Հայ-ռուսական հարաբերություններում նկատվում են «բելառուսականացման» սիմպտոմներ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի Սանկտ-Պետերբուրգ այցից եւ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հեռախոսային բանակցություններից առաջ արած «Ռուսաստանն ի զորու է կանխել պատերազմի վերսկսումը Ղարաբաղում» հայտարարությունը մեծ արձագանք ստացավ:

Երկու ժամից ավել տեւած ասուլիսի ժամանակ վարչապետը մի քանի անգամ շեշտեց Ռուսաստանի կարեւորությունը ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործում՝ փաստացի Մոսկվային «կարգելով» որպես տարածաշրջանում էսկալացիա թույլ չտվողի հիմնական պատասխանատու:

«Ռուսաստանի Դաշնությունը ունի բոլոր լծակները տարածաշրջանում էսկալացիա թույլ չտալու համար: Ես չեմ կարող հավատալ, որ Հայաստանի ռազմավարական գործընկեր, դարավոր բարեկամ Ռուսաստանը թույլ կտա տարածաշրջանում պատերազմի վերսկսում»,- ասաց նա: Այլ կերպ ասած, Փաշինյանը, բազմիցս նշելով հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունների կարեւորության մասին, զուգահեռաբար բացեիբաց Ռուսաստանի վրա դրեց հակամարտության գորտում ստատուս-քվոյի պաշտպանի պատասխանատվությունը: Այլ կերպ ասած, եթե պատերազմ է լինելու, ապա միայն Ռուսաստանի «դաբրոյով»:

Փորձագետները, իհարկե, կառարկեն Փաշինյանին՝ նշելով, որ Կրեմլի ազդեցությունը Բաքվի վրա պետք չէ գերագնահատել, քանի որ այն շատ սահմանափակ է: Ազդեցության լծակներից մեկը ղարաբաղյան հակամարտությունն է, իսկ մյուսը Հայաստանի համար շատ անընդունելի սպառազինությունների մատակարարումը: «Եթե Հայաստանի պարագայում կան ազդեցության քաղաքական, տնտեսական, անվտանգության բաղադրիչներ, Ադրբեջանի դեպքում Մոսկվայի ազդեցության գործիքները մի քանիսն են՝ ԼՂ հակամարտություն եւ սպառազինությունների մատակարարում»,- մեզ հետ զրույցում նշեց ռուսաստանցի փորձագետ, ՌԴ արտաքին ու պաշտպանական քաղաքականության հարցերով խորհրդի ղեկավար Ֆյոդոր Լուկյանով:

Նրան երկրորդում է ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը, որի կարծիքով սպառազինությունների վաճառքը որքան էլ Հայաստանին դուր չգա, ունի հստակ տրամաբանություն: «Այդ կերպ, Ռուսաստանն իրենից կախվածության մեջ է դնում Ադրբեջանին, քանի որ սպառազինությունների վաճառքին հետեւում է դրանց վերանորոգման, վերազինման, արդիականացման ու պահեստամասերով ապահովելու գործընթացը: Սա ապահովում է Ադրբեջանի ռազմական համալիրի թափանցիկության որոշակի աստիճան նաեւ ՀՀ-ի համար»,- նշում է Հարությունյանը՝ հավելելով, որ Հայաստանը, որպես ՌԴ դաշնակից, տեղյակ է այդ մատակարարումներից:

Ի դեպ, վերջին պնդումը տարբեր ժամանակներում մի քանի անգամ արել են նաեւ Հայաստանի պաշտպանության գերատեսչության ղեկավարները:

Փորձագետների՝ Ադրբեջանի վրա ՌԴ-ի ազդեցության լծակների սահմանափակության մասին պնդումները, կարծես համոզիչ են: Ազդեցության մասշտաբների սահամանափակ լինելու մասին պատկերն ամբողջանում է, երբ հիշում ենք, թե ինչպես Ադրբեջանն ուղղակի անտանելի ֆինանսական պայմաններ ստեղծեց Գաբալայի ռադիոլոկացիոն կայանում Ռուսաստանի ներկայության համար ու ստիպեց Մոսկվային հեռանալ այնտեղից:

Սրան պետք է գումարել նաեւ այն հանգամանքը, որ Ադրբեջանը որպես կասպիական եւ Հյուսիսային Կովկասի հետ սահմանակից պետություն մեծ կարեւորություն է ներկայացնում Մոսկվայի համար: «Ռուսաստանը Հարավային Կովկասում կորցրել է Վրաստանին, չի պատրասվում կորցնել նաեւ Ադրբեջանին: Չնայած Հայաստանի հետ ՌԴ-ն դաշնակից է, սակայն Ադրբեջանն էլ կարեւոր է: Բաքվի հետ ՌԴ-ն կարող է վարվել այնպես, ինչպես Վրաստանի հետ 2008 թ.-ին միայն այն պարագայում, եթե Մոսկվայի համար Ալիեւը հավասարվի Սահակաշվիլիին»,- նշում է ռուսաստանցի փորձագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը:

Եթե իսկապես Ռուսաստանի ազդեցության լծակներն Ադրբեջանի վրա թույլ են, ապա ինչու էր այդքան վստահ խոսում Փաշինյանը՝ նշելով, որ դարավոր բարեկամ Ռուսաստանը թույլ չի տա տարածաշրջանում պատերազմի վերսկսում: Վարչապետին այս պարզ իրողությունները հայտնի՞ չեն, որ Ալիեւը կարող է անգամ Մոսկվա զանգելուց առաջ եւ հետո կտրուկ սրել իրավիճակը շփման գծում ու հայ-ադրբեջանական սահմանին, թե՞ նրա խոսքերն այլ ենթատեքստ ունեն:

Իրականում, Մոսկվան Բաքվի վրա ազդելու այլ բավականին մեծ լծակ ունի: Այն է՝ հնարավորինս ուժեղացնել Հայաստանը:

Այնուամենայնիվ, փորձագետները հակված են կարծելու, որ Փաշինյանի այս եւ նման հայտարարություններն իրականում խոսում են այլ բանի մասին: Այն է՝ թեպետ «թավշյա հեղափոխությունից» Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունում կտրուկ փոփոխություններ տեղի չեն ունեցել, սակայն փոխվում են այդ հարաբերություններում առկա շեշտադրումները: Ի դեպ, թե՛ հայ-ռուսական, թե՛ Հայաստան-ԵՄ ուղղություններում: Հայաստանը, գովեստների ու բարեկամության մասին հայտարարություններին զուգահեռ, սկսել է բարձրաձայնել խնդիրների մասին:

Օրինակ՝ մի կողմից Փաշինյանը խոսում է հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունների, ՀՀ տնտեսությունում Ռուսաստանի գործոնի, ԼՂ հարցում ՌԴ դերի ու ԵԱՏՄ-ի կարեւորության մասին, սակայն մյուս կողմից՝ բաց հայտարարում, որ «ավելի էժան գազ ենք ուզում», ԼՂ հակամարտության գոտում ստատուս-քվոյի պահպանման պատասխանատվությունը դնում Մոսկվայի վրա, Փանիկում միջադեպը որակում սադրանք, իսկ Սանկտ-Պետերբուրգ մեկնում «ԵԱՏՄ-ի աշխատանքը չպարալիզացնելու համար»:

Այլ կերպ ասած, հայ-ռուսական հարաբերություններում «բելառուսականացման» սիմպտոմներ են նկատվում: «Կարծում եմ, որ Փաշինյանի կառավարման ժամանակ Հայաստանի ու Ռուսաստանի հարաբերություններն ավելի շատ կնմանվեն ռուս-ղազախական կամ ռուս-բելառուսական հարաբերություններին»,- նշում է քաղաքագետ Միքայել Զոլյանն ու շտապում հավելել, որ դաշնակցային հարաբերությունները, իհարկե, կպահպանվեն, սակայն առկա խնդիրները եւս լռության չեն մատվի:

Տպել
9075 դիտում

Գեղարքունիքի մարզի 8 գյուղերում 36 ժամ ջուր չի լինելու

Բացահայտվել է կնոջ նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու դեպքը. մեղադրանք՝ նախկին ամուսնուն

Միշտ պիտի Արթուրի կողքը լինեմ. Կարո Փայլանը հանդիպել է 13-ամյա Արթուրի հետ

«Mercedes E» ավտոմեքենան բախվել է կայանած 2 այլ մեքենաների. 2 ուղեւորները հիվանդանոցում են

Վանաձոր-Ալավերդի-Բագրատաշեն ճանապարհահատվածը բեռնատարների համար շարունակում է փակ մնալ

Վնասվածքից հետո ապաքինված Արթուր Ալեքսանյանը կմասնակցի միջազգային մրցաշարի

ԱԽ քարտուղար Արմեն Գրիգորյանն աշխատանքային հանդիպումներ է անցկացրել Վաշինգտոնում

Այն, ինչ կատարվել է, մեզնից՝ ինձնից, Վահե Գրիգորյանից թաքուն է կատարվել. Սեդա Սաֆարյանը՝ գործի վարույթը կասեցնելու մասին

Սևան քաղաքում շմոլ գազից թունավորվել է 3 քաղաքացի

Քոչարյանն օգտվում է պաշտոնաթող նախագահի անձեռնամխելության երաշխիքից. դատարանի որոշման հիմնավորումները

«Փյունիկը» խիստ դժգոհ է մրցավարից. արձագանքել են հայտնի ֆուտբոլիստներ (տեսանյութ)

ՀՀ ոստիկանության ստորաբաժանումները երեք օրում բացահայտել են հանցագործության 101 դեպք

Գեղարքունիքի մարզի Արգիճի գետից 30-ամյա քաղաքացու դի է դուրս բերվել

Սահակաշվիլիի կինը Վրաստանում պարտություն է կրել քաղաքապետի ընտրություններում

Բռնցքամարտի ֆեդերացիային սպառնու՞մ են. ահազանգում են եւ հորդորում պաշտոնյաներին հեռու մնալ իրենցից

Բացահայտվել է Երեւանում տերմինալների գողության երկու դեպք

Դատական համակարգի հանդեպ եղած հանրային անվստահությունն այն աստիճանի է, որ vetting-ի կիրառումը դարձել է հրամայական

Խ. Աբովյանի տուն-թանգարանը նոր տնօրեն ունի. 60 տարի առաջ գրված համանուն օպերան կրկին կբեմադրվի

Բուժվող հիվանդն իրեն ցած է նետել Արտաշատի հիվանդանոցի 2-րդ հարկից ու ժամեր անց մահացել է

Նրանք պատրաստ են ամեն ինչ անել, միայն թե իրենք հետ գան եւ շարունակեն իրենց թալանը. Բադասյան