Վարչապետը շատ բարի մարդ է, բայց պիտի խիստ լինի և ավելի խիստ որոշումներ կայացնի. Մարթեն Յորգանց

Ֆրանսահայ երգիչ-երգահան Մարթեն Յորգանցն այն սփյուռքահայ արվեստագետներից է, որ թեև երկար տարիներ բնակվում է Ֆրանսիայում ու Կանադայում, մշտապես ակտիվորեն հետևում է հայրենիքում տեղի ունեցող իրադարձություններին:

Պատերազմական ու հետպատերազմական Հայաստանը նույնպես ֆրանսաբնակ արվեստագետի ուշադրության կենտրոնում է: Նրա կարծիքով՝ Հայաստանում այս պահին իշխանափոխության կարիք չկա, քանի որ առանց այն էլ թուլացած երկիրն ավելի կթուլանա։ Յորգանցը վստահում է գործող վարչապետին, համոզված է, որ Հայաստանի ժողովրդի մեծ մասը նույնպես շարունակում է աջակցել նրան: 

Մարթեն Յորգանցի հետ մեր զրույցը՝ ստորև. 

- Պարոն Յորգանց, եւ այսպես՝ մենք շուրջ 44-օրյա ահեղ պատերազմից գրեթե մեկ ամիս անց առիթ ունենք Ձեզ հետ զրուցելու: Դուք այն սփյուքահայ արվեստագետներից եք, որը պատերազմի օրերին ակտիվորեն հետևում էր հայրենիքում կատարվողին: Ինչպե՞ս եք գնահատում պատերազմի այսպիսի հանգուցալուծումը:

- Ձեզ ճիշտը ըսեմ. ես, իհարկե, սփյուռքահայ ըլլալով, հեռվից չպիտի կրնամ իմ կարծիքս ճիշտորեն բացատրել, որովհետև մենք հեռու ենք ու ուրիշ տեսակ կտեսնենք ամեն ինչ, և դուք Հայաստանի մեջ ուրիշ տեսակ կտեսնեք: Բայց իմ կարծիքս այն է, որ, իհարկե, Հայաստանը պետքը չէր պատերազմի մեջ մտնալ: Հայաստանը այդ ուժը չուներ, որ պատերազմ ըներ, և այս արդյունքը շատ զարմանալի բան մը չէ: Իմ կարծիքովս՝ այս ամենը կըրնային 5 տարի առաջ, 10-ը տարի առաջ սեղանի շուրջ նստելով ավելի թեթևորեն վերջացնել: Իհարկե, Հայաստանը ստիպողական քանի հողեր մը պետք է տար, բայց այսչափ մեռյալ, վիրավոր չպիտի ըլլային: Հայաստանին համար և սփյուռքին համար այդքան մեռյալը շատ մեծ կորուստ էր: Այո, իմ կարծիքովս, Հայաստանի ամենամեծ սխալը եղավ, որ Հայաստանը և Ղարաբաղը չուզեցին ոչ մի հող տալ իրենց:

Արդեն անհերքելի փաստ է, որ Թուրքիան ակտիվորեն ներգրավված էր այս պատերազմում: Կիսո՞ւմ եք այն տեսակետները, որ Թուրքիան կրկին վերադարձել է Հարավային Կովկաս 20-րդ դարասկզբին իր կիաստ թողած ոճրագործությունը, այն է՝ Հայոց ցեղասպանությունը ավարտելու համար:

- Այո: Այդ երկու երկիրները, մանավանդ Թուրքիան, որ բոլորս ալ գիտենք, շատ վտանգավոր երկիր է և կըրնա հայերուն շատ մեծ վնասներ պատճառել և արդեն պատճառեց: Անոնք պատասխանատվություն ունեցող երկիր են այս ամենի մեջ: Այս վայրկյանին էլ Հայաստանը պետք է շատ խելացի ըլլա. ես կտեսնեմ ամեն օր և կնայեմ, թե ինչ կդառնա Հայաստանի մեջ և Հայաստանի շուրջը ու շատ մտահոգ եմ: Հայաստանի ժողովուրդը իրավունք չունի իրարու հետ վիճաբանելու: Պետք է որ շատ խելացիորեն և հանդարտորեն առաջ շարժվի, որպեսզի մեր սիրելի Հայաստանը ոտքի կանգնի:

- Նշեցիք, որ հետևում եք հետպատերազմյան Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին: Արդյոք արդարացվա՞ծ եք համարում այն գործողությունները, որ անում են այն ընդդիմադիր կուսակցությունները, որոնք փողոցում են: Եվ ինչպես վերջերս պարզ դարձավ, նրանք առաջադրել են Վազգեն Մանուկյանի թեկնածությունը: Ի՞նչ դիրքորոշում ունեք այդ առումով:

- Անշուշտ հետևում եմ: Ես Վազգեն Մանուկյանին չեմ գիտեր՝ ով է: Դուք ավելի լավ գիտեք, իհարկե, ով է, ինչ է: Բայց ես հիմա նման վիճակով չեմ կարծե, որ Կառավարությունը պետք է փոխվի: Այս պահուն շատ սխալ է Կառավարություն փոխվիլը, որովհետև հիմա Կառավարությունը եթե փոխվի, Հայաստանը ավելի պիտի տկարանա: Այս պահուն Կառավարությունը ավելի լավ գիտե՝ ինչ եղավ, ինչ պիտի ըլլա, և անոնք պիտի շարունակեն մնալ մինչև այն օրը, որ Հայաստանը մի քիչ շտկվի: Հետո կըրնա Հայաստանը որոշել՝ ինչ պիտի ըլլա՝ Կառավարությունը պիտի փոխեն, թե ոչ: Ես վստահում եմ մեր վարչապետին: Վարչապետը շատ բարի մարդ է: Բայց դեռևս գործերը կարգադրելու համար դժվար է իր համար: Այս բաներու մեջ բարի մարդը այն չէ, պետք է խիստ ըլլա և ավելի խիստ որոշումներ կայացնի: Ես վստահ եմ, որ Հայաստանին ժողովուրդին մեծ մասը Փաշինյանին հետ Է:

- Իսկ ընդհանուր առմամբ սփյուռքում ի՞նչ տրամադրություններ են: Կան խոսակցություններ այն մասին, որ սփյուռքում բնակվող մեր հայրենակիցների շրջանում նկատվում են որոշակի հիասթափություններ, և գուցե դրանք անջրպետներ գծեն սփյուռքի ու հայրենիքի միջև: Որքանո՞վ են այդ խոսակցությունները ճշմարիտ:

- Ոչ, ոչ, ոչ, ոչ, անանկ բաներ չկան, անանկ բաներ սուտ բաներ են: Սփյուռքը վերջին աստիճան Հայաստանի կողքին է, կուզե, որ Հայաստանը մեկ ժամ առաջ ոտքի կանգնվի: Իհարկե, ժամանակ պիտի առնե, թերևս 10-20 տարի, չեմ գիտեր, որովհետև մենք ամեն 50 տարին մեկ այս տեսակ պրոբլեմներուն մեջ կմտնանկ: Փոքր երկիր մըն է Հայաստանը, և, ինչպես կսեն, Հայաստանի դիրքը այնքան կարևոր է Թուրքիային և Ադրբեջանին համար: Մենք պետք է բոլոր ազգով, սփյուռքով, բոլոր ժողովուրդով միասին ըլլանք, ոչ թե իրար ծեծելով, հրմշտելով և այլն, և շատ շուտով Հայաստանը նորեն առաջվա վիճակին կբերենք:

- Մենք պատերազմի օրերին տեսնում էինք, որ Ֆրանսիայի իշխանությունները թերևս անում էին ամեն ինչ՝ օր առաջ պատերազմը կանգնեցնելու համար: Ունե՞ք այլ ակնկալիքներ Ֆրանսիայի իշխանություններից, որոնք կցանկանայիք անեին նրանք:

- Այս պատերազմի մեջ, դժբախտաբար, շատ վատ ժամանակին մեզի զոռով մտցուցին այդ ժողովուրդները: Այդ ժողովուրդները չսեմ, որովհետև ժողովուրդները մեղավոր չեն (նկատի ունի Ադրբեջանի և Թուրքիայի իշխանություններին-խմբ․): Ամերիկային և Եվրոպային վիճակը շատ վատ էր այս հիվանդության պատճառով, և երկիրներն էլ շատ տկար էին, իրենց պրոբլեմներն ունեին և անոր համար բան մը չկրցան ընել: Նույն Ֆրանսիան այնքան շատ մեծ պրոբլեմներ ուներ՝ այս հիվանդությունը, այդքան մեռյալները, չկրցան հավանաբար: Ես այդպես եմ մտածում, այսինքն՝ շատ երկրներ շատ դժվար վիճակներու մեջ էին: Ֆրանսիան մինչև այսօր կորոնավիրուսի առումով 5-րդ երկրների մեջ է: Ինչ-որ մինչև հիմա կնեն՝ հումանիտար օգնությունն է: Բայց Ֆրանսիան երկիր մըն է, որ հայերու կողքն է ամեն ատեն: Ամեն ատեն հայերու կողքը եղած է, ինչ-որ կըրնա, ատիկա պիտի ընի և կնի: Նաև ըսենք, որ արդեն Ղարաբաղն ընդունեց իբրև երկիր, ասիկա շատ մեծ որոշում է, եւ շատ անհանգիստ եղան մեր թշնամիները: Ասիկա տեսնող ուրիշ երկրները վստահ եմ՝ ևս պիտի ընդունին:

- Պարոն Յորգանց, թերևս ես ուզում եմ, որ մենք նաև տեղափոխվենք վաղ իննսունականներ. այդ տարիների երեխաները, ըստ էության, մեծացան նաև Ձեր երգերի ներքո: Դուք մասնավորապես մանկական երգեր էիք երգում, և ձեր «Ճկույթիկ» երգը մեծ համբավ ուներ այդ շրջանում: Այսքան տարիների վաղեմությունից, երբ հայացք եք ձգում, ո՞րն էր «Ճկույթիկի» հաջողության ֆենոմենը:

- Ես երբ Հայաստան եկա երկրաշարժից հետո՝ 88 թվին, տեսա Հայաստանի փոքրիկներուն տաղանդը, զարմացա, որ այդքան տաղանդավոր փոքրիկներ պիտի մեծանան և շատ տաղանդավոր մարդիկներ դառնան ու Հայաստանի ապագան լավացնեն: Նրանց տեսնելով՝ միտքս եկավ, որ ես փոքրիկներու երգեր պիտի գրեմ և իրենց համար երգեմ կամ էլ իրենք ինձ հետ միասին: Եվ մեկ գիշերվա մեջ ութը, տասը հատ երգ ստեղծեցի: Դրանցից մեկը «Ճկույթիկն» էր, և «Արևիկին» կանչեցի ու երգեցինք: Սիրվելու գաղտնիքը այն էր, որ փոքրիկներու երգ էր, ոչ թե դժվար, ադոր համար հաջողեցավ: Վստահ եմ, որ մինչև այսօր այդ երգերուց բոլորն էլ դեռ շատերի ականջներու մեջ են, և նոր փոքրիկներն ալ կսովորեն: Շատ հպարտ եմ և շատ գոհ ասոր համար:

- Իսկ ե՞րբ Ձեզ կրկին կողջունենք հայրենիքում:

- Կուզեմ շատ շուտով Հայաստան գալ, կսպասեմ, որ այս վիրուսը մի փոքր հանդարտվի: Շատ կուզեի շուտ գալ, բայց կմտածեմ, որ վտանգավոր է ինձի համար, հիմա հեռվից կփորձեմ օգտակար ըլլալ: Տվեք իմ բարևները և ամենեն սրտանց իմ սերը Հայաստանու ժողովրդին, որովհետև և՛ Հայաստանն ալ, և՛ ժողովուրդին ալ շատ կսիրեմ: Հայաստանին սիրահարված եմ:

Շնորհակալ եմ: Ձեզ մաղթում եմ քաջառողջություն և ամենայն բարիք:

- Ես ալ եմ շնորհակալ: Մերսի:

Գագիկ Ավետիսյան

Տպել
7751 դիտում

Հայտնի է՝ որքան մարդ է մասնակցել ընդդիմության այսօրվա հանրահավաքին. ԻՔՄ

Մեկնարկել է ընդդիմության հանրահավաքը

Առանձին հատվածներում հնարավոր է կարճատև անձրև. առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը

Ծիծեռնակաբերդի խճուղին երկկողմանի փակ է, Լուսագյուղ-Երասխահուն ճանապարհը՝ միակողմանի անցանելի

Մեր նպատակներից մեկն է խթանել առողջ ապրելակերպը, ֆիզկուլտուրան և սպորտը. Նիկոլ Փաշինյան (լուսանկարներ)

Փրկարարները ձորից դուրս են բերել տղամարդու դի

Փոխվարչապետ Մհեր Գրիգորյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Բաշ-Ապարանի ճակատամարտի հերոսների հիշատակին

Հանրապետական մաղթանք Սուրբ Գայանե վանքում. Մայր Աթոռի միաբաններն այցելել են Սարդարապատի հուշահամալիր

Դրամարկղից 2000 դոլար էր գողացել՝ օգտվելով աշխատակցի անուշադրությունից. 47-ամյա տղամարդը բերման է ենթարկվել

Փոխվարչապետ Մաթևոսյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Ղարաքիլիսայի ճակատամարտի հերոսների հիշատակին

Նոր մանրամասներ Արշակունյաց պողոտայում տեղի ունեցած փլուզումից․ տուժել է 3 անձ (տեսանյութ)

Հանրապետության տոնի առթիվ մի խումբ զինծառայողներ և կամավորականներ են պարգևատրվել (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Հրաչյա Սարգսյանը հյուրընկալել է պաշտոնական այցով Հայաստան ժամանած Փարիզի քաղաքապետ Անն Իդալգոյին (տեսանյութ)

Փրկարարները հայտնաբերել են սահնօձ տեսակի օձ

Հայաստանի հավաքականի լավագույն 30 գոլի հավակնորդները (տեսանյութ)

«Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավորները այցելել են Սարդարապատի հուշահամալիր (լուսանկարներ)

Նոյեմբերի 9-ի փաստաթուղթը ստորագրելով՝ Ադրբեջանի նախագահն ընդունել է Լեռնային Ղարաբաղի գոյությունը. Արարատ Միրզոյան

Հայաստանն առաջին մեդալն է ապահովել Եվրոպայի բռնցքամարտի առաջնությունում

Հրդեհ Մուղնի թաղամասի տներից մեկի օժանդակ շինությունում

Ադրբեջանական կողմը կրակ է բացել հայկական դիրքերի ուղղությամբ․ կա վիրավոր

Փարիզի քաղաքապետը հարգանքի տուրք է մատուցել ցեղասպանության զոհերի և 44-օրյա պատերազմի նահատակների հիշատակին (տեսանյութ)

Արցախի նախագահը հարգանքի տուրք է մատուցել Ստեփանակերտի հուշահամալիրում և զինվորական պանթեոնում

Սարգիս Ադամյանը վերադառնում է «Հոֆենհայմ»

Մարտահրավերները հաղթահարելու համար մեզ միայն համազգային համախմբվածություն է անհրաժեշտ. ԵԿՄ-ի ուղերձը

Սա պատասխանատվությունից խուսափելու դասական օրինակ է. Չախոյանը՝ Վանեցյանի երկրից գնալու մասին

Վահագն Խաչատուրյանը հարգանքի տուրք է մատուցել Սարդարապատի ճակատամարտի հերոսների հիշատակին (տեսանյութ)

Հավերժ փառք բոլոր այն քաջորդիներին, ովքեր կերտեցին անկախություն ունենալու մեր վաղեմի երազանքը. Հրաչյա Սարգսյանի ուղերձը

Մայիսի 28-ը մեր ազգային ինքնակազմակերպման, միասնականության, ինքնավստահության խորհրդանիշն է. Արթուր Դավթյանի ուղերձը

Ոստիկանության ներդրումն անուրանալի է հայրենիքի սահմանները պաշտպանելու գործում. Վահե Ղազարյանի ուղերձը

Արշակունյաց պողոտայում երկհարկանի շինություն է փլուզվել․ կա տուժած

Արթուր Թովմասյանը կիպրահայ համայնքի առջև ելույթ է ունեցել Հայաստանի առաջին հանրապետության հռչակմանը նվիրված միջոցառմանը

ՀՀ բարձրագույն ղեկավարությունն այցելել է Սարդարապատի հերոսամարտի հուշահամալիր (լուսանկարներ)

Զարմանում է, ուրախանում. էմոցիաների տեղատարափ՝ Կովկասյան կենսաբազմազանության ապաստարանի արջի կատարմամբ (լուսանկարներ)

Հայտնի է՝ ինչու է Արթուր Վանեցյանը գնացել երկրից

Կոչ ենք անում Ադրբեջանի ղեկավարությանը ռազմատենչ հռետորաբանությամբ չտորպեդահարել առկա քննարկումները. ԱԳՆ

Ավտովթար Ստեփանակերտ-Առաջաձոր ավտոճանապարհին. կա տուժած

Երևանի Բանավան թաղամասում մթերային խանութ է հրդեհվել

Արթուր Վանեցյանը դո՞ւրս է եկել երկրից. մամուլում և համացանցում լուսանկար է շրջանառվում

Այսօրվա տոնը համազգային իղձերի իրականացման ու պատմական արդարության վերականգնման խորհուրդն ունի. ՀՀ ՄԻՊ-ի ուղերձը

Կդադարեցվի Կողբ բնակավայրի մի հատվածի գազամատակարարումը