ՀՀ-ն ու Վրաստանը ուղղակի ստիպված են պահպանել ջերմ հարաբերությունները

Լուսանկարում՝ Կարեն Կարապետյանը և Գիորգի Կվիրիկաշվիլին, Երևան, 02.03.18

Մարտի 2-ին պաշտոնական այցով Հայաստան էր ժամանել Վրաստանի վարչապետ Գիորգի Կվիրիկաշվիլիի գլխավորած պատվիրակությունը: Վրաստանի վարչապետը հանդիպումներ ունեցավ Կարեն Կարապետյանի և Սերժ Սարգսյանի հետ: Վարչապետների հանդիպումից հետո կառավարության ղեկավարները հանդես եկան հանդիպման արդյունքներն ամփոփող հայտարարություններով: Հանդիպումն, ըստ վարչապետների, անցել էր ջերմ մթնոլորտում, ինչը զարմանալի չէ, հաշվի առնելով հայ-վրացական բարիդրացիական հարաբերություններն ու դրանց խորը արմատները երկու երկրների հասարակություններում: Վարչապետները քննարկել էին երկկողմ հարաբերությունները մասնավորապես տնտեսական համագործակցությունը, ինչպես նաև մշակույթին և կրթությանը վերաբերող հարցեր: Կարապետյանը հատուկ ուշադրության արժանացրեց երկկողմ հարաբերությունների մեծ ներուժը. «Ուրվագծել ենք՝ ուր ենք շարժվելու և վստահ ենք, որ չնայած շատ բարձր մակարդակի վրա են մեր երկրների հարաբերությունները, մենք այս տարի տնտեսական հարաբերություններում ֆիքսել ենք բավականին մեծ աճ, բայց ներուժը շատ և շատ ավելի մեծ է», - ասաց ՀՀ վարչապետը:

Կվիրիկաշվիլին ողջունեց ՀՀ և ԵՄ միջև համակողմանի և ընդլայնված գործընկերության մասին պայմանագրի ստորագրումը: Վարչապետները խոսեցին նաև տարածաշրջանային համագործակցության մասին: Նա նաև պատրաստակամություն հայնտեց այս մակարդակում ևս խորացնել համագործակցությունը ՀՀ-ի հետ. «մենք պատրաստ ենք, որպեսզի բազմակողմանի նախագծերում Վրաստանի հետ Հայաստանն էլ ավելի ակտիվ մասնակցի և մենք համարում ենք, որ այս առումով կարող ենք երկկողմ օգուտ ստանալ՝ ելնելով ազատ առևտրային գոտու և պայմանագրերի ցանցից, որոնք ունեն Վրաստանն ու Հայաստանը», - ասաց Վրաստանի վարչապետը:

Հայ-վրացական հարաբերություններն առավել հետաքրքիր են հենց տարածաշրջանային և ինտեգրացիոն գործընթացների համատեքստում: Տարածաշրջանային և ինտեգրացիոն հարթություններում հնարավոր են իրոք հեռանկարային նախագծեր, անգամ հաշվի առնելով այն, որ Հայաստանը խորացնում է համագործակցությունը ԵԱՏՄ-ի հետ, իսկ Վրաստանի հայացքն ուղղված է բացառապես դեպի Եվրոպա