Հայ-ռուսական հարաբերություններում նկատվում են «բելառուսականացման» սիմպտոմներ

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի Սանկտ-Պետերբուրգ այցից եւ ՌԴ նախագահ Վլադիմիր Պուտինի հետ հեռախոսային բանակցություններից առաջ արած «Ռուսաստանն ի զորու է կանխել պատերազմի վերսկսումը Ղարաբաղում» հայտարարությունը մեծ արձագանք ստացավ:

Երկու ժամից ավել տեւած ասուլիսի ժամանակ վարչապետը մի քանի անգամ շեշտեց Ռուսաստանի կարեւորությունը ԼՂ հակամարտության կարգավորման գործում՝ փաստացի Մոսկվային «կարգելով» որպես տարածաշրջանում էսկալացիա թույլ չտվողի հիմնական պատասխանատու:

«Ռուսաստանի Դաշնությունը ունի բոլոր լծակները տարածաշրջանում էսկալացիա թույլ չտալու համար: Ես չեմ կարող հավատալ, որ Հայաստանի ռազմավարական գործընկեր, դարավոր բարեկամ Ռուսաստանը թույլ կտա տարածաշրջանում պատերազմի վերսկսում»,- ասաց նա: Այլ կերպ ասած, Փաշինյանը, բազմիցս նշելով հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունների կարեւորության մասին, զուգահեռաբար բացեիբաց Ռուսաստանի վրա դրեց հակամարտության գորտում ստատուս-քվոյի պաշտպանի պատասխանատվությունը: Այլ կերպ ասած, եթե պատերազմ է լինելու, ապա միայն Ռուսաստանի «դաբրոյով»:

Փորձագետները, իհարկե, կառարկեն Փաշինյանին՝ նշելով, որ Կրեմլի ազդեցությունը Բաքվի վրա պետք չէ գերագնահատել, քանի որ այն շատ սահմանափակ է: Ազդեցության լծակներից մեկը ղարաբաղյան հակամարտությունն է, իսկ մյուսը Հայաստանի համար շատ անընդունելի սպառազինությունների մատակարարումը: «Եթե Հայաստանի պարագայում կան ազդեցության քաղաքական, տնտեսական, անվտանգության բաղադրիչներ, Ադրբեջանի դեպքում Մոսկվայի ազդեցության գործիքները մի քանիսն են՝ ԼՂ հակամարտություն եւ սպառազինությունների մատակարարում»,- մեզ հետ զրույցում նշեց ռուսաստանցի փորձագետ, ՌԴ արտաքին ու պաշտպանական քաղաքականության հարցերով խորհրդի ղեկավար Ֆյոդոր Լուկյանով:

Նրան երկրորդում է ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Վաղարշակ Հարությունյանը, որի կարծիքով սպառազինությունների վաճառքը որքան էլ Հայաստանին դուր չգա, ունի հստակ տրամաբանություն: «Այդ կերպ, Ռուսաստանն իրենից կախվածության մեջ է դնում Ադրբեջանին, քանի որ սպառազինությունների վաճառքին հետեւում է դրանց վերանորոգման, վերազինման, արդիականացման ու պահեստամասերով ապահովելու գործընթացը: Սա ապահովում է Ադրբեջանի ռազմական համալիրի թափանցիկության որոշակի աստիճան նաեւ ՀՀ-ի համար»,- նշում է Հարությունյանը՝ հավելելով, որ Հայաստանը, որպես ՌԴ դաշնակից, տեղյակ է այդ մատակարարումներից:

Ի դեպ, վերջին պնդումը տարբեր ժամանակներում մի քանի անգամ արել են նաեւ Հայաստանի պաշտպանության գերատեսչության ղեկավարները:

Փորձագետների՝ Ադրբեջանի վրա ՌԴ-ի ազդեցության լծակների սահմանափակության մասին պնդումները, կարծես համոզիչ են: Ազդեցության մասշտաբների սահամանափակ լինելու մասին պատկերն ամբողջանում է, երբ հիշում ենք, թե ինչպես Ադրբեջանն ուղղակի անտանելի ֆինանսական պայմաններ ստեղծեց Գաբալայի ռադիոլոկացիոն կայանում Ռուսաստանի ներկայության համար ու ստիպեց Մոսկվային հեռանալ այնտեղից:

Սրան պետք է գումարել նաեւ այն հանգամանքը, որ Ադրբեջանը որպես կասպիական եւ Հյուսիսային Կովկասի հետ սահմանակից պետություն մեծ կարեւորություն է ներկայացնում Մոսկվայի համար: «Ռուսաստանը Հարավային Կովկասում կորցրել է Վրաստանին, չի պատրասվում կորցնել նաեւ Ադրբեջանին: Չնայած Հայաստանի հետ ՌԴ-ն դաշնակից է, սակայն Ադրբեջանն էլ կարեւոր է: Բաքվի հետ ՌԴ-ն կարող է վարվել այնպես, ինչպես Վրաստանի հետ 2008 թ.-ին միայն այն պարագայում, եթե Մոսկվայի համար Ալիեւը հավասարվի Սահակաշվիլիին»,- նշում է ռուսաստանցի փորձագետ Սերգեյ Մարկեդոնովը:

Եթե իսկապես Ռուսաստանի ազդեցության լծակներն Ադրբեջանի վրա թույլ են, ապա ինչու էր այդքան վստահ խոսում Փաշինյանը՝ նշելով, որ դարավոր բարեկամ Ռուսաստանը թույլ չի տա տարածաշրջանում պատերազմի վերսկսում: Վարչապետին այս պարզ իրողությունները հայտնի՞ չեն, որ Ալիեւը կարող է անգամ Մոսկվա զանգելուց առաջ եւ հետո կտրուկ սրել իրավիճակը շփման գծում ու հայ-ադրբեջանական սահմանին, թե՞ նրա խոսքերն այլ ենթատեքստ ունեն:

Իրականում, Մոսկվան Բաքվի վրա ազդելու այլ բավականին մեծ լծակ ունի: Այն է՝ հնարավորինս ուժեղացնել Հայաստանը:

Այնուամենայնիվ, փորձագետները հակված են կարծելու, որ Փաշինյանի այս եւ նման հայտարարություններն իրականում խոսում են այլ բանի մասին: Այն է՝ թեպետ «թավշյա հեղափոխությունից» Հայաստանի արտաքին քաղաքականությունում կտրուկ փոփոխություններ տեղի չեն ունեցել, սակայն փոխվում են այդ հարաբերություններում առկա շեշտադրումները: Ի դեպ, թե՛ հայ-ռուսական, թե՛ Հայաստան-ԵՄ ուղղություններում: Հայաստանը, գովեստների ու բարեկամության մասին հայտարարություններին զուգահեռ, սկսել է բարձրաձայնել խնդիրների մասին:

Օրինակ՝ մի կողմից Փաշինյանը խոսում է հայ-ռուսական դաշնակցային հարաբերությունների, ՀՀ տնտեսությունում Ռուսաստանի գործոնի, ԼՂ հարցում ՌԴ դերի ու ԵԱՏՄ-ի կարեւորության մասին, սակայն մյուս կողմից՝ բաց հայտարարում, որ «ավելի էժան գազ ենք ուզում», ԼՂ հակամարտության գոտում ստատուս-քվոյի պահպանման պատասխանատվությունը դնում Մոսկվայի վրա, Փանիկում միջադեպը որակում սադրանք, իսկ Սանկտ-Պետերբուրգ մեկնում «ԵԱՏՄ-ի աշխատանքը չպարալիզացնելու համար»:

Այլ կերպ ասած, հայ-ռուսական հարաբերություններում «բելառուսականացման» սիմպտոմներ են նկատվում: «Կարծում եմ, որ Փաշինյանի կառավարման ժամանակ Հայաստանի ու Ռուսաստանի հարաբերություններն ավելի շատ կնմանվեն ռուս-ղազախական կամ ռուս-բելառուսական հարաբերություններին»,- նշում է քաղաքագետ Միքայել Զոլյանն ու շտապում հավելել, որ դաշնակցային հարաբերությունները, իհարկե, կպահպանվեն, սակայն առկա խնդիրները եւս լռության չեն մատվի:

Տպել
10072 դիտում

Հնդկաստանի ագրարային համալսարանները հետաքրքրված են Հայաստանի հետ համագործակցությամբ

Համագործակցության ներուժը բավականին մեծ է․ Ճապոնիայում հանդիպել են Էստոնիայի եւ Հայաստանի նախագահները

Քաղաքապետարանն առաջարկում է առգրավել փողոցում չթույլատրված առեւտուր անողների ապրանքը, կիրառել էլեկտրոնային քարտեր

Սփյուռքի գործերի գլխավոր հանձնակատարը հանդիպել է Արևմտյան Ամերիկայի համահայկական խորհրդի ներկայացուցիչների հետ

Վարչապետի որոշմամբ՝ Արտակ Նահապետյանն ազատվել է ՓԾ տնօրենի պաշտոնից

Տավուշ գյուղում ավտոմեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և բախվել ծառին

ԱԳ նախարարը հանդիպել է Միացյալ Թագավորության Եվրոպայի և Ամերիկայի հարցերով պետնախարարի հետ

Որպես անհետ կորած որոնվող 77-ամյա տղամարդը հայտնաբերվել է (տեսանյութ)

Արսեն Բաբայանը ձերբակալվել է Արման Բաբաջանյանի հաղորդման հիման վրա

Խորվաթիայի խորհրդարանը վավերացրել է ՀՀ-ԵՄ Համապարփակ և ընդլայնված գործընկերության համաձայնագիրը

Երևանի Սեբաստիայի փողոցում բախվել են ավտոմեքենաներ. կա տուժած

Էլեկտրաէներգիայի մինչեւ 6-ժամյա անջատումներ՝ Երևանում և ևս 7 մարզում

Ապրիլյան պատերազմի քննիչ հանձնաժողովում լսել են Լելե Թեփեի հատվածում մարտական գործողությունների մասնակցած ավագ սերժանտի

Ծանրամարտիկ Հակոբ Մկրտչյանին շնորհվել է սպորտի վաստակավոր վարպետի կոչում

2 տղամարդիկ մտել են բջջային օպերատորներից մեկի սպասարկման սրահ ու բռնվել (տեսանյութ)

Տնտեսական հեղափոխությունը ոչ թե մի քանի ամսվա, այլ մի քանի տարվա գործ է. տնտեսագետ

Երեւանի բազմաբնակարան բնակելի 90 շենքի տանիքնի կտեղադրվի արևային ֆոտովոլտային համակարգ

ՊՆ 5-րդ զորամիավորման ստորաբաժանումներն անցկացրել են կրակային պատրաստության պարապմունքներ

Գորիս-Կապան հատվածի 8-14-րդ կմ-երը բեռնատարների համար դեռ փակ են լինելու

Անասնաշուկայում ուսումնասիրություններ են կատարվել, բրուցելոզ չի հայտնաբերվել