Գիտականի ու գեղարվեստականի զուգորդումը դպրոցում. երեք ուսուցիչների նոր նախաձեռնությունը

Ուսուցիչներ Զարուհի Պետրոսյանը, Աիդա Պետրոսյանը և Զավեն Պետրոսյանը ԿԳՄՍՆ-ի «Տարվա լավագույնները» մրցույթին ներկայացրել էին «Գիտականի ու գեղարվեստականի զուգորդումները» ծրագիրը՝ արժանանալով հաղթողի կոչմանը: Ծրագրի հեղինակները վստահեցնում են՝ նախագծի արդյունավետությունն ապացուցվել է համագործակցող ուսումնական հաստատություններում՝ Արթիկի թիվ 3 ավագ, թիվ 2 հիմնական և Շիրակի մարզի Նոր Կյանքի միջնակարգ դպրոցներում:

ԿԳՄՍ նախարարության տեղեկատվության և հասարակայնության հետ կապերի վարչությունից հայտնում են, որ նախագծի հեղինակներն առաջարկում են ծրագիրը սկսել միջին դպրոցից՝ հետագայում այն շարունակելով ավագ դպրոցում: «Մեր ծրագրի նպատակն է դասապրոցեսում ներդնել ուսուցման նոր և այլընտրանքային ձևեր, որոնք կնպաստեն սովորողների իմացական, ճանաչողական, հաղորդակցման և գործնական բնույթի հմտությունների համապարփակ զարգացմանը: Դասերի կամ արտադասարանական միջոցառումների ժամանակ գիտականի ու գեղարվեստականի զուգորդումը հնարավորություն կտա տվյալ առարկայի մեկ դասաժամի (մեկ միջոցառման) ընթացքում, խնդրահարույց իրավիճակներ ստեղծելով, հնարավորինս մեծ թվով աշակերտների ներգրավել դասապրոցեսում և, ըստ այդմ, առավել մրցակցային դարձնել դասը»,- նշում է ծրագրի համահեղինակ Զարուհին և հավելում, որ դասի ընթացքում նկարագրվող երևույթի բնագիտական մեկնաբանությանը կհաջորդի գեղագիտական դրսևորումների անդրադարձը կամ հակառակը, ինչպես նաև դրանում կներառվեն հետազոտության տարրեր ու խաղեր:

«Աշակերտները կզգան մաթեմատիկական, գեղարվեստական և ալգորիթմական ոճի մտածողությունների հրապույրն ու անհրաժեշտությունը, ավելի շատ կառնչվեն տեղեկատվական տեխնոլոգիաների և օտար լեզուների հետ, ինչպես նաև կմեծանա տարբեր առարկաների ուսուցիչների ստեղծագործական կապը: Մեր ներկայացրած 100 էտյուդներից յուրաքանչյուրում («Էտյուդներ՝ մտքի և հոգու ելևէջներից») որևէ երևույթի կամ հասկացության գիտական մեկնաբանությանը նախորդում է բանաստեղծական, պատկերավոր նկարագրությունը և ավարտվում նկարչի, երգահանի, քանդակագործի ու ճարտարապետի աշխատանքի վերլուծությամբ: Այնտեղ կան նաև այլ հետաքրքրաշարժ նյութեր»,- ծրագրի մանրամասներն է ներկայացնում նախագծի մյուս համահեղինակը՝ Աիդան:

Զավեն Պետրոսյանի խոսքով՝ գիտականի ու գեղարվեստականի զուգորդումը նաև դասավանդման մեթոդիկայի տարբեր տարրերի ներգրավման հնարավորություն է ընձեռում, մասնավորապես, ֆրոնտալ դասավանդումից անցում փոքր խմբերի հետ աշխատանքի, տեղեկատվության հաղորդումից՝ դեպի նյութի ինքնուրույն յուրացում, այդ թվում՝ քննադատական և ստեղծագործական մտածողության որակների զարգացում, ինչպես նաև տվյալ թեմային նվիրված դասաժամերի քանակի արհեստական մեծացում, օրինակ՝ բնագիտություն+արվեստ:

Ըստ ծրագրի հեղինակների՝ գաղափարները և հասկացությունները, որոնք ընտրվում են այդպիսի մոտեցմամբ ուսուցման համար, պետք է ողջամիտ հաջորդականությամբ (պարբերականությամբ) ուսուցանվեն, որպեսզի չխաթարվեն դասագիտական այլ սկզբունքներ՝ տվյալ առարկաների առանձնահատկությունները և պահանջվող խորությունը: Ծրագիրն իրականացնելու կարևոր նախապայման են նաև ուսուցիչների պատրաստվածության մակարդակը, աշակերտական համակազմի նախնական գիտելիքները, նախասիրությունները, ժամանակի թելադրած առաջնահերթությունները և այլն:

«Կարևոր է հարցնել աշակերտներին, թե ի՞նչ են նրանք ցանկանում սովորել, և վստահաբար ականատես կլինեք աշակերտների ակտիվ մասնակցությանն ու բարձր առաջադիմությանը, երբ լսեք, թե նրանք ինչպես են պատասխանում իրենց իսկ առաջադրած հարցերին: Մեր փորձը ցույց է տալիս, որ երբ դպրոցում կա համապատասխան ավանդույթ (բանավիճային ակումբներ, ակտիվ գործող աշակերտական խորհուրդներ և այլն), ապա ինտեգրված որևէ միավորի կամ երևույթի բազմակողմ քննարկման մոդելի ստեղծման նախաձեռնողները հաճախ իրենք՝ աշակերտներն են դառնում»,- փաստում են մրցույթի հաղթող ուսուցիչները:

Նրանք վստահ են՝ գիտության ու գեղարվեստականի զուգորդումները հաճախ վճռորոշ դեր են խաղում աշակերտների ապագայի տեսանկյունից, և նրանք գիտակցված մասնագիտական ընտրություն են կատարում:

«Երբ աշակերտների շրջանում ընդունվում է երևույթի բազմավեկտոր ուսուցման մոդելը, այլ ուսուցիչներ ևս գալիս են նույն դաշտ՝ իրենց գաղափարներով ու առաջարկություններով: Գիտականի ու գեղարվեստականի զուգորդումներով ուսուցման արդյունավետությունը մենք բազմիցս փորձել ենք հիմնավորել ինչպես տարբեր պարբերականներում տպագրած հոդվածներով, պատրաստած տեսաֆիլմերով ու գիտագործնական կոնֆերանսներում ունեցած ելույթներում, այնպես էլ՝ գործնականում»,- նշում են ծրագրի հեղինակները և հավելում, որ մանկավարժական հանդեսներում ևս բարձրացրել են այդ հարցը՝ արդեն կոնկրետ թեմաների կառուցվածք-առաջարկով կամ իրենց վարած դասերը վերլուծելով:

Ուսուցիչները վստահեցնում են՝ ծրագրով նախատեսված բոլոր նախաձեռնությունները համագործակից դպրոցների աշակերտները և ծնողները խանդավառությամբ են ընդունել. կտրուկ մեծացել են աշակերտների հետաքրքրությունը, գիտելիքների քանակն ու որակը, ինչպես նաև մասնագիտական ճիշտ կողմնորոշումը:

Տպել
237 դիտում

Աջափնյակում մեծ բանդա է գործում. նամակներ են ուղարկվել ե՛ւ գլխավոր դատախազին, ե՛ւ ԱԱԾ տնօրենին. Մարության

Մայիսին աշխատանքի շուկան անկախ Հայաստանի պատմության ռեկորդ է խփել. Քերոբյան

ԿԸՀ-ն հրապարակել է ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցած ընտրողների ցուցակները

Վաղարշակ Հարությունյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Մեծ հայրենականում զոհված մարտիկների հիշատակին

Լիտվայի նախագահը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին ընտրություններում հաղթանակի կապակցությամբ

Դեսպան Մարտիրոսյանն իր հավատարմագրերն է հանձնել Լիտվայի նախագահին

Կիմ Չեն Ընի քույրը ԱՄՆ-ին խորհուրդ է տվել Փհենյանի հետ երկխոսության հույսեր չունենալ

Երևանի «գայի պլաշչադկայում» փորձարարության ժամանակ փորձագետը վրաերթի է ենթարկել փաստաբանին. նա հոսպիտալացվել է

Հնդկաստանում հայտնաբերված COVID-19-ի նոր տեսակը տարածվել է ավելի քան 90 երկրում. ԱՀԿ-ն անհանգստացած է

Թեհրանը խոչընդոտ չի տեսնում Իրանի միջուկային ծրագրի շուրջ բանակցությունների ավարտի համար. Ալի Ռաբի

Առաջիկա օրերին հանրապետության ամբողջ տարածքում սպասվում է խիստ բարձր ջերմային ֆոն

Իրանը շնորհավորել է Հայաստանին արտահերթ ընտրությունները հաջող անցկացնելու կապակցությամբ

Ռուսաստանն անում է հնարավորը՝ հայ գերիներին վերադարձնելու համար. ՌԴ դեսպան Կոպիրկին

ԳԹԿ-ն հրապարակել է «Հայոց պատմություն» և «Ֆիզիկա» առարկաների միասնական քննության թեստերն ու պատասխանները

Ինչո՞ւ ժողովուրդը ձեզ չներեց. Քոչարյանը լրագրողի հարցին ուղիղ չպատասխանեց

ՀՀ նախագահը շնորհավորել է Նիկոլ Փաշինյանին ընտրություններում հաղթանակի կապակցությամբ

Հանդիպել են Նիկոլ Փաշինյանն ու Նորայր Նորիկյանը

Կարծում եք՝ ինչ-որ մանդատների համա՞ր ենք գնում խորհրդարան. Քոչարյան

ԱԺ նախկին պատգամավոր Միհրան Հակոբյանի մեքենայի տակ նռնակ են նետել. իրավապահներն աշխատում են

Վրաց օրենսդիրները և իրավապաշտպանները ողջունել են ՀՀ խորհրդարանական ընտրությունների արդյունքները

Ես Փաշինյանի մեկնած համախմբման ձեռքը չեմ նկատել. Ռոբերտ Քոչարյան

Աջափնյակում զանգվածային ապօրինի շինարարություններ են տեղի ունենում. ավագանու «Իմ քայլը» խմբակցության անդամ

ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարն առաջարկել է ամրապնդել համագործակցությունը ՀԱՊԿ-ի հետ

Սևանում տղամարդը ծեծելով սպանել է մորը, օրեր անց ինքնասպան եղել. ՔԿ-ն մանրամասներ է հայտնում

Ես ինքս գործադիրի մարդ եմ, օրենսդիր մարմնում ինձ լավ չեմ պատկերացնում. Քոչարյանը՝ մանդատը վերցնելու ցանկության մասին

13 հայ ռազմագերիների շինծու գործով դատավարությունը հուլիսի 1-ին է նշանակվել

Գեղարքունիքի մարզում ռուս խաղաղապահների տեղակայման շուրջ բանակցություններ են ընթանում. ԶՈՒ ԳՇ պետ

40-50 հոգի, որոնք զինված են եղել, կրպակ են տեղադրել. մեր աշխատակիցները ոստիկանների հետ փորձել են կանխել, բայց չի ստացվել

44-օրյա պատերազմի հումանիտար հետևանքների քննարկման հարցը ներառվել է ԵԽԽՎ հանձնաժողովի այսօրվա օրակարգում. Հայրապետյան

Հայաստանը կարևորում է ՄԱԿ-ի հետ շարունակական ամուր և կառուցողական հարաբերությունները. նախագահը շնորհավորել է Գուտերեշին

Այստեղ աշխատեց նախկին իշխանությունների վերադարձի գործոնը. Քոչարյանը՝ իշխանությունների հաղթանակի մասին

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 77 նոր դեպք

Նիկոլ Փաշինյանի հրավիրած ամփոփիչ հանրահավաքը Հանրապետության հրապարակում՝ լուսանկարներով

ՀՀ 4 կալանավայրերի դատապարտյալներ համաձայնեցված կարգով կեղծ ՍՊԸ են հիմնել, այդ կնիքով՝ արել խոշոր հափշտակություններ. ՔԿ

Քաղավիացիայի կոմիտեի նախագահն արձակուրդ է մեկնում

Արցախի նախագահը երեկոյան հրավիրում է հանրահավաքի. խոստանում է խոսել բաց ու անկեղծ

2021թ. մայիսին Հայաստանում գրանցվել է աշխատատեղերի ամենաբարձր ցուցանիշը

«Ազատ հայրենիք» դաշինքի մաս կազմող «Պահպանողական» կուսակցությունը չի վիճարկում ընտրությունների արդյունքները

ԱՄՆ-ը շնորհավորել է Հայաստանի ժողովրդին, քաղաքական ուժերին էլ հորդորել խուսափել քաղաքական հաշվեհարդարներից

Բռնցքամարտիկ Համբարձում Հակոբյանը դուրս է եկել Եվրոպայի առաջնության կիսաեզրափակիչ