Ռուսաստանի շահագրգռությունը պետք է օգտագործել, բայց թույլ չտալ, որ մանրադրամ դառնա Սյունիքը. քաղաքագետ

ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն այսօր հենց Սյունիքից արձագանքեց մարզի նկատմամբ Ադրբեջանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության տարածքային նկրտումներին: Ասաց՝ «եթե Ադրբեջանը խոսում է «Զանգեզուրի միջանցքի» մասին, ուրեմն այդ նույն տրամաբանությամբ Հայաստանը կարող է խոսել «Նախիջևանի միջանցքի» մասին, հյուսիս-ադրբեջանական միջանցքի մասին»:

Որքա՞ն ռեալ են Ադրբեջանի սպառնալիքները, ի՞նչ խնդիր է լուծում Ալիեւն այս հոխորտանքներով. մեր զրույցում իր դիտարկումներն է ներկայացրել քաղաքագետ Հակոբ Բադալյանը.

- Պարոն Բադալյան, Ապրիլի 24-ին ընդառաջ Ադրբեջանի նախագահն ադրբեջանական հեռուստաընկերություններից մեկին տված հարցազրույցում հանդես է եկել Հայաստանի նկատմամբ ուժի կիրառման սպառնալիքներով, ընդգծել, թե «բոլոր ուժերը մոբիլիզացված են ծրագիրն իրագործելու համար», «101 տարի անց ադրբեջանական ժողովուրդը վերադառնում է գրաված Զանգեզուր»: Ինչքանո՞վ են, ըստ ձեզ ռեալ այս սպառնալիքները:

- Ալիեւի հայտարարությունները մոտիվացիայի իմաստով ես մի քանի մասի կբաժանեմ. նախ, առաջին հերթին Ալիեւը փորձում է հնարավորինս երկար խաղարկել Ղարաբաղում ռազմական հաղթանակի էֆեկտը՝ հասկանալով, որ չնայած հաղթող լինելուն, իր երկրի ներսի խնդիրները չեն լուծվել, միառժամանակ թմրեցվել են: Երկրորդ, որոշակի մոտիվացիոն հիմք է այն, որ Ալիեւը շատ լավ պատկերացնում է իր հայտարարությունների ներքաղաքական էֆեկտը Հայաստանում, իր համար՝ էֆեկտը, մեզ համար՝ չակերտավոր իհարկե: Շատ լավ պատկերացնում է, թե իր հայտարարությունները Հայաստանի ներսում ինչպիսի ներքաղաքական լարում, թեժացում, աժիոտաժ են ապահովում եւ անընդհատ փորձում է սնուցել դրանք: Երրորդ, Ալիեւի այս հայտարարությունները պայմանավորված են նաեւ Ռուսաստան-Թուրքիա հարաբերությամբ, որը, մի կողմից լինելով ռեգիոնալ հարցերով գործընկերային, մյուս կողմից մրցակցային է թե մեր ռեգիոնի եւ թե աշխարհաքաղաքական ավելի լայն շրջանակների համար: Այստեղ Ալիեւի հայտարարություններում իր դերը ունի նաեւ Էրդողանը, Ալիեւը փորձում է խաղալ Էրդողանի եւ Պուտինի միջեւ: Ես իրենց ռազմատենչ հայտարարությունների շարունակությունը կդիտարկեմ այս երեք հիմնական մոտիվների շրջանակում:

- Որքա՞ն ռեալ է վտանգը Սյունիքում:

- Թուրք-ադրբեջանական հավակնությունը Սյունիքի նկատմամբ պատմականորեն եղել է, կա եւ լինելու է՝ եթե նույնիսկ Ալիեւը չխոսի այդ մասին: Այս իմաստով Սյունիքի անվտանգության հարցը մեզ համար էքզիստենցյալ անվտանգության հարց է: Եթե խոսենք պատերազմի ժամկետի մասին, ես կարծում եմ Հայաստանում չկա մեկը, որը տիրապետում է պատերազմի սկսման ժամկետին: Ինչո՞ւ, որովհետեւ պատերազմի հետ կապված հարցերը, այն էլ այնպիսի պատերազմի, որը ենթադրելու է աշխարհաքաղաքական շահերի բախում...մենք լսել ենք, չէ՞, ինչ կարմիր գծերի մասին է խոսել Իրանը, մենք լսում ենք, որ Հայաստանի տարածքային ամբողջականության մասին խոսում է Վաշինգտոնը. սա ցույց է տալիս, թե ինչպիսի մասշտաբի մասին է խոսքը: Այդպիսի պատերազմի որեւէ հավանականություն, որեւէ ռիսկ եւ վտանգ հնարավոր է ճշգրտորեն իմանալ՝ միայն տիրապետելով Մոսկվայում, Վաշինգտոնում, Անկարայում եղած տրամադրություններին: Ես չեմ կարծում, որ Հայաստանում կա որեւէ մեկը, որ տիրապետում է դրանց: Այս ամենով հանդերձ մենք չենք կարող բացառել որեւէ ռիսկային զարգացում: Բայց մեզ՝ որպես պետություն եւ հասարակություն առաջնորդող միտքը պետք է լինի ոչ թե բացառելը կամ քիչ հավանականությամբ առաջնորդվելը, այլ հակառակը՝ միշտ պատրաստ լինելը: Եթե անգամ մենք վերլուծում ենք եւ դիտարկում, որ հավանականությունը շատ քիչ է, որ օրինակ ռուսական ռազմական ենթակառուցվածքներ են ձեւավորվել Սյունիքում եւ դա լրացուցիչ բարձրացրել է անվտանգությունը եւ Սյունիքին ուղղված հարվածը կնշանակի հարված Ռուսաստանին, միեւնույն է, պետք է զգոն լինել, պետք է առաջնորդվել ռիսկի բարձրության կանխավարկածով եւ ըստ այդմ պատրաստ լինել հակազդել ցանկացած ռիսկի: Պետք է աշխատել նաեւ լրացուցիչ ուժեր ներգրավելու վրա, որովհետեւ հասկանալի է, որ մենք գործ ունենք թուրք-ադրբեջանական տանդեմի հետ, մեր ռեսուրսները այդտեղ օբյեկտիվորեն բավարար չեն՝ հատկապես ծանր պատերազմից հետո: Եվ մենք պետք է ներգրավենք թե ռուսական աջակցություն, եւ թե նաեւ աշխատենք այլընտրանքային սուբյեկտների ու մեխանիզմների ուղղությամբ

- Կա այսպիսի կարծիք, որ այն ուժը, որ իր ներկայությունն ու գերակայությունն է հաստատել Արցախում, պետք է ձգտի նաև Սյունիքի վրա տարածել իր ազդեցությունը: Եվ հաշվի առնելով, որ այս պահին Արցախի վրա ըստ էության իր ազդեցությունն է տարածել Ռուսաստանը, սրանից կարելի՞ է ենթադրել, որ Սյունիքի վրա էլ Ռուսաստանի ազդեցությունն է կամ գոնե գործընթացը գնում է այդ ուղղությամբ:

- Արցախի վրա Ռուսաստանի ազդեցությունը նոր չէ, ռազմական ներկայությունն է նոր: Հիմա մենք գործ ունենք կիսով չափ Թուրքիային անցած Արցախի հետ, եւ այստեղ է, որ Սյունիքը առանձնահատուկ նշանակություն է ստանում նաեւ Ռուսաստանի համար: Եվ այդ իմաստով Ռուսաստանի զգոնությունը եւ դյուրազգացությունը Սյունիքի հանդեպ բարձրանում է եւ մենք տեսնում ենք, որ այս հարցը կա ռուս-թուրքական օրակարգում: Բայց այստեղ Հայաստանի համար կա մի առանցքային խնդիր. Ռուսաստանի այդ շահագրգռվածությունը մենք պետք է կարողանանք օգտագործել Սյունիքի անվտանգության խնդիրները լուծելու հարցում: Մյուս լուրջ խնդիրն այն է, որ մենք, ցավալիորեն ունենալով անցյալի ու ներկայի փորձ, թե ինչպես կարող են հայկական շահերը հայտնվել ռուս-թուրքական հարաբերության մանրադրամի կարգավիճակում, պետք է չափազանց զգոն լինենք Սյունիքի հարցում. Չպետք է թույլ տալ, որ Ռուսաստանի այս շահագրգռությունը շարժվի այն ուղղությամբ, որ հերթական մանրադրամի կտոր դառնա Սյունիքը: Սրա համար Հայաստանը պետք է ամեն ինչ անի, որ Սյունիքում ընդհանրապես չլինեն անկայուն զարգացումներ: Ընդհանրապես, Հայաստանի կայունությունն է չափազանց կարեւոր, այդ թվում Սյունիքի: Որովհետւ շատ հաճախ կարող են կիրառվել բավական տարածված տեխնոլոգիաներ, երբ ինչ-որ կենտրոններ կարող են խնդիրներ լուծել՝ մեր անկայությունը որպես մեխանիզմ դրա համար օգտագործելով:

- Այս պահին ո՞րն է բխում Ռուսաստանի շահերից. կանխե՞լ Սյունիքի վրա հարձակումը, եթե կա նման ռեալ վտանգ:

- Կարծում եմ, այս պահին Ռուսաստանի շահից բխում է նվազագույնը պահպանել Ղարաբաղյան պատերազմից հետո ձեւավորված ստատուս քվոն, ինչու ոչ՝ ամրացնել այն: Կարծում եմ Ռուասաստանը շահագրգռված չէր այսպիսաի դասավորությամբ, այլ հարց է, որ անկարող էր կանխել այսպիսի դասավորությունը եւ գնաց Թուրքիայի հետ պայմանավորվածությունների:

- Պարոն Բադալյան, վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը հայտարարում է, որ նոյեմբերի 9-ի եռակողմ հայտարարությունում ոչ միջանցք բառ կա, ոչ Սյունիք եւ ոչ էլ Զանգեզուր: Ըստ ձեզ, նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունից ելնելով Ադրբեջանը կարո՞ղ է ունենալ Սյունիքով միջանցք ունենալու ակնկալիք:

- Եթե խոսքը հայտարարությանը հղում անելու մասին է, ապա Ադրբեջանը դրա հնարավորությունը չունի, որովհետեւ այնտեղ խոսք չկա միջանցքի մասին, կա խոսք հաղորդուղիների մասին: Հասկանալի է, որ եթե Հայաստանը հնարավորություն է ստանում Ադրբեջանի տարածքով կապվել Իրանի հետ կամ Ադբեջանով Ռուսաստանի հետ, շատ տրամաբանական է, որ Ադրբեջանն էլ Հայաստանի տարածքի տրանսպորտային հնարավորությունը կարող է օգտագործել, բայց բոլորովին այլ հարց է միջանցքը, որի մասին խոսք չկա նոյեմբերի 9-ի հայտարարությունում: Խոսք կա մեկ միջանցքի մասին, որը Լաչինի միջանցքն է:

Իսկ եթե դուրս գանք նոյեմբերի 9-ի հայտարարության համատեքստից, ապա արդեն նշեցի, որ Սյունիքի հետ կապված Թուրքիայի ու Ադրբեջանի ակնկալիքները պատմական են:

- ՀՀ ԱԳՆ-ն եւ ՄԻՊ-ը երեկ Սյունիքի վերաբերյալ Ալիեւի հայտարարություններին անդրադառնալով կոչեր են տարածել՝ ուղղված միջազգային հանրությանը: Ինչքանո՞վ է տեղին միջազգային հանրությունից հակազդեցություն սպասելը՝ հաշվի առնելով, թե ինչպես իրեն դրսեւորեց այդ հանրությունը Ղարաբաղյան պատերազմի ընթացքում:

- Կոչերը շատ կարեւոր են, դրանք դիվանագիտական աշխատանքի մաս են: Այլ է խնդիրը, որ չպետք է լինեն պատրանքներ, որ կոչերով հարցը լուծվելու է: Դրանց կիրառաումը կարեւոր եւ անհրաժեշտ է, բայց միեւնույն ժամանակ մեր պետական քաղաքականությունը վարողները պետք է հասկանան, եւ կարծում եմ, հասկանում են, որ մեր ռազմագերիների հարցը լուծվելու է քաղաքական շահերի տիրույթում: Եվ այստեղ Հայաստանը փորձելով ընդլայնել այս հարցում ներգրավված կողմերի շրջանակը՝ Ադրբեջանի վրա ճնշումն ուժեղացնելու ուղղությամբ, պետք է նաեւ փորձի ձեւավորել այն շահերի շրջանակը, որ այդ հավելյալ սուբյեկտներին կմոտիվացնի քաղաքական շահի տեսանկյունից:

Տպել
1504 դիտում

ԱԻ նախարարի պաշտոնակատարը այսօր մեկնել է Մոսկվա

Վթարի պատճառով ինը ժամ ջուր չի լինելու Արարատի մարզի մի հատվածում

Ադրբեջանական զինվորները մտել են ՀՀ տարածք,սա վտանգավոր, սադրիչ գործողություն է. Ադամ Շիֆը դիմել է Բայդենի վարչակազմին

ՀՀ տարածքում կա դժվարանցանելի ավտոճանապարհ

Երևանի և 8 մարզերի մի շարք հասցեներում մի քանի ժամով լույս չի լինի

Սև լիճ տեղանքում ադրբեջանական գործողություններն անհանդուրժելի են, դա ոտնձգություն է ՀՀ տարածքի նկատմամբ. Նիկոլ Փաշինյան

Շնորհակալություն, որ անաչառ եք. Շիրակի մարզպետն ամփոփեց աշխատանքային 100 օրը

Արբեջանական զինվորականների ներկայությունը Սև լճի տարածքում կոպտորեն խախտում է ՀՀ սահմանային բնակիչների իրավունքները․ ՄԻՊ

ВАЗ 2107 մակնիշի ավտոմեքենան մխրճվել է ՊՆ-ին պատկանող բեռնատարի մեջ․ կան վիրավորներ․ Shamshyan

Գազայում ավերվել է 16-հարկանի երկնաքերը. պաղեստինա-իսրայելական հրթիռակոծությունները չեն դադարում (տեսանյութ, լուսանկար)

Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունենում Անվտանգության խորհրդի նիստ

Տավուշում հանգիստ է․ Ստյոպա Սաֆարյանը գտնվել է «թուրքի պոստից» 300-500 մետր հեռավորության վրա

Ոսկեպար-Բաղանիս-Ոսկեվան սահմանային հատվածում կրակահերթեր տեղի չեն ունեցել. Info chechk

Դուք վստա՞հ եք, որ վառելիք չկար. եթե «Երեւանի ավտոբուս» ՓԲԸ-ն պարտքը չտա, «ՍԻՓԻԷՍ ՕԻԼ» ՍՊԸ-ն կդիմի դատարան

Սյունիքի մարզպետարանը հորդորում է մարզպետին չվերագրել խոսքեր, որոնք իրականում նա չի ասել

Հայտնի են Չեմպիոնների լիգայի և Եվրոպայի լիգայի եզրափակիչների մրցավարական կազմերը

Նիկոլ Փաշինյանը դատապարտելի է համարել Ադրբեջանի կողմից եռակողմ հայտարարությունների խախտման փորձերը

Սերգեյ Շոյգուն բանակցություններ է վարել Հայաստանի պաշտպանության նախարարի հետ

Երկրորդ զորամիավորումում մեկնարկել են հրամանատարաշտաբային զորավարժություններ

Աչքերս փակ, թե բաց, միշտ բարի լույս եմ ասելու իմ քաղաքին. Գյումրին հրաժեշտ տվեց Հասմիկ Կիրակոսյանին (լուսանկարներ)

Ադրբեջանցիների կողմից մեր ջուրը թունավորելու մասին լուրերը կեղծ են. Սիսիանի ԲԿ տնօրենը՝ վարակի հարյուրավոր դեպքերի մասին

ՄԻԵԴ Մեծ պալատը կքննի Հայաստանի և Ադրբեջանի փոխադարձ բողոքները

Ծանրամարտի երիտասարդների աշխարհի առաջնությունում Հայաստանի 7 ներկայացուցիչ հանդես կգա

Արարատ Միրզոյանի գլխավորած պատվիրակությունը հանդիպել է Լիտվայի վարչապետ Ինգրիդա Շիմոնիտեին

Կառավարությունը ԱԱԾ-ին Կապանում եւ Գորիսում հողամասեր կհատկացնի պաշտպանության ամրապնդման համար

Քիչ առաջ եմ իջել Սեւ լճից. ադրբեջանցիները մտածված եկել, սահմանը խախտել են, հիմա պիտի գնան իրենց տեղերը. Սյունիքի մարզպետ

«Ձեր ներկայությունը մեզ ուժ է տալիս». քաղաքապետը Աղվան Չատինյանին հանձնել է Երևանի պատվավոր քաղաքացու կոչումը

Հայաստանի և Վրաստանի ԱԳ նախարարներն անդրադարձել են տարածաշրջանային անվտանգության և փոխկապակցվածության հարցերի

«Դոն Պիպոյի» թիկնապահի սպանության գործով խուզարկություն Այգեշատի գյուղապետի տանը, հայտնաբերվել է թմրանյութ.shamshyan.com

Ժողովուրդը պետք է հստակ ասի «ոչ» բոլոր ժամանակներում երկիրը ապականած և ապագան վիժեցրած ուժերին․ Նորայր Նորիկյան

5-րդ զորամիավորումում հայտարարվել է ուսումնական տագնապ․ ՊՆ

Քաղաքական հայտ ներկայացրած բանդան պետության ներսում կազմակերպված մեդիաօպերացիա է իրականացնում ժողովրդի դեմ. Հովհաննիսյան

Առաջարկվում է աշխատողին արձակուրդ տրամադրել նաեւ մինչեւ վեց ամիս լրանալը, արձակուրդ չտրամադրելու դեպքում տուժանք վճարել

Տիգրան Ուրիխանյանը և Արա Աբրահամյանն այսօր հուշագիր կստորագրեն․ Աբրահամյանը «Ալյանս» կուսակցության ցուցակո՞ւմ կլինի

Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Ղարիբաշվիլին Տիգրան Ավինյանի հետ այցելել է Ծիծեռնակաբերդ

ԶՈՒ ԳՇ պատվիրակությունը Մոսկվայում մասնակցել է զորավարժության նախապատրաստման բանակցություններին

Կենտրոն վարչական շրջանը ղեկավար չունի. թաղապետին փոխարինողը ձերբակալված է, իսկ թաղապետն արձակուրդից չի վերադառնում

Մեղրաձոր համայնքի նախկին ղեկավարը չարաշահել է պաշտոնեական դիրքը․ քրեական գործն ուղարկվել դատարան

Առկա ամբողջ արտադրանքը կարտահանվի ԱՄՆ. Վահան Քերոբյանն այցելել է չրագործական ընկերություն և պիստակի այգի

Հայաստանի հետ սահմանին ադրբեջանցի է պայթել ականի վրա