսական աճի խթանումը:

Տպել
514 դիտում

Արամ Խաչատրյանի «Սուսերով պար»-ը հնչել է՝ Պուտինի եւ Կիմ Չեն Ընի պատվին ընդունելության ժամանակ

Հարկային օրենսգրքում փոփոխություններ կատարելու մասին նախագծի քննարկումների վերաբերյալ խորհրդարանական լսումներ կանցկացվեն

«Զոն» նայողների արտոնությունները, ինչը եղել է նախկին իշխանությունների ժամանակ, վերացված է. Զեյնալյան

Քավոր-սանիկական հարաբերություններ չունենք Վլադիմիր Գասպարյանի հետ. ՊՎԾ պետի տեղակալ

Մեկիդ մոտ հարց չի՞ առաջանում, թե Միհրան Պողսյանն ի՞նչ գործ ունի Ռուսաստանում․ Էդմոն Մարուքյան

Վարչապետի տիկինը փոքրիկ դստեր հետ իրենց առանձնատան պարտեզում տիկնիկային ներկայացում է բեմադրել (տեսանյութ)

Պաշտպանեք ձեր քաղաքացուն, եթե չեք կարողանում, գոնե մի ասեք, որ փայլուն հարաբերություններ կան Ռուսաստանի հետ․ Մարուքյան

Կառավարությունը մերժեց «Լուսավոր Հայաստան»-ի ներկայացրած օրենքի նախագիծը

Ինչո՞ւ էր անհրաժեշտ, որ այդ մարդիկ Հայաստանից հեռանան, որպեսզի դառնան աշխարհահռչակ երաժիշտ. վարչապետ

Քրեակատարողական ծառայությանը 30 լրացուցիչ հաստիք կտրամադրվի. նախագիծն ընդունվեց

Տպավորություն է ստեղծվում, որ երբեմն եղել են իրավիճակներ, երբ գոյություն են ունեցել սեփական դեսպանատներ. վարչապետ

Արտոնություն՝ «Ինթերնեշնլ Մանուֆաքչրինգ գրուպ»-ին. կստեղծվի 60-70 նոր աշխատատեղ՝ 200 հազար դրամ աշխատավարձով

Կառավարությունը մերժեց Տիգրան Ուրիխանյանի կողմից ներկայացված օրենքի նախագիծը

Մխիթարյանի մասով «Արսենալի» երկրպագուների համբերության բաժակը լցվել է

ՀՀ ԶՈՒ ներկայացուցիչները մեկնել են ՌԴ, կլինեն Ռյազանի օդադեսանտային բարձրագույն ուսումնարանում

Խոշոր սեփականատեր ունենալը հատուկ է միայն մեկ խմբակցության․ մեր եւ երրորդ խմբակցությունում այդպիսիք չկան․ Հայկ Գեւորգյան

ՀՀ ԶՈՒ ներկայացուցիչները մասնակցում են ՀԱՊԿ շրջանակում անցկացվող աշխատանքային հանդիպմանը

ՄԻԵԴ-ն այսօր հրապարակել է Լեւոն Տեր-Պետրոսյանն ընդդեմ Հայաստանի վճիռը

ԱՄՆ-ի նախագահի ապրիլքսանչորսյան ուղերձը որևէ արժեք չունի. Թուրքիայի ԱԳՆ

Այն մարզիկները, ովքեր ոգեշնչման օրինակ են, պետք է տեսնեն, որ ՀՀ-ն գնահատում է իրենց վաստակը պետության առաջ. վարչապետ