ԱՄՆ-ի տարածաշրջանային քաղաքականությունը. ամերիկացի դիվանագետներն ակտիվացել են

Հոկտեմբերի 15-ին ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանն ընդունել է ԱՄՆ պետքարտուղարի՝ Եվրոպայի եւ Եվրասիայի հարցերով փոխտեղակալ Ջորջ Քենթին: Վարչապետը նշել է, որ Քենթի այցը լավ հնարավորություն է երկկողմ հարաբերությունների օրակարգը եւ համագործակցության զարգացման հնարավորությունները քննարկելու համար:

Քենթն իր հերթին հայտնել է, որ ԱՄՆ-ն կարեւորում է Հայաստանի հետ փոխշահավետ գործակցության հետագա ընդլայնումը: Նա նշել է, որ ուրախ է այցելել Հայաստան՝ մեր երկրում տեղի ունեցող փոփոխությունների ժամանակաշրջանում:

Անդրադառնալով ներհայաստանյան քաղաքական գործընթացներին Փաշինյանը կարեւոր շեշտադրում է կատարել՝ հայտնելով, որ ժողովրդավարության զարգացումը մեր հասարակության համար ներքին համոզմունք եւ արժեք է, ոչ թե արտաքին քաղաքական կողմնորոշում: Կողմերը խոսել են նաեւ կոռուպցիայի դեմ պայքարի շրջանակում կատարվող քայլերի շուրջ: Հատկանշական է, որ Քենթի հետ հանդիպման ընթացքում կոռուպցիայի դեմ պայքարի վրա հատուկ շեշտադրում է կատարվել. Հակակոռուպցիոն պայքարը Քենթին ծանոթ է դեռեւս Ուկրաինայում ԱՄՆ դիվանագիտական ծառայության ղեկավարի տեղակալ աշխատելու տարիներից: Ուկրաինական լրատվամիջոցները նրան անվանում էին Ուկրաինայի ազգային հակակոռուպցիոն բյուրոյի «հոգաբարձու»:

ՀՀ վարչապետի հետ հանդիպման ընթացքում Քենթը նշել է, որ ԱՄՆ կառավարությունը շահագրգռված է, որպեսզի Հայաստանը հաջողի ժողովրդավարության զարգացման եւ տնտեսական առաջընթացի տեսանկյունից, ինչպես նաեւ երկրի համար առաջնահերթ մյուս ուղղություններով: Ըստ նրա՝ ԱՄՆ-ն պատրաստ է օժանդակել ՀՀ կառավարությանը բարեփոխումների իրականացման գործընթացում:

Հանդիպման ընթացքում զրուցակիցները մտքեր են փոխանակել նաեւ Լեռնային Ղարաբաղի հակամարտության կարգավորման, միջազգային արդի իրավիճակի, տարածաշրջանային մարտահրավերների եւ մի շարք այլ հարցերի շուրջ:

Քենթը տարածաշրջանային այց է կատարում: Մինչ Հայաստան ժամանելը նա Վրաստանում էր, որտեղ կոչ արեց Ռուսաստանին հարգել հրադադարի 2008 թ. համաձայնությունը եւ «չեղարկել օկուպացված տարածքների անկախության ճանաչումը»: Վրաստանից առաջ Քենթն Ադրբեջանում էր, որտեղ շփվել էր նաեւ լրագրողների հետ:

Բաքվում լրատվամիջոցների հետ ճեպազրույցում Քենթը նշել էր, որ կարգավորումն ընթանում է Մադրիդյան սկզբունքների գործնական կատարման ուղղությամբ՝ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի միջնորդությամբ: Ըստ էության, նա ուղղակի վերահաստատել էր ԱՄՆ հավատարմությունը Մադրիդյան սկզբունքներին եւ ԵԱՀԿ Մինսկի խմբի ձեւաչափին: Մադրիդյան սկզբունքները ենթադրում են «տարածք կարգավիճակի դիմաց» ու թեեւ չեն ընդունվում ո՛չ հայկական, ո՛չ ադրբեջանական կողմից՝ դրանք, ըստ էության, այն սկզբունքներն են, որոնց շուրջ կառուցվում էին բանակցությունները:

Ադրբեջանական մամուլում Քենթի այս դիրքորոշումը տարածվել է որոշակի փոխակերպումներով՝ թե իբր նա կողմ է արտահայտվել ՄԱԿ-ի տխրահռչակ բանաձեւերին եւ իր աջակցությունն է հայտնել «Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականությանը»: Իրականում Քենթն ընդամենը նշել է Մադրիդյան սկզբունքներին ԱՄՆ հավատարմության մասին, որոնցում ոչ մի խոսք չկա ո՛չ ՄԱԿ-ի բանաձեւերի, ո՛չ էլ «Ադրբեջանի տարածքային ամբողջականության» վերաբերյալ: Դրանից զատ՝ Քենթը փորձառու կադրային դիվանագետ է, եւ թույլ չէր տա իրեն այդաստիճան միակողմանի եւ կտրուկ բովանդակությամբ հայտարարություն:

Ինչ վերաբերվում է Մադրիդյան սկզբունքներին, ապա դրանց է անդրադարձել նաեւ ՀՀ-ում ԱՄՆ հեռացող դեսպան Ռիչարդ Միլսը EVN Report-ի հետ ծավալուն զրույցում: Նա մասնավորապես նշել է, որ երբ նոր էր եկել Հայաստան իր համար անակնկալ էր, որ հայերի մեծամասնությունը դեմ է «գրավյալ տարածքների վերադարձին», քանի որ, նրա խոսքով՝ «տարածքների վերադարձը Մադրիդյան սկզբունքների հիմնական դրույթներից է»:

Ինչեւէ, ԱՄՆ ներկայացուցիչների կտրուկ ակտիվացումը եւ տարածաշրջանային քաղաքականության վերաբերյալ հայտարարությունները կարելի է դիտարկել որպես ԵԱՀԿ Մինսկի խմբում ԱՄՆ դերակատարության մեծացման ազդակ:

Մյուս կողմից, սակայն, վերջին շրջանի ակտիվությունը կարող է կապված լինել ԱՄՆ նախագահի՝ ազգային անվտանգության հարցերով խորհրդական Ջոն Բոլթոնի՝ Ռուսաստան եւ Հարավային Կովկաս կատարելիք այցի հետ: Ամերիկացի հայտնի լրագրող Հյու Հյուիթի հետ հոկտեմբերի 11-ին կայացած զրույցում Բոլթոնը նշել էր, որ Մոսկվա է գնում ՌԴ եւ ԱՄՆ հարաբերությունները բարելավելու եւ դրանցում առկա խնդրահարույց հարցերը քննարկելու համար:

«Այցի նպատակը նախագահ Թրամփի եւ նախագահ Պուտինի Հելսինկիում սկսած երկխոսության շարունակությունն է՝ խոսել ԱՄՆ-Ռուսաստան հարաբերությունների մասին. որտեղ կարող ենք առաջընթաց գրանցել, իսկ որտեղ դեռ ունենք խնդիրներ եւ հակասություններ», - ասել էր Բոլթոնը՝ հավելելով, որ Հարավային Կովկաս իր այցի նպատակը տարածաշրջանի երկրների «աշխարհագրական նշանակալի դերի» հետ ծանոթանալն է:

Այսպիսով, եթե Ռուսաստանում անհրաժեշտություն առաջանա երկու երկրների արտաքին քաղաքականություններում ընդհանրությունների լայն շրջանակ գտնել, ապա Արցախի հարցն անխուսափելիորեն ներառվելու է դրանում: Թե՛ Ռուսաստանը, թե՛ ԱՄՆ-ն հակված են փոխզիջումների միջոցով հարցը լուծելու տարբերակին՝ Մադրիդյան սկզբունքներին համահունչ: Մոսկվայի եւ Վաշինգտոնի ընդհանուր տեսակետն այդ հարցում ամենեւին զարմանալի չէ, ինչպես եւ հասկանալի է Հայաստանի եւ Ադրբեջանի համերաշխությունը՝ Մադրիդյան սկզբունքներին վերջնականապես չհամաձայնվելու հարցում: Այլ հարց է, որ այդ անհամաձայնությունը տրամագծորեն տարբեր դրդապատճառներ ունի:

Տպել
7363 դիտում

Զինվորը պիտի առողջ լինի, որ նաեւ մարտունակ լինի, մի՛ մոռացեք վարակի մասին. Արտավազդ Վանյան

Ջավախահայերը հումանիտար ապրանքներով բեռնված մեքենաները տեղափոխում են Հայաստան. Վրաստանը թույլատրեց

Մակրոն, Թրամփ, Պուտին, Մերկել, Հռոմի Պապ. ազդեցիկ առաջնորդները խաղաղության ու երկխոսության կոչ են անում

Շվեյցարիան աջակցում է Ղարաբաղյան հակամարտությունը բանակցային ճանապարհով լուծելուն ուղղված ԵԱՀԿ Մինսկի Խմբի ջանքերին

Հայկական զինուժի կողմից հակառակորդի՝ մինչ այժմ խոցված սպառազինությունը. ՀՀ ՊՆ-ն նոր տվյալներ է հրապարակել

Աշխատավարձը՝ 1500-2000 դոլար եւ Թուրքիայի գրանցում. ում է հավաքագրել Թուրքիան եւ ինչի դիմաց

Զգուշացնում ենք՝ ոչ մի գնդակ չպետք է արձակվի մեր սահմանների ուղղությամբ. Իրանի սահմանապահ ուժերի հրամանատարի տեղակալ

ՄԱԿ-ի գլխավոր քարտուղարը Փաշինյանի հետ զրույցում խոր մտահոգություն է հայտնել Արցախում ստեղծված իրավիճակի մասին

Թուրքիան սիրիացի մարտիկներ է ուղարկում՝ օգնելու իր հավատակից Ադրբեջանին. պատմել են զինյալները․ Reuters

Պետք է պատրաստ լինենք շատ ավելի ծանր ու երկար մարտական գործողությունների. ԱՀ նախագահ

Հայկական կողմի զոհերի թիվն ավելացել է եւս 26–ով. Արցախի ՊՆ-ն նոր ցանկ է հրապարակել

Առաջնագիծ մեկնեց օգոստոսին Լիբանանից հայրենադարձված պահեստազորի լեյտենանտ Արեգ Ասրապեանը. Զարեհ Սինանյան

Սահմանափակված է ՀՀ տարածքից ելքը պահեստազորում հաշվառված անձանց համար

Վիրավորվել է մոտ 30 քաղաքացիական բնակիչ. Արցախի ՄԻՊ-ի խոսքով՝ մարդկանց ոգին բարձր է, բայց զգուշավոր են

Վրացի իրավապահները ջավախահայերին թույլ չեն տալիս հումանիտար օգնությունը հասցնել սահման եւ փոխանցել հայկական կողմին

Փաշինյանը Մերկելին կոչ է արել գործադրել բոլոր ջանքերը՝ Թուրքիայի ապակառուցողական կեցվածքը սանձելու համար

Հայ ազգը եղել է, կա ու կլինի. միասին մենք ուժեղ ենք. Արթուր Աբրահամ

Ադրբեջանի ռազմաօդային և հրթիռային հարձակումներն ուղեկցվում են էթնիկ հայերի նկատմամբ մեծ ծավալի ատելության խոսքով. ՄԻՊ

Տեսանյութում բաց աղբյուրներով ապացուցվում է, որ Ադրբեջանն է հարձակվել հայկական կողմի վրա. Հովհաննես Մովսիսյան

Խնդիրը միայն Արցախը չէ, և սա պետք է բոլորս իմանանք. Արայիկ Հարությունյան