«Աղոթենք՝ լույս ծագի մեր երկրում»․ հարցազրույց պոլսահայ երգչուհի Սիբիլի հետ

10/07/2021 schedule16:20

«Թող դադարեն աշխարհի չորս կողմերում տեղի ունեցող պատերազմները, քանի որ դրանց պատճառով են երեխաները կորցնում ամենաթանկը»։

                                                                                                                                       Սիբիլ

Պոլսահայ երգչուհի Սիբիլը Թուրքիայից Հայաստան եկած առաջին երգչուհին էր, որին առաջին իսկ հանդիպումից գրկաբաց ընդունեցին հայրենիքում։ Սիբիլի երգերը լայն ճանաչում գտան ինչպես Հայաստանում, սփյուռքում, այնպես էլ՝ Թուրքիայում։ Հավելենք, որ նա նաև առաջին հայ երգչուհին էր Թուրքիայում, որի երգերը հնչեցին թուրքական պետական հեռուստակայանով և ռադիո ալիքով։ Ավելին՝ թուրքական ԶԼՄ-ները սկսեցին պարբերաբար անդրադառնալ Թուրքիայում հայերեն երգող երգչուհուն՝ Ստամբուլի հայաբնակ Քուրթուլուշ թաղամասի թաքնված հայ աստղին․թուրքական թերթերի շապիկներին հայտնվեցին  Սիբիլի լուսանկարները և երգերի վերնագրերը՝ «Նամակ», «Ադանայի ողբը», «Մեր լեզուն», «Կիլիկիա», «Տեսնեմ Անին ու նոր մեռնեմ»․․․ ։

Հազարավոր թուրքեր նամակներ էին գրում Սիբիլին՝ հայտնելով  իրենց հիացմունքը հայ երգի հանդեպ։ Եվ պատահական չէ, որ Ստամբուլի բանուկ թաղամասերի երաժշտական խանութներում երկար ժամանակ հնչում էին երգչուհու երգերը։ Թուրքական հեռուստալիքներից մեկի եթերում նմանօրինակ հարցադրում էին արել, թե Սիբիլն ինչո՞ւ չի կարող ներկայացնել Թուրքիան Եվրատեսիլին․․․ Ոչի՛նչ չմոլորեցրեց նրան․ Սիբիլի գլխավոր նպատակն էր մայրենի լեզուն լսելի դարձնել Թուրքիայում։ Երբ նրան առաջարկել էին գոնե մեկ երգ երգել թուրքերեն, նա հրաժարվել էր՝ ընդգծելով, որ իր նպատակը թուրքերեն երգերով հայտնի դառնալը չէ, այլ՝ Թուրքիայում հայ երգը և հայոց լեզուն հայտնի դարձնելը։

Այս տարի լրանում է երգչուհու բեմական գործունեության տասնամյակը, ինչի առիթով վերջինս ծրագրել է իր մենահամերգը հայրենիքում, որն ամենայն հավանականությամբ իրականություն կդառնա աշնանը և կծառայի բարեգործական նպատակի։ Սիբիլը շուտով հանդիսատեսին կներկայացնի մարդասիրության ու խաղաղության մասին իր նոր տեսահոլովակը՝ «Ավրորայի աղոթքը»։

«Թող դադարեն աշխարհի չորս կողմերում տեղի ունեցող պատերազմները, քանի որ դրանց պատճառով են երեխաները կորցնում ամենաթանկը»,-մեզ հետ զրույցում ասում է երգչուհին՝ անդրադառնալով նոր երգի բովանդակությանը։ Տեղեկացնենք, որ Արցախի պատերազմի օրերին երգչուհին հայրենիք էր եկել և մասնակցում էր տարբեր բարեգործական ծրագրերի, որի մասին չի բարձրաձայնել։

-Հարգելի՛ Սիբիլ, պոլսահայ երգչուհին՝ իր ոչ հայկական ազգանվամբ, թիրախ չի՞ դառնում հայրենիքում, այն էլ՝ ետպատերազմյան շրջանում, երբ շատերին թուրքական պիտակ են կպցնում։

-Արժե նշել, որ իմ երգարվեստի կյանքի մեջ միայն անունս եմ գործածում։ Ներկայանում եմ առանց ազգանվան՝ միայն Սիբիլ,-ասում եմ կատակով։ Երաժշտական գործունեությանս առաջին տարիներին, երբ իբրև երգչուհի հայտնվեցի հայրենիքում՝ նրանք, ովքեր իմացել էին ազգանունս՝ Փեքթորոսօղլու, ասում էին՝ Սիբի՛լ ջան, փոխի՛ր ազգանունդ։ Եթե ազգանուն փոխելն այդքան դյուրին լիներ, վայրկյան անգամ չէի սպասի․․․Այդ մասին շատ մտածեցի՝ ի վերջո պետք չէ մարդկանց միայն իրենց անուն, ազգանունով չափել։ Շատ «յան» ազգանվամբ հայեր կան, որ հայության և հայրենասիրության հետ կապ չունեն։ Մասնավորապես ետպատերազմյան շրջանում զարմանքով ականատես եղա այդ ամենին․․․

Գիտեք՝ ինձ ի՞նչ հուզեց՝ պատերազմի օրերին սփյուռքից և Հայաստանից բազմաթիվ նամակներ ստացա․«Սիբի՛լ ջան, ինչպե՞ս ես, մենք շատ ենք մտահոգ քեզ համար, ապահո՞վ ես, քեզ նեղացնողներ կա՞ն․․․»։ Չեք կարող երևակայել, թե որքան հուզիչ էր այս տողերը կարդալ և մարդկանց մտահոգությունը զգալ անձիս հանդեպ։ Պատերազմն հայրենիքում էր, իսկ Սիբիլը՝ Թուրքիայում։ Ես չկարողացա այնտեղ մնալ, այդ դժվար օրերին հայրենիք եկա․․․

-Երբեմն մեր հանրությունը կարիք ունի պարզ բացատրությունների։ Ձեր արմատները և հատկապես ազգանունն ի՞նչ պատմություն ունեն։

 -Մայրական կողմից մեծ հայրս Սիվասի (Սեբաստիա) Դիվրիգ գավառից է, իսկ մեծ մայրս՝ Թոկատի (Եվդոկիա)  Էրբա գավառից։ Նրանց ազգանունը Երելեկյան էր, որը հետագայում դարձավ Երելեկ։ Հայրական կողմս էլ Ստամբուլից են՝ նախկինում Թորոսյան ազգանունով։ 1934 թվականին Թուրքիայում ազգանվան մասին օրենք ընդունվեց, ըստ որի՝ ինչպես մորս, այնպես էլ հորս կողմը պարտադրաբար փոխեցին իրենց ազգանունները։ Հայրս ասում էր, որ այդ ժամանակաշրջանում վախ կար։ Հատկապես տղա զավակ ունեցողները շատ էին վախենում, քանի որ «յան» ազգանունով կարող էին նեղություն տալ․․․Այդ շրջանում մարդիկ շատ վատ օրեր են ապրել, ապրել են վախո՛վ, նույնիսկ գիտեմ, որ շատ ընտանիքներ իրենց զավակներին թուրքական անուն էին տալիս, որպեսզի հետագայում խնդիր չլինի․․․Երբ փոքր էի, ինձ ասում էին՝ եթե փողոցում անունդ հարցնեն՝ ոչ թե՝ Սիբիլ, այլ՝ Սիբե՛լ կասես (Սիբելը Թուրքիայում տարածված անուն է), մինչդեռ ես խստիվ մերժում էի։ Հիշում եմ՝ մեկն ինձ Սիբել անունով վզնոց էր նվիրել ․․․Մանուկ էի, այժմ չեմ մտաբերում, թե քանի տարեկան էի, հավատացեք՝ երբեք ու երբեք չեմ գործածել․․․Մտերիմներս այս նյութի հանդեպ իմ զգայունությունը գիտեն և, երբ  կատակով ինձ բարկացնել են ուզում՝ Սիբել են կանչում․․․

-Հիմա նկատելի է պոլսահայերի հայրենիք վերադարձի միտումը, նույնիսկ պատերազմը նրանց որոշումները չփոխեց։ Ձեր շրջապատում հայրենիք վերադարձողներ կա՞ն։

-Իմ շրջապատում ՀՀ քաղաքացիություն ունեցող կամ քաղաքացի դառնալ ցանկացողներ շատ կան, բայց Հայաստանում մնայուն հաստատվողներ դեռ չկան․․․Հայրենիքի կարոտով ապրող ու անպայման մի գեղեցիկ օր վերադառնալ փափագող ծանոթներ էլ ունեմ։ Ուր էլ գնանք՝ օտար ենք զգում, միայն հայրենիքում ենք տանը։

-Մինչ պատերազմը՝ համավարակի սկզբում քաղցկեղով հիվանդ երեխաների կողքին էիք ու օժանդակում  էիք «Ժպիտների քաղաքի» դրամահավաքին, պատերազմից հետո էլ՝ տուժածների ընտանքիների կողքին եք։ Դուք դեռ չեք բարձրաձայնում, սակայն բարեգործական համերգ եք ծրագրել, կբացե՞ք փակագծերը։

-Համավարակի շրջանում արգենտինահայ ընկերոջս՝ հեռուստահաղորդավար Լեո Մումջյանի հետ առցանց մեծ համերգ կազմակերպեցինք, որին մասնակցեցին երգարվեստի հայտնի հայ դեմքեր աշխարհի չորս կողմերից։ Բարեգործական համերգը հեռարձակվեց Հանրային հեռուստաընկերությամբ, և ողջ հասույթն ուղղվեց քաղցկեղով հիվանդ երեխաների բուժմանը։ Վերջերս Հայաստանում կրկին մասնակցեցի  բարեգործական համերգի՝ ներկայացնելով սփյուռքը։ Ի հիշատակ զոհված զինվորների՝ նոր ծրագրեր ունեմ, բայց մինչև իրականություն դառնալը, նախընտրում եմ չխոսել այդ մասին։ Պարզապես մաղթում եմ, որ իրականություն դառնա, քանի որ միայն ինձանից չէ կախված (կազմակերպչական և ֆինանսական հարցեր կան)։ Սրտանց փափագում և ծրագրում եմ, որ իմ երգարվեստի 10-ամյակը բարեգործական մենահամերգով նշեմ Հայաստանում։

-Հավատո՞ւմ եք, որ այս պատերազմից հետո Հայաստանում ապագա կա։ Ինչի՞ն եք հավատում։

-Անկեղծ ասած դժվարանում եմ այս հարցին պատասխանել։ Հիմա սիրտս շատ վի- րավոր է։ Մեծ ողբերգություն ապրեց համայն հայությունը։ Երբ մտածում եմ զոհերի ու պատերազմի պատճառով  հաշմանդամ դարձած զինվորների և գերիների մասին (վստահ եմ՝ յուրաքանչյուրը շատ մեծ հույսով է սպասում նրանց տունդարձին), նրանց մայրերի տանջանքի մասին, շատ մեծ ցավ եմ զգում։ Խոսքեր չունեմ նկարագրելու այդ անդառնալի ցավը։

Պետք է ի սրտե աղոթենք, որ լույս ծագի մեր երկրում։ Հույսներս չկորցնենք, քանի  որ մեզ ոտքի պահողը այդ հույսն է։ Թող այդ հույսը երբեք չմարի մեր սրտերում, ապրի այնպե՛ս, ինչպես ապրելու է Ջիվանի դուդուկի աղոթքը․․․

 

Լիլիթ Պողոսյան,

Թուրքիա

Տպել
2131 դիտում

Տոկիո-2020. Հեռացատկորդ Լևոն Աղասյանն ավարտեց պայքարը (տեսանյութ)

Ճապոնական կարգապահությունն ու Օլիմպիական խաղերը. հայացք Տոկիոյից

Տոկիո-2020. Մրցավարներն ըմբիշ Կարեն Ասլանյանից խայտառակ կերպով խլեցին կիսաեզրափակչի ուղեգիրը (տեսանյութ)

Տոկիո-2020. Հովհաննես Բաչկովը վստահ հաղթանակ տարավ ու դուրս եկավ կիսաեզրափակիչ (տեսանյութ)

Տոկիո-2020. Արթուր Դավթյանի պարգևատրման արարողությունը (տեսանյութ)

Հեղափոխությունից հետո Հայաստանում հաստատված անգլիացի կենսաթոշակառուն գրախանութ է բացել. այնտեղ իր հին ու թանկ գրքերն են

Տոկիո-2020. Արթուր Դավթյան. «Եթե մարզաձևի պայմանները Հայաստանում բավարար լինեին, կարող էր ավելի մեծ հաջողություն լինել»

Գերությունից վերադարձած Արեգն օգնության կարիք ունի

ՍԴ-ն հակասահմանադրական է ճանաչել «Բարձագույն կրթության և գիտության մասին» օրենքի որոշ դրույթներ

Տոկիո-2020. Մարմնամարզիկ Արթուր Դավթյանն առաջին մեդալը նվաճեց Հայաստանի համար (տեսանյութ)

Տոկիո-2020. Արթուր Ալեքսանյանը վնասվածք ստացավ, բայց կարողացավ դուրս գալ եզրափակիչ (տեսանյութ)

Տոկիո-2020. Ըմբիշներ Կարապետ Չալյանն ու Արթուր Ալեքսանյանը կիսաեզրափակչում են (տեսանյութ)

Տոկիո-2020. Արթուր Ալեքսանյան և Կարապետ Չալյան. Ռևանշի ցանկությամբ

Տոկիո-2020. Արմեն Մելիքյանը մեկ հաղթանակ տարավ ու մեկ պարտություն կրեց (տեսանյութ)

Տոկիո-2020. Արման Դարչինյանը պարտվեց նոկաուտով (տեսանյութ)

Ճամբարներում իրականացվել են առողջ ապրելակերպի խթանմանն ուղղված իրազեկման աշխատանքներ

Նպատակ կա ՀՀ բոլոր բնակավայրերը միացնել լայնաշերտ ինտերնետ կապին. Հայկ Չոբանյան (տեսանյութ)

Ալավերդու համայնքապետարանը սոցիալական խմբերին արժեթղթեր է տալիս, և նրանք ստիպված են գնումներ կատարել կոնկրետ խանութից

Թուրքիան անտառային հրդեհների ճիրաններում է հայտնվել

Այն ինչ հիմա պետք է մեր երկրին, կրթված հասարակությունն է. Արամ Հայրյան

Մասիսում անասնագոմ է այրվել

ԱԹՍ օդանավակայան կառուցելու համար անհրաժեշտ գումարը հավաքվեց 15 օրում. այն կկառուցվի Լեռնապատ համայնքում

Մինչև տարկետում տալու որոշում է կայացվում, օլիմպիադան ավարտվում է. ԿԳՄՍՆ համագործակցելու պատրաստակամություն է հայտնում

ԱՄՆ կոնգրեսականը հորդորել է Ադրբեջանին անհապաղ դուրս գալ Հայաստանի տարածքից և դադարեցնել բռնությունը. «Արմենպրես»

Գագիկ Ջհանգիրյանը շրջայց է կատարել մարզերի ընդհանուր իրավասության դատարաններում (տեսանյութ)

Իրանում Էկոնոմիկայի փոխնախարարը քննարկել է դեղագործության ոլորտում ներդրումային ծրագրեր իրականացնելու հնարավորությունը

10 հազար դոլարի փոխարեն 2 հազար դոլար. քթի պլաստիկ վիրահատության համար օտարերկացիները գալիս են Հայաստան

Մեկնարկել են Condor ավիաուղիների Ֆրանկֆուրտ-Երևան-Ֆրանկֆուրտ երթուղով չվերթերը

Օդի ջերմաստիճանը կբարձրանա 2-ից 3 աստիճանով

Կրակոցներ Երևանում, կասկածյալներից 3-ը եղբայրներ են. shamshyan.com

Երևան քաղաքապետարանի պատվիրած ավտոբուսներն ուղևորվել են Շանհայի նավահանգիստ, ՀՀ կհասնեն հոկտեմբերին (լուսանկարներ)

Վաղը ներհանրապետական էլեկտրագնացքներով երթևեկություն կլինի անվճար՝ բացառությամբ Երևան-Գյումրի էքսպրեսների

Կարգալույծ է հռչակվել Տեր Պետրոս աբեղա Ազարյանը

Երևանում անցկացվել է Ատոմյաին տեխնոլոգիաների երեկո

Բողոքի նամակ համաշխարհային ճանաչում ունեցող հայագետներից. ՀՀ-ն չի ընդգրկվել միջազգային գիտաժողովի մասնակիցների ցանկում

Ավտոմեքենայի զննությամբ հայտնաբերվել են «Դերրինգեր» գրառմամբ լիցքավորված ատրճանակ, 50 փամփուշտ և փայտե մահակ

Փանիկում տուն է այրվել

Ժամը 06։30-ին ադրբեջանական ԶՈՒ- ն կրակ է բացել Երասխի հայկական դիրքերի ուղղությամբ.ՊՆ

Հաստատվել է կորոնավիրուսի 243 նոր դեպք, մահացել է 6 մարդ

Վերին Շորժայում մարդիկ ադրբեջանական ուղիղ նշանառության տակ են. ՄԻՊ