Գյումրու YIC-ի միջոցով Հայաստանում ներդրվում է UPSHIFT միջազգային մոդելը

UPSHIFT-ն աշխարհի տարբեր երկրներում իրականացնում է ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ը: Այն Հայաստանում մեկնարկել է 2018 թ վերջին ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի հայաստանյան գրասենյակի և Գյումրու «Երիտասարդական նախաձեռնությունների կենտրոնի» համատեղ ջանքերի շնորհիվ: Որպես պիլոտային մեր երկրում ներդրված միջազգային ծրագիրը իրականացվում է Շիրակի եւ Լոռու մարզերում: UPSHIFT-ը 12-ից 18 տարեկան երիտասարդներին եւ դեռահասներին կսովորեցնի բացահայտել իրենց համայնքների խնդիրները, մշակել դրանց արդյունավետ լուծուման տարբերակները՝ համայնքներում կյանքի որակն առավել բարեկեցիկ դարձնելու համար՝ ապահովելով հենց երիտասարդների մասնակցությունն ու նախաձեռնողականությունն այդ գործում:  Դեռ մարտից Շիրակի մարզի եւ Սպիտակ քաղաքի շուրջ 18 ուսումնական հաստատություններում անցկացվել են տեղեկատվական հանդիպումներ, հայտարարվել է համայնքային երիտասարդական գաղափարների մրցույթ: ԵՆԿ հկ նախագահ Արթուր Նաջարյանը ՀԺ-ի հետ զրույցում անկեղծացավ. ասաց՝ մտահոգություն կար, որ երիտասարդները հետաքրքրված չեն լինի համայնքային երիտասարդական գաղափարներով: Բայց արդյունքը սպասվածից ավելին է եղել: 43 ծրագրային գաղափար են ստացել, որից լավագույն 10-ը հաղթահարել է առաջին փուլը: 4 գաղափար Սպիտակն է  ներկայացրել, 39-ը ՝  Շիրակի մարզը, հիմնականում Գյումրին:

Հայտարարությունը նաեւ ոգեւորություն է առաջացրել գյուղական համայքների երիտասարդների մոտ: Օրինակ Շիրակի մարզի սահմանամերձ Ջրափիի երիտասարդներն առաջարկել են գյուղում smart  հնարավորություններով եւ գունավոր նորարարական կանգառ ունենալ:

Smart map. սա եւս մեկ գաղափար է, որը ներկայացվել է երիտասարդների կողմից: Հատկապես զբոսաշրջիկներին քաղաքն ավելի լավ ցույց տալու համար երիտասարդներն առաջարկում են Գյումրիում առնվազն երեք տեղ ունենալ տերմինալի տեսքով եռալեզու սենսորային «խելացի քարտեզ», որը հնարավորություն կտա ցանկացած մարդու ինքնուրույն հասկանալ, թե իր ուզած ուղղությամբ ինչ փոխադրամիջոցով եւ ինչպես է գնալու:Աղբի տեսակավորման հետաքրքիր գաղափար կա Սպիտակից: Երիտասարդները նախատեսում են հենց դպրոցի բակում տեղադրել հատուկ աղբամաններ՝ աղբը տեսակավորված հավաքելու և այն Ալավերդու վերամշակման գործարան ուղարկելու համար: Այս կերպ նպատակ ունեն վերացնել դպրոցի շրջակայքի գարշահոտությունն ու տգեղ աղբամանները: Մեկ այլ գաղափարով առաջարկվում է հավաքել սննդի մնացորդներն ու դրանցից օրգանական պարարտանյութ ստանալ:

Հատկապես բազմազան են եղել Գյումրիից ստացված գաղափարները՝ թռչունների համար պատրաստվելիք գունավոր բներից մինչեւ դասասենյակների, մարզադահլիճների, տանիքների վերանորոգում, ասֆալտապատում:  

«Երբ դիմումները սկսեցինք նայել, թվում էր, թե երիտասարդական գաղափարներն ավելի շատ համայնքային գաղափարների էին վերածվել: Այսինքն, երբ որ խոսել ենք երիտասարդի համար կարեւոր հետաքրքիր նախաձեռնության մասին, երիտասարդն ավելի գլոբալ է մտածել, որովհետեւ քաղաքի ենթակառուցվածքների բացակայությունն անմիջապես նա զգում է իր վրա եւ դա նաեւ երիտասարդի համար է դարձել հիմնախնդիր: Ծրագրերի մոտ 30 տոկոսն ինչ-որ դպրոցների տարածքների վերանորոգումներ են, բակերի բարեկարգում, մարզադահլիճի ու կտուրի վերանորոգում: Մենք կուզեինք ավելի շատ սոցիալական փոփոխությունների տանող, նորարար եւ կրեատիվ գաղափարներ ստանալ, սակայն փորձը ցույց տվեց, որ երեխաներն ավելի շատ բարձրացրեցին համայնքային լուրջ հիմնախնդիրներ, ինչպիսին, օրինակ Գյումրի գետակի մաքրումն է: Սա այս ծրագրի շրջանակներում հատկացվող գումարով անհնար է իրականացնել»,-ասաց Արթուր Նաջարյանը:

Ներկայացված 43 գաղափարից 10-ի հեղինակներն արդեն աշխատում են երկրորդ փուլի պահանջները եւս հաղթահարելու ուղղությամբ: Նրանք արդեն մասնակցել են ԵՆԿ հկ-ի եւ ՅՈՒՆԻՍԵՖ-ի կողմից Գյումրու Տեխնոլոգիական կենտրոնում կազմակերպված վերապատրաստման դասընթացին, պատահականության սկզբունքով ընտրել իրենց մենթորին եւ սովորել են, թե ինչպես գաղափարը վերածել բիզնես ծրագրի: Յուրաքանչյուր խումբ կազմված է 4-ից 5 երիտասարդից, չկան միայն աղջիկների կամ տղաների խմբեր, դրանք խառն են ձեւավորվել, ինչը ծրագրային պահանջներից մեկն է նաեւ: Խմբերը մինչեւ մայիսի 5-ը կմշակեն իրենց ծրագրային փաթեթներն ու կներկայացնեն ժյուրիին: 10 գաղափարից միայն 5-ն է ճանաչվելու հաղթող: Իրականացման համար թիմերից յուրաքանչյուրին տրվելու է ֆինանսական աջակցություն՝ 150.000 դրամի չափով: 

«Սիմվոլիկ գումար է սա, ծրագիրն էլ է պիլոտային: Դեռ պետք է հասկանալ, թե UPSHIFT–ը Հայաստանում ինչպես է աշխատում: Ծրագրի կողմից հատկացված գումարի շրջանակներում մենք պահանջում ենք հիմնականում իրականացնել այն, ինչը նախատեսել են: Միաժամանակ խրախուսում ենք համագործակցությունը ՏԻՄ-ի հետ: Սա մեզ համար նաեւ ուսուցողական էր, որ հասկանայինք, թե ծրագիրն ինչպես ենք շարունակելու»,-ասաց ԵՆԿ հկ նախագահ Արթուր Նաջարյանը: