Դաշնակիցներ՝ հովանավորների փոխարեն. Հայաստանն այլեւս չի ցանկանում «բազում մանր ծառայություններ» մատուցել

Եվ այսպես, հունվարի 1-ից Հայաստան մտնող գազի գինը 10 տոկոսով բարձրացավ, ու թեեւ իշխանությունները խոստացան, որ սպառողի համար գազը չի թանկանալու, այնուհանդերձ հասկանալի է, որ գազի թանկացումը մեր տնտեսության համար անհետեւանք չի մնալու։ Բայց այս հարցի շուրջ հասարակական-քաղաքական շրջանակներում ծավալված բուռն քննարկումները, մեղմ ասած, տարօրինակ ընթացք ունեցան։

Սկսենք նրանից, որ խնդիրը ներկայացվեց այնպես, թե գազի թանկացման միակ պատճառը Հայաստանում տեղի ունեցած հեղափոխությունն է, հեղափոխությունը չլիներ՝ Ռուսաստանը հաստատ չէր բարձրացնի գազի գինը։ Ընդ որում՝ հարցն այդպես ներկայացնողներն ու անձամբ Նիկոլ Փաշինյանին մեղադրողներն այդպես էլ որեւէ ապացույց չներկայացրեցին, որ եթե Հայաստանում իշխանությունը չփոխվեր՝ գազի գինը նույնն էր մնալու /ի վերջո պայմանագիրը հենց նրա համար էլ մինչեւ 2018 թ․ դեկտեմբերի 31-ն էր ստորագրվել, որ դրանից հետո վերանայվի/։

Խնդիրը նույնիսկ այն չէ՝ կարո՞ղ էր Ռուսաստանը նույնը թողնել գազի գինը, թե՞ չէր կարող։ Իհարկե, կարող էր։ Ի վերջո տարբերությունը կազմում է ընդամենը 37 միլիոն դոլար՝ այնքան, որքան Ռուսաստանի միջին վիճակագրական չինովնիկները գողանում են միջին վիճակագրական գավառական քաղաքի միջին վիճակագրական կամուրջ կամ ճանապարհ կառուցելիս։ Այսինքն՝ Ռուսաստանն այս հարցում իրեն ամենեւին էլ ռազմավարական դաշնակցի պես չպահեց։ Ավելին՝ չի բացառվում նույնիսկ, որ եթե Հայաստանում հեղափոխություն տեղի չունենար, Ռուսաստանն իսկապես էլ նույնը կթողներ գազի գինը /որովհետեւ 37 միլիոն դոլարը Ռուսաստանի համար իսկապես չնչին գումար է/։ Բայց ինչի՞ դիմաց։ Հիշո՞ւմ եք Օստապ Բենդերի հայտնի արտահայտությունը Շուրա Բալագանովին կեֆիր հյուրասիրելիս․ «Բայց իմացեք, Շուրա, որ յուրաքանչյուր վիտամինի դիմաց ես ձեզանից բազում մանր ծառայություններ կպահանջեմ»։ Համեմատաբար էժան գազն, իհարկե, մի շիշ կեֆիր չէ, բայց Հայաստանից պահանջվող ծառայություններն էլ մանր չէին։

Հիմա՝ հարցի ներքաղաքական կողմի մասին։ Առավել տարածված տեսակետի համաձայն՝ Ռուսաստանը թանկացրել է գազը, որպեսզի Հայաստանում իշխանությունների նկատմամբ հասարակության վերաբերմունքը փոխվի։ Այսինքն, ըստ այս վարկածի, Ռուսաստանը փորձում է անուղղակիորեն ազդել Հայաստանի ներքաղաքական գործընթացների վրա։ Բայց եթե անգամ դա այդպես է, ռուսական որոշակի շրջանակները սխալ «գործիքակազմ» են ընտրել։ Որովհետեւ ակնհայտ է, որ գազի թանկացման արդյունքում փոխվելու է մեր հասարակության վերաբերմունքը ոչ թե Հայաստանի իշխանությունների, այլ Ռուսաստանի նկատմամբ։ Ի վերջո գազը թանկացնողը Ռուսաստանն է, իսկ Հայաստանի իշխանություններն ուղղակի փորձում են անել ամեն ինչ, որ գոնե սպառողների համար գազը չթանկանա, ուրեմն ի՞նչ տրամաբանությամբ պիտի մեր ժողովուրդը «նեղանա» ոչ թե ռուսներից, այլ սեփական իշխանություններից։

Իրականում խնդիրն, իհարկե, «նեղանալ-չնեղանալու» հարթությունում չէ։ Միջպետական հարաբերություններում նման կատեգորիաներ ընդհանրապես չկան։ Խնդիրը երեւի այն է, որ Հայաստանն այլեւս չի ցանկանում «բազում մանր ծառայություններ» մատուցել ու ձգտում է ձերբազատվել Շուրա Բալագանովի կարգավիճակից, որում իրենց այնքան լավ էին զգում նախկին իշխանությունները /նրանց քարոզչամիջոցներն, ի դեպ, մինչեւ հիմա որպես հիմնական հաղթաթուղթ ներկայացնում են տարիներ շարունակ իբր ձրի ստացված «վիտամինների» ցանկը/։

Ինչ վերաբերում է հայ-ռուսական հարաբերություններին, ապա մեզ ոչ թե հովանավորներ են պետք, այլ դաշնակիցներ։ Եվ այդ իմաստով «հովանավորչության» վերացումը միայն նպաստում է իրական դաշնակցային հարաբերությունների ստեղծմանը։ Հովանավորչության մասին հայտնի խոսք կա՝ «եթե միլիոնատեր քեռին հովանավորում է զարմուհուն ու ադամանդներ նվիրում, ուրեմն կամ քեռին է կեղծ, կամ ադամանդները»։ Հիմա հարց՝ մեզ այդպիսի՞ հարաբերություններ են պետք, թե՞ այնուամենայնիվ լուրջ դաշնակցային համագործակցություն՝ հիմնված փոխադարձ հարգանքի ու ռազմաքաղաքական շահերի համադրման սկզբունքի վրա։

Վստահաբար՝ երկրորդը։ Որքան էլ ավելի դժվար լինի ու ավելի լուրջ աշխատանք պահանջի։

Արմեն Բաղդասարյան

Տպել
6951 դիտում

Կորոնավիրուսի մասին ԵԽ-ի զեկույցի հիման վրա դատարանն ազատ է արձակել գրեթե մեկ տարի անազատության մեջ գտնվող մեղադրյալին

Օգնենք միմյանց, լինենք պատասխանատու և կարգապահ. պետական ապարատն աշխատում է ուժերի գերլարումով

1 օրում ախտահանվել է Արցախ մտնող 148 տրանսպորտային միջոց

Հայաստանում մինչ այժմ եղել է կապիտալ ծախսերի թերակատարման քրոնիկ պրակտիկա. վարչապետ

Այսօր գիշեր ՀՀ որոշ շրջաններում կգրանցվի 0-ից ցածր ջերմաստիճան․ սպասվում են տեղումներ, տեղ-տեղ՝ ձյուն

Ռազմարդյունաբերական գերժամանակակից բազմապրոֆիլ համակարգը ամբողջությամբ նախագծվել է Հայաստանում. Հակոբ Արշակյան

ԲՏԱՆ-ն նախատեսում է 930 մլն դրամ հատկացնել դրամաշնորհային ծրագրերին. բուժքույրերին փոխարինող ռոբոտը լավ գաղափար կլինի

Հրաժարականիս պատճառը քաղավիացիայի հանդեպ ցուցաբերվող կործանիչ, քայքայիչ և ապապետական մոտեցումներն են. Ճաղարյան

Իտալիայի ֆուտբոլի առաջնության թիմերը պատրաստվում են մրցաշրջանը վերսկսելուն

Քաղցկեղ և արյան հիվանդություններ ունեցող հարյուրավոր երեխաներ չեն կարող սպասել մինչև համաճարակի ավարտը. Աննա Հակոբյան

290 հազար քաղաքացիների տրվել է վարկային արձակուրդ՝ 9.3 միլիարդ դրամի չափով. վարչապետ

«Zoom» և «Skype» հավելվածներով առցանց հանդիպումների հնարավորություն՝ «X», «Y» և «Z» սակագնային պլանի շրջանակներում

Կհայտարարվի ծրագրավորման առցանց դասընթացի մրցույթ. Հակոբ Արշակյան

Առաքվել է թոշակների 96 տոկոսը, նպաստների՝ 77 տոկոսը. դժվարություններ կան արտերկրի առաքումների հետ կապված

Արցախում հաստատված կորոնավիրուսով քաղաքացին մասնակցել է համապետական ընտրություններին

Գողություն, սպանության փորձ, ծեծ. ոստիկանությունը 1 օրում հանցագործության 42 դեպք է բացահայտել

Օն-լայն առևտրաշրջանառությունը գրեթե եռապատկվել է. օն-լայն նախագծերի մրցույթի արդյունքներն ամփոփվում են

Թոքերի արհեստական օդափոխման սարքերի նախագծումը 1-2 ամսվա գործընթաց չէ. միանալու պատրաստակամություն են հայտնել շատերը

Պաշտպանները Ռոբերտ Քոչարյանի խափանման միջոցը վերացնելու նոր միջնորդություն են ներկայացրել. դատավորը դեռ անաշխատունակ է

Մանկական հոգեբուժական դիսպանսեր ծառայությունը կենտրոնացվել է «Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ» ԲԿ-ի պոլիկլինիկայում