Կորոնավիրուսի դրական կողմը կամ ինչպես գովազդվեց Խուճապի վանքը

Կորոնավիրուսի նոր ենթատեսակի պատճառով առաջացած խուճապն առիթ դարձավ, որ մեր հայրենակիցներից շատերը բացահայտեն, իմացողներն էլ վերհիշեն քիչ հայտնի ու չուսումնասիրված Խուճապի վանքը:

Այս օրերին համացանցում շարունակ գրելով «խուճապ» բառը՝ սոցիալական ցանցերի օգտատերերը սկսեցին կարդալ ու տարածել մեր երկրում առկա նույնանուն վանքի մասին տեղեկատվություն:

Համացանցում առկա սակավ նյութերից տեղեկանում ենք, որ կառույցը գտնվում է Լոռու մարզում՝ Պրիվոլնոյե (Հայաստան) –Ախքյոռփի (Վրաստան) ճանապարհից հարավ: Ճանապարհն անցնում է սահմանի երկայնքով: Հիմնադրման առաջին տարիներին գործել է որպես հայադավան մենաստան, իսկ դրանից կարճ ժամանակ անց՝ XIII դարում Զաքարյանների տիրապետության շրջանում վերածվել է քաղկեդոնի վանքի:

Այս եւ մի քանի այլ կառույցներ մեր եւ վրաց ժողովրդի համար շարունակում են վիճելի համարվել. մեր հարեւանները համարում են, որ դրանք վրացական են, քանի որ կան համապատասխան արձանագրություններ:

Դեռեւս կանգնուն, սակայն արդեն բուսածածկույթով պատված կառույցի մասին շատ տեղեկատվություն չհաջողվեց պարզել նաեւ մասնագետներից: Եղածն էլ երբեմն հակասական էր:

ՀՀ գիտությունների ազգային ակադեմիայի հնագիտության եւ ազգագրության ինստիտուտի եւ մատենադարանի գիտաշխատող Հայկ Հակոբյանը մեզ հետ զրույցում նշեց, որ վանքը բավականին անհայտ ու քիչ ուսումնասիրված կառույց է: Պատճառն արձանագրությունների բացակայությունն է: Առկա որմնանկարներից եւ խորանի ցածր լինելուց, ըստ նրա, կարելի է դատել, որ պատկանել է հայ ուղղափառներին, հետագայում ենթարկվել վրացական եկեղեցուն: Վանքը, Հակոբյանի փոխանցած տվյալների համաձայն, ունի 13-14-րդ դարին բնորոշ ճարտարապետական դրսեւորումներ եւ կառուցվել է Զաքարյանների իշխանապետության շրջանում: Այնտեղ կա 16-րդ դարի մեկ հայագիր տապանաքար, ինչ էլ նշանակում է, որ ուշ շրջանում կառույցն օգտագործվել է Հայ առաքելական եկեղեցու կողմից:  

Թե ինչո՞ւ է վանքը, այնուամենայնիվ, խուճապ անվանվել գիտաշխատողը չգիտի. «Անվան վերաբերյալ որեւէ մեկը որեւէ հիմնարար բացատրություն չունի»:

Այնտեղ մի շարք մասնագետներ են գնացել, այդ թվում լուսահոգի Սամվել Կարապետյանը, սակայն որեւէ բան չի հայտնաբերվել, որի հիման վրա կարելի է հետազոտություն իրականացնել:

Արմատական բառարանում «խուճապ» բառը տարբեր իմաստներ ունի՝ ընդհուպ խռովություն, ճիվաղ, ուրվական, տեսիլ: Գիտաշխատողի խոսքով՝ հստակ լեգենդ նույնպես չկա անվան բացատրության համար, միայն կարծիքներ կան, թե այն կարող է կապ ունենալ մարդկանց մեջ խուճապի, խռովության, շփոթության, վանքում պատսպարվելու կամ այնտեղից փախչելու հետ:

Տպել
4418 դիտում

Կարծում եմ՝ լինելու են արտահերթ ընտրություններ․ քաղաքագետը՝ Փաշինյանի ակնարկների, սպասվող զարգացումների մասին

Մահացել է բանաստեղծ Եղիշե Չարենցի թոռնուհին՝ բանաստեղծուհի Հասմիկ Չարենցը

Ում հասանելի կլինեն եւ որքան կարժենան կորոնավիրուսի դեմ պատվաստանյութի տարբեր տեսակները

Լոռու մարզի 18 դպրոցում կտեղադրվեն արևային վահանակներ, կկառուցվեն ջերմոցներ, ինտենսիվ այգիներ

Այս տարի Վայոց ձորում աննախադեպ է եղել խաղողի բերքը․ տեղեկություններ մթերումների մասին

Ադրբեջանում գտնվող գերիների վերաբերյալ ողջ տեղեկատվությունը տրամադրվել է ՄԻԵԴ-ին, նաեւ ԱԳՆ, ՊՆ եւ Կարմիր խաչին

Հավատում ենք խաղաղությանն ու պայծառ ապագային. ԱՄՆ ՄԶԳ/Հայաստանի աշխատակիցներն այցելել են Արցախից տեղահանված երեխաներին

Հիմնանորոգվում է Գառնի-Լանջազատ ճանապարհը

Շուտով կավարտվի Արմավիր քաղաքի Երևանյան փողոցի ճանապարհահատվածի հիմնանորոգումը

Տեղի է ունեցել Գերիների, պատանդների և անհայտ կորած անձանց հարցերով զբաղվող միջգերատեսչական հանձնաժողովի նիստ

81-ամյա կինը մահացել է որդու հարվածների հետևանքով.43-ամյա տղամարդը կալանավորված է

Երազանք էր նրա դեմ խաղալը. Ռազմիկ Գրիգորյանն ու Խորեն Հովհաննիսյանը վերհիշում են Մարադոնայի հետ հանդիպումները

Գիշերային շրջիկ ծառայության ժամանակ ոստիկաններն ապօրինի թմրաշրջանառության դեպք են բացահայտե լ(տեսանյութ)

ԿԽՄԿ ներկայացուցիչը վարչապետին տեղեկատվություն է տրամադրել հայ գերիների հետ հանդիպումների մասին

Սարալանջ գյուղի մոտակայքում մոտ 3 հա բուսածածկույթ է այրվել

«Արմավիր» ՔԿՀ-ում կանխվել է նույն անձին թմրամիջոց փոխանցելու 3-րդ դեպքը

Մայիսյանում թեթև և ծանր տեխնիկայի կայանման սպասարկման կենտրոն է կառուցվում. ստեղծվում է 5 հիմնական աշխատատեղ

Էդուարդ Հարությունյանը կգործուղվի Մոսկվա՝ նախապատրաստելու վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի այցը

ՀՀ պաշտպանության նախարարն ընդունել է ՌԴ խաղաղապահ զորախմբի հրամանատարին

Ֆրանսիայից Հայաստան է ժամանել արցախահայությանը տրամադրված հումանիտար օժանդակության երկրորդ ինքնաթիռը (տեսանյութ)