Հնարավոր չէ ՀՀ-ում 100 տոկոսանոց պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալ. անհրաժեշտ է գումար եւ մարդկային ռեսուրս. ռազմական մեկնաբան

ՀՀ զինված ուժերում փոփոխություններ են սպասվում. արդեն շուրջ 1.5 ամիս է՝ ՀՀ եւ ՌԴ մասնագետներն աշխատում են ԶՈՒ բարեփոխումների ծրագրի շուրջ:

Օրեր առաջ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ԱԺ-ում որոշակի մանրամասներ է հայտնել այս թեմայի վերաբերյալ: Նա խոսել է պրոֆեսիոնալ բանակի ստեղծման, սահմանների պաշտպանությունը սահմանապահների վրա դնելու մասին: Միեւնույն ժամանակ, վարչապետը հայտարարել է, որ Սյունիքում ռուսական 102-րդ ռազմաբազա ստեղծելու վերաբերյալ քննարկումներ կան:

ԶՈՒ բարեփոխումների վերաբերյալ «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցել է ռազմական մեկնաբան Դավիթ Հարությունովի հետ:

- Պարոն Հարությունով, արդեն շուրջ 1.5 ամիս է՝ մեկնարկել է ՀՀ զինված ուժերի բարեփոխումների գործընթացը: Տեղեկություն ունե՞ք, թե ինչ փուլում է այն:

- Տեղեկություն, որպես այդպիսին, չկա ո՛չ ընթացքի մասին, ո՛չ այն մասին, թե ինչ կոնցեպտով է արվում: Ես կարծում եմ՝ այստեղ խնդիր կա, որովհետեւ այդ կոնցեպտը նախ եւ առաջ պետք է հիմնված լինի պատերազմի արդյունքների որոշակի վերլուծության վրա: Իսկ մենք այս պահին չունենք ինֆորմացիա՝ վերլուծություն արվել է, թե չէ, կամ թե ինչ արդյունքներ կան:

- Քանի որ ՌԴ-ի հետ համատեղ են իրականացվում այդ բարեփոխումները, կարելի՞ է ենթադրել, որ հենց ռուսական բանակի մոդելով ենք հայկականը փորձում բարեփոխել: Ո՞րն է այդ մոդելը:

- Ռուսական զինված ուժերն ունի աշխարհի ուժեղագույն բանակներից մեկը եւ շատ լուրջ մարտական փորձ ունի վերջին 10-12 տարվա ընթացքում, շատ բան կա սովորելու եւ շատ ռեսուրս կա, որը կարելի է օգտագործել: Ինչ վերաբերում է նրանց մոդելին անցնելուն, այստեղ խնդիրներ եմ տեսնում. իրենց մոտ շատ առանձնահատուկ է, որը մեզ մոտ շատ դժվար կլինի վերարտադրելը: Նրանց բարեփոխումները 2008 թվականից են սկսել, նախ՝ կրճատվել է ստորաբաժանումների քանակը, ձեւավորվել են բրիգադներ, ու եղել է ընթացք դեպի պրոֆեսիոնալիզմ: ՌԴ-ն ուներ շատ լուրջ մարդկային ռեսուրսներ, որը հնարավորություն է տալիս որոշակի աշխատավարձի պայմաններում որոշակի քանակ ապահովելուն: Իսկ Հայաստանում նախ աշխատավարձի առումով է խնդիր լինելու, բացի այդ՝ մարդկային առումով չունենք այնքան ռեսուրս, որոնք, օրինակ, մասնավորի փոխարեն կգան զինված ուժեր:

- Պրոֆեսիոնալ բանակի ստեղծումը որքանո՞վ եք հնարավոր համարում առկա իրավիճակում: Ի՞նչ է անհրաժեշտ դրա համար:

- Այստեղ մի քանի գործոն կա. նախ՝ գումար է անհրաժեշտ, այն երկրները, որոնք ունեն պրոֆեսիոնալ զինված ուժեր, հսկայական գումարներ են ծախսում դրա ապահովման համար: ՀՀ-ում ամբողջությամբ պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալը մարդկային ռեսուրսների առումով անհնար է: Բացի այդ՝ պրոֆեսիոնալ բանակը պետք է համապատասխան մարտական հնարավորություններ ունենա, ինչը ենթադրում է տեխնոլոգիական դաշտում մեծ ներդրումներ: Այս բոլորն իրար հետ անելը քիչ հավանական եմ համարում, կամ էլ պետք է բանակի ֆունկցիոնալ տեսքը փոխվի, այսինքն՝ այլ խնդիր դրվի: Մի այլ տարբերակ էլ կա՝ մասնակի պրոֆեսիոնալիզացումը: Այսինքն՝ զինծառայողների որոշակի մասը, օրինակ՝ սերժանտական կազմը կամ որոշ մասնագետներ, որոնք կարեւոր նշանակություն ունեն ժամանակակից մարտական գործողություններում, պրոֆեսիոնալ լինեն: Սրանք ուղղակի ենթադրություններ են, թե ռեալ ինչ ճանապարհով ենք գնալու, չգիտենք: Բայց մի բան էլ ասեմ. անցած պատերազմը ցույց տվեց պահեստազորի խնդիրը, պրոֆեսիոնալ զինված ուժերը այդ խնդիրը չեն լուծում: Եթե կորուստներ ենք կրում, ու պետք է համալրել, կարիք է առաջանում պահեստազորի հետ աշխատելու, ինչն այս պահին հայտնի չէ՝ ինչպես է լինելու:

- Պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալու համար ի՞նչ գումարներ են անհրաժեշտ, եւ ինչքա՞ն ժամանակում է հնարավոր բարեփոխումներ անել:

- Նույնիսկ գումարի առկայության դեպքում, դեմոգրաֆիկ պայմաններից ելնելով, հնարավոր չէ ՀՀ-ում 100 տոկոսանոց պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալ: Եվրոպական այն երկրները, որոնք ունեն պրոֆեսիոնալ բանակ, բայց համեմատաբար փոքր բնակչություն, միեւնույն է, այդ բնակչությունն այնքան փոքր չէ, որքան Հայաստանում է: Բելգիան, Նիդերլանդները ավելի շատ բնակչություն ունեն եւ հնարավորություն ունեն 40-50 հազարանոց պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալու: Ինչ վերաբերում է անհրաժեշտ գումարին, տարբեր երկրներում՝ ըստ կենսամակարդակի, այդ գումարները, թեկուզ աշխատավարձի չափի առումով, տարբեր են: Բայց առնվազն անհրաժեշտ է մեր ներկայիս ռազմական բյուջեից մի քանի անգամ ավելի շատ գումար: Հայկական կողմի համար շատ կարեւոր է ճիշտ վերլուծել պատերազմի հետեւանքները: Մեզ պատերազմում հաղթել է ոչ պրոֆեսիոնալ բանակ: Ադրբեջանական կողմը հաղթել է ավելի բարձր մակարդակի օպերատիվ կառավարման եւ տեխնիկապես ավելի առաջընթաց ունենալու շնորհիվ: Երեւի թե ամենառեալիստական տարբերակը ՀՀ-ի համար մասնակի պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալն է:

- ՀՀ սահմանների պաշտպանությունը նախատեսված է դնել սահմանապահների վրա, իսկ ԶՈՒ-ն կզբաղվի մարտական պատրաստականության հարցերով: Ունե՞նք անհրաժեշտ ռեսուրս՝ սահմանապահ զորքերի միջոցով այդ գործընթացը կազմակերպելու:

- Փաստացի մինչեւ հիմա ի՞նչ է տեղի ունեցել, զինված ուժերն իրականացրել են, թե՛ սահմանապահ գործունեություն՝ Ադրբեջանին սահմանակից մասում, թե՛ նաեւ պաշտպանել են սահմանները: Բանակներն աշխարհում աշխատում են բուն զինված ուժերը պահել մարտական գործողությունների համար, իսկ սահմանների պահպանության խնդիրը լուծում են կա՛մ ուրիշ ստորաբաժանումների միջոցով, կա՛մ տեխնիկական միջոցներով: Օրինակ՝ Իսրայելն իր սահմանները հիմնականում անօդաչուներով եւ ռոբոտիզացված համակարգերով է վերահսկում: ՀՀ-ի պայմաններում դա հնարավոր է, եթե ուժերի բաշխում լինի, օրինակ՝ ուժեղացվեն սահմանապահ ուժերը, նրանց քանակն ավելացվի: Բայց ՀՀ-ի համար շատ կարեւոր է տեխնիկական առումով այդ խնդիրը լուծելը:

- ՀՀ-ն ի՞նչ քայլեր պետք է անի, որպեսզի հակառակորդին առնվազն համարժեք բանակ ունենա:

- Մեր բանակը մինչեւ պատերազմն էլ հակառակորդի բանակին համարժեք չէր: Այստեղ խնդիր ունեինք մեր ուժերը ճիշտ գնահատելու առումով: Կարծում եմ՝ այս հարցը դուրս է ռազմական ոլորտից, քանի որ դա կապված է այն պրոցեսների հետ, որոնք Հայաստանում տեղի են ունենում սոցիալական, տնտեսական ոլորտներում: Եթե Ադրբեջանին համարժեք բանակ ստեղծելու մասին ենք խոսում, այստեղ շատ լուրջ ներդրումներ են անհրաժեշտ: Վերջին 30 տարում ՀՀ-ում մարդուժի որակն ընկել է, կրթական խնդիր կա: Ժամանակակից տեխնիկա կիրառելու համար գրագետ ու պատրաստված մարդիկ են պետք: Ադրբեջանն այդ հարցը լուծել էր՝ թե՛ երկար ժամանակ աշխատելու շնորհիվ, թե՛ իրենց դաշնակիցների միջոցով, թե՛ ֆինանսական ռեսուրսների: ՀՀ-ի համար այդ իմաստով կադրային խնդիր կա: Ամեն ինչ կախված է մարդկային ռեսուրսի որակից, գրագետ ու ինդուստրիալ հասարակության մարդու անհրաժեշտություն կա: Սա շատ գլոբալ խնդիր է, եւ, ցավոք սրտի, այս պահին ես այդ ռեսուրսները չեմ տեսնում ՀՀ-ում: Սա ոչ թե 1-2 տարում է հնարավոր լուծել, այլ՝ 10-20 տարում:

- Վարչապետը հայտարարեց Սյունիքում ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի հենակետ ստեղծելու քննարկումների մասին: Ո՞րն է սրա նպատակը, լրացուցիչ անվտանգության խնդի՞ր ենք լուծում:

- Իրականում դա փաստացի եղել է պատերազմի ընթացքում, ինչ-որ ստորաբաժանումներ այդ ժամանակ Սյունիքում հայտնվել են: Խնդիրն այն է, որ հայկական կողմը փաստացի այս պահին չի կարող ապահովել այդ տարածքի պաշտպանությունը, ու ռուսական կողմի ներկայությունը, կարծում եմ, առաջին հերթին դրան է ուղղված լինելու: Կարծում եմ՝ դա դրական է այս պայմաններում՝ հաշվի առնելով, որ դա լրացուցիչ երաշխիք է ապահովում, որ ակտիվություն չլինի՝ հատկապես ադրբեջանական կողմից հնչող հայտարարությունների ֆոնին:

- Պարո՛ն Հարությունով, Արցախի ՊԲ-ն ՌԴ խաղապահ ուժերի հետ կշարունակեն պահպանել Արցախի անվտանգությունը: Անհրաժեշտություն չկա՞ ՊԲ-ում արմատական փոփոխություններ անելու, թե՞ դա արդեն Արցախի ղեկավարության որոշելիքն է:

- Կարծում եմ՝ դա ավելի շատ ռուսական կողմի որոշելիքն է, որովհետեւ փաստացի իրենք են վերահսկում այդ տարածքն այս պահին: Կարծում եմ՝ այն բարեփոխումները, որոնք պետք է լինեն, ինչ-որ ձեւով համաձայնեցվելու են ՌԴ-ի հետ: Այս պահին դժվար է ինչ-որ ձեւ կանխատեսել, թե ինչպես պետք է լինեն այդ բարեփոխումները՝ հատկապես հաշվի առնելով այն մեծ կորուստները, որը ՊԲ-ն կրել է: Բայց պետք է ասել, որ այն տարածքներում, որտեղ ՌԴ-ն վերահսկում է, ռազմական ուժերը մոդիֆիկացվում են: Այսինքն՝ այդ փոխգործակցության արդյունքում Արցախի ՊԲ-ն մոդիֆիկացիայի կենթարկվի:

Տպել
2870 դիտում

Եթե չենք ուզում գնալ հարաբերությունների կարգավորման, այլընտրանքը պատերազմն է. քաղաքագետը՝ բրյուսելյան հանդիպման մասին

ԵԱՀԿ-ն ողջունել է Նիկոլ Փաշինյան-Ալիև-Շառլ Միշել հանդիպումը

Նախատեսվում է Հայաստան-Չինաստան ուղիղ չվերթներ գործարկել. Արագածոտնի մարզ է այցելել Չինաստանի դեսպանը

Վստահ եմ, որ նույն ոգևորությամբ կծառայեք հայրենիքին. ՇՊՀ ռազմական ամբիոնի աղջիկ շրջանավարտները սպայական կոչում են ստացել

Ոստիկանությունը ցուցարարներին կոչ է անում ձեռնպահ մնալ մետրոպոլիտենի աշխատանքը խափանելու փորձերից

Գյումրիում 13-ամյա երեխա է վրաերթի ենթարկվել. տղան ռեանիմոբիլով տեղափոխվել է Երևան

QR կոդի տեղադրում հանգուցյալի գերեզմանաքարին, հիշատակի էջ՝ նրա կյանքի մասին. ՀՀ-ում կգործի նոր ծառայություն (լուսանկար)

Հայաստանը հաղթանակով է մեկնարկել Երևանում ընթացող Եվրոպայի մեծահասակների առաջնությունում

