Բուժհաստատություններին պետպատվեր տրամադրելու սկզբունքը կփոխվի. որոշները կարող են փակվել

Առողջապահության նախարարությունը պատրաստվում է վերանայել բուժհիմնարկներին պետական պատվեր տրամադրելու սկզբունքը: Առայժմ, պետպատվերի գումարները հաշվարկվում են ամեն տարեսկզբին` ողջ տարվա համար` հիմք ընդունելով նախորդ տարվա ընթացքում տվյալ կազմակերպության կողմից պետպատվերով մատուցված ծառայությունների ծավալը: Հիմա նախատեսվում է, որ պետք է հաշվի առնել նաեւ, թե տվյալ բուժհաստատությունը որքան ծառայություններ է մատուցում վճարովի հիմունքներով, ինչը կարող է վկայել այդտեղ աշխատող մասնագետների նկատմամբ վստահության մասին: Ոլորտի պատասխանատուները հայտարարում են, որ այս փոփոխություններով մի քանի խնդիր կլուծվի՝ պետական միջոցները կուղղվեն որակյալ ծառայությունների ապահովմանը, ստվերը կկրճատվի, որովհետեւ հաստատությունները շահագրգռված կլինեն դա չթաքցնել՝ ավելի շատ պետական պատվեր ստանալու համար եւ այլն:

Թեմայի շուրջ մի քանի հարց ենք ուղղել առողջապահության նախարար Արսեն Թորոսյանին:

- Պարոն Թորոսյան, վտանգ կա՞, որ նոր սկզբունքով ֆինանսավորումը աստիճանաբար կհանգեցնի պետական բուժհաստատությունների գոյության դադարեցմանը: Կամ գուցե դա վտանգ չե՞ք համարում:

- Անկախ բուժհաստատությունների սեփականության ձեւից, դրանք պետք է մատուցեն որակյալ եւ մրցունակ ծառայություններ: Եվ եթե մենք տարիներ շարունակ ենթադրություն ենք ունեցել (որը նաեւ մի քիչ օբյեկտիվ է), թե պետական բուժհաստատությունները անորակ են, պետական բուժհաստատությունները գոյատեւում են միայն պետպատվերի հաշվին, հիմա պետք է դա փոխենք: Ու արդյունքում եթե լինեն պետական բուժհաստատություններ, որոնք չդիմանան այդ մրցակցությանը, ես ոչ մի խնդիր չեմ տեսնում, որ դրանք այս կամ այն կերպով դադարեցնեն իրենց գործունեությունը: Մեր ֆունկցիան է նաեւ, որպես որոշ պետական բուժհաստատությունների ղեկավար մարմնի, ապահովել, որ հենց այդ բուժհաստատությունները լինեն մրցունակ ու որակյալ: Կոնկրետ մեր նախարարության ենթակայության տակ մեկ հատ մեծ պետական բուժհիմնարկ կա՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը: Կան նաեւ Ինֆեկցիոն հիվանդանոցը, Արյունաբանականը: Դրանք էլ են մատուցում վճարովի բժշկական ծառայություններ: Ու մենք նաեւ մեր ենթակա բուժհաստատություններին ենք դրդում այդ ամենը անել, այսինքն՝ ստվերը վերացնել, ծառայությունների որակը բարձրացնել, որ վճարովիները շատանան, որ այդ համամասնությունն ապահովվի: Պետությունն այստեղ պետք է ունենա հարաբերականորեն արբիտրի դեր, դրական իմաստով, որ ասի՝ անկախ քո սեփականության ձեւից, դու պետք է լինես այսպիսին՝ լավը, որակյալը, առանց ստվերային շրջանառության, որպեսզի նաեւ իրավունք ունենաս ակնկալել պետական ֆինանսավորում: Իսկ ընդհանրապես երկարատեւ ապագային միտված եթե նայենք, երբ որ լինի ապահովագրության մեր ուզած համակարգը, այդ թեման ընդհանրապես կփակվի: Այսինքն՝ բուժհիմնարկի սեփականության ձեւը ոչ մի կերպ չի պայմանավորի իր ստացած ֆինանսները: Հիմա միակ խնդիրը մարզերն են: Դրա համար մարզերում այլ չափորոշիչներ կգործեն, բնակչության թիվ եւ այլն: Չնայած մենք մարզեր ունենք, որտեղ գործող բուժհիմնարկներն ունեն վճարովի ծառայությունների 7 տոկոս՝ իրենց ընդհանուր շրջանառությունից, եւ ունենք բուժհիմնարկներ, էլի մարզային ու էլի պետական, որոնք ունեն 30 տոկոս: Սա երկու բանի մասին է խոսում. կամ այն 23 տոկոս տարբերությունը ստվեր է, եթե երկուսն էլ որակյալ են, կամ 7 տոկոս ունեցողը շատ անորակ է: Ու մենք սրանով դրդելու ենք իրենց, որ սխալները ուղղեն, նաեւ իհարկե մտածելով մարզային բուժհաստատությունների վերազինման, վերանորոգման, կադրերով համալրման մասին:

- Այս պահի նախնական գնահատականով կա՞ մի բուժհիմնարկ, որը կարծում եք, նոր պայմաններով մրցակցությանը չեն դիմանա:

- Հատուկ կանխակալ վերաբեմունք չունեմ որեւէ բուժհիմնարկի նկատմամբ, բայց կարող եմ ասել, որ իմ նշանակման օրվանից ցանկացած բուժհաստատություն այցելելիս ես բարձրաձայնել եմ, որ պետք է ստվերը գա սպիտակ դաշտ: Ու մենք արդեն երկրորդ եռամսյակի տվյալներով միայն մեր ոլորտում ունենք 30 տոկոս տնտեսական աճ: Դա աննախադեպ է: Ես վստահ եմ, որ երրորդ եւ չորրորդ եռամսյակներն ամփոփելուց հետո ավելի մեծ աճ ենք ունենալու: Դա պարզապես ստվերը սպիտակ դաշտ գալու շնորհիվ է ու նաեւ ոլորտի նկատմամբ վստահության աճի, որովհետեւ մարդիկ սկսել են շատ դիմել: Ընդհանուր տնտեսական աճն էլ է նպաստում ոլորտային տնտեսական աճին, որովհետեւ երբ մարդկանց ֆինանսական միջոցները շատանում են, իրենք ավելի շատ են դիմում այս կամ այն բժշկական ծառայությունների համար: Ի վերջո մարդիկ կարող են չդիմանալ այդ մրցակցությանը: Ես վստահ եմ, կլինեն նույնիսկ մասնավոր ընկերություններ, որոնք չեն դիմանա: Ես հիմա իմ մտքում ունեմ այդ անունները, բայց չեմ բարձրաձայնի: Կան մասնավոր բուժհիմնակներ, որ հիմնականում պետպատվերով են սնվում, շատ վատ որակի էլ ծառայություններ են մատուցում, ու իրենք մտածել են, որ երաշխավորված կլինի պետպատվերը, մեկ է գումարը կգա, յոլա կգնան: Դա պետք է լինի բնականոն զարգացմանը զուգընթաց: Մենք ոչ մեկին ոչ մի կամայական կամ վարչական որոշումով չենք զրկելու աշխատելու իրավունքից:

- Մի առիթով ասել եք՝ կան բուժհիմնարկներ, որոնք պետպատվերից չեն վճարում բժիշկներին: Որոնք են այդ հաստատությունները:

- Նույն Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչը, Արմենիա ԲԿ-ն, Էրեբունիում ինչքան գիտեմ մի քիչ ավելի լավ էր, բայց էլի այդպիսի խնդիրներ եղել են, մարզային բուժհիմնարկներ:

- Պեպտատվերով տրամադրվող ծառայությունից բժշկին վճարվելիք պարտադիր տոկոս կա՞:

- Կա, ու գիտեք ինչ վիճակ էր. տեղեր կար՝ ընդհանրապես չէին վճարում, տեղեր կար՝ վճարում էին այդ տոկոսի մի մասի չափով, տեղեր կար վճարում էին տոկոսի չափով, տեղեր կար ավելին էին վճարում: Հիմնականում մոտավորապես 20 տոկոսի մասին է խոսքը, բայց սանդղակ կա: Մարզից Երեւան էլ է տարբեր՝ նայած, թե ինչ բուժանձնակազմ է ու ինչ տեսակի միջամտություն: Մենք այդ հրամանն էլ ենք փոխել արդեն մոտավորապես մեկ ամիս է եւ այդ մասով էլ դրական տեղաշարժ ունենք, որ արդեն սկսել են վճարել, որովհետեւ խիստ է դրվել: Այդ գումարը բժիշկներին վճարելը նույնպես պահանջ-պայման է՝ պետպատվեր ստանալու համար: