Հնարավոր չէ ՀՀ-ում 100 տոկոսանոց պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալ. անհրաժեշտ է գումար եւ մարդկային ռեսուրս. ռազմական մեկնաբան

ՀՀ զինված ուժերում փոփոխություններ են սպասվում. արդեն շուրջ 1.5 ամիս է՝ ՀՀ եւ ՌԴ մասնագետներն աշխատում են ԶՈՒ բարեփոխումների ծրագրի շուրջ:

Օրեր առաջ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ԱԺ-ում որոշակի մանրամասներ է հայտնել այս թեմայի վերաբերյալ: Նա խոսել է պրոֆեսիոնալ բանակի ստեղծման, սահմանների պաշտպանությունը սահմանապահների վրա դնելու մասին: Միեւնույն ժամանակ, վարչապետը հայտարարել է, որ Սյունիքում ռուսական 102-րդ ռազմաբազա ստեղծելու վերաբերյալ քննարկումներ կան:

ԶՈՒ բարեփոխումների վերաբերյալ «Հայկական ժամանակ»-ը զրուցել է ռազմական մեկնաբան Դավիթ Հարությունովի հետ:

- Պարոն Հարությունով, արդեն շուրջ 1.5 ամիս է՝ մեկնարկել է ՀՀ զինված ուժերի բարեփոխումների գործընթացը: Տեղեկություն ունե՞ք, թե ինչ փուլում է այն:

- Տեղեկություն, որպես այդպիսին, չկա ո՛չ ընթացքի մասին, ո՛չ այն մասին, թե ինչ կոնցեպտով է արվում: Ես կարծում եմ՝ այստեղ խնդիր կա, որովհետեւ այդ կոնցեպտը նախ եւ առաջ պետք է հիմնված լինի պատերազմի արդյունքների որոշակի վերլուծության վրա: Իսկ մենք այս պահին չունենք ինֆորմացիա՝ վերլուծություն արվել է, թե չէ, կամ թե ինչ արդյունքներ կան:

- Քանի որ ՌԴ-ի հետ համատեղ են իրականացվում այդ բարեփոխումները, կարելի՞ է ենթադրել, որ հենց ռուսական բանակի մոդելով ենք հայկականը փորձում բարեփոխել: Ո՞րն է այդ մոդելը:

- Ռուսական զինված ուժերն ունի աշխարհի ուժեղագույն բանակներից մեկը եւ շատ լուրջ մարտական փորձ ունի վերջին 10-12 տարվա ընթացքում, շատ բան կա սովորելու եւ շատ ռեսուրս կա, որը կարելի է օգտագործել: Ինչ վերաբերում է նրանց մոդելին անցնելուն, այստեղ խնդիրներ եմ տեսնում. իրենց մոտ շատ առանձնահատուկ է, որը մեզ մոտ շատ դժվար կլինի վերարտադրելը: Նրանց բարեփոխումները 2008 թվականից են սկսել, նախ՝ կրճատվել է ստորաբաժանումների քանակը, ձեւավորվել են բրիգադներ, ու եղել է ընթացք դեպի պրոֆեսիոնալիզմ: ՌԴ-ն ուներ շատ լուրջ մարդկային ռեսուրսներ, որը հնարավորություն է տալիս որոշակի աշխատավարձի պայմաններում որոշակի քանակ ապահովելուն: Իսկ Հայաստանում նախ աշխատավարձի առումով է խնդիր լինելու, բացի այդ՝ մարդկային առումով չունենք այնքան ռեսուրս, որոնք, օրինակ, մասնավորի փոխարեն կգան զինված ուժեր:

- Պրոֆեսիոնալ բանակի ստեղծումը որքանո՞վ եք հնարավոր համարում առկա իրավիճակում: Ի՞նչ է անհրաժեշտ դրա համար:

- Այստեղ մի քանի գործոն կա. նախ՝ գումար է անհրաժեշտ, այն երկրները, որոնք ունեն պրոֆեսիոնալ զինված ուժեր, հսկայական գումարներ են ծախսում դրա ապահովման համար: ՀՀ-ում ամբողջությամբ պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալը մարդկային ռեսուրսների առումով անհնար է: Բացի այդ՝ պրոֆեսիոնալ բանակը պետք է համապատասխան մարտական հնարավորություններ ունենա, ինչը ենթադրում է տեխնոլոգիական դաշտում մեծ ներդրումներ: Այս բոլորն իրար հետ անելը քիչ հավանական եմ համարում, կամ էլ պետք է բանակի ֆունկցիոնալ տեսքը փոխվի, այսինքն՝ այլ խնդիր դրվի: Մի այլ տարբերակ էլ կա՝ մասնակի պրոֆեսիոնալիզացումը: Այսինքն՝ զինծառայողների որոշակի մասը, օրինակ՝ սերժանտական կազմը կամ որոշ մասնագետներ, որոնք կարեւոր նշանակություն ունեն ժամանակակից մարտական գործողություններում, պրոֆեսիոնալ լինեն: Սրանք ուղղակի ենթադրություններ են, թե ռեալ ինչ ճանապարհով ենք գնալու, չգիտենք: Բայց մի բան էլ ասեմ. անցած պատերազմը ցույց տվեց պահեստազորի խնդիրը, պրոֆեսիոնալ զինված ուժերը այդ խնդիրը չեն լուծում: Եթե կորուստներ ենք կրում, ու պետք է համալրել, կարիք է առաջանում պահեստազորի հետ աշխատելու, ինչն այս պահին հայտնի չէ՝ ինչպես է լինելու:

- Պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալու համար ի՞նչ գումարներ են անհրաժեշտ, եւ ինչքա՞ն ժամանակում է հնարավոր բարեփոխումներ անել:

- Նույնիսկ գումարի առկայության դեպքում, դեմոգրաֆիկ պայմաններից ելնելով, հնարավոր չէ ՀՀ-ում 100 տոկոսանոց պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալ: Եվրոպական այն երկրները, որոնք ունեն պրոֆեսիոնալ բանակ, բայց համեմատաբար փոքր բնակչություն, միեւնույն է, այդ բնակչությունն այնքան փոքր չէ, որքան Հայաստանում է: Բելգիան, Նիդերլանդները ավելի շատ բնակչություն ունեն եւ հնարավորություն ունեն 40-50 հազարանոց պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալու: Ինչ վերաբերում է անհրաժեշտ գումարին, տարբեր երկրներում՝ ըստ կենսամակարդակի, այդ գումարները, թեկուզ աշխատավարձի չափի առումով, տարբեր են: Բայց առնվազն անհրաժեշտ է մեր ներկայիս ռազմական բյուջեից մի քանի անգամ ավելի շատ գումար: Հայկական կողմի համար շատ կարեւոր է ճիշտ վերլուծել պատերազմի հետեւանքները: Մեզ պատերազմում հաղթել է ոչ պրոֆեսիոնալ բանակ: Ադրբեջանական կողմը հաղթել է ավելի բարձր մակարդակի օպերատիվ կառավարման եւ տեխնիկապես ավելի առաջընթաց ունենալու շնորհիվ: Երեւի թե ամենառեալիստական տարբերակը ՀՀ-ի համար մասնակի պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալն է:

- ՀՀ սահմանների պաշտպանությունը նախատեսված է դնել սահմանապահների վրա, իսկ ԶՈՒ-ն կզբաղվի մարտական պատրաստականության հարցերով: Ունե՞նք անհրաժեշտ ռեսուրս՝ սահմանապահ զորքերի միջոցով այդ գործընթացը կազմակերպելու:

- Փաստացի մինչեւ հիմա ի՞նչ է տեղի ունեցել, զինված ուժերն իրականացրել են, թե՛ սահմանապահ գործունեություն՝ Ադրբեջանին սահմանակից մասում, թե՛ նաեւ պաշտպանել են սահմանները: Բանակներն աշխարհում աշխատում են բուն զինված ուժերը պահել մարտական գործողությունների համար, իսկ սահմանների պահպանության խնդիրը լուծում են կա՛մ ուրիշ ստորաբաժանումների միջոցով, կա՛մ տեխնիկական միջոցներով: Օրինակ՝ Իսրայելն իր սահմանները հիմնականում անօդաչուներով եւ ռոբոտիզացված համակարգերով է վերահսկում: ՀՀ-ի պայմաններում դա հնարավոր է, եթե ուժերի բաշխում լինի, օրինակ՝ ուժեղացվեն սահմանապահ ուժերը, նրանց քանակն ավելացվի: Բայց ՀՀ-ի համար շատ կարեւոր է տեխնիկական առումով այդ խնդիրը լուծելը:

- ՀՀ-ն ի՞նչ քայլեր պետք է անի, որպեսզի հակառակորդին առնվազն համարժեք բանակ ունենա:

- Մեր բանակը մինչեւ պատերազմն էլ հակառակորդի բանակին համարժեք չէր: Այստեղ խնդիր ունեինք մեր ուժերը ճիշտ գնահատելու առումով: Կարծում եմ՝ այս հարցը դուրս է ռազմական ոլորտից, քանի որ դա կապված է այն պրոցեսների հետ, որոնք Հայաստանում տեղի են ունենում սոցիալական, տնտեսական ոլորտներում: Եթե Ադրբեջանին համարժեք բանակ ստեղծելու մասին ենք խոսում, այստեղ շատ լուրջ ներդրումներ են անհրաժեշտ: Վերջին 30 տարում ՀՀ-ում մարդուժի որակն ընկել է, կրթական խնդիր կա: Ժամանակակից տեխնիկա կիրառելու համար գրագետ ու պատրաստված մարդիկ են պետք: Ադրբեջանն այդ հարցը լուծել էր՝ թե՛ երկար ժամանակ աշխատելու շնորհիվ, թե՛ իրենց դաշնակիցների միջոցով, թե՛ ֆինանսական ռեսուրսների: ՀՀ-ի համար այդ իմաստով կադրային խնդիր կա: Ամեն ինչ կախված է մարդկային ռեսուրսի որակից, գրագետ ու ինդուստրիալ հասարակության մարդու անհրաժեշտություն կա: Սա շատ գլոբալ խնդիր է, եւ, ցավոք սրտի, այս պահին ես այդ ռեսուրսները չեմ տեսնում ՀՀ-ում: Սա ոչ թե 1-2 տարում է հնարավոր լուծել, այլ՝ 10-20 տարում:

- Վարչապետը հայտարարեց Սյունիքում ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի հենակետ ստեղծելու քննարկումների մասին: Ո՞րն է սրա նպատակը, լրացուցիչ անվտանգության խնդի՞ր ենք լուծում:

- Իրականում դա փաստացի եղել է պատերազմի ընթացքում, ինչ-որ ստորաբաժանումներ այդ ժամանակ Սյունիքում հայտնվել են: Խնդիրն այն է, որ հայկական կողմը փաստացի այս պահին չի կարող ապահովել այդ տարածքի պաշտպանությունը, ու ռուսական կողմի ներկայությունը, կարծում եմ, առաջին հերթին դրան է ուղղված լինելու: Կարծում եմ՝ դա դրական է այս պայմաններում՝ հաշվի առնելով, որ դա լրացուցիչ երաշխիք է ապահովում, որ ակտիվություն չլինի՝ հատկապես ադրբեջանական կողմից հնչող հայտարարությունների ֆոնին:

- Պարո՛ն Հարությունով, Արցախի ՊԲ-ն ՌԴ խաղապահ ուժերի հետ կշարունակեն պահպանել Արցախի անվտանգությունը: Անհրաժեշտություն չկա՞ ՊԲ-ում արմատական փոփոխություններ անելու, թե՞ դա արդեն Արցախի ղեկավարության որոշելիքն է:

- Կարծում եմ՝ դա ավելի շատ ռուսական կողմի որոշելիքն է, որովհետեւ փաստացի իրենք են վերահսկում այդ տարածքն այս պահին: Կարծում եմ՝ այն բարեփոխումները, որոնք պետք է լինեն, ինչ-որ ձեւով համաձայնեցվելու են ՌԴ-ի հետ: Այս պահին դժվար է ինչ-որ ձեւ կանխատեսել, թե ինչպես պետք է լինեն այդ բարեփոխումները՝ հատկապես հաշվի առնելով այն մեծ կորուստները, որը ՊԲ-ն կրել է: Բայց պետք է ասել, որ այն տարածքներում, որտեղ ՌԴ-ն վերահսկում է, ռազմական ուժերը մոդիֆիկացվում են: Այսինքն՝ այդ փոխգործակցության արդյունքում Արցախի ՊԲ-ն մոդիֆիկացիայի կենթարկվի:

Տպել
920 դիտում

Բա իհարկե, նրանք էլ ունեին այսպիսի տպավորիչ ցուցանիշներ, միայն թե իրենց անձնական եկամուտների մասին. Արարատ Միրզոյան

Մենք պետք է հույսեր կապենք մեր բանակի հետ. քաղաքական ուժերը՝ ՀՀ-ի անվտանգային հարցերի լուծման ուղիների մասին

Քաղաքական ուժերի մի մասը կողմ է ազգային համաձայնության կառավարության ձևավորմանը. որ ուժերը միմյանց հետ կհամագործակցեն

«Հասել է ՀՀ քաղաքացու ճշմարտության պահը․․․ ընտրակաշառք բաժանողները ձերբակալվում են հենց այս րոպեներին ու կալանավորվում»

Ինձ համար անհասկանալի է, որ ընդդիմությունը զոհերի և գերիների թվերն ուռճացնում է․ Փաշինյանը տվյալներ հայտնեց

Եթե ասում են՝ իմ մի հայտարարությամբ պատերազմ սկսվեց, Արցախը ճանաչելու արդյունքում պատերազմ չի՞ սկսվի. Նիկոլ Փաշինյան

Կասկած չկա, մեր գերեվարված եղբայրները շուտով վերադառնալու են․ Փաշինյանը 4 կետ ներկայացրեց՝ ապագայի տեսլականի վերաբերյալ

Այս անգամ դուք սխալվելու իրավունք չունեք. Լևոն Տեր-Պետրոսյանը տեսաուղերձ է հղել (տեսանյութ)

ՀՀ-ում քաղաքացիական բախումներ չեն լինելու, որովհետև ժողովուրդը հստակ մեծամասնություն է ձևավորելու․ Փաշինյան

Բայդենը գոհ է, Պուտինի համար՝ միևնույն է. ինչ է գրել միջազգային մամուլը հայտնի հանդիպման մասին ու ինչ կարծիքներ կան

Հայ աթլետները կփորձեն օլիմպիական վարկանիշ լրացնել Կիպրոսում

Ոստիկանության ծառայողը վնասազերծել է ավտովթարից հետո քաղաքացու ծոծրակին ատրճանակ պահած 28-ամյա ԱՄՆ քաղաքացուն․ Shamshyan

Հայ մարզիչը համալրեց Մոսկվայի ԲԿՄԱ-ի մարզչական շտաբը

Քարոզարշավ մուտք գործեցինք հյուծված, անեծքներից ու հայհոյանքներից խոցոտված, ժողովուրդը մեզ ուժ ու հույս տվեց․ Փաշինյան

Կարմիրգյուղի դպրոցում 3 դասասենյակներ կկրեն Արցախյան 44-օրյա պատերազմում զոհված հերոսների անուններ

Ինչու Քոչարյանն իր թեկնածությունը չի առաջադրել Արցախում․ Արամ Սարգսյանի՝ բանավեճին հնչեցրած հարցը մնաց անպատասխան

Գերմանիայի հայ համայնքը պատգամավորներին կոչ է անում ճնշումներ գործադրել Ադրբեջանի դեմ՝ ռազմագերիներին ազատ արձակելու համ

Նիկոլ Փաշինյանի հրավիրած համապետական հանրահավաքը՝ լուսանկարներով

Խորհրդարանական արտահերթ ընտրությունների նախընտրական բանավեճի մեկնարկը տրվեց․ ովքեր են հրաժարվել մասնակցել բանավեճին

Ո՞վ է հայկական «Գելափը», հավատա՞լ արդյոք նրա հարցումներին. Civilnet

Արարատի մարզում կկառուցվի «Երեխաների քաղաք»

ՔՊ-ի հանրահավաքն ավարտվեց. մեկնարկել է բազմամարդ երթ՝ Երևանի կենտրոնական փողոցներով (տեսանյութ)

Վեճի էր բռնվել անցորդների հետ ու երկուսին էլ դանակահարել. հարուցվել է քրեական գործ (տեսանյութ)

«Հույս ունեմ այնտեղ տեսնել մեր մասին ամենաակտիվ հոխորտացողներին»․ Փաշինյանը հանրահավաքից հետո կգնա հեռուստաբանավեճի

ՔՀՏԱ տեսչական մարմինը Մեղրի համայնքում հողամասերի աճուրդային գործերում խախտումներ են հայտնաբերել

Հունիսի 20-ի ընտրություններով և դրա արդյունքներով որոշվելու է 2010, 2020, 2030 թվականներին ծնվածների ճակատագիրը. Մակունց

ԵՄ-ն և ԱՀԿ-ն թոքերի արհեստական շնչառության սարքավորումների նոր խմբաքանակ են փոխանցել Հայաստանին

Նիդերլանդների խորհրդարանի նոր բանաձևը պահանջում է անմիջապես ազատ արձակել հայ ռազմագերիներին և քաղաքացիական անձանց

Երևանում մեկնարկել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության համապետական հանրահավաքը (լուսանկարներ)

Վահրամ Դումանյանը և Իտալիայի նորանշանակ դեսպանը քննարկել են հայ-իտալական համագործակցության զարգացման նոր հեռանկարները

Ապարանի ջրամբարից քաղաքացու դի է դուրս բերվել

ՔՊ անդամներն ու համակիրները երթով շարժվում են դեպի Հանրապետության հրապարակ (տեսանյութ)

Սահմանադրական դատարանը հրապարակել է նախագահի դիմումի հիման վրա կայացրած որոշումը

Նորագավիթի ՃՈ անցակետի մոտակայքում մեքենա է հրդեհվել. վարորդն այրվածքներ է ստացել

Լեռնային Ղարաբաղում տիրող իրադրությունը կլինի Լավրովի ու ԵԱՀԿ գլխավոր քարտուղարի հանդիպման թեման

Բեռնարկղերի վերահսկողության ծրագրի շրջանակում ստորագրվել է հուշագիր․ Հայաստանը դառնում է 70 գործընկերների ընտանիքի մաս

Դատապարտելի և սադրիչ են Շուշիում Թուրքիայի և Ադրբեջանի նախագահների կողմից ստորագրված հռչակագիրն ու Էրդողանի ելույթը. ԱԳՆ

Վաղը կանցկացվի ամենամեծ միասնական քննությունը

Երեւանում ծեծկռտուքի են մասնակցել կենդանիների վնասազերծման կենտրոնի հսկիչ-քարտեզագետն ու 2 կենդանի որսացող․ Shamshyan

Հանրայինում այսօր բանավեճի 2-րդ մասն է․ հրավիրվածների թվում են Փաշինյանը, Քոչարյանը, Տեր-Պետրոսյանը, Վանեցյանը ․․․