Էջմիածնի փողոցներից մեկում արկ է հայտնաբերվել

Հաստատվել է հայ-ադրբեջանական սահմանի սահմանազատման և սահմանային անվտանգության հարցերով հանձնաժողովի կազմը

Կապիկի ծաղիկը հիմնականում գրանցվել է ոչ ավանդական սեռական կողմնորոշում ունեցող մարդկանց շրջանում. ՀՀ-ում դեռևս չկա

Հայաստանի և Ֆիլիպինների ԱԳՆ-ները շնորհավորական ուղերձներ են փոխանակել

Ինչ ունեցվածք են հայտարարագրել ընդդիմադիր պատգամավոր Վահե Հակոբյանը և նրա կինը՝ Էլիզաբեթ Պետրոսյանը

Գործող հակաժողովրդավար ընդդիմությունը փորձում է կասեցնել Հայաստանի՝ տարածաշրջանային գործոն դառնալու գործընթացը. Թորոսյան

Քարաթափում Աթենքի փողոցում

Անընդհատ զգուշացնում եմ՝ տնակ չգնեն, քանդելու ենք. Գյումրու Մսի կոմբինատում սոցիալական բնակարաններ կկառուցվեն. Սամսոնյան

Որոշել եմ հրաժարվել պատգամավորական մանդատից, աշխատանքս շարունակել Շենգավիթ վարչական շրջանի ղեկավարի պաշտոնում. Մկրտչյան

Շրջանների զգալի մասում սպասվում է անձրև. առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը

Երեք օրում բացահայտվել է 112 հանցագործություն. հայտնաբերվել են 1 անհետ կորած, 11 հետախուզվող

Ընդդիմության հավաքի ընթացքում խուլիգանություն կատարելու գործով մեկ անձ ձերբակալվել է, ևս մեկին մեղադրանք է առաջադրվել

ՊԱՀՀ-ում մեկնարկել է գերատեսչական ակադեմիական վերապատրաստման դասընթացի հինգերորդ հոսքը

ՀՀ ԱԳ նախարար Արարատ Միրզոյանը հեռախոսազրույց է ունեցել ՌԴ ԱԳ նախարար Սերգեյ Լավրովի հետ

Դոլարի փոխարժեքը շարունակում է նվազել. ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է նոր փոխարժեքներ

Լեհաստանը վաղաժամկետ կխզի ռուսական գազի մատակարարման համաձայնագիրը

Ուժեղ քամին վնասներ է հասցրել Երեւանի տարբեր հատվածներում

72.5% հարկային եկամուտների աճ է գրանցվել նախահեղափոխական ժամանակահատվածի համեմատ. Պապոյան

ՀՀ ԱԺ պատգամավոր Անուշ Բեղլոյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել

Ընդդիմությունն այսօր հանրահավաք չի անցկացնի. վերջիններս այս շաբաթ հավաքները կմեկնարկեն այլ վայրերից

Հրդեհ Մալաթիայի փողոցի տներից մեկի տանիքում

Ծառից կախված վիճակում հայտնաբերված 10-ամյա տղայի մահվան դեպքի առթիվ քրեական գործ է հարուցվել. ՔԿ

Ջուլիետա Ազարյանը նշանակվել է Ավան վարչական շրջանի ղեկավարի տեղակալ

Մհեր Գրիգորյանն ու Անջեյ Կասպրշիկը քննարկել են տարածաշրջանի տրանսպորտային ապաշրջափակման ուղղությամբ տարվող աշխատանքները

Անցկացվել են գործնական պարապմունքներ Երևանի փրկարարական վարչության ստորաբաժանումներում

Աղվան Հովսեփյանի կալանավորումն անփոփոխ թողնելու որոշման դեմ վերաքննիչ բողոք է ներկայացվել

Գյումրիում կասեցվել է կրեմային հրուշակեղենի արտադրամասի գործունեությունը

Երևանում հաստաբուն բարդին տապալվել է՝ վնասելով մի քանի ավտոմեքենա

«ԱՐՄԵՆԻԱ»-ի տերերը առիթը բաց չէին թողնում՝ ազգային աղետների լուծման գործընթացում կոռուպցիոն բուրգեր ստեղծելու. Թորոսյան

Վահրամ Դումանյանը շնորհավորական ուղերձ է հղել կոմպոզիտոր, ՀՀ արվեստի վաստակավոր գործիչ Արամ Սաթյանի ծննդյան առթիվ

Դատապարտյալի համար բերված կոնֆետներում կասկածելի զանգված է հայտնաբերվել

Վարչապետը շնորհավորական ուղերձ է հղել կոմպոզիտոր Արամ Սաթյանի ծննդյան 75-ամյակի առիթով