Ադրբեջանը խոշտանգում, տանջում, նվաստացնում է հայ ռազմագերիներին. Human Rights Watch-ի զեկույցը

Human Rights Watch իրավապաշտպան կազմակերպությունը երեկ հրապարակել է զեկույց ու արձանագրել, որ ադրբեջանական ուժերը գերեվարել են բազմաթիվ էթնիկ հայ զինվորականների: Զեկույցի համաձայն, ադրբեջանական ուժերը անմարդկային վերաբերմունք են ցուցաբերել Լեռնային Ղարաբաղի շուրջ հակամարտության ընթացքում գերեվարված էթնիկ հայ ռազմագերիների նկատմամաբ, ենթարկել են նրանց ֆիզիկական բռնության եւ նվաստացման: Այս մասին հնարավոր է եղել տեղեկանալ եւ ընդհանուր եզրակացություն կազմել՝ դատելով այն բոլոր գործողություններից, որոնք երեւում են հենց ադրբեջանցի զինծառայողների կողմից նկարահանված ու տարբեր տիրույթներում հրապարակված տեսանյութերում, որոնք  լայնորեն տարածվել  են սոցիալական ցանցերում հոկտեմբերից:

Կազմակերպությունը փաստում է՝ տեսանյութերը պատկերում են, թե ինչպես են ադրբեջանցի «առեւանգողները» տարբեր կերպ ապտակում, հարվածում, տանջում հայ ռազմագերիներին եւ ստիպում նրանց ակնհայտ ճնշման տակ ու նվաստացման ակնհայտ մտադրությամբ համբուրել Ադրբեջանի դրոշը, գովաբանել Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիեւին, հայհոյել ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին, հայտարարել, որ Լեռնային Ղարաբաղը Ադրբեջանն է: Տեսանյութերի մեծ մասում զինծառայողներին «առեւանգողների», «տանջողների»   դեմքերը տեսանելի են, ինչը ենթադրում է, որ նրանք չեն վախենում պատասխանատվության ենթարկվելուց:

«Ռազմագերիների նկատմամբ բռնի եւ նվաստացուցիչ վերաբերմունքը չի կարող արդարացում ունենալ», -ասել է Human Rights Watch-ի Եվրոպայի եւ Կենտրոնական Ասիայի հարցերով տնօրեն Հյու Ուիլյամսոնը:

«Մարդասիրական իրավունքը միանգամայն պարզ է ռազմագերիներին պաշտպանելու պարտավորության վերաբերյալ: Ադրբեջանի իշխանությունները պետք է ապահովեն, որ այդ վերաբերմունքն անմիջապես ավարտվի»:

Չնայած Human Rights Watch– ի կողմից դիտված տեսանյութերում նկարահանված որոշ ռազմագերիներ իրենց ընտանիքի հետագա շփումներում նշել են, որ իրենց լավ են վերաբերվում, նրանց անվտանգության եւ բարեկեցության հետ կապված մտահոգվելու լուրջ հիմքեր կան:

Միջազգային մարդասիրական իրավունքը կամ զինված հակամարտության օրենքը պահանջում է, որ միջազգային զինված հակամարտության կողմերը ցանկացած հանգամանքներում մարդասիրաբար վերաբերվեն ռազմագերիներին: Ժնեւի երրորդ կոնվենցիան պաշտպանում է ռազմագերիներին, մասնավորապես բռնության կամ ահաբեկման գործողություններից, վիրավորանքներից եւ հասարակության հետաքրքրասիրությունից»:

Կազմակերպությունը հավելում է, որ թեպետ հստակ թվերը հայտնի չեն, սակայն Հայաստանի պաշտոնական դեմքերը հաստատել են HRW-ին, որ Ադրբեջանում են գտնվում մի քանի տասնյակ հայ ռազմագերիներ: Հայտնի է, որ հայկական կողմն էլ ունի մի քանի ռազմագերիներ եւ գերեվարված 3 օտարերկրացի վարձկաններ: Human Rights Watch-ն ուսումնասիրում է բաց աղբյուրներում հրապարակված բոլոր տեսանյութերը, որոնք որեւէ կերպ կապված են ռազմագերիների հետ եւ հայտնում է ամեն տեսակ արդյունքի մասին:

Հայ ռազմագերիների խոշտանգումների մասին տասնյակ տեսանյութեր են տեղադրվել սոցիալական ցանցերում: Human Rights Watch- ը մանրակրկիտ ուսումնասիրել է դրանցից  14-ը եւ  զրուցել 5 ռազմագերիների ընտանիքների հետ, որոնց նկատմամբ բռնությունն ու դաժան վերաբերմունքը ֆիքսված է եղել կադրերում: Տեսանյութերը տեղադրվել են Telegram ալիքներում, այդ թվում ՝ Kolorit 18+ եւ Karabah_News,ինչպես նաեւ Instagram- ի մի քանի հաշիվներում: Տեսանյութերից ոչ մեկը չունի մետատվյալներ, որոնք կարող են հաստատել դրանք նկարահանելու ժամանակը եւ գտնվելու վայրը, քանի որ դրանք հանվել են, երբ տեսանյութերը վերբեռնվել են Telegram եւ այլ հարթակներ: Բայց Human Rights Watch- ը լիարժեք վստահ է, որ այս տեսանյութերից ոչ մեկը համացանցում չի տեղադրվել մինչև 2020 թվականի հոկտեմբեր-նոյեմբեր ամիսները:

Կազմակերպությունն ուսումնասիրել է նաեւ ռազմագերիների հետ կապված բազմաթիվ լուսանկարներ, իրավաբանական փաստաթղթեր, զրուցել է փաստաբաններ Արտակ Զեյնալյանի եւ Սիրանուշ Սահակյանի հետ, որոնք Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանում այժմ ներկայացնում են 40 հայ ռազմագերիների ընտանիքները: Նրանք դիմել են ՄԻԵԴ՝ Ադրբեջանի նկատմամբ հրատապ միջոցների կիրառման հարցով: Եվրոպական դատարանը բավարարել է բոլոր առանձին ռազմագերիների անուններից ներկայացված հայցերը՝ պարտադրելով Ադրբեջանին անհապաղ տրամադրել վերջիններիս մասին տեղեկություններ:

Կազմակերպության անդամների հետ հանդիպման ընթացքում ընտանիքները հաստատել են, որ տեսահոլովակներում տեսել են իրենց հարազատներին, տրամադրել են իրավապաշտպաններին լուսանկարներ եւ ռազմագերիների ինքնությունը հաստատող այլ փաստաթղթեր ու հաստատել, որ այդ երիտասարդները ծառայում էին կամ Լեռնային Ղարաբաղի Պաշտպանության բանակում, կամ Հայաստանի Հանրապետության զինված ուժերում:

Ռազմագերիներից մեկի հայրը21-ամյա  որդու հետ կապը կորցրել է հոկտեմբերի 17-ից: Հոկտեմբերի 25-ին նա Telegram ալիքներից մեկում նկատում է տեսանյութ, որում 8 հայ զինծառայողներ են, ենթարկվում են բռնության ադրբեջանցի զինծառայողների կողմից: Զինվորները պառկած են եղել գետնին, կապված աչքերով եւ ձեռքերով, իսկ ադրբեջանցիները հարվածել են նրանց ոտքերով, տրորել են ու կանգնել նրանց վրա, , ծակել են սուր գործիքներով: Տեսանյութի 1:28 րոպեին հայրը նկատել է իր որդուն, որը ռուսերենով ասել է «Я все расскажу», երբ առնվազն 7 անգամ ոտքով հարված է ստացել մարմնի տարբեր մասերին, գլխին: Հայրն անմիջապես դիմել է ԿԽՄԿ, որդուց կարճ հեռախոսազանգ է ստացել նոյեմբերի 9-ին միայն, վերջինս ասել է, որ Ադրբեջանում է գտնվում, բժշկական հաստատություններից մեկում, բուժում է ստանում ոտքերի շրջանում ունեցած վնասվածքների համար:

Նույն տեսանյութում HRW-ի հետ հանդիպած կանանցից մեկի 51-ամյա ամուսինն է, որի մարմնի բաց հատվածներում տեսանյութում երեւում են թարմ վերքերը, իսկ ամբողջ տեսանյութի ընթացքում նա անընդհատ նոր հարվածներ է ստանում՝ ոտքերով եւ սուր գործիքով՝ աղաչելով չտանջել իրեն: Կինն ամուսնու հետ կարճ զրույց է ունեցել նոյեմբերի 20-ին:

Կազմակերպությունը եւս մի քանի անուններ է թվարկում, նշում առանձին ռազմագերիների պատմություններ, ներկայացնում՝ ինչպես են վերջիններս կապ հաստատել ընտանիքի անդամների հետ, մի քանիսը հայտնվել են հիվանդանոցում, որտեղ նրանց այցելել են պաշտոնական կառույցների ներկայացուցիչներ, այցերի ընթացքում ռազմագերիները բողոքներ չեն հայտնել:

Տարատեսակ տեսանյութերով Human Rights Watch– ին պարզ է դարձել՝ ինչպես են հայ ռազմագերիներին ծաղրում, նվաստացնում, ստիպում կատարել իրենց ստորացուցիչ քմահաճույքները:

Նոյեմբերի 27-ին ՄԻԵԴ-ը Ադրբեջանի իշխանություններից տեղեկատվություն է պահանջել 5 զինվորների գտնվելու վայրի վերաբերյալ: Ադրբեջանը դեռ պատասխան չի տվել:

Տպել
2716 դիտում

Նիկոլ Փաշինյանը Կառավարությունում հյուրընկալել է Եգիպտոսի նախագահ Աբդել Ֆաթթահ Ալ-Սիսիին (տեսանյութ)

Եթե կընդունեք մեր միջնորդությունը հայ-ադրբեջանական հակամարտության հարցում, ապա մենք պատրաստ ենք․ Եգիպտոսի նախագահ

Անհրաժեշտ է միջազգային մակարդակով գործադրել բոլոր ջանքերը. Հռոմի Պապը կրկին անդրադարձել է Լաչինի միջանցքի շրջափակմանը

Հայաստանի շրջանների մեծ մասում ձյուն է տեղում

Հայաստանն ու Եգիպտոսը կրթության և սպորտի ոլորտում համագործակցության հուշագիր են ստորագրել

Իրանում Հայաստանի դեսպանությունը ցավակցություն է հայտնել ավերիչ երկրաշարժի զոհերի ընտանիքներին

ԱՄՆ-նը F-16 կործանիչներ մատակարարելու համար Թուրքիային նախապայմաններ է ներկայացրել

Հրդեհ Գորիս քաղաքում. այրվել է բնակելի տան մի մասը

«Սա ազգային թշնամանք սերմանող ատելության խոսքի օրինակ է». քաղաքագետները հրավիրում են իրավապահների ուշադրությունը

Գազ լինելու պարագայում վաղվանից Արցախում կվերսկսվի նախադպրոցական խմբերի ու բոլոր դասարանների ուսումնական գործընթացը

Հրդեհ ավտոպահեստամասերի շուկայի պահեստում, դեպքի վայր է մեկնել 4 մարտական հաշվարկ և 3 խումբ

Արգելվել է ՀՅԴ Ֆրանսիայի «Նոր Սերունդ» միության ատենապետ Նժդեհ Գարագավորյանի մուտքը Հայաստան

Դրոշի բարձրացման հանդիսավոր արարողություն՝ Բերդ քաղաքում

Եգիպտոսի և Հայաստանի ԱԳ նախարարները քննարկել են հայ-թուրքական հարաբերությունների, Լաչինի միջանցքի արգելափակման թեմաները

Արցախից Հայաստանի տարբեր բժշկական կենտրոններ է տեղափոխվել ևս 6 հիվանդ

Խոշոր ավտովթար Աշտարակի խճուղում․ վարորդները տեղափոխվել են հիվանդանոց

Հայաստանի մի շարք շրջաններում ձյան տեղումներ են, որոշ հատվածներում՝ խիտ մառախուղ, մերկասառույց

Թույլ չենք տա, որ նման միջադեպերով մեր հարաբերությունները խաթարվեն թշնամիների կողմից. Ռաիսին՝ Ալիևին

Հանդիպել են Հայաստանի և Եգիպտոսի նախագահները, տեղի է ունեցել առանձնազրույց

Հայտնի է՝ ով կփոխարինի Էդուարդ Աղաջանյանին ԱԺ արտաքին հարաբերությունների հանձնաժողովի նախագահի պաշտոնում

Իրանի ՊՆ-ն հայտնել է Սպահանի պաշտպանական համալիրի ուղղությամբ ԱԹՍ հարձակումները հետ մղելու մասին

Իրանի հյուսիսում տեղի ունեցած երկրաշարժից տուժածների թիվը հասել է 664-ի

Վերականգնվել է Հայաստանից դեպի Արցախ գազամատակարարումը

Այսօր հրդեհ որևէ կացարանում չի եղել. ՊՆ-ն հերքում է տարածվող տեղեկատվությունը

Մահացել է Շիրակի նախկին փոխմարզպետ Սեյրան Պետրոսյանը

Ամենքս մեզ հարց տալիս պիտի վստահ լինենք, որ թերանալիս անգամ՝ մեղավորության բաժին չենք ունեցել. Պապիկյանը՝ ՊՆ-ում

Բարեխղճորեն պետք է կատարել դեկտեմբերի կոմունալ վճարումները և տուրք չտալ դրանցից ազատվելու լուրերին․ տեղեկատվական շտաբ

Պինդ սեղմում եմ ձեռքդ, հա'յ զինվոր, անկախ բոլոր դժվարություններից ու կորուստներից, քո սխրանքն անմահ է․ Երվանդ Թարվերդյան

8 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Իրանի Խոյ քաղաքից 34 կմ հարավ-արևելք․ ցնցումները զգացվել են նաև ՀՀ մարզերում

Գյումրու փողոցները մաքրվում են տեղացած ձյունից

Ադրբեջանն ամբողջությամբ անջատել է Հայաստանից Արցախ գազամատակարարումը

Բանակը մեզ համար ընտանիքի պես է, յուրաքանչյուրը նրան պետք է վերաբերվի որպես ընտանիքի անդամի․ Սերգեյ Մովսիսյան

Պատմական ձեռքբերում է․ ՀՀ մարմնամարզության ֆեդերացիայի նախագահը՝ Եվրոպայի առաջնությունը Երևանում անցկացնելու մասին

Եթե բանակը կառուցված է այնպիսի արժեքների վրա, ինչպիսիք են փողը, քրեական բարքերը, ունի բացասական առաքելություն․ Միսկարյան

Գլխավոր դատախազ Աննա Վարդապետյանն այցելել է հայրենիքի պաշտպանների՝ «Զինվորի տուն» (լուսանկարներ)

Երկօրյա պաշտոնական այցով Հայաստան է ժամանել Եգիպտոսի նախագահը (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Հայոց բանակն է հայ ժողովրդի անվտանգության հաստատուն երաշխավորը․ Տավուշում ծաղիկներ են խոնարհվել՝ ի հիշատակ հերոսների

Մարմնամարզության Եվրոպայի առաջնության անցկացման իրավունքը շնորհվել է Երևանին․ Արայիկ Հարությունյան

Ադրբեջանցի «էկոակտիվիստները» կրակի վրա մաշմելոու են պատրաստում՝ ծաղրելով Լաչինի միջանցքի շրջափակումը․ Մարուքյան

ԼՂ ազատ և անարգել մուտքի ապահովման ճկուն պայմաններ են պետք բոլոր դերակատարների համար․ ԵԽ մարդու իրավունքների հանձնակատար