Վարչապետը շատ բարի մարդ է, բայց պիտի խիստ լինի և ավելի խիստ որոշումներ կայացնի. Մարթեն Յորգանց

Ֆրանսահայ երգիչ-երգահան Մարթեն Յորգանցն այն սփյուռքահայ արվեստագետներից է, որ թեև երկար տարիներ բնակվում է Ֆրանսիայում ու Կանադայում, մշտապես ակտիվորեն հետևում է հայրենիքում տեղի ունեցող իրադարձություններին:

Պատերազմական ու հետպատերազմական Հայաստանը նույնպես ֆրանսաբնակ արվեստագետի ուշադրության կենտրոնում է: Նրա կարծիքով՝ Հայաստանում այս պահին իշխանափոխության կարիք չկա, քանի որ առանց այն էլ թուլացած երկիրն ավելի կթուլանա։ Յորգանցը վստահում է գործող վարչապետին, համոզված է, որ Հայաստանի ժողովրդի մեծ մասը նույնպես շարունակում է աջակցել նրան: 

Մարթեն Յորգանցի հետ մեր զրույցը՝ ստորև. 

- Պարոն Յորգանց, եւ այսպես՝ մենք շուրջ 44-օրյա ահեղ պատերազմից գրեթե մեկ ամիս անց առիթ ունենք Ձեզ հետ զրուցելու: Դուք այն սփյուքահայ արվեստագետներից եք, որը պատերազմի օրերին ակտիվորեն հետևում էր հայրենիքում կատարվողին: Ինչպե՞ս եք գնահատում պատերազմի այսպիսի հանգուցալուծումը:

- Ձեզ ճիշտը ըսեմ. ես, իհարկե, սփյուռքահայ ըլլալով, հեռվից չպիտի կրնամ իմ կարծիքս ճիշտորեն բացատրել, որովհետև մենք հեռու ենք ու ուրիշ տեսակ կտեսնենք ամեն ինչ, և դուք Հայաստանի մեջ ուրիշ տեսակ կտեսնեք: Բայց իմ կարծիքս այն է, որ, իհարկե, Հայաստանը պետքը չէր պատերազմի մեջ մտնալ: Հայաստանը այդ ուժը չուներ, որ պատերազմ ըներ, և այս արդյունքը շատ զարմանալի բան մը չէ: Իմ կարծիքովս՝ այս ամենը կըրնային 5 տարի առաջ, 10-ը տարի առաջ սեղանի շուրջ նստելով ավելի թեթևորեն վերջացնել: Իհարկե, Հայաստանը ստիպողական քանի հողեր մը պետք է տար, բայց այսչափ մեռյալ, վիրավոր չպիտի ըլլային: Հայաստանին համար և սփյուռքին համար այդքան մեռյալը շատ մեծ կորուստ էր: Այո, իմ կարծիքովս, Հայաստանի ամենամեծ սխալը եղավ, որ Հայաստանը և Ղարաբաղը չուզեցին ոչ մի հող տալ իրենց:

Արդեն անհերքելի փաստ է, որ Թուրքիան ակտիվորեն ներգրավված էր այս պատերազմում: Կիսո՞ւմ եք այն տեսակետները, որ Թուրքիան կրկին վերադարձել է Հարավային Կովկաս 20-րդ դարասկզբին իր կիաստ թողած ոճրագործությունը, այն է՝ Հայոց ցեղասպանությունը ավարտելու համար:

- Այո: Այդ երկու երկիրները, մանավանդ Թուրքիան, որ բոլորս ալ գիտենք, շատ վտանգավոր երկիր է և կըրնա հայերուն շատ մեծ վնասներ պատճառել և արդեն պատճառեց: Անոնք պատասխանատվություն ունեցող երկիր են այս ամենի մեջ: Այս վայրկյանին էլ Հայաստանը պետք է շատ խելացի ըլլա. ես կտեսնեմ ամեն օր և կնայեմ, թե ինչ կդառնա Հայաստանի մեջ և Հայաստանի շուրջը ու շատ մտահոգ եմ: Հայաստանի ժողովուրդը իրավունք չունի իրարու հետ վիճաբանելու: Պետք է որ շատ խելացիորեն և հանդարտորեն առաջ շարժվի, որպեսզի մեր սիրելի Հայաստանը ոտքի կանգնի:

- Նշեցիք, որ հետևում եք հետպատերազմյան Հայաստանում տեղի ունեցող իրադարձություններին: Արդյոք արդարացվա՞ծ եք համարում այն գործողությունները, որ անում են այն ընդդիմադիր կուսակցությունները, որոնք փողոցում են: Եվ ինչպես վերջերս պարզ դարձավ, նրանք առաջադրել են Վազգեն Մանուկյանի թեկնածությունը: Ի՞նչ դիրքորոշում ունեք այդ առումով:

- Անշուշտ հետևում եմ: Ես Վազգեն Մանուկյանին չեմ գիտեր՝ ով է: Դուք ավելի լավ գիտեք, իհարկե, ով է, ինչ է: Բայց ես հիմա նման վիճակով չեմ կարծե, որ Կառավարությունը պետք է փոխվի: Այս պահուն շատ սխալ է Կառավարություն փոխվիլը, որովհետև հիմա Կառավարությունը եթե փոխվի, Հայաստանը ավելի պիտի տկարանա: Այս պահուն Կառավարությունը ավելի լավ գիտե՝ ինչ եղավ, ինչ պիտի ըլլա, և անոնք պիտի շարունակեն մնալ մինչև այն օրը, որ Հայաստանը մի քիչ շտկվի: Հետո կըրնա Հայաստանը որոշել՝ ինչ պիտի ըլլա՝ Կառավարությունը պիտի փոխեն, թե ոչ: Ես վստահում եմ մեր վարչապետին: Վարչապետը շատ բարի մարդ է: Բայց դեռևս գործերը կարգադրելու համար դժվար է իր համար: Այս բաներու մեջ բարի մարդը այն չէ, պետք է խիստ ըլլա և ավելի խիստ որոշումներ կայացնի: Ես վստահ եմ, որ Հայաստանին ժողովուրդին մեծ մասը Փաշինյանին հետ Է:

- Իսկ ընդհանուր առմամբ սփյուռքում ի՞նչ տրամադրություններ են: Կան խոսակցություններ այն մասին, որ սփյուռքում բնակվող մեր հայրենակիցների շրջանում նկատվում են որոշակի հիասթափություններ, և գուցե դրանք անջրպետներ գծեն սփյուռքի ու հայրենիքի միջև: Որքանո՞վ են այդ խոսակցությունները ճշմարիտ:

- Ոչ, ոչ, ոչ, ոչ, անանկ բաներ չկան, անանկ բաներ սուտ բաներ են: Սփյուռքը վերջին աստիճան Հայաստանի կողքին է, կուզե, որ Հայաստանը մեկ ժամ առաջ ոտքի կանգնվի: Իհարկե, ժամանակ պիտի առնե, թերևս 10-20 տարի, չեմ գիտեր, որովհետև մենք ամեն 50 տարին մեկ այս տեսակ պրոբլեմներուն մեջ կմտնանկ: Փոքր երկիր մըն է Հայաստանը, և, ինչպես կսեն, Հայաստանի դիրքը այնքան կարևոր է Թուրքիային և Ադրբեջանին համար: Մենք պետք է բոլոր ազգով, սփյուռքով, բոլոր ժողովուրդով միասին ըլլանք, ոչ թե իրար ծեծելով, հրմշտելով և այլն, և շատ շուտով Հայաստանը նորեն առաջվա վիճակին կբերենք:

- Մենք պատերազմի օրերին տեսնում էինք, որ Ֆրանսիայի իշխանությունները թերևս անում էին ամեն ինչ՝ օր առաջ պատերազմը կանգնեցնելու համար: Ունե՞ք այլ ակնկալիքներ Ֆրանսիայի իշխանություններից, որոնք կցանկանայիք անեին նրանք:

- Այս պատերազմի մեջ, դժբախտաբար, շատ վատ ժամանակին մեզի զոռով մտցուցին այդ ժողովուրդները: Այդ ժողովուրդները չսեմ, որովհետև ժողովուրդները մեղավոր չեն (նկատի ունի Ադրբեջանի և Թուրքիայի իշխանություններին-խմբ․): Ամերիկային և Եվրոպային վիճակը շատ վատ էր այս հիվանդության պատճառով, և երկիրներն էլ շատ տկար էին, իրենց պրոբլեմներն ունեին և անոր համար բան մը չկրցան ընել: Նույն Ֆրանսիան այնքան շատ մեծ պրոբլեմներ ուներ՝ այս հիվանդությունը, այդքան մեռյալները, չկրցան հավանաբար: Ես այդպես եմ մտածում, այսինքն՝ շատ երկրներ շատ դժվար վիճակներու մեջ էին: Ֆրանսիան մինչև այսօր կորոնավիրուսի առումով 5-րդ երկրների մեջ է: Ինչ-որ մինչև հիմա կնեն՝ հումանիտար օգնությունն է: Բայց Ֆրանսիան երկիր մըն է, որ հայերու կողքն է ամեն ատեն: Ամեն ատեն հայերու կողքը եղած է, ինչ-որ կըրնա, ատիկա պիտի ընի և կնի: Նաև ըսենք, որ արդեն Ղարաբաղն ընդունեց իբրև երկիր, ասիկա շատ մեծ որոշում է, եւ շատ անհանգիստ եղան մեր թշնամիները: Ասիկա տեսնող ուրիշ երկրները վստահ եմ՝ ևս պիտի ընդունին:

- Պարոն Յորգանց, թերևս ես ուզում եմ, որ մենք նաև տեղափոխվենք վաղ իննսունականներ. այդ տարիների երեխաները, ըստ էության, մեծացան նաև Ձեր երգերի ներքո: Դուք մասնավորապես մանկական երգեր էիք երգում, և ձեր «Ճկույթիկ» երգը մեծ համբավ ուներ այդ շրջանում: Այսքան տարիների վաղեմությունից, երբ հայացք եք ձգում, ո՞րն էր «Ճկույթիկի» հաջողության ֆենոմենը:

- Ես երբ Հայաստան եկա երկրաշարժից հետո՝ 88 թվին, տեսա Հայաստանի փոքրիկներուն տաղանդը, զարմացա, որ այդքան տաղանդավոր փոքրիկներ պիտի մեծանան և շատ տաղանդավոր մարդիկներ դառնան ու Հայաստանի ապագան լավացնեն: Նրանց տեսնելով՝ միտքս եկավ, որ ես փոքրիկներու երգեր պիտի գրեմ և իրենց համար երգեմ կամ էլ իրենք ինձ հետ միասին: Եվ մեկ գիշերվա մեջ ութը, տասը հատ երգ ստեղծեցի: Դրանցից մեկը «Ճկույթիկն» էր, և «Արևիկին» կանչեցի ու երգեցինք: Սիրվելու գաղտնիքը այն էր, որ փոքրիկներու երգ էր, ոչ թե դժվար, ադոր համար հաջողեցավ: Վստահ եմ, որ մինչև այսօր այդ երգերուց բոլորն էլ դեռ շատերի ականջներու մեջ են, և նոր փոքրիկներն ալ կսովորեն: Շատ հպարտ եմ և շատ գոհ ասոր համար:

- Իսկ ե՞րբ Ձեզ կրկին կողջունենք հայրենիքում:

- Կուզեմ շատ շուտով Հայաստան գալ, կսպասեմ, որ այս վիրուսը մի փոքր հանդարտվի: Շատ կուզեի շուտ գալ, բայց կմտածեմ, որ վտանգավոր է ինձի համար, հիմա հեռվից կփորձեմ օգտակար ըլլալ: Տվեք իմ բարևները և ամենեն սրտանց իմ սերը Հայաստանու ժողովրդին, որովհետև և՛ Հայաստանն ալ, և՛ ժողովուրդին ալ շատ կսիրեմ: Հայաստանին սիրահարված եմ:

Շնորհակալ եմ: Ձեզ մաղթում եմ քաջառողջություն և ամենայն բարիք:

- Ես ալ եմ շնորհակալ: Մերսի:

Գագիկ Ավետիսյան

Տպել
6921 դիտում

Գալիս են ոչ թե մեր, այլ՝ Ֆրունզի մոտ, պարզապես Ֆրունզը տանը չէ. Գյումրիում գիշերը թանգարանային էր (լուսանկարներ)

ԱՄՆ իշխանություններն Աֆղանստանից զորքերի դուրս բերման դեպքում վատագույն սցենար ևս կանխատեսում են

Գյումրու «Շիրակ» օդանավակայանը կհարմարեցվի նաև ռազմական ինքնաթիռների թռիչքի ու վայրէջքի համար

Մեկնարկել է դպրոցներում էկոակումբների հիմնման փորձնական ծրագիր․ լավագույններին կտրվեն փոքր դրամաշնորհներ

Արման Անդրեասյանն ու Արման Ավագյանը՝ ըմբշամարտի Եվրոպայի Մ-23 առաջնության բրոնզե մեդալակիրներ

Ձորն ընկած 15 տարեկան երեխան սանավիացիայով Լոռուց տեղափոխվել է Երևան

14-ամյա երեխան հեծանիվով վրաերթի է ենթարկվել «Սասունցի Դավիթ» կայարանի մոտ

Առանց նախապայմանների ելման դիրքեր չվերադառնալու դեպքում ՀՀ-ն իրավունք է վերապահում խնդիրը լուծել ուժային տարբերակով․ ՊՆ

Կարմիրգրքյան բեզոարյան այծերը «շարվել» են լուսանկարվելու

ՃՈ ուժեղացված ծառայություն մարզերում․ հայտնաբերվել է 1000-ից ավելի խախտում (տեսանյութ)

Զորամիավորումում անցկացվել են շտաբային մարզումներ

ՀՀ պատվիրակությունը Մոսկվայում կմասնակցի ԵԱՏՄ երկրների ու Եգիպտոսի միջև բանակցություններին

Բաբաջանյանն ու Շիրինյանը ստորագրեցին արտահերթ ընտրություններին միասին հանդես գալու մասին հուշագիրը

Ավստրիան պատասխանել է Էրդողանի անեծքին

Հայաստանի Հանրապետությունում Իտալիայի նոր դեսպան է նշանակվել Ալֆոնսո Դի Ռիզոն

Հայ ըմբիշներ Պապիկյանն ու Ալիխանյանը դուրս եկան Եվրոպայի Մ23 առաջնության եզրափակիչ (Տեսանյութ)

Շատերը ուշադիր չէին, բայց ՌԴ-ն հրաժարվեց գործընկերային բեռից. ըստ քաղաքագետի՝ ՀԱՊԿ-ին այլընտրանք փնտրելու ժամանակն է

Հայտնի են Հայաստանի հեծանվային մարզաձևի առաջնության հաղթողները

Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Ալիևն «էդ անտեր» միջանցքը չի ստանալու, որովհետև ճանապարհը որի վրայով ինքը կուզենար միջանցք ստանալ, տեր ունի. Եղոյան

Անցկացվել է ՀՀ պաշտպանության նախարարին կից հասարակական խորհրդի հերթական նիստը

Լոռու մարզպետն ու Ռուսաստանի դեսպանը Տավուշում քննարկել են համագործակցության ընդլայնման հեռանկարները

Ռուսաստանյան ավիաընկերությունները դադարեցնում են դեպի Թուրքիա բոլոր թռիչքները

ՀԱՊԿ Հավաքական ԱԽ նախագահը հանձնարարականներ է տվել. Արմեն Գրիգորյանի հեռախոսազրույցը Նասրուլլո Մախմուդզոդայի հետ

Հաստատվել է այս տարվա քննական կենտրոնների ցանկը

Հայաստանում Հնդկաստանի դեսպանն այցելել է ՊՆ պաշտպանական ազգային հետազոտական համալսարան

Վանաձորում քաղաքացին ընկել է դպրոցի հետնամասում գտնվող փոսը. փրկարարները դին դուրս են բերել

Վահան Քերոբյանն ընդունել է Ճապոնիայի դեսպանին․ Ճապոնիան մտադիր է ընդլայնել Հայաստանի հետ համագործակցության շրջանակը

Թուխ Մանուկ վանքի խաչքարի վրայի խաչը համայնքի բնակիչներն են տեղադրել 5 տարի առաջ. պատկան մարմիններն ասում են՝ անզոր ենք

ՍԱՏՄ-ն կաթնամթերքի արտադրամասի գործունեություն է կասեցրել

Մհեր Գրիգորյանը մասնակցել է ԵԱՏՀ խորհրդի նիստին

Ռուբեն Հախվերդյանը խորհրդարանական ընտրություններին կմասնակցի Տիգրան Խզմալյանի հետ

ՀԱԿ-ը մասնակցելու է ընտրություններին. Տեր- Պետրոսյանը կգլխավորի ընտրական ցուցակը. հայտնի է՝ ով կղեկավարի ընտրական շտաբը

Հայաստանը միջպետական գանգատ է ներկայացրել ՄԻԵԴ ընդդեմ Թուրքիայի

Պատվաստվել են Առողջապահական և աշխատանքի տեսչական մարմնի աշխատակիցները

Պաշտպանության բանակը կա, մնալու է և կդառնա ավելի մարտունակ․ Արցախի նախագահը խորհրդակցություն է անցկացրել

Երեւանի Պուշկին-Սարյան փողոցների խաչմերուկում՝ 3 հարկանի շենքի տանիքում, հրդեհ է բռնկվել (լուսանկարներ)

Երեկ ադրբեջանցի եւ հայ զինվորականների միջեւ վիճաբանություն է եղել, որն արագ հարթվել է. ՊՆ

Թանգարանների միջազգային օրվա շրջանակում Վահրամ Դումանյանն այցելել է Ալ․ Սպենդիարյանի տուն-թանգարան

ԱՍՀ նախարարությունը միանվագ 250 հազար դրամ աջակցություն է տրամադրում թրաֆիքինգի և շահագործման ենթարկված անձանց