Սեպտեմբերի 21-ի զորահանդեսը հարցեր է առաջ բերում. Ն. Փաշինյանի անդրադարձը

Որքան էլ հասկանալի է սեպտեմբերի 21-ին Երեւանում տեղի ունեցած զորահանդեսի շուրջ ստեղծված բարձր տրամադրությունը, այն մի շարք հարցեր է առաջ բերում Հայաստանի զինված ուժերի ռազմավարական զարգացման եւ սպառազինման ուղղությունների վերաբերյալ:

Զորահանդեսի մեխը հեռահար հրթիռային հրետանին էր, որը երեկվա մեկնաբանություններում ներկայացվում էր որպես առաջիկայում պատերազմի վերսկսումը բացառող նորահայտ գործոն:

Որպես այս տրամաբանության կուլմինացիա հատուկ հանդիսավորությամբ ներկայացվեց «Իսկանդեր» հրթիռային համակարգի մուտքը Հանրապետության հրապարակ: Զորահանդեսի պաշտոնական շեշտադրումը այնպիսին էր, թե հեռահար հրթիռային հրետանին ռազմավարական զսպման այնպիսի գործոն է, որ Ադրբեջանին կստիպի երկար մտածել նոր հարձակում գործելուց առաջ, որովհետեւ ի պատասխան ադրբեջանական գործողությունների, Հայաստանն, օրինակ՝ կարող է խոցել Ադրբեջանի մայրաքաղաք Բաքուն: Այս միտքը կարմիր թելով է անցնում զորահանդեսին հաջորդած մեկնաբանություններում եւ հենց սա է այն հիմնական ուղերձը, որ հասցեագրվել է հայ հանրությանը:

Բայց խնդիրն այն է, որ չորսօրյա պատերազմի օրերին եւ դրանից առաջ Հայաստանն արդեն իսկ ունեցել է «Իսկանդեր» համակարգեր: Դեռ 2014 թվականի օգոստոսին «Արմնյուզ» հեռուստաընկերությանը տված հարցազրույցում Սերժ Սարգսյանը հայտարարել էր բառացիորեն հետեւյալը. «Հայաստանն ունի բալիստիկ հրթիռներ, որոնց գործողության շառավիղը 300 կմ-ից ավելի է, եւ որոնք շատ կարճ ժամանակում ցանկացած ծաղկուն բնակավայր կարող են վերածել այնպիսի ավերակների, ինչպիսին հիմա Աղդամի ավերակներն են»:

Այս սպառնալիքը, սակայն որեւէ ձեւով չխանգարեց, որ Ադրբեջանը 2016թ. ապրիլին սանձազերծի չորսօրյա պատերազմը եւ առնվազն 800 հեկտար հայկական տարածք նվաճի, ինչը նշանակում է, որ Սերժ Սարգսյանի 2014 թվականի հաշվարկները հեռահար հրթիռային հրետանու զսպող նշանակության մասին արդարացված չէին: Այդ զսպման մեխանիզմի անարդյունավետությունը պարզ էր դեռ 2014 թվականին, որովհետեւ մինչ մենք 300 կիլոմետր հեռահարությամբ բալիստիկ հրթիռներ ունեինք եւ կարող էինք խոցել Բաքուն, Ադրբեջանը «Սմերչ» համակարգեր էր ձեռքբերել, որոնք ճիշտ է այդքան հեռահար չեն, բայց Նախիջեւանից հանգիստ կարող են խոցել Հայաստանի մայրաքաղաքը:

Փաստն այն է, որ հրթիռային զորքերի հավասարակշռության առումով Հայաստանը միշտ էլ առավելություն է ունեցել Ադրբեջանի նկատմամբ եւ այսօր էլ ունի: 2014-ին փոխվել է միայն մեկ բան. Ադրբեջանը հեռահար հրթիռային հրետանիով Երեւանը թիրախավորելու հնարավորություն է ստացել: Հետեւաբար՝ հայկական Զինված ուժերի հրթիռային հրետանու առավելությունն այլեւս չի կարող Ադրբեջանին զսպելու էֆեկտիվ գործիք լինել:

Եթե այս տեսակետից ենք նայում խնդրին, սեպտեմբերի 21-ի զորահանդեսը մեծ խնդիրներ չլուծեց: Ի վերջո, Բաքուն ավերակների վերածելու մեր սպառնալիքներին Ադրբեջանը պատասխանում է Երեւանն ավերակների վերածելու նույնքան իրական սպառնալիքով: Ասել է, թե «Իսկանդեր»-ները ինչպես նախկինում, հիմա էլ չեն քչացնում պատերազմի հավանականությունը:

Մենք պետք է գիտակցենք. չորսօրյա պատերազմի նման պատերազմ հիմա էլ հավանական է, որովհետեւ նման պատերազմներում «Իսկանդերները» անելիք չունեն, այդտեղ անելիք չունեն նույնիսկ հակաօդային պաշտպանության համակարգերը, որովհետեւ ապրիլին, օրինակ, ռազմական ինքնաթիռներ չկիրառվեցին:

Ապրիլին կարեւոր էին անօդաչու թռչող սարքերը, գիշերային տեսության սարքերը, մոտակա կիրառման հրթիռային եւ սովորական հրետանին, տանկերը, հակատանկային միջոցները եւ մարդկային ռեսուրսն, ի վերջո: Այս բոլոր տողերում ռազմական հավասարակշռությունը հօգուտ Ադրբեջանի է:

Պրոբլեմը միայն այն չէ, որ այս փաստերը վկայում են մեր բանակի ոչ բավարար նյութական ապահովման եւ ռազմավարական պլանավորման բացերի մասին: Պրոբլեմն այն է, որ սեպտեմբերի 21-ի զորահանդեսը չհամոզեց, որ Հայաստանի ընթացիկ իշխանությունը գոնե չորսօրյա պատերազմից հետո հասկանում է այս նրբությունը եւ խնդիրները լուծելու տեսլական ունի:

Զորահանդեսը չտվեց նաեւ շատ կարեւոր մի հարցի պատասխան. ինչու՞ են 21-րդ դարում Հայոց բանակ զորակոչված զինվորների ծնողները մինչեւ օրս էլ վերնիսաժից համազգեստ, զինվորական կոշիկներ, գուլպա եւ ներքնազգեստ գնում իրենց զինվոր երեխաներին ուղարկելու համար: Սա մի հարց է, որ բանակի մարտունակության իմաստով պակաս կարեւոր չէ «Իսկանդեր» ունենալ-չունենալուց:

Նիկոլ Փաշինյան
ԱԺ պատգամավոր

Տպել
16168 դիտում

Հաֆթարի ուժերը հայտարարել են Տրիպոլիի ափերի մոտ թուրքական նավ խոցելու մասին

Կփրկի՞ անձեռնմխելիությունը. աշխարհի առաջնորդներ, որոնք անցնում են հնչեղ քրգործերով

Այսօր շատ հիշարժան փաստաթուղթ եմ ստորագրել. Նիկոլ Փաշինյան

Հին թեզերը՝ նոր ձևաչափում. առաջին հրապարակային քննարկումը

Դանիայի խորհրդարանի նախագահ Հենրիկ Դամ Քրիստենսենի հետ հյուրընկալվեցինք Դանիայի թագուհի Մարգրեթ 2-րդի կողմից.Ա. Միրզոյան

Ոստիկանի սպանության մեջ մեղադրվող պատանու կալանավորման ժամկետը երկարաձգվել է. նա տեղափոխվել է ՔԿՀ

Արթիկում բացվել է երեխաների ցերեկային խնամքի առաջին կենտրոնը

Համայնքների ղեկավարներին առաջարկվել է թափառող շների ստերջացման գործընթաց սկսել

Բարսեղ Բեգլարյանի որդիները դատակոչվել, սակայն չէին ներկայացել դատարան. նիստը հետաձգվեց

16-ամյա երիտասարդի անձնական խուզարկությամբ հայտնաբերվել է երկու կռփազենք. ՀՀ ոստիկանություն

Երեւանի բնակարաններից մեկում 67-ամյա կնոջ դի է հայտնաբերվել

Քաղաքապետ Հայկ Մարությանի որոշմամբ Նոր Նորք վարչական շրջանի ղեկավարի պաշտոնը կզբաղեցնի Հովհաննես Մանուկյանը. Կարապետյան

Ալավերդիում ամբողջությամբ այրվել է վագոն-տնակ. տուժածներ չկան

Արարատի մարզպետ Գարիկ Սարգսյանն ընդունել է Հռոմից հաղթանակած վերադարձած ընբիշ Գեւորգ Ղարիբյանին

Պուտինն աշխատանքից ազատել է իր 7 տարվա օգնականին

Մարդու իրավունքների պաշտպանն ընդունել է Հայաստանում Շվեդիայի դեսպանության գործերի հավատարմատարին

ՊԵԿ-ը կանխել է թմրամիջոցների մաքսանենգության հերթական փորձը

Արարատի մարզում անչափահասների կատարած հանցագործություններն ավելացել են. մարզի դատախազությունը քայլերի է դիմել

Նախագահ Արմեն Սարգսյանը եւ Հայաստանում ԱՄՆ դեսպան Լին Թրեյսին հանդիպել են

Ձեր ամեն քայլին հասարակությունն ուշադիր հետեւում է. Ֆելիքս Ցոլակյանը փրկարար ծառայողներին կոչումներ է շնորհել(տեսանյութ)