Երևան
29 °C
Հայկական բնապահպանական ճակատ (ՀԲՃ) քաղաքացիական նախաձեռնությունԸ ներկայացրել է ծավալուն հոդված Հայաստանում Լիդիանի կողմից ներկայացված Ամուլսարի ոսկու հանքի նախագծի կապակցությամբ: Հոդվածում ասվում է.
«Ինչպես արդեն գիտեք միջազգային անկախ փորձագետները 2017թ․ դեկտեմբերի 24-ին մերժել էին Ամուլսարի ոսկու ծրագրի խնդիրների շուրջ «Lydian International»-ի խորհրդատուների հետ եռակողմ հանդիպմանը մասնակցելու ՀՀ բնապահպանության նախարար Արծվիկ Մինասյանի հրավերքը։ Չնայած դրան, Բնապահպանության նախարարությունն ու Լիդիանը, մեր ունեցած տեղեկությունների համաձայն ամեն դեպքում այսօր առավոտյան ինչ-որ փակ քննարկում են անցկացնելու այդ թեմայով։ Հիշեցնենք, որ պատասխան նամակում միջազգային անկախ փորձագետները նաեւ հիմնավորել էին մերժման պատճառներն ու խոստացել, որ մի քանի օրվա ընթացքում կներկայացնեն այս ծրագրի մասին իրենց վերջնական գնահատականը՝ հնարավորինս պարզ, հստակ եւ հակիրճ:
Հայկական բնապահպանական ճակատ (ՀԲՃ) քաղաքացիական նախաձեռնությունը քիմիական/բնապահպանական ինժեներ Հարութ Բրոնոզյանից էլեկտրոնային փոստով արդեն ստացել է այդ վերջնական գնահատականի անգլերեն տարբերակը եւ դրան ուղեկցող համառոտագիրը։ Ամբողջական գնահատականի հայերեն տարբերակը կներկայացնենք ավելի ուշ, քանի որ այն շատ լուրջ մասնագիտական փաստաթուղթ է եւ թարգմանելու համար ավելի երկար ժամանակ է անհրաժեշտ։ Իսկ մինչ այդ ձեր ուշադրությանն ենք ներկայացնում ուղեկցող համառոտագրի հայերեն թարգմանությունը։
«Ամուլսարի ոսկու հանքի նախագծի հետ կապված մտահոգությունների, հավանական հետեւանքների եւ հանձնարարականների համառոտագիր. վերջնական փաթեթ
10․01․2018
Ներկայացվում է «Lydian International»-ի, Լիդիան Արմենիայի, ՀՀ կառավարության եւ ԲՈԼՈՐ այլ շահագրգիռ անձանց ուշադրությանը
Ողջունում ենք ձեզ,
Մենք՝ Հարութ Բրոնոզյանի նախաձեռնությամբ խորհրդատվություն իրականացնողներս, վերջին ութ ամիսների ընթացքում անց ենք կացրել Ամուլսարի ոսկու նախագծի մի շարք ուսումնասիրություններ։ Մեր աշխատանքի գլխավոր նպատակն էր իրականացնել նախագծի անկախ, մանրակրկիտ, քննողական տեխնիկական գնահատում՝ ուղղված հանքի շահագործման ընթացքում, ինչպես նաեւ դրանից հետո երկարատեւ հնարավոր հետեւանքների բացահայտմանը։ Այս գրությանն ենք կցում մեր վերջին ու վերջնական ուսումնասիրությունը, որը նախագծի հնարավոր հետեւանքների ամփոփագիրն է եւ պարունակում է Լիդիանին ուղղված հանձնարարականներ, որպեսզի այն ի վիճակի լինի բարելավել իր բնապահպանական ռազմավարության մշակումը։ Մեր գրությանը կից փաթեթը պարունակում է հետեւյալը․ առաջնահերթ մտահոգությունների ու հանձնարարականների ցանկ, այնուհետեւ՝ մեր ուսումնասիրություններից բխող բոլոր մտահոգությունների, հնարավոր հետեւանքների ու հանձնարարականների ավելի մանրամասն ցանկ, աշխարհում գոյություն ունեցող նմանատիպ հանքերի ու դրանց բնապահպանական հետեւանքների սահմանափակ ցանկ, մեր ուսումնասիրած փաստաթղթերի ցանկը եւ մինչ օրս մեր պատրաստած զեկույցներն ու հուշագրերը։ Մեր ընդհանուր եզրակացությանը շարունակում է մնալ այն, որ հանքարդյունաբերական այս նախագիծը բնական միջավայրի վրա ազդեցության առումով բարձր ռիսկային է ինչպես շահագործման, այնպես էլ՝ դրա դադարումից հետո երկար ժամանակահատվածում ՝ թթվային դրենաժի ու աղտոտիչների արտահոսման առկա բարձր ռիսկի, երկրաքիմիական թերի գնահատման, ջրի որակի ոչ բավարար կանխատեսումների ու ռիսկերի մեղմացման ոչ բավարար միջոցառումների եւ Լիդիանի՝ ոլորտում փորձ չունենալու պատճառներով։
Մեզ նաեւ մտահոգում են Լիդիանի հրապարակային հայտարարություններն այն մասին, որ պաշարներն ամբողջությամբ օքսիդացված են, ինչը հանգեցնում է այն թյուր ենթադրությանը, թե թթվային ապարների դրենաժ (ԹԱԴ) չի առաջանա շահագործման ընթացքում կամ դրանից հետո։ Այս հայտարարություններն Ամուլսար լեռում գոյություն ունեցող իրականությանը չեն համապատասխանում, եթե այն պետք է շահագործվի ըստ նախագծի։ Լիդիանը պարտավոր է ճշմարտացի հայտարարություններ անել պաշարների դրենաժ առաջացնող բաղադրիչների մասին։
Լիդիանն արձագանքել է մեր ուսումնասիրություններին՝ շարունակ պնդելով, որ իրենք վստահ են, որ Ամուլսարի շահագործման համար մշակել են ազդեցության մեղմացման «գլոբալ լավագույն պրակտիկային» համապատասխանող միջոցառումներ։ Լիդիանի հայտարարություններն ու զեկույցները ցույց են տալիս, որ իրենք խստագույնս թերագնահատել են հանքի վատթար հետեւանքները, հատկապես՝ դրա ազդեցությունը ջրերի որակի վրա, ինչը եղել է մեր ուշադրության կենտրոնում եւ որպես կանոն դա մետաղական հանքերի հետ կապված առավել լուրջ եւ երկարատեւ բնապահպանական ազդեցություն թողող մտահոգություններից է։ Կուզեինք ավելացնել, որ թեեւ Լիդիանի խորհրդատուներն առեւերույթ ունեն հանքերի շահագործման ու փակման որոշակի ասպեկտների հետ կապված փորձառություն, մեզ չի ներկայացվել որեւէ ապացույց, որ թթվային ապարների դրենաժի հարցում իրենց գլխավոր խորհրդատուն փորձառու է ԹԱԴ-ի գնահատման ու ըմբռնման, երկրաքիմիական բնութագրման եւ անալիզների մեկնաբանման, ԹԱԴ-ին ուղղված մեղմացման միջոցառումների ոլորտներում։ Մենք ինքներս այս ոլորտներում խորը փորձառություն ունենք եւ մեր տեսանկյունը բացարձակապես անկախ է հանքը շահագործել ցանկացողի շահերից։
Հանքը նախատեսված է մի վայրում, որը խմելու ու գյուղատնտեսական նշանակության ջրեր է մատակարարում ողջ Հայաստանին։ Հաշվի առնելով հանքի շահագործման եւ դրա ազդեցության մեղմման ներկայիս պլանները՝ առկա է թթվային դրենաժի ու աղտոտիչների արտահոսման բարձր ռիսկ, որը կաղտոտի ստորերկրյա ջրերը, աղբյուրները, Արփա, Դարբ եւ Որոտան գետերն ու Կեչուտի ջրամբարը (Ամուլսարի տեղագրական քարտեզն ու մակերեւույթային ջրերի պատկերը կարելի է տեսնել այստեղ՝ https://goo.gl/l5pWkJ)։
Հույս ունենք, որ Հայաստանի Բնապահպանության նախարարությունը կուսումնասիրի մեր ներկայացրած վերջնական փաթեթն ու վերստին գնահատման կենթարկի Լիդիանի ներկայացրած բնապահպանական պլանը՝ հաշվի առնելով այս նախագծի երկարաժամկետ բացասական հետեւանքները բնական միջավայրի վրա։
Ի հավելումն, հակառակ 2018թ. հունվարի 8-ին Լիդիանի կատարած պնդումներին՝ մենք չենք համաձայնվել մասնակցել 2018թ. հունվարին Երեւանում Հայաստանի բնապահպանության նախարարության հետ նախատեսված հանդիպմանը եւ մերժումը հիմնավորել ենք 2017թ. դեկտեմբերի 24-ի մեր նամակում (կից ներկայացնում ենք այն անգլերեն եւ հայերեն)։ Պատրաստ ենք Հայաստանի բնապահպանության նախարարությանն ու Հայաստանի կառավարությանն ուղղակիորեն աջակցել եւ հանդիպել նրանց հետ Ամուլսարի նախագծի առնչությամբ։ Մենք ներկայացնում ենք մեր անկախ կարծիքները, սակայն դրանց կյանքի կոչման եւ ընդհանուր նախագծի համար պատասխանատու են Լիդիանը եւ Հայաստանի կառավարությունը»»։
Հարգանքով՝
Հարութ Բրոնոզյան
Քիմիական/էկոլոգիական ինժեներ, գիտությունների մագիստրոս
«Կողմնակալ» փաստաթուղթ է․ Բաքուն Եվրախորհրդարանի բանաձևը միակողմանի է որակել
Պետական դավաճանություն կատարելու համար քրեական հետապնդում է հարուցվել ՀՀ 2 քաղաքացու նկատմամբ․ նրանք հետախուզվում են
Տավուշի և Ղազախի հատվածում սահմանազատման գործընթացը տեխնիկապես ավարտվել է. Արմեն Խաչատրյան․ «Ազատություն»
Դոլարն ու եվրոն թանկացել են․ ինչ փոփոխություններ է արձանագրել տարադրամի շուկան ապրիլի 26-ին
Պատգամավոր Արթուր Խաչատրյանը բերման է ենթարկվել
Գիշերել են ազատազրկվածների համար նախատեսված ազատ հիվանդասենյակներում․ ՔԿՀ 2 աշխատակից ազատվել է զբաղեցրած պաշտոնից
Բարձր ենք գնահատում Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև բանակցությունները, խաղաղության հասնելու լավ հնարավորություններ կան․ Ալիև
Լևոն Տեր-Պետրոսյանը դուրս է գրվել հիվանդանոցից
Ոստիկաններն ու պարեկները կանխել են մի խումբ երիտասարդների վենդետան. կռվի երկու կողմերում հարազատ եղբայրներ են
Ժամը 15:30-ի դրությամբ Երևանում փակ ճանապարհներ չկան. ՆԳՆ
Գիշերային ժամերին խախտել են աղմուկի թույլատրելի շեմը, բռնություն կիրառել պարեկի հանդեպ․ Թորոսյանը տեսանյութ է հրապարակել
Պացիենտների վերջույթները կապել են սավաններով ու զուգագուլպաներով. չհայտարարված այց Սևանի հոգեկան առողջության կենտրոն
Հայաստանի ու Իտալիայի պատվիրակությունները քննարկել են ռազմական համագործակցությանը վերաբերող հարցեր
Հայտնի է «ՀՀ վարչապետի գավաթ» սեղանի թենիսի սիրողական մրցաշարի եզրափակչի օրը և պարգևների չափը
Հավատում ենք, որ այս տարի Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև կստորագրվի խաղաղության պայմանագիր. Շոլց
Բեռլինում կայացել է Շոլց-Ալիև հանդիպումը
Աննա Հակոբյանը լուսանկարներ է հրապարակել Գյումրի կատարած այցից
Ռուսաստանը նամակ է ուղարկել Հայաստան. այն հասել է Ազգային ժողով
ՆԱՏՕ-ից Ուկրաինային տրամադրված և ՌԴ-ի կողմից գրավված տեխնիկան բերվել է ցուցադրության (լուսանկարներ, տեսանյութ)
Շուրջ երկու տասնյակ ավտոմեքենա է տեղափոխվել տուգանային հրապարակ. վարորդները պատասխանատվության կենթարկվեն
Ապագայի շատ կոնկրետ նախագիծ է դրվում սեղանին, Հայաստանի լինելիության հարցն է լուծվում. վարչապետ (տեսանյութ)
Դիլիջանում կին վարորդը «Տոյոտա»-ով բախվել է կայանված «Մերսեդես»-ին, այնուհետ՝ գլխիվայր շրջվել
Փոխվարչապետն ու ՎԶԵԲ տարածաշրջանային տնօրենը կարևորել են Երևանում եվրոպական բանկի տարեկան հանդիպման կազմակերպումը
Բագրատ սրբազանն օգտագործում է նույն խոսույթը, ինչ ՀԱՊԿ-ը, որն իրականում աղետ է Հայաստանի համար. Տարոն Չախոյան
ՀՀ-ն իր էներգառեսուրսը պետք է գնի այնտեղից, որտեղ ամենաէժանն է ու շահավետը. Թունյանը՝ Ադրբեջանից գազ գնելու մասին
Մի քանի օրից կարճատև տեղումները կվերադառնան Երևանում ու մարզերում
ՀՀ ֆինանսների նախարարն ու ԵՄ դեսպան Մարագոսը քննարկել են բռնի տեղահանված անձանց խնդիրները
Երևան-Էջմիածին ճանապարհի երթևեկությունը վերականգնվել է. ՆԳՆ-ն հայտնել է՝ ինչ վիճակ է մայրաքաղաքի փողոցներում
Մեծ Բրիտանիայի քրիստոնյա առաջնորդները կառավարությանը կոչ են արել ճանաչել Հայոց ցեղասպանությունը
ԼՂ-ի հայկական ներկայության բոլոր հետքերը ջնջելն Ալիևի վարչակարգի նախագիծն է․ Պետել
Մարմնամարզության երիտասարդների ԵԱ. Համլետ Մանուկյանն ու Մամիկոն Խաչատրյանը եզրափակչում են
Հաստատվել է ՄԻԵԴ-ի դատավորի պաշտոնում Հայաստանի թեկնածուների ցանկը
Ալիևը Գերմանիայում է. ինչ են քննարկելու Ադրբեջանի նախագահն ու Գերմանիայի կանցլերը
Եղբայրները հարվածել են Կառավարության դռանը, ջարդելով, գույքը վնասելով՝ ներխուժել շենք. նախաքննությունն ավարտվել է
Օտարերկրացի երիտասարդի մոտ թմրամիջոց է հայտնաբերվել. վերջինս ձերբակալվել է (տեսանյութ)
Բելառուսը հրապարակել է ռազմական դոկտրին, համաձայն որի՝ ագրեսիայի դեպքում օգնություն կցուցաբերի ՀԱՊԿ անդամներին
Բռնցքամարտի Եվրոպայի առաջնությունում Հայաստանը եզրափակչի 2 մասնակից կունենա
Երևանում ապամոնտաժվել է շուրջ 10.500 ինքնակամ գովազդ (տեսանյութ)
ԼՂ-ում տեղակայված թուրք-ռուսական համատեղ մշտադիտարկման կենտրոնը դադարեցրել է իր գործունեությունը
Երևանում փակ փողոցներ չկան․ ՆԳՆ ոստիկանություն
© 2024 Հայկական ժամանակ