ԵԱՏՄ-Իրան ազատ առեւտրի համաձայնագրից մեր սպասումները դժվար թե իրականանան

11/04/2018 schedule18:05

ՀՀ տնտեսական զարգացման եւ ներդրումների նախարարի տեղակալ Հովհաննես Ազիզյանը «Արմենպրեսի» հետ վերջերս զրույցում ասել է, թե Եվրասիական տնտեսական միության եւ Իրանի միջեւ ազատ առեւտրի մասին ժամանակավոր համաձայնագիրը կստորագրվի այս տարվա մայիսին: Այդ համաձայնագիրը գործելու է 3 տարի: Սա, իհարկե, շատ լուրջ իրադարձություն կլինի: Այդ համաձայնագրով նախատեսվում է, որ ԵԱՏՄ անդամ երկրների եւ Իրանի միջեւ առեւտրի ժամանակ կիրառվող մաքսատուրքերը կնվազեն, կանոնակարգերը կպարզեցվեն, ինչը, անշուշտ, դրական է հատկապես Հայաստանի համար:

Բայց քանի դեռ համաձայնագրի տեքստը չի հրապարակվել եւ հայտնի չէ, թե որքանով են նվազելու մաքսատուրքերը եւ ընդհանրապես՝ ինչ է ենթադրվում այդ համաձայնագրով, շատ ուրախանալու առիթներ չկան: Ըստ փոխնախարարի` որոշ դեպքերում մոտ 3 անգամ իջնելու են մաքսատուրքերը: «Համաձայնագրով խոսք է գնում երկու կողմում 400-500 ապրանքներին տրվող արտոնությունների մասին: Հայկական ապրանքների համար, եթե ապրանքային խմբերով դիտարկենք, 13-14 ապրանքախմբի մասին է խոսք գնում, որոնց արտահանմամբ մենք բավականին հետաքրքրված ենք»,- նշել է Հովհաննես Ազիզյանը: Վերջինիս ասելով՝ համաձայնագրում ներառված են այնպիսի ապրանքատեսակներ, ինչպիսիք են հանքային ջրերը, ոչ ալկոհոլային խմիչքները, շոկոլադը, քաղցրավենիքը, տեքստիլ արտադրանքը, ոսկերչական իրերը, մսամթերքը եւ այլն: Այսինքն, կարելի է արձանագրել, որ ազատ առեւտրի համաձայնագրով խիստ սահմանափակ ապրանքների վրա են տարածվում փոխադարձ առեւտրի արտոնյալ պայմանները՝ ընդամենը 400-500, ընդ որում, դրանց շարքում մեզ համար հետաքրքրություն ներկայացնողը մեկուկես տասնյակ ապրանքներն են:

Իսկ սա նշանակում է, որ այս համաձայնագրով Իրանի հետ առեւտրի հսկայական պոտենցիալի մի չնչին մասն է միայն օգտագործվելու, այն էլ՝ խիստ կասկածելի է, թե որքանով մեր տնտեսվարողները կկարողանան օգտվել դրանից: Խնդիրն այն է, որ Իրանը 80 միլիոն բնակչություն ունի, ինչը ԵԱՏՄ-ի հեռավոր շուկայի կեսն է: Բայց մեր առեւտրային հարաբերությունները մեր անմիջական հարեւանի հետ ոչ մի կերպ չի կարելի գնահատել նորմալ: Այդպիսի հսկայական շուկա ունեցող Իրանի հետ մեր ապրանքաշրջանառությունը ընդհանուրի մոտ 4 տոկոս է ընդամենը: Այսինքն, անցած տարի ՀՀ արտաքին առեւտրի ավելի քան 5 միլիարդ դոլարից Իրանին բաժին է ընկել միայն 263 միլիոն դոլարը: Շատ մեծ են կասկածները, որ ԵԱՏՄ-Իրան ազատ առեւտրի մասին համաձայնագիրը կնքելուց հետո այս առումով կտրուկ փոփոխություններ կլինեն: Ընդ որում, այդ համաձայնագիրը կնքվելու է առաջին հերթին Ռուսաստանի եւ Իրանի շահերը հաշվի առնելով, իսկ Հայաստանի շահերը այդ համաձայնագրում թերեւս վերջին տեղում են:

Մինչեւ ԵԱՏՄ-ին անդամակցելն էլ, երբ Հայաստանը դեռ իրավունք ուներ միայնակ որոշումներ կայացնել, այդպես էլ չկարողացավ պատշաճ տեղ զբաղեցնել Իրանի շուկայում: Չնայած մեր երկու երկրների միջեւ ջերմությանն ու բարեկամությանը, տնտեսական հարաբերությունների տեսանկյունից ինչ-որ բան չստացվեց: Մի կողմից Իրանը ագրեսիվորեն պաշտպանում է իր ներքին շուկան օտարերկրյա ապրանքներից, մյուս կողմից Հայաստանը շատ հարցերում իր սեփական շահը ստորադասում է այլ երկրների շահերից: Օրինակ, իրանական գազը այդպես էլ չի կարողանում մտնել Հայաստանի ներքին շուկա, եւ դա ակնհայտորեն «Գազպրոմին» չնեղացնելու համար է:

Թե ինչ կտա այս համաձայնագիրը, գործնականում պարզ կդառնա դրա գործածության մեջ մտնելուց հետո միայն: Ըստ փոխնախարարի, մայիսին ստորագրվելու դեպքում համաձայնագիրը ուժի մեջ կմտնի մի քանի ամիս անց միայն: «Համոզմունք ունեմ, որ մինչեւ տարեվերջ կունենանք ուժի մեջ մտած փաստաթուղթ»,- ասել է փոխնախարարը:

Տպել
3119 դիտում

ՏԻՄ ընտրություններից հետո միայն 1 վերահաշվարկի իրականացման դիմում է եղել, որն էլ մերժվել է. Մուկուչյան

Վանաձորի Հայքի հրապարակը երբեւէ նման լուսավորություն չի ունեցել (լուսանկարներ)

Ադրբեջանում խոսքի ազատության հարցում դեռեւս չկա առաջընթաց. ԵԽ-ն զեկույց է հրապարակել

Տավուշում հակամարտության սրման դեպքում բնակչության ներհոսքը դեպի Իջեւան կազմակերպելուն ուղղված վարժանք է անցկացվել

Մարզի ղեկավարի պահանջն է. նոր Հայաստանում նման բացթողումներն անընդունելի են

Թալիբները թիրախավորել են Աֆղանստանի խոշորագույն ամերիկյան ռազմաբազան. զոհվել է 2, վիրավորվել՝ 73 բնակիչ

Գյումրիում Toyota-ն գլխիվայր շրջվել է, կա վիրավոր

Արմավիրում քննարկվել է 2019-2025 թթ. Հայաստանի տարածքային զարգացման ռազմավարության նախնական ամփոփ տարբերակը

Շենգավիթի համալիր սոց. ծառայությունների նորաբաց տարածքային կենտրոնը տարեկան 15.000 քաղաքացու կսպասարկի

ՌԴ Տուլայի մարզը հետաքրքրված է Հայաստանով. ՀՀ Էկոնոմիկայի նախարարություն

Դատավոր Արշակ Վարդանյանն առանց քննության է թողել Ռոբերտ Քոչարյանի պաշտպանների բողոքը

Շատ կարեւոր էր, որ Արամ Խաչատրյանին մարմնավորող դերասանը հայ լինի. կայացավ «Սուսերով պար» ֆիլմի պրեմիերան

Արդարադատության փոխնախարար Քրիստիննե Գրիգորյանն ընդունել է Միացյալ Թագավորության պատվիրակությանը

Տղամարդը կնոջ մասին վարկաբեկող տեղեկություններ հրապարակելու սպառնալիքով պահանջել է 1 մլն 700 հազար դրամ (տեսանյութ)

Նիկոլ Փաշինյանը Նոր տարին կդիմավորի Հանրապետության հրապարակում. նրա ամանորյա ուղերձը կհեռարձակվի հրապարակից

Վահան Թումասյանն այս պահին դիմում է ՀՀ իշխանություններին, ԱԺ պատգամավորներին, ՀՀ ոստիկանությանը

Խուսափեք նոր պարտքերի կուտակումից. Սուրեն Պապիկյանը տարեվերջյան ամփոփիչ խորհրդակցություն է անցկացրել ՋՕԸ տնօրենների հետ

Բանտարկված լրագրողների թվով Չինաստանը և Թուրքիան ռեկորդ են գրանցել

Իրականացվում են Հյուսիս-հարավի Տրանշ-4-ի Քաջարան-Ագարակ հատվածի նախագծման աշխատանքները

2022 թվականից Ֆրանսիայում նվազագույն կենսաթոշակը կկազմի 1000 եվրո. Էդուար Ֆիլիպ