Դատավորի հեղինակությունը պետք է պաշտպանված լինի. Դատավորների միության հայտարարությունը

22/05/2019 schedule17:48

Վերջին օրերի ընթացքում զանգվածային լրատվության որոշ միջոցների, ինչպես նաև հասարակության մի շարք անդամների կողմից համացանցում, հեռուստատեսությամբ հեռարձակվող հաղորդումների և հրապարակային միջոցառումների շրջանակներում հնչում են դատավորների պատիվն ու արժանապատվությունն արատավորող, դատական իշխանության հեղինակությունը նսեմացնող արտահայտություններ, որի կապակցությամբ ՀՀ դատավորների միությունը հանդես է գալիս հետևյալ հայտարարությամբ. 

Դատավորների միությունը ևս մեկ անգամ անհրաժեշտ է համարում Հայաստանի Հանրապետության հանրային իշխանության մարմինների, պաշտոնատար անձանց, հասարակական և քաղաքական կազմակերպությունների, զանգվածային լրատվության միջոցների, ինչպես նաև քաղաքացիների ուշադրությունը հրավիրել այն իրողության վրա, որ դատավորների անկախությունն ու անաչառությունը, արդարադատության իրականացմանը ցանկացած միջամտության և դատավորների նկատմամբ անհարգալից վերաբերմունքի բացարձակ արգելքը, ինչպես իրավունքի գերակայության վրա հիմնված բոլոր պետություններում, այնպես էլ Հայաստանի Հանրապետությունում, ունեն անկյունաքարային նշանակություն և որպես սահմանադրաիրավական սկզբունքներ՝ երաշխավորվում ու պաշտպանվում են պետության կողմից:

Հասարակության անդամները պարտավոր են հարգել դատավորի անկախության սկզբունքը և դատավորի կամ վերջինիս կայացրած դատական ակտերի վերաբերյալ իրենց քննադատությունը կառուցել այնպես, որ այն չվերածվի դատավորի նկատմամբ քողարկված ճնշումներ կատարելու, արդարադատության իրականացմանը միջամտելու, դատավորի պատիվն ու արժանապատվությունը վիրավորելու միջոցի:

Դատավորների միությունն անառարկելի ճշմարտություն է համարում այն, որ կարծիքի ազատ արտահայտման հիմնարար իրավունքը ժողովրդավարական հասարակության կարևորագույն արժեքներից մեկն է: Սակայն այս իրավունքն ունի իր իրացման սահմանները և կարող է ենթարկվել սահմանափակման, որի հիմքերից է նաև դատական համակարգի հեղինակությունն ու անկախությունը պահպանելու անհրաժեշտությունը: Սա նշանակում է, որ ցանկացած անձ պետք է զգուշավորություն ու զսպվածություն ցուցաբերի իր այն հրապարակային ելույթներում, որոնք վերաբերում են դատավորներին:

Մարդու իրավունքների եվրոպական դատարանը կարծիքի ազատ արտահայտման հիմնարար իրավունքի համատեքստում անդրադարձել է դատավորների նկատմամբ քննադատության թույլատրելի սահմաններին: Եվրոպական դատարանի կայուն նախադեպային իրավունքի համաձայն՝ բոլոր հանրային պաշտոնատար անձանց շարքում դատավորներին տրված է իրենց հեղինակության ամենաբարձր պաշտպանությունը, իսկ նրանց հասցեին հնչող քննադատության ընդունելի շրջանակները պետք է ունենան ամենանեղ սահմանները(տե՛ս SKAŁKA v. POLAND գործով Եվրոպական դատարանի 27.05.2003 թվականի վճիռը):

Այս համատեքստում հատկապես պետք է հաշվի առնել այն հանգամանքը, որ դատավորներն ի պաշտոնե չունեն իրենց հանդեպ հնչող անհիմն մեղադրանքներին ու վիրավորանքներին պատասխանելու անհրաժեշտ գործիքակազմ: Այսինքն, դատավորներն այնպիսի պաշտոնատար անձինք են, ովքեր իրավասու չեն պատասխանելու իրենց հանդեպ հնչեցվող քննադատություններին (տե՛ս PRAGERAND OBERSCHLICK v. AUSTRIA գործով Եվրոպական դատարանի 26.04.1995 թվականի վճիռը): 

Վերջին օրերին զանգվածային լրատվության միջոցներով հեռարձակվող հեռուստահաղորդումներում, տեսանյութերում, տպագիր և էլեկտրոնային մամուլում, սոցիալական ցանցերում հասարակության որոշ անդամներ կոպտորեն ոտնահարում են դատավորների անկախության սկզբունքը՝ իրենց թույլ տալով դատավորների պատիվն ու արժանապատվությունը վիրավորող հրապարակային արտահայտություններ: Վերոհիշյալի առնչությամբ Դատավորների միությունը տեղին է համարում հիշատակել Եվրոպական դատարանի կողմից արտահայտված հետևյալ սկզբունքային իրավական դիրքորոշումները.

  1. Դատավորի հեղինակությունը պետք է պաշտպանված լինի ցանկացած հայհոյանքից կամ վիրավորական խոսքից անգամ գործի թեժ քննարկումների ժամանակ:Նման արտահայտությունները կարող են նսեմացնել դատավորի արժանապատվությունը՝ խաթարելով անվտանգությունն արդար դատաքննության պատշաճ իրականացման ոլորտում (տե՛ս ŽUGIĆ v. CROATIA գործով Եվրոպական դատարանի 31.05.2011 թվականի վճիռը, կետ 45-րդ):
  2. Անհրաժեշտ է տարբերակել քննադատությունը վիրավորանքից: Եթե կարծիքի արտահայտման միակ նպատակը դատարանին կամ դատավորներին վիրավորելն է, ապա այդպիսի քննադատողական խոսքն անթույլատրելի է և չի կարող պաշտպանության արժանանալ կարծիքի ազատ արտահայտման հիմնարար իրավունքի շրջանակներում: Ավելին՝ դատարանին կամ դատավորին վիրավորելը կարող է իրավաչափորեն դիտարկվել որպես պատժելի արարք (տե՛ս SKAŁKAv. POLAND գործով Եվրոպական դատարանի 27.05.2003 թվականի վճիռը):

Արձանագրելով վերոգրյալը՝ Դատավորների միությունը հորդորում է Հայաստանի Հանրապետության հանրային իշխանության մարմիններին, պաշտոնատար անձանց, հասարակական և քաղաքական կազմակերպություններին, զանգվածային լրատվության միջոցներին, ինչպես նաև քաղաքացիներին դրսևորել իրավական պետության և իրավունքի գերակայության սկզբունքներից բխող վարքագիծ և ձեռնպահ մնալ դատավորների հեղինակությունն արատավորող, դատավորներին վիրավորող ու հանրության առջև նրանց անաչառությունը կասկածի տակ դնող հրապարակային արտահայտություններից: Դատավորների միությունը հորդորում է նաև զերծ մնալ դատարանների բնականոն աշխատանքը խոչընդոտող, դատարանների շենքերի մոտակայքում հասարակական կարգը խաթարող ցանկացած գործողությունից, իսկ հավաքներ անցկացնելու իրավունքն իրացնել՝ պահպանելով ՀՀ Սահմանադրության 44-րդ հոդվածի 4-րդ և 5-րդ մասերի, ինչպես նաև «Հավաքների ազատության մասին» ՀՀ օրենքի 19-րդ հոդվածի 1-ին մասի 3-րդ կետի պահանջները:

Դատավորների միությունն ընդունում է, որ արդի իրավական զարգացումներին համահունչ՝ դատական իշխանությունը ևս բարեփոխումների կարիք ունի, որոնք պետք է միտված լինեն մեր երկրում արդարադատության արդյունավետության բարձրացմանը և իրավակարգի ամրապնդմանը:

Ուստի Դատավորների միությունը պատրաստակամ է այդ հարցում շահագրգիռ անձանց կողմից համապատասխան կամք դրսևորելու դեպքում առողջ ու կառուցողական քննարկումներ ծավալել դատական իշխանության բարեփոխումների վերաբերյալ՝ խնդրի լուծումը տեսնելով բացառապես իրավական դաշտում` ՀՀ Սահմանադրությամբ և միջազգային իրավունքի նորմերով երաշխավորված դրույթների պահպանմամբ:

ՀՀ դատավորների միության խորհուրդ

Տպել
1338 դիտում

Կասեցվել է կիսաֆաբրիկատների արտադրամասի արտադրական գործունեությունը

Այսուհետև չի արգելվի արտաքին գովազդային վահանակների միջոցով դեղերի գովազդը. Կառավարությունն ընդունեց նախագիծը

Ավտովթար Ստեփանակերտում. վարորդներից մեկը տեղափոխվել է հիվանդանոց

Կառավարությունը 508 միլիոն դրամ հատկացրեց 7 մարզի

Կատարի Էմիրը ժամանակից շուտ լքել է Պրահան՝ չսպասելով ԵՄ առաջնորդների հետ հանդիպումներին ու բանակցություններին

2022 թվականին հարկային արտոնության հավաստագիր է ստացել 1039 կազմակերպություն

Ղազախստանում առաջարկում են ստեղծել Կենտրոնական Ասիայում արտակարգ իրավիճակների վաղ ահազանգման համակարգ

Ազգային ժողովն արտահերթ նիստ է հրավիրել. ընտրելու են ԲԴԽ անդամներին

Հրդեհ է բռնկվել Վարդենիկ գյուղի սարերում. 1 օր անց կրակն ինքնամարվել է

Սպանություն Երևանում․ Նուբարաշենի շենքերից մեկում հայտնաբերվել է դանակի մի քանի հարվածով սպանված 41-ամյա կնոջ դի

Հողամասն ու շինությունը օտարվել են 3 անգամ պակաս արժեքով. պետությանը պատճառվել է 350 միլիոն դրամի գույքային վնաս

Մենենդեսն առաջարկել է Թուրքիայի առաջ նախապայման դնել F-16-երի վաճառքն իրականացնելուց առաջ

Սոլակ գյուղի մոտակայքում մոտ 10 հա խոտածածկ է հրդեհվել

Հյուսիս-հարավ ճանապարհային միջանցքի Թալին-Լանջիկ հատվածում ասֆալտապատումն ավարտվել է

Հրդեհ Երևան-Երասխ ավտոճանապարհի ջերմոցի տարածքում. այրվել է 100 քմ կոկոսի փոշի

Հոսանքի՝ մինչև 6-ժամյա անջատումներ են սպասվում Երևանի և 9 մարզերի մի շարք հասցեներում

Աղավնաձոր գյուղում հրդեհվել են հացատուն և անասնագոմ

ԼՂ-ում խաղաղապահների պատասխանատվության գոտում խախտումներ չեն արձանագրվել. ՌԴ ՊՆ

Իշխանությունն ամեն գնով չպահելու գինը ժողովրդին դավաճանելն ու «դասալքության» դիմելն է

Եռակցումն ավարտվել է․ առաջիկա ժամերին կվերսկսվի Երևանի Արաբկիր և Կենտրոն վարչական շրջանների ջրամատակարարումը

Իրավիճակը հայ-ադրբեջանական սահմանին ժամը 22:00-ի դրությամբ

«Արմավիր» ՔԿՀ այցելած քաղաքացու մեքենայից հայտնաբերվել են առանձնապես խոշոր չափի թմրամիջոցներներ

«Տեսնես՝ երեխաներս ինձ հասկացա՞ն. մենք տուն ենք վերադառնում, բայց մտքով մնում ենք դպրոցում. ուսուցչուհի Սոֆյա Քերոբյան

Սարսափած եմ տեսանյութից․ Գերմանիայի ՄԻ հանձնակատարը կոչ է արել հետաքննել հայ ռազմագերիների մահապատժի տեսանյութը

Հրդեհ է բռնկվել Գեղամավան գյուղում

Առաջին հայացքից անվտանգ, բայց մահաբեր երթևեկության միջոց․ ինքնագլորներից տուժելու դեպքերը 2 ամսում 60 տոկոսից ավելի են

Հակառակորդը կրակ է բացել հայ-ադրբեջանական սահմանի արևելյան հատվածի հայկական դիրքերի ուղղությամբ

«Հակոբ Կոջոյան» կրթահամալիրի 85-ամյա շենքն առաջին անգամ հիմնանորոգվում է

Ձեր աշխատանքն անգնահատելի է․ Վահագն Խաչատուրյանն Ուսուցչի օրվա առթիվ հանդիպել է Վարդենիս համայնքի ուսուցիչների հետ

Ուսուցչի օրվա առիթով պարգևատրվել է Լոռու մարզի 36 վաստակաշատ ուսուցիչ

Հայաստանի պետական կամերային երգչախումբը համերգային շրջագայությամբ հանդես է եկել Իտալիայում

Գառնի Երևան երթուղայինի գինը թանկացել է. մրցույթը շահած «Մուլտի տրանսպորտի» տնօրենի խոսքով՝ 10 տարի արժեքը չի փոխվելու

Միկրոավտոբուսային հ.5 երթուղին այսուհետ կսպասարկվի նաև համայնքային՝ «ԳԱԶԵԼ-Սիթի» մակնիշի ավտոմեքենաներով

Լեռնանիստի սարերում հրդեհ է բռնկվել

Շիրակի մարզպետի հանձնարարությամբ շրջայց է կատարվել պոլիկլինիկաներ․ առիթը քաղաքացիներից ստացված բողոքներն են

Դոլարի փոխարժեքը նվազել է. եվրոն՝ թանկացել

Քաղաքաշինության, տեխնիկական և հրդեհային անվտանգության տեսչական մարմինը նոր ղեկավար ունի

Փոխվարչապետ Մաթևոսյանը մասնակցել է Գլոբալ ինովացիոն ֆորումին

Այսօր ավարտվեց իմ պաշտոնավարումը՝ որպես ՀՀ արդարադատության նախարար. Կարեն Անդրեասյան

Երկրաշարժ Իրանի Խոյ քաղաքից 34 կմ հարավ-արևելք, այն զգացվել է Սյունիքի, Վայոց ձորի և Արարատի մարզերում