Խնդիրները շատ են և համակարգային․ Քաղցկեղի ահազանգող ցուցանիշները Հայաստանում

19/02/2019 schedule10:53

Քաղցկեղը աշխարհում մահացության երկրորդ ամենատարածված պատճառն է։ Աշխարհում մահացությունների 6 դեպքերից մեկը գրանցվում է քաղցկեղի հետևանքով: Ըստ ԱՀԿ-ի, անցած տարում այս հիվանդության զոհ են գնացել 9,6 միլիոն մարդ, որոնցից ավելի քան 6 հազարը մահացել են Հայաստանում:

Վերջին 20 տարիների ընթացքում ուռուցքային հիվանդությունը Հայաստանում աճել է մոտ 70 տոկոսով, ահազանգում ե մասնագետները: Հայաստանում քաղցկեղի այդ ցուցանիշները չափազանց մտահոգիչ են, գտնում է Վաշինգտոնում գործող Մեդունի հասարակական կազմակերպության նախագահ Վահագն Մարտիրոսյանը: Կազմակերպությունը մի շարք մարդասիրական ծրագրեր է իրականացնում Հայաստանում առողջապահության ոլորտում՝ կենտրոնանալով հիմնականում քաղցկեղի դեմ պայքարի վրա, հայտնում է Ամերիկայի ձայնը:

«Մեր գործունեության հիմնական նպատակն է միջոցներ հայթայթելը, դրանք քաղցկեղով հիվանդ երեխաներին տրամադրելը և Հայաստանում մեծահասակների բուժումը»,- ասում է «Մեդունի»-ի նախագահը:

Կազմակերպությունը համագործակցում է տարբեր կառույցների ու շրջանակների հետ ինչպես ԱՄՆ-ում, այնպես էլ՝ Հայաստանում: Հայաստանում Մեդունիի գործընկերն է City of Smile հասարական մարդասիրական միությունը, որը օգնում է կազմակերպել քաղցկեղով հիվանդ երեխաների բուժումը: ԱՄՆ-ում Մեդունին փորձում է ուշադրություն հրավիրել Հայաստանի առողջապահական ոլորտի խնդիրների վրա՝ աշխատելով տարբեր անհատների ու կառույցների, ներառյալ ԱՄՆ-ի Կոնգրեսի Հայկական հարցերով հանձնախմբի մի շարք անդամների հետ:

Նա մատնանշում է քաղցկեղի ոլորտի վերաբերյալ 2015-16 թթ. Dana-Farber Cancer Institute հաստատության մի խումբ մասնագետների ուսումնասիրությունը, ովքեր Հարվարդի համալսարանի օգնությամբ այցելել են Հայաստան՝ քաղծկեղի հետ կապված իրավիճակը գնահատելու համար։ Հետազոտության արդյունքները մտահոգիչ էին: Մեդունիի նախագահը պնդում է՝ «խնդիրները շատ են և համակարգային»:

Դրանց թվում են ախտորոշման նորագույն տեխնոլոգիաների բացակայությունը, հիվանդների խուսափումը հետազոտումից, հիվանդության ուշ ախտորոշումը, ինչպես նաև ըստ Մարտիրոսյանի, սոցիալական ծանր կացությունը, ինչի արդյունքում գրանցվում է մահացության բարձր ցուցանիշ՝ մեծահասակների շրջանում կազմելով մոտ 70 տոկոս:

«Դա նշանակում է, որ 10 ախտորոշված հիվանդից 7-ը մահանում է: Դա շատ բարձր տոկոս է»,- ընդգծում է Մարտիրոսյանը:

Դրան զուգահեռ բացակայում են ծայրահեղ կամ անհույս հիվանդների համար համապատասխան հաստատությունները, իսկ տեխնոլոգիական միջոցները անհամաչափ են բաշխված մայրաքաղաքի ու մարզերի միջև:

«Մենք չունենք բավարար քիմիաթերապիայի միջոցներ և որակյալ դեղամիջներ: Հայաստանում ախտորոշման սարքավորումները հնաոճ են, որոնք հիմնականում կենտրոնացված են Երևանում՝ անտեսելով մարզերը»,- ընդգծում է Մարտիրոսյանը:

Մարտիրոսյանը կոչ է անում միավորել ուժերը արդյունավետ պայքարի համար:

«Ցավոք, Հայաստանն ինքնուրույն չի կարող լուծել այս խնդիրը, քանի որ չունենք բավարար ռեսուրսներ… Պահանջվում է միասնական, համակարգված ու կազմակերպված աշխատանք բոլոր անհատների ու կազմակերպությունների, պետական և ոչ պետական կառույցների կողմից»,- նշում է Մեդունիի նախագահը:

Կազմակերպությունը նախատեսում է ապրիլի սկզբին ԱՄՆ-ի մի շարք քաղաքներում իրականացնել դրամահավաք-միջոցառումներ, որոնց ողջ հասույթը կուղղվի քաղցկեղով հիվանդ երեխաների բուժմանը:

«Ապրիլի սկզբին City of Smile-ը կայցելի ԱՄՆ, և այստեղ երեք քաղաքներում կանցկացվեն տարբեր գալաներ և դրամահավաքներ: Ապրիլի 3-ին այն կսկսվի Վաշինգտոնից, որը կազմակերպել է Մեդունին ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանատան աջակցությամբ, այնուհետև ապրիլի 5-ին ՝ Բոստոնում և 6-ին ՝ Լոս Անջելեսում: Հասույթը կնվիրաբերվի քաղցկեղով հիվանդ երեխաների բուժմանը»,- տեղեկացնում է Մարտիրոսյանը:

Չնայած եղած դժվարություններին՝ ըստ Մարտիրոսյանի, այսօր Հայաստանում հնարավոր է դարձել բուժել հիվանդ երեխաներիի շուրջ 70 տոկոսին: Մեդունին ձգտում է այդ թիվը հասցնել զարգացած երկրներում ընդունված ցուցանիշներին:

Քաղցկեղի դեմ պայքարը Վահագն Մարտիրոսյանի համար ոչ միայն մարդասիրական գործունեություն է, այլ նաև վերապրած ծանր անձնական փորձություն, ինչի հետ անմիջապես առնչվել է նրա ընտանիքը:

Տպել
975 դիտում

Արմեն Սարգսյանը Մոսկվայում հարգանքի տուրք է մատուցել լեգենդար հետախույզներ Գևորգ և Գոհար Վարդանյանների հիշատակին

Մայիսյան եռատոնը պետք է մնա եռատոն, թեկուզև ժամանակավորապես խեղված խորհրդով. Արտակ Բեգլարյան

Խաշոկջիի սպանությունից ի վեր Թուրքիայից առաջին անգամ պաշտոնյա կմեկնի Սաուդյան Արաբիա

3800-4200 մարդ է մասնակցում Քոչարյանի «հեռահավաքին» 16:25-ի դրությամբ. Civic

Այս գիշեր ցուրտ ցիկլոն է ներթափանցելու Հայաստան. սպասվում է ինտենսիվ անձրև, կարկուտ, ձյուն, ուժգին քամի

Երևանում երթուղայինի հրդեհումից այրվել է նաև մոտակա կանգառի գովազդային վահանակը (լուսանկարներ)

Նիկոլ Փաշինյանը պետական պարգևներ է հանձնել մի շարք զինծառայողների (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Հարգանքով ենք հիշում մեր ընդհանուր հերոսներին. ՀՀ նախագաhին շնորհավորել է Տաջիկստանի նախագահը

Մաղթանքս մեկն է՝ խաղաղ երկինք. Գյումրիում անցկացվեց ՀՀ և ՌԴ զինված ուժերի զինծառայողների համատեղ շքերթ (լուսանկրաներ)

Նիկոլ Փաշինյանը չնախատեսված կանգառներ է ունեցել Վարդենիս եւ Ծովակ համայնքներում

Քոչարյանն ու դաշինքը մարդկանց հավաքել են Ազատության հրապարակում, իրենք ելույթ են ունենում «Գրանդ հոթել Երևան»-ից. Civic

Իսպանիայում ՀՀ դեսպանը Մադրիդում ներկա է գտնվել Մեծ հայրենականի տարելիցի միջոցառումներին

Հայրենական պատերազմում հաղթանակի տարեդարձի առթիվ Ա. Սարգսյանին շնորհավորական ուղերձներ են հղել Ղազախստանի նախագահները

Հաղթանակի ու խաղաղության տոնին Սուրբ պատարագ է մատուցվել Գայանե վանքում

Հրդեհ Գյումրի քաղաքում. այրվել է տան տանիք

Նիկոլ Փաշինյանը ԶՈւ ԳՇ պետ Արտակ Դավթյանի ուղեկցությամբ այցելել է Գեղարքունիքի մարզի N զորամաս

Երևանում թիվ 31 երթուղին սպասարկող ГАЗель-ում հրդեհ է բռնկվել. վարորդը էվակուացրել է ուղևորներին

Արմավիրում 28-ամյա վարորդը ոչ սթափ վիճակում Toyota Camry-ով մխրճվել է հոտի մեջ. 31 գառ տեղում սատկել է, 7-ը՝ վիրավորվել

Երևանում կանխվել է ինքնասպանության փորձը Հաղթանակի կամրջից

Արայիկ Հարությունյանն ու Գագիկ Ծառուկյանը քննարկել են Արցախում սոցիալ-տնտեսական և հումանիտար ծրագրերի իրականացումը

Կյանքից հեռացել է Հասմիկ Կիրակոսյանը

Արցախի նախագահը Մայիսյան եռատոնի առթիվ այցելել է Ստեփանակերտի հուշահամալիր

Վլադիմիր Պուտինը Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 76-ամյակի առթիվ ուղերձ է հղել Արմեն Սարգսյանին

Համոզված եմ, որ մենք կվերակենդանանանք և, անկասկած, կկերտենք մեր հաղթական ապագան. Արթուր Թովմասյան

Արցախում Մայիսի 9-ի միջոցառումները մեկնարկել են խաչերթով

Արմեն Սարգսյանի անունից ծաղկեպսակ է դրվել Անհայտ զինվորի հուշակոթողի մոտ

Հաղթանակի և խաղաղության տոնի առթիվ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է «Հաղթանակ» զբոսայգի (լուսանկարներ)

Նիկոլ Փաշինյանը Մայիսի 9-ի առթիվ շնորհավորական ուղերձներ է հղել Վլադիմիր Պուտինին և Միխայիլ Միշուստինին

Նիկոլ Փաշինյանը Եռաբլուրում հարգանքի տուրք է մատուցել հանուն Հայրենիքի կյանքը զոհաբերածների հիշատակին (լուսանկարներ)

Մենք պարտք ունենք մեր նահատակների ու նոր սերնդի առջև. Ամենայն հայոց կաթողիկոս

Շորժա գյուղում բնակելի տունէ հրդեհվել

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 178 նոր դեպք. առողջացածների թիվը գրեթե եռակի է

Դավաճանած կլինենք նրանց հիշատակը, եթե չկառուցենք ամուր պետություն, որը կապահովի Արցախի վերածնունդը. Նիկոլ Փաշինյան

Նոր հաղթանակներ գրանցելու համար պետք է հիշել և արժևորել պատմական հաղթանակները. Արցախի ԱԳՆ

Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Եռաբլուր

Մենք պարտավոր ենք հաղթել. ՀՀ նախագահի ուղերձը Հաղթանակի և խաղաղության տոնի առթիվ

Շուշին այսօր էլ պիտի լինի հայկական վերածննդի կարևորագույն խորհրդանիշներից մեկը. Արարատ Միրզոյան

Ֆիորին France 3-ի եթերում չկարողացավ զսպել հուզմունքը Ազնավուրի «Քեզ համար Հայաստան» երգի կատարման ժամանակ (տեսանյութ)

Աննա Հակոբյանն այցելել է անմահացած ժամկետային զինծառայող Վահան Աղախանյանի ընտանիքին

Ցավում եմ, որ այս բարձրագույն կոչումը հանձնում եմ ոչ թե անձամբ Կոմանդոսին, այլ Ձեզ, և հանձնում ենք հետմահու. Փաշինյան