Ինչ եմ ցանկանում լսել Փաշինյանի ՄԱԿ-ի ելույթում

Օրեր անց Հայաստանի վարչապետը ելույթ կունենա աշխարհի թիվ մեկ քաղաքական ամբիոնից` ՄԱԿ-ի կենտրոնական գրասենյակում: Սա վարչապետ Փաշինյանի երկրորդ ելույթն է լինելու պաշտոնը ստանձնելուց հետո։

ՄԱԿ-ի Գլխավոր Ասամբլեայի նատաշրջանին ընդառաջ մի քանի կարևոր խնդիրներ եմ առանձնացրել, որոնց, կարծում եմ, վարչապետը պետք է անդրադառնա: Նախ՝ սա կարևորագույն հարթակ է և այստեղից հնչող ուղերձի հասցեատերը ամբողջ միջազգային հանրությունն է: Այս հարթակը ձևավորվել է համաշխարհային խաղաղության ապահովման և կոնֆլիկտները միջզգային իրավունքի սկզբունքներով կարգավորելու նպատակով: Այդ իսկ պատճառով կարծում եմ, որ վարչապետի ելույթը պետք է համեմված լինի նաև միջազգային իրավունքի սկզբունքներով:

Բայց սկսեմ ամենավերջից: Չէի ցանկանա, որ վարչապետը երկրորդ անգամ խոսեր հեղափոխությունից կամ ներքաղաքական թեմաներից` օգտագործելով նույն ամբիոնը: Այստեղ ունկընդիրը, ինչպես արդեն ասացի, միջազգային հանրությունն է, ում առավելապես հետաքրքիր է անդամ պետությունների արտաքին քաղաքականությունը, բարեփոխումները, ձեռքբերումները և ապագայի տեսլականը: Բացի դրանից, պետք է գիտակցել, որ որևէ իշխանության համար հաճելի չէ լսել հեղափոխության մասին ճիշտ այնպես, ինչպես Հայաստանի իշխանություններին`հակահեղափոխության: Այդ իսկ պատճառով կարծում եմ՝ տրամաբանական չի լինի երկրորդ անգամ նույն ամբիոնից խոսել այն ամենի մասին, ինչի մասին արդեն իսկ խոսվել է մեկ տարի առաջ:

Վստահ եմ՝ միջազգային հանրությունը առավել մեծ հետաքրքրությամբ կլսի, օրինակ, Թուրքիայի հետ մեր հարաբերությունների մասին, ինչին վարչապետը, ի զարմանս ինձ, նախորդ անգամ ՄԱԿ-ի ամբիոնից չխոսեց: Կարծում եմ՝ անհրաժեշտ է հստակ գնահատական տալ և համայն աշխարհին ևս մեկ անգամ ներկայացնել Թուրքիայի կողմից իրականացվող հակահայկական քաղաքականությունը` հստակ դիրքորոշում պահանջելով շրջափակման փաստի վերաբերյալ: Նախ հայ-թուրքական փակ սահմանը Եվրոպայի քաղաքական քարտեզի միակ փակ սահմանն է: Հայ-թուրքական փակ սահմանը նաև Եվրոպայի և ԵԱՏՄ-ի փակ սահման է, ՆԱՏՕ-ի և ՀԱՊԿ-ի փակ սահման է և, վերջապես, դեպի ծով ելք չունեցող պետության փակ սահման է:

Կարծում եմ՝ ճիշտ կլինի, որ վարչապետը հստակեցնի Թուրքիայի նկատմամբ մեր դիրքորոշումը`առանց նախապայմանների հարաբերությունների կարգավորման վերաբերյալ: Ճիշտ եմ համարում, որ վարչապետն առաջարկի Թուրքիային բացել հայ-թուրքական սահմանը, եթե ոչ հայաստանցիների, ապա երրորդ պետությունների քաղաքացիների և բեռնափոխադրումների համար: Ներկայացնելով այս իրողություններն ու Թուրքիայի ագրեսիվ արտաքին քաղաքականությունը՝ վարչապետը կարող է միջազգային հանրությանը հստակ բացատրել մեր երկրի անվտանգության ճարտարապետությունը և Հայաստանի դաշնակից Ռուսաստանի դերակատարումն այդ հարցում: Համոզված եմ՝ միջազգային հանրության համար սրանք ընկալելի հիմնավորումներ կլինեն: Բնականաբար պետք է խոսել Արցախի մասին:

Կցանկանամ, որ ի լուր աշխարհի վաչապետը հստակեցնի Արցախի մասին իր դիրքորոշումը: Վերջին մի քանի հայտարարությունները որոշակի խնդիրներ այդուհանդերձ ստեղծել են միջազգային հանրության ընկալման համար, թե ի վերջո Հայաստանը ցանկանում է, որ Արցախը բանակցությունների կո՞ղմ դառնա, թե՞ Արցախը Հայաստան է, և վերջ: Կցանկանամ, որ վարչապետը հիմնավորի Արցախի`Ադրբեջանի կազմում լինելու անհնարինությունը նաև այն տեսանկյունից, որ ժողովրդավար Արցախը չի կարող լինել բռնապետական Ադրբեջանի կազմում: Այս առումով պետք է նաև ակնարկել միջազգային իրավունքի ևս մի կարևոր սկզբունքի կիրառելիության մասին, որը կոչվում է անջատում հանուն փրկության (remedial secession), որն այդ նույն ՄԱԿ-ի և միջազգային հանրության կողմից շրջանառության մեջ է դրվել Կոսովոյի անկախության ճանաչման համար:

Այս դրույթների շրջանառումը նաև տրամաբանական կլինի Ադրբեջանի կողմից վերջին օրերին հնչած սպառնալիքների ֆոնին: Կցանկանամ, որ վարչապետը խոսի Հայաստանի և Արցախի անվտանգության գլոբալ սպառնալիքներից և անդրադառնա մեր պետության անվտանգության ևս երկու սպառնալիքներին` Սաուդյան Արաբիային՝ որպես աշխարհի ամենահարուստ պետություններից մեկը, և Պակիստանին՝ որպես միջուկային տերություն: Այս երկու պետություններն էլ թշնամաբար են տրամադրված Հայաստանի նկատմամբ, հրաժարվում են դիվանագիտական հարաբերություններ հաստատել Հայաստանի հետ, ավելին`միջուկային տերություն Պակիստանը մերժում է Հայաստանի գոյության փաստն ընդհանրապես՝ դրանից բխող բոլոր հետևանքներով: Այս երկու պետությունների միջազգային վարկանիշն այս պահին չափազանց ցածր է, և մենք այստեղ համընդհանուր ընկալում կարող ենք ունենալ:

Միաժամանակ պետք է անդրադառնալ Հայաստանի դերին ու նշանակությանը`ոչ միայն որպես անվտանգության սպառողի, այլև անվտանգության ապահովման և ճարտարապետության մասնակից: Այս առումով կարելի է անդրադառնալ ՄԱԿ-ի և ՆԱՏՕ-ի խաղաղապահ առաքելություններում մեր ներգրավվածությանը և, կարծում եմ, ճիշտ կլինի, եթե վարչապետը հայտարարի, որ Հայաստանը պատրաստ է մեծացնել իր մասնակցությունն այդ առաքելություններում, եթե կա դրա անհրաժեշտությունը: Կարծում եմ՝ ճիշտ կլինի, որ վարչապետն անդրադառնա Հայաստանի կողմից փախստականներին ապաստան տալուն (մանավանդ Թուրքիայի`փախստականներին իրենց երկրից արտաքսելու հայտարարության ֆոնին) և կարծում եմ, որ վարչապետը պետք է հայտարարի, որ Հայաստանը սիրիական փախստականներին ընդունել է իր սուղ միջոցների հաշվին՝ առանց շոշափելի աջակցություն ստանալու ՄԱԿ-ից և ԵՄ-ից, այն դեպքում, երբ նույն Թուրքիան շուրջ 4 միլիարդ եվրո է ստացել՝ Սիրիայի էթնիկ թուրքերին ապաստան տալու համար:

Վարչապետը կարող է նաև ներկայացնել գերտերությունների հակամարտությունների ազդեցությունը փոքր պետությունների վրա Հայաստանի օրինակով, դիցուկ`ԱՄՆ-ի կողմից կիրառվող հակառուսական և հակաիրանական սանկցիաների երկրորդային ազդեցությունը մեր տնտեսության վրա: Սրանք այն հիմնական և գլոբալ թեզերն են, որոնք արդիական են միջազգային գործընթացներում և կարծում եմ՝ օգտակար կլինեն Հայաստանի կողմից բարձրաձայնելու համար: Եվ, որպես ամփոփում, կցանկանամ, որ վարչապետը վերահաստատի Հայաստանի բոլոր այս մարտահրավերները բացառապես խաղաղ ճանապարհով և բանակցությունների միջոցով կարգավորելու պատրաստակամությունը՝ միևնույն ժամանակ հիշեցնելով ինքնապաշտպանության իրավունքի ամբողջական գործիքակազմի կիրառելիության հնարավորության մասին: 

Սուրեն Սարգսյան

քաղաքագետ

Տպել
2223 դիտում

«Լավ չեմ, ազատեցեք ինձի». Բաքվի բանտից ահազանգել էշինծու գործով դատապարտված Վիգեն Էուլջեքյանը. Ազատություն

Աբովյանցի 46-ամյա տղամարդն ավտոբուսում գողացել է մի կնոջ բջջային հեռախոսը. նրան գտել, ձերբակալել են

Ալժիրի Հանրապետության նորանշանակ դեսպանն իր հավատարմագրերի պատճենն է հանձնել ՀՀ ԱԳ նախարարի տեղակալին

Շիրակի մարզի Անի խոշորացված համայնքում ավագանու արտահերթ ընտրություններ կանցկացվեն

Քրեական վարույթի շրջանակներում որոնվում է տեսագրության մեջ պատկերված անձը (տեսանյութ)

Կստեղծվի նոր արտաքին հետախուզական ծառայություն, որը կգործի վարչապետի ենթակայության ներքո

Անբարեխիղճ մրցակցության առերևույթ հատկանիշներով հարուցվել է վարույթ «Յանդեքս Տաքսի» և «Յանդեքս Սնունդ» ՍՊԸ-ների նկատմամբ

Արցախում սննդային թունավորման ախտանշաններով երեկվա ընթացքում բուժհաստատություններ է ընդունվել 19 երեխա

Շինհրապարակներում ստանդարտները չեն պահպանվում. Ֆինանսների նախարարության՝ ոլորտի կանոնակարգմանը միտված նախագիծն ընդունվեց

Ընտանեկան բժշկի, թերապևտի և մանկաբույժի ընտրության կարգը կհաստատի պետական լիազոր մարմինը

1.2 մլրդ դրամ՝ 8 մարզի սուբվենցիոն ծրագրերի համար. Կառավարությունը հաստատեց նախագիծը

Հասկանում ենք՝ Ադրբեջանն ու Եվրոպան ունեն նավթագազային շահեր, բայց պետք է հարգել մեր գոյության իրավունքը. Հարությունյան

7-8 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ է գրանցվել Մախաչկալայի մոտակայքում. ցնցումները զգացվել են նաև ՀՀ տարածքում

Վարչապետի աշխատակազմի ղեկավար Արայիկ Հարությունյանը ԱՄՆ-ում մասնակցել է «Միջազգային հակակոռուպցիոն» գլոբալ կոնֆերանսին

Տոյվո Կլաարն ուղևորվում է Երևան

Ադրբեջանի ներկայացուցիչների և ռուսական խաղաղապահ զորախմբի հանդիպմանը մասնակցել է նաև Վիտալի Բալասանյանը

ԿԸՀ-ն այսօր արտահերթ նիստ է հրավիրել ինքնաբացարկ հայտնած պատգամավորներին մանդատներ տրամադրելու օրակարգով

Ստեփանավանի ոլորանները դժվարանցանելի են, ՀՀ որոշ ճանապարհների մերկասառույց է, մառախուղ

Քաղաքապետարանն ապամոնտաժում է Հանրապետության հրապարակի կրպակը. կան բերման ենթարկվածներ

Կախարդական գնացքը «Մանկական Եվրատեսիլի» մասնակիցներին տարել է հրաշքների աշխարհ Երևանի մետրոպոլիտենում (լուսանկարներ)

Փրկարարներն արգելափակումից դուրս են բերել 21 բեռնատար ավտոմեքենա

Սուրեն Պապիկյանի գլխավորած պատվիրակությունն աշխատանքային այցով մեկնել է Ռուսաստանի Դաշնություն

Մինչև 6 ժամով կհոսանքազրկվեն Երևանի և 8 մարզի բազմաթիվ հասցեներ

Լանջիկ-Մաստարա ավտոճանապարհին մառախուղ է․ կան փակ և դժվարանցանելի ավտոճանապարհներ

Աշխատանք՝ վերջին պատերազմների մասնակից ուսանողների համար. Մայր բուհն աջակցում է ծրագրին. ինչպես դիմել և որտեղ

Աշխարհում հայտնի մի լուսանկարի պատմություն. 34 տարի անց հարցազրույց երկրաշարժի փլատակներից հրաշքով փրկված կնոջ հետ

Ստեփանակերտում էլեկտրաենթակայան է հրդեհվել

Արգելափակումից դուրս է բերվել 26 բեռնատար ավտոմեքենա․ Տաթև-Սատանի կամուրջ ճանապարհին բեռնատարը մկրատաձև դիրք է ընդունել

Դավթաշենի կամրջից քաղաքացու ինքնասպանության փորձը կանխվել է

Ընդամենը վզիս կանաչ բան գցին, չեմպիոնին պիտի համբուրեն. մարզիկը դժգոհ է Բռնցքամարտի ֆեդերացիայի մոտեցումից

Բարձր մակարդակի հանդիպումների արդյունքում բացվում են մեր իրավունքների և շահերի պաշտպանության նոր հեռանկարներ․ ԱՀ նախագահ

3-ամյա Տիգրանը հրատապ ոսկրածուծի ալոգեն փոխպատվաստման կարիք ունի․ յուրաքանչյուր փոքրիկ ներդրումը կփրկի երեխայի կյանքը

ՀՀ-ում սուր շնչառական վարակների ակտիվության շրջան է. որ մարզերում է առավել տարածված, և ինչպես պաշտպանվել

Ողբերգական դեպք Գեղարքունիքի մարզում. բնակելի շենքի նկուղում հայտնաբերվել է 41-ամյա կախված կնոջ դի

ԱԻ նախարար Արմեն Փամբուխչյանը Սպիտակ և Վանաձոր քաղաքներում հարգանքի տուրք է մատուցել 1988-ի անմեղ զոհերի հիշատակին

Պայթեցման աշխատանքներ կիրականացվեն Երևանում․ ԱԻՆ-ը խնդրում է չանհանգստանալ

ՊԵԿ նախագահն ու Թրոյ Միլլերը կարևորվել են ԱՄՆ-ի և Հայաստանի միջև մաքսային համագործակցության պայմանագիր կնքելու հարցը

Ժամը 19։30-ի դրությամբ Ստեփանավանի ոլորանները և Սատանի կամուրջ-Տաթև ճանապարհահատվածը դժվարանցանելի են

Ոստիկանության ծառայողները Լոռու մարզում մեծաքանակ զենք-զինամթերք և թմրամիջոց են հայտնաբերել․ կան ձերբակալվածներ

Այն մարդիկ, որ տունը թողել են և տնակում ապրելը համարել հեռանկարային, չեն կարող ապահովել երկրի զարգացումը. վարչապետ