Այս ճգնաժամը չես համեմատի 2008-ի ճգնաժամի հետ․ հիմա ամեն ինչ լավ է հաղթահարվում․ տնտեսագետ

Հայաստանում կորոնավիրուսով պայմանավորված սոցիալական եւ տնտեսական վիճակի վատթարացում կա, սակայն չկա սոցիալական ճգնաժամ։ ՀՀ Կառավարության այսօրվա նիստում այս մասին հայտարարեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը։

Գործադիրի ղեկավարը նախ անդրադարձավ կորոնավիրուսի առողջապահական խնդրին՝ նշելով, որ 20 օրվա կտրվածքով 200-ից պակաս դեպքեր են արձանագրվել եւ եթե այսպես շարունակվի կամաց-կամաց սահմանափակումների ռեժիմից դուրս կգան։

Այնուհետեւ խոսելով սոցիալ-տնտեսական իրավիճակի մասին, ասաց, որ 2020 թվականի օգոստոս ամսին 2019-ի նույն ամսվա համեմատությամբ ՀԴՄ շրջանառությունը նվազել է ընդամենը 2.5 տոկոսով. «Այսինքն՝ խանութներում, ռեստորաններում առեւտուրը նվազել է 2.5 տոկոսով։ Այս թիվը ինքնին պետք է վկայի այն մասին, որ սոցիալական խնդիրներ կան, սակայն սոցիալական կոլապս եւ սոցիալական ճգնաժամ չունենք միանշանակ»։

Իսկ առեւտրի շրջանառության 2.5 տոկոսով նվազումը նա պայմանավորեց մի շարք գործոններով՝ զբոսաշրջիկները չեն եկել ՀՀ, թատրոնները, կինոթատրոնները, թանգարանները փակ էին, Երեւանի հյուրանոցները դատարկ, իսկ մինչեւ օգոստոսի կեսը հարսանիքների կարող էին մասնակցել մինչեւ 20 հոգի. «Էլ չեմ ասում, որ ՀԴՄ կարգապահությունը, համավարակով պայմանավորված, ամենաբարձր մակարդակում չէ»։

Փաշինյանը հայտարարեց, որ հակաճգնաժամային միջոցառումների շրջանում տնտեսություն ամենատարբեր միջոցներով ներարկվել է 163.4 մլրդ դրամ. «Շատ կարեւոր է արձանագրել, որ այս միջոցառումների մեջ առանձնակի տեղ են զբաղեցնում աշխատատեղերի պահպանմանն ուղղված միջոցառումները։ Որպես արդյունք՝ մենք կարող ենք արձանագրել, որ 2020 թվականի հուլիսին հանրապետությունում առկա է 613 հազար 62 վճարվող աշխատատեղ, 2019-ի համեմատությամբ դա ավելի է 6597 աշխատատեղով»։

Աշխատավարձերի ֆոնդը այս տարի 9 մլրդ 765 մլն դրամով ավելի են, քան 2019-ին։ Վարչապետը հույս հայտնեց, որ օգոստոսին այս ցուցանիշներն ավելին կլինեն։

Թեմայի վերաբերյալ ՀԺ-ի հետ զրույցում տնտեսագետ Արմեն Քթոյանը կարծիք հայտնեց, որ կորոնավիրուսը չէր կարող աննկատ անցնել որեւէ տնտեսության կողքով, սակայն ապոկալիպտիկ կանխատեսումները չափազանցված են։ Նա հավելեց, որ 2019 թվականի տնտեսական ակտիվության ավելացումն ու մրցունակության որոշակի բարձրացումը թույլ տվեց ավելի լավ դիմագրավել այս ճգնաժամը, սակայն հարվածը շատ ուժեղ էր եւ դրանից անվնաս դուրս գալ հնարավոր չէր։

«Պատկերացրեք տնտեսական գործունեությունն ընդհանրապես դադարեցված է՝ դա նշանակում է, որ ապրանքներ, ծառայություններ չեն արտադրվում, մյուս կողմից էլ մարդիկ չեն ստանում այն եկամուտը, որով կկարողանան այդ ապրանքներն ու ծառայություններն էլի թողարկել»,- նշեց տնտեսագետը։

Նրա խոսքով՝ կորոնավիրուսի շրջանում Հայաստանը իրենից անկախ հայտնվեց մի շրջանում, երբ ՀՆԱ-ի մի հատվածը տվեց համավարակին։

Հարցին՝ հուլիսին 2019-ի հուլիսի համեմատ շուրջ 6600-ով ավելացել են աշխատատեղերը, ինչո՞վ է այն պայմանավորված՝ հաշվի առնելով, որ այնուամենայնիվ ճգնաժամային իրավիճակ էր, Քթոյանը պատասխանեց. «Մենք ակտիվություն ունենք նոր հիմնվող տնտեսվարող սուբյեկտների առումով։ Սա կարող է վկայել այն մասին, որ տնտեսական գործունեության այն մոդելը, որը վարչապետը փորձում է 2018 թվականից որպես ուղենիշ դարձնել՝ (այսինքն, որ մարդը պետք է ինքը հաղթահարի աղքատությունը) արդյունք է տալիս»։

Նրա կարծիքով՝ այս նոր աշխատատեղերը նաեւ ինչ-որ առումով ստվերից են դուրս բերվել։

«Ընդհանուր առմամբ, եթե նախորդ ամիսների կտրվածքով դիտարկենք՝ շինարարության, առեւտրի, ծառայությունների ոլորտներում արդեն ստորին կետը հաղթահարել ենք, որոշակի վերականգնում է տեղի ունենում եւ այս աշխատատեղերի թվի ավելացումը եւս դրան է միտված»,- նշեց տնտեսագետը։

Սակայն Քթոյանը այստեղ խնդիր է նկատում։ Ըստ նրա՝ աշխատատեղերի թվի ավելացումը բալանսային է, որոշ ոլորտներ ունենք, որտեղ զգալի կրճատում կա եւ ոլորտներ կան, որտեղ դրական բալանս կա։ Բացասական բալանս կա առաջին հերթին՝ զբոսաշրջության ոլորտում, հյուրանոցներում։

Հարցին՝ այլ երկրների համեմատ կորոնավիրուսի պատճառով առաջացած սոցիալ-տնտեսական խնդիրները Հայաստանն ինչպե՞ս է տարել, տնտեսագետը պատասխանեց. «Եթե մենք դիտարկենք այն առանցքային ցուցանիշները, որով տարբեր երկրների տնտեսությունները համեմատվում են իրար հետ, ապա Հայաստանի իրավիճակը վատագույնը չէ։ Մենք գտնվում ենք միջին դիրքերում տնտեսական առումով»։

Համեմատելով Հայաստանն ու Վրաստանը իրար հետ տնտեսագետն ասաց, որ այնտեղ ավելի խորն է ճգնաժամը՝ պարտքի բեռի պատճառով։

Քթոյանն ընդգծեց՝ չնայած տարբեր քայլեր են եղել համավարակի հաղթահարման ժամանակ, սակայն այս ճգնաժամը չես համեմատի 2008 թվականի ճգնաժամի հետ. «Այն ժամանակ ճգնաժամը շատ ավելի թույլ էր, բայց տարեկան կտրվածքով աշխարհի երկրների ցանկում անկման ցուցանիշով 3-րդ վատագույնն էինք։ Հիմա ակնհայտորեն մենք նման վիճակում չենք ու շատ ավելի լավ է հաղթահարվում ճգնաժամը»։

Անդրադառնալով Կառավարության տնտեսության մեջ ներարկած գումարների արդյունավետությանը, նա նշեց, որ հիմա դժվար է գնահատականներ տալ, թե դրանց ազդեցությունն ինչպես է եղել. «Եթե որոշ ոլորտներում հնարավոր է եղել վատագույն սցենարներից խուսափել ուրեմն մենք ինչ-որ առումով հասնում ենք նպատակակետին։ Եթե մենք կարողացանք՝ շինարարության, ծառայությունների, առեւտրի ոլորտներում անկման առավելագույն մակարդակից անցում կատարել նվազագույնի դա ինչ-որ առումով նաեւ այս քայլերով է պայմանավորված»։

Տնտեսագետի կարծիքով՝ պետք է նաեւ գիտակցել, որ անվերջ ներարկումներ անել հնարավոր չէ, քանի որ պետական բյուջեի հաշվին է դա արվում։ Իսկ պետական բյուջեի հաշվին չնախատեսված ծախսեր կատարելը պարտքի բեռ է ու ՀՆԱ-ի անկման պայմաններում խնդիր է առաջանում պարտք-ՀՆԱ հարաբերակցության առումով։

«Այս պահին Կառավարության միջոցառումների վրա ծախսած ռեսուրսները կարելի է ասել այն առավելագույն հնարավորն է, որը նպատակահարմար էր ծախսել՝ առանց ֆինանսական ու բյուջետային կայունությունը ռիսկի տակ դնելու»,- ասաց նա։

Հարցին՝ ի՞նչ կանխատեսում ունի, երբ Հայաստանում եւ աշխարհում կսկեն վերականգնվել տնտեսությունները, Քթոյանը պատասխանեց. «Մի քիչ բարդ է կանխատեսում անել, բայց կարծես այն տպավորությունն է, որ հասարակությունը համակերպվում է եւ կարողանում է ապրել համավարակի հետ։ Առաջին ամենաուժեղ ալիքը, երբ խիստ սահմանափակումներ եղավ՝ անցավ»։

Տնտեսագետի խոսքով՝ եթե կարողանանք ԿԲ-ի կանխատեսմամբ՝ 4-5 տոկոսանոց անկմամբ փակել տարին, ապա 2021 թվական կկարողանանք մտնել արդեն հաղթահարած վիճակով։

«Ճիշտ է՝ համավարակի որոշ դրսեւորումներ կմնան, բայց հասարակությունը դրան վարժված կլինի ու այն գլխավոր խնդիրը, որը կա՝ վարքագծի փոփոխությունը, այնպիսին չի լինի, որ սպառնալիք հանդիսանա տնտեսական գործունեության համար։ Մարդիկ կսկսեն ծախսել ինչպես նախկինում, կվերադառնան նախկին վարքագծին, ինչը տնտեսական աշխուժության համար կարեւոր նախապայման է»,- ասաց նա։

Քթոյանի կարծիքով՝ Հայաստանը 2021 թվական կմտնի ավելի պնդացած եւ ավելի լավ, քան շատ այլ երկրներ, իսկ վատագույնը կլինի անցյալում։

Տպել
1044 դիտում

Վարանդայում իրականացվել է զոհված և անհետ կորած զինծառայողների ու քաղաքացիական անձանց աճյունների որոնողական աշխատանք

Սաստիկ բքի պատճառով Վարդենյաց լեռնանցքը փակ է, դժվարանցանելի է Մաստարա-Լանջիկ-Գյումրի ավտոճանապարհը

Նոր լիցք հայ-բելառուսական հարաբերություններին. ՍԴ նախագահն ընդունել է ՀՀ-ում Բելառուսի դեսպանին

«Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկի ծառայողի մոտ հայտնաբերել են թմրամիջոց և արգելված իրեր

Հայ-հունական հարաբերությունները հիմնված են արյունակցական կապերի վրա և վեր են բոլոր տեսակի այլ շփումներից. Մկրտչյան

Կաշառք ստանալու կասկածանքով պաշտոնատար անձինք են ձերբակալվել

Կասեցվել է Գյումրիում գործող հացաբուլկեղենի արտադրամասի գործունեությունը (լուսանկարներ)

Մոնթեն «այնքան խելացի չի գտնվել, որ ԵՊՀ պատերի տակ ծվարած, կաշառքներ հավաքելով՝ միլիոնատեր դառնա». Փաշինյանը՝ Ղազինյանին

Հայաստանում է Կիպրոսի ազգային գվարդիայի գլխավոր շտաբի պետի գլխավորած պատվիրակությունը (լուսանկարներ)

Կամո Հովհաննիսյանը՝ ղազախական «Աստանայի» ֆուտբոլիստ

Դավիթ Տոնոյանի և ևս 7 անձի գործի քննությունը հետաձգվել է. վիճարկման առարկա է գործը դատավորին մակագրելու հարցը

Զորամասերում անցկացվել են մասնագիտական պարապմունքներ

Ռուբեն Ռուբինյանին ես եմ նշանակել Հայաստանի հատուկ ներկայացուցիչ, նա հաշվետու է ինձ, ԱԽ-ին ու ժողովրդին. Փաշինյան

Հունվարի 25-26-ին կկայանա արագ շախմատի Հայաստանի առաջնությունը

Բարև Ձեզ, մենք տրամադրված ենք կարգավորման. Միրզոյանը՝ Չավուշօղլուի հետ հանդիպման մասին

Հանրապետության գետերը գտնվում են ձմեռային սակավաջուր փուլում

Կոշտ միջոցառումներ՝ ձմեռային օլիմպիական խաղերն անվտանգ անցկացնելու համար

Պարոն Քերոբյանին ես եմ արգելել հրաժարական տալ. Նիկոլ Փաշինյան

ՔԿ-ն թվեր է ներկայացրել վերջին պատերազմում զոհվածների, անհետ կորածների և Ադրբեջանից ՀՀ-ին փոխանցված անձանց վերաբերյալ

Ես հակված եմ վստահ լինել, որ անապահով խավի համար գազի սակագինը չի փոխվելու. Մհեր Գրիգորյան

ՀԾԿՀ-ն ընդունել է ուսումնասիրության գազի սակագների վերանայման վերաբերյալ «Գազպրոմ Արմենիա»-ի հայտը

ՀՀ տարածքում կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

Գնել Սանոսյանը այսօր Աբու Դաբիում հանդիպել է ԱՄԷ էներգետիկայի և ենթակառուցվածքների նախարարին (լուսանկարներ)

Անգելա Մերկելը հրաժարվել է աշխատել ՄԱԿ-ում

Շրջանների զգալի մասում սպասվում է ձյուն. առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը

Դոլարի փոխարժեքն աճել է, եվրոն էժանացել. կենտրոնական բանկը սահմանել է նոր փոխարժեքներ

Առողջապահության նախարարությունը քննարկել է «օմիկրոնի» տարածման կանխարգելիչ միջոցառումների հետ կապված հարցեր

Հաշվեքննիչ պալատի նախագահ Լևոն Յոլյանը հրաժարականի դիմում է ներկայացրել

Երևանում թալանել են բանկի վաճառքի վարչության պետի բնակարանը. հափշտակել են խոշոր չափի ոսկյա զարդեր

Թուրքիայի սահմանի բաց լինելն ավելի լավ է, քան՝ փակ. Ռուստամ Բադասյան

Երևանում տեղի կունենա Կրթական հետազոտությունների եվրոպական ասոցիացիայի ամենամյա համաժողովը

«Ողջունում ենք ջանքերը». Պեսկովը՝ Պուտինին և Զելենսկուն Թուրքիա հրավիրելու մասին

Ներքին Չարբախի գերեզմանատան մոտակայքում այրվել է վագոն-տնակ

Կոռուպցիա, հանցավոր խախտումներ գերեզմանոցային ծառայությունների ոլորտում. Երևանի քաղաքապետին միջնորդագիր է ներկայացվել

Գուտերեշն առաջարկել է Մերկելին աշխատանքի անցնել ՄԱԿ-ի կառույցում

Չորս hայ դահուկորդ կմասնակցի Պեկինի ձմեռային օլիմպիական խաղերին

Իրանի նախագահը պաշտոնական այցով Մոսկվայում է

ՀԱՊԿ խաղաղապահ զորախումբն իր առաքելությունը կատարել է մասնագիտական ​​բարձր մակարդակով. Ղազախստանի ԱԳՆ

Վրաց ուղղափառ եկեղեցին նշում է Աստվածահայտնության տոնը

Երևանում ոստիկանները հայտնաբերել են «Գրանդ Քենդի»-ից ավազակությամբ մոտ 15 մլն դրամ հափշտակած կասկածյալներին