Ճգնաժամը կխորանա. ի՞նչ է կատարվում Թուրքիայի տնտեսությունում

Թուրքիայում մարտի 31-ին սպասվող ՏԻՄ ընտրություններից առաջ իր իշխանությունն աննախադեպ ընդլայնած նախագահ Ռեջեփ Թայիպ Էրդողանի արդյուքները մեղմ ասած չեն տպավորում, որոնք էլ բացասական ազդեցություն են ունենալու իշխող «Արդարություն եւ զարգացում» կուսակցության ցուցանիշների վրա:

Թուրքիայի գյուղական վայրերից բնակչության մասայական միգրացիան հանգեցրել է բնամթերքի մատակարարման խնդիրների և գործազրկության: Bloomberg-ի փոխանցմամբ, Էրդողանի «Նոր Թուրքիայում» մոտ երկու միլիոն մարդ լքել է գյուղական բնակավայրերն ու սկսել է լավ կյանք փնտրել մեծ քաղաքներում:

Գյուղերում աշխատուժի քանակը կրկնակի կրճատվել է՝ Էրդողանի 16 տարվա կառավարման ընթացքում հասնելով մինչև 15 տոկոսի:

Չնայած այս ամենին, Էրդողանը շարունակում է ազդեցություն ունենալ գյուղական շրջաններում, որտեղ բնակչությունը ողջունում է աշխարհիկ Թուրքիայի արժեքներից հրաժարվելու ու դեպի իսլամ և ակունքներ վերադառնալու Էրդողանի քաղաքականությունը:

Միեւնույն ժամանակ Թուրքիայի նախագահ Թայիփ Էրդողանը հայտարարել է, որ անցյալ տարվա տնտեսական ճգնաժամը երկրում առաջացրել են արևմտյան երկրները, նախ և առաջ Միացյալ Նահանգները՝ գրում է Anadolu-ն:

Խոսքը 2018 թ. օգոստոսին երկրում ստեղծված իրավիճակի մասին է: Թուրքիայից ներկրվող ալյումինի և պողպատի հարկերը կրկնապատկելու վերաբերյալ Միացյալ Նահանգների նախագահ Դոնալդ Թրամփի որոշումից հետո թուրքական լիրան արժեզրկվեց դոլարի նկատմամբ՝ թարմացնելով պատմական նվազագույնը:

«Թուրքիայի արժութային շուկայում 2018 թվականի օգոստոսյան մանիպուլյացիաների հետևում արևմտյան մի շարք երկրների, հիմնականում Միացյալ Նահանգների՝ Անկարայի վրա ճնշումներ գործադրելու փորձերն են», – ասել է Էրդողանը՝ հավելելով, որ պատրաստվում է վերջ տալ օտար ներդրողների ազդեցությանը թուրքական լիրայի վրա:

Բրիտանական Guardian պարբերականի` տնտեսական հարցերով խմբագիր Լարի Էլիոթնը անդրադարձել է Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանի այն հայտարարություններին, ըստ որոնց` նախագահը պատրաստվում է վերջ տալ օտար ներդրողների ազդեցությանը թուրքական լիրայի վրա:

Էլիոթը նշում է, որ Էրդողանի` սպեկուլյացիայով զբաղվողների դեմ սկսած պատերազմը «դասական Պյուրոսյան հաղթանակ է»:

«Կասկած չկա, որ Թուրքիան վնասներ է կրելու: Միակ հարցը` թե ինչ մեծության է լինելու այդ վնասը, և արդյո՞ք այն կզգացվի այլ պետությունների վրա: Էրդողանն ամեն ջանք գործադրում է, որպեսզի փոխհատուցի լիրայի կրած վնասները և փորձում է խոչընդոտել օտարերկրյա բանկերի` երկրից դուրս գալուն և կասեցնել արժույթի տատանումը: Որոշ մասնագետներ հայտարարում են, որ օտարերկրյա ներդրողները, տեսնելով այդ տատանումը, փորձում են նախքան ընտրությունները վաճառել իրենց բաժնետոմսերը», – Guardian-ին հղում անելով` հաղորդում է BBC-ի թուրքական ծառայությունը:

Թուրքիայի տնտեսության վերաբերյալ փորձագիտական գնահատականները եւս լավատեսական չեն: Աշխարհում ամենաշատ մեջբերվող 10 տնտեսագետներից մեկը հանդիսացող ազգությամբ հայ Տարոն Աճեմօղլուն Թուրքիայի տնտեսության համար ոչ այնքան լավատեսական գնահատականներ է տվել: Այս օրերին Ուլուդաղի տնտեսական համաժողովին մասնակցելու նպատակով Թուրքիայում գտնվող Մասաչուսեթսի տեխնոլոգիական ինստիտուտի պրոֆեսոր Աճեմօղլուն նշել է, որ այդ երկրի տնտեսությունը ռեցեսիա է ապրում, և եթե ռեֆորմներ չարվեն, ապա ճգնաժամը կխորանա, գրում է ermenihaber.am-ը:

Աճեմօղլուն նշել է, որ թեև նորմալ պայմաններոմ ռեցեսիայի ժամանակ ռեֆորմներ չեն իրականացվում, սակայն Թուրքիան այլ ելք չունի: «Մակրոտնտեսական քաղաքականությունը, դրամավարկային քաղաքականությունը բարեփոխումները կարգավորելը անխուսափելի է: Բնականաբար քայլեր չձեռնարկելու, ռեֆորմներ չանելու դեպքում ճգնաժամը կխորանա»,- ասել է Աջեմօղլուն՝ ավելացնելով, որ այս տարի Թուրքիայի տնտեսությունը աճ չի գրանցի:

Աճեմօղլուն ասել է, որ առանց օտար կապիտալի ներհոսքի Թուրքիայի տնտեսությունը շատ ավելի դժվարությամբ կվերականգնվի ու ավելացրել. «Օտար կապիտալի ներհոսքի համար պետք են այնպիսի քայլեր, որոնք կնպաստեն դատարանների անկախությանը, անորոշության վերացմանը, դրամավարկային քաղաքականության ռացիոնալացմանը»:

Ըստ Աջեմօղլուի՝ Թուրքիային անհրաժեշտ է անդրադառնալ բարձորակ և արդյունավետ տնտեսական աճի վրա, որը որակյալ աշխատատեղեր կբերի, ինչը կբարձրացնի ողջ աշխատուժի արժեքը:

«Թուրքիայի գրանցած տնտեսական աճը միանշանակ որակյալ աճ չէ: Կրթության և առողջապահության բնագավառում արվող քայլերը հետընթաց ապրելով՝ հասել են 2006 թվականի մակարդակին: Աճում է շինարարության բնագավառը: Դա ինչի՞ց է գալիս: Շատ վարկերից: Վարկ ենք տալիս՝ սպառումը մեծանում է: Արդյունաբերության մեջ ներդրում չկա: Արդյունաբերության մեջ ներդրումների բացակայության պայմաններում արդյունավետության գործոնը չի մեծանում: Բարձրորակ աճը տեղի է ունենում, երբ տեխնոլոգիաները, վարկերը ճիշտ են օգտագործվում»,- ասել է հայ տնտեսագետը՝ ավելացնելով, որ ճիշտ կառույցների ու ժողովրդավարության բացակայության պայմաններում որակյալ աճ չի կարող գրանցվել:

Տպել
2148 դիտում

Օդի ջերմաստիճանը կնվազի. ինչ եղանակ սպասել առաջիկա օրերին

Հենրիխ Մխիթարյանը պաշտոնապես դարձել է Միլանի «Ինտեր»-ի ֆուտբոլիստ

Երևանը դարձել է ռուսաստանցիների համար ամենազանգվածային արտասահմանյան զբոսաշրջային ուղղությունը

Հիմնանորոգվում է Նորաբաց գյուղի քայքայված, առանց շինարարական նորմերի պահպանման կառուցված ջրագիծը

Մեկնարկել է անկանխիկ գործարքների դեպքում՝ կենսաթոշակի և նպաստի 10% հետվճարի ծրագիրը

«Սփյուռքի երիտասարդ դեսպան» վերապատրաստման ծրագրին դիմելու վերջնաժամկետը հուլիսի 10-ն է

ՀՀ փրկարարները բացել են փակ դռները

«Հայաստա՜ն, հո՛ւպ տուր». մանրամասներ 50-Cent-ի երեկվա համերգից (լուսանկարներ)

«Մոսմետրոստրոյ»-ի տնօրենը ցանկություն ունի ծանոթանալ Հայաստանի տրանսպորտային ենթակառուցվածքներին

Հունիսի 14-ի ավտովթարի հետևանքով հիվանդանոց տեղափոխված վարորդը մահացել է

Ներքին Շենգավիթի մոտակայքում ավտոմեքենան բախվել է էլեկտրասյանը, շրջել այն

Ես կվերադառնամ. 50 Cent-ը Երեւանի կենտրոնից լուսանկար է հրապարակել (լուսանկար)

2022 թվականը հոբելյանական է մեր օրերի անվանի կոմպոզիտորներից 3-ի և երգիչներից 2-ի համար

Գնել Սանոսյանը հետևել է Երեւան-Երասխ-Գորիս-Մեղրի-Իրանի սահման միջպետական ավտոճանապարհի շինարարությանը

9 բալ ուժգնությամբ երկրաշարժ է տեղի ունեցել Իրանում. կան զոհեր

«Կալաշնիկովի» ինքնաձիգների կամավոր հանձնման դեպքեր Արմավիրի մարզային վարչության բաժիններում

Շիրակի մարզի բոլոր համայնքներում 2022 թվականի սուբվենցիոն ծրագրերով կիրականացվեն բնակավայրի փողոցաշինական աշխատանքներ

Այս Սահմանադրությունը չի ապահովում դատարանների անկախությունը, այն փոխելով՝ կվերանան նաև կլանային համակարգերը. Սաքունց

Հունիսի 25-ից ՀՀ քաղաքացիություն ստանալու դիմումները կքննարկվեն 90 աշխատանքային օրում՝ նախկին 6 ամսյա ժամկետի փոխարեն

Մոսկվայում սպանվել է Վանաձորում հայտնի 44-ամյա Վարդան Փ-ն. տեսախցիկն արձանագրել է սպանության պահը (տեսանյութ)

Որքան մարդ է մասնակցել ընդդիմության այսօր հրավիրած հանրահավաքին և երթին

Երեւանի կենդանաբանական այգին նոր կենդանիներով կհամալրվի. ինչ խնդիրներ կան այսօր այնտեղ

Լենա Նանուշյանը և ՀՀ-ում ԵՄ դեսպան Անդրեա Վիկտորինը «Քովիդ-19»-ի դեմ խթանիչ դեղաչափ են ստացել

100 պատանի հնարավորություն է ստացել մասնակցելու «Տիեզերական ճամբար 2022»-ին

Բարդ ժամանակահատվածում ՊՊԾ-ն իր առջև դրված խնդիրը կատարել է, ինչն արժանի է գնահատանքի. Նիկոլ Փաշինյան

Հայ 3 ըմբիշ ազատ ոճի ըմբշամարտի Եվրոպայի երիտասարդական առաջնության եզրափակչում է

Նիկոլ Փաշինյանը Սամվել Կարապետյանի հետ քննարկել է «Տաշիր» ընկերությունների խմբի ներդրումային ծրագրերի ընթացքը

Ընդմիշտ կհրաժարվենք «պոլիկլինիկա» նեգատիվ բառից․ առաջնային օղակում նոր բարեփոխումներ են սպասվում

Արտակ Ջումայանը հանդիպել է Վիենի քաղաքապետի հետ, եղել Լիոնի հիվանդանոցում

Վիեննայում կողմերը կրկին ընդգծել են պայմանավորվածությունը՝ շարունակելու կարգավորման գործընթացն առանց նախապայմանների

Դեսպան Տիգրան Մկրտչյանն ու Հունաստանի ՄԻՊ-ը անդրադարձել են Հունաստանում բնակվող ՀՀ քաղաքացիների իրավունքներին

ՄԱԿ-ում ՏԿԵ փոխնախարարը ներկայացրել է Հայաստանի ճանապարհային անվտանգության ոլորտում առկա մարտահրավերները

Վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ տեղի է ունեցել Անվտանգության խորհրդի նիստ

Տնտեսվարողներին տրամադրվող օժանդակության ժամկետը կերկարաձգվի

Վարչապետն ընդունել է Գերմանիայի տնտեսական համագործակցության և զարգացման դաշնային նախարարին

Շիրակի մարզում փրկարարները մարել են պատշգամբում բռնկված հրդեհը

Պետք է բոլորս Արթուր Վանեցյանից հետո հրաժարվեինք պատգամավորական մանդատից. Թագուհի Թովմասյանը պաշտոնից հրաժարական չի տա

Ազգային ժողովը պարզաբանել է, թե ինչու է հանվել ԱԺ շենքի ՀՀ պետական զինանշանը

Սյունիքում ազատել են ցանկապատի մեջ արգելափակված արջի քոթոթին

Դոլարն ու եվրոն երկար անկումից հետո աճել են. ՀՀ կենտրոնական բանկը հրապարակել է նոր փոխարժեքներ