Ցեմենտի ներկրման 22000 դրամ պետտուրքի դեպքում 1 տարվա ընթացքում պետբյուջեն կունենա 4 մլրդ դրամի մուտք․ Հայկ Սարգսյան

ՀՀ խորհրդարանը քննարկում է «Պետական տուրքի մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում լրացում կատարելու մասին» եւ «Գործունեության իրականացման ծանուցման մասին» Հայաստանի Հանրապետության օրենքում լրացում կատարելու մասին օրենքների նախագծերը։

Փաթեթը առաջին ընթերցմամբ ընդունելու մասին հարցի քննարկման ժամանակ ՀՀ Տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարար Տիգրան Խաչատրյանը նշեց, որ նախատեսվում է ցեմենտի մեկ տոննայի ներկրման համար սահմանել 22 հազար դրամ պետական տուրք, որպեսզի մի կողմից պայմաններ ստեղծենք, որ տեղական արտադրողը կարողանա մրցել ներմուծվող ցեմենտի հետ շուկայում, բայց մյուս կողմից չսահմանենք այնպիսի կարգավորումներ, որոնք իսպառ կբացառեն ներմուծվող ցեմենտի վաճառքի հնարավորությունը տեղական շուկայում, եւ այդպիսով դուրս կգան մրցակցությունից․

«Պետք է առաջարկեինք պաշտպանիչ կարգավորման այնպիսի եղանակ, որ տեղական շուկայում իրենք ունենային մրցակցային գներ: Կառավարության կողմից ԱԺ ուղարկված նախագծում առաջարկվել է ներկրվող ցեմենտի դեպքում գործունեությունը որակել որպես ծանուցման եղանակով իրականացվող գործունեության տեսակ, որ հնարավոր լինի կիրառել պաշտպանիչ միջոց եւ մեկ տոննայի համար կիրառել 22000 դրամ պետական տուրք»,- նշեց Խաչատրյանը:

Նախագծի հարակից զեկուցող, տնտեսական հարցերի մշտական հանձնաժողովի անդամ Հայկ Սարգսյանն ասաց, որ հանգամանալի ուսումնասիրել է ոլորտը եւ ուզում է պատգամավորների ուշադրությունը հրավիրել որոշ փաստերի վրա․

«Այս պահին Հայաստանում գործում է ցեմենտ արտադրող 3 հիմնական մեծ գործարան՝ Արարատի ցեմենտի գործարանը, Հրազդանինը եւ Երեւանում ցեմենտ արտադրող մեկ գործարան։ Վերջինս աշխատում է ներմուծվող հումքով, իսկ մյուս երկուսը ունեն իրենց սեփական հումքը։ Ըստ այդմ՝ առաջարկում են հետեւյալ գները մեկ տոննա ցեմենտի դիմաց․ Արարատի գործարանն առաջարկում է 40 հազար դրամ բացթողման գին, Երեւանինը՝ 41 հազար, Հրազդանի գործարանը՝ 48 հազար դրամ բացթողման գին։ Հեղափոխությունից հետո հայկական շուկա ներմուծվեց նաեւ իրանական ցեմենտ, որը սահմանի վրա ավելի էժան էր եւ արժեր 8-10 հազար դրամ, այսինքն՝ հայկական ցեմենտից 4 անգամ ավելի մատչելի, եւ նույնիսկ հարկվելուց հետո արժեքը չէր գերազանցում 13 հազար դրամը, եւ եթե ՊԵԿ-ը, կառավարությունը քայլեր չձեռնարկեին, Հայաստանի 3 գործարաններն էլ կփակվեին։ Այսպիսով՝ ՊԵԿ-ը ներմուծվող ցեմենտի վրա սահմանում է հսկիչ գին՝ 100 հազար դրամի չափով, որի հարկերը ենթադրում են 32 հազար դրամ եւ գումարվելով իրանական 10 հազար դրամանոց ցեմետին՝ գալիս հավասարվում էր հայկական տեղական ցեմենտին, ինչը կանխեց ցեմենտի մեծաքանակ ներմուծումը։ Սրանով հանդերձ՝ 2018-ին ցեմենտ Հայաստան ներմուծվել է 25 տոկոսով, մնացած 75 տոկոսն ապահովել են տեղական արտադրողները։ Այս քայլից հետո Հայաստանում ցեմենտի գները նվազեցին 10 հազար դրամով, եւ նվազեցին ոչ թե ՀՀ-ում ցեմենտ արտադրողների բարի կամքի արդյունքում, այլ կառավարության եւ վարչապետի վարած քաղաքականության արդյունքում, որի հետեւանքով առաջացավ բնական մրցակցություն՝ տեղական եւ իրանական ցեմենտ արտադրողների միջեւ, որի հետեւանքով ե՛ւ որակը լավացավ ՀՀ ներմուծվող ցեմետի, ե՛ւ ցեմետի գները 10 հազար դրամով էժանացան։ Այսինքն՝ հեղափոխությունից հետո Հայաստանում ունենք 10 հազար դրամով ավելի մատչելի ցեմենտ, քան ունեինք մինչեւ հեղափոխությունը»,-ասաց Հայկ Սարգսյանը։

Նա նշեց, որ կառավարությունն առաջարկում է այդ իրանական ցեմենտի ներմուծման ժամանակ 22 հազար դրամ պետտուրք կիրառելու հարցը․

«Քանի որ առաջիկայում այլեւս չենք կարողանալու հսկիչ գին կիրառել՝ պետք է ուրիշ միջոց կիրառենք, որպեսզի հայկական արտադրանքը լինի մրցունակ եւ մեր գործարանները չփակվեն։ Դրա համար էլ կառավարությունն առաջարկել է 22 հազար դրամ պետտուրք կիրառել մեկ տոննա ներմուծվող ցեմենտի վրա, ինչը բնական վրդովմունք է առաջացրել ցեմենտ ներկրողների մոտ, բնականաբար, նրանք չեն ցանկանում, որ ներմուծվող ցեմենտը հարկվի 22 հազար դրամի չափով։ ՀՀ-ում արտադրություն կազմակերպող գործարաններն էլ ցանկանում են, որ ներկրվող պետտուրքն ավելի բարձր լինի, որպեսզի իրենք կարողանան ավելի հեշտ մրցկացել իրանական ցեմենտի հետ»,-ներկայացրեց Հայկ Սարգսյանը։

Նա ասաց, որ այս 22 հազար դրամն այնպիսի թիվ է ընտրվել, որը կհակակշռի հայկական եւ իրանական ցեմենտները, ինչի հետեւանքով բնական մրցակցության պայմաններում հնարավոր է՝ ցեմենտի գինն ավելի նվազի, եւ մեր արտադրողները աշխատեն իրենց ցեմենտի որակի վրա, որպեսզի շուկան չզիջի իրանականին․

«Այսինքն՝ այս մրցակցությունը բխում է մեր հանրապետության քաղաքացիների շահերից, եւ մենք պետք է դուրս գանք ա՛յս ելակետից։ Եթե 2019-ին ցեմենտի ներմուծման թվերը պահպանվեն 22 հազար պետտուրքի դեպքում, մեկ տարվա ընթացքում պետբյուջեն կունենա 4 մլրդ դրամի պետական մուտք՝ այս պետտուրքի մասով։ Այսինքն՝ եթե մենք ներմուծենք 25 տոկոս ցեմենտ, այդ ներմուծողները կմուծեն մոտ 4 մլրդ պետտուրք»,-ասաց պատգամավորը՝ ընդգծելով, որ 2018-ին երեք ցեմենտ արտադրողները միասին մուծել են 3,3 մլրդ հարկ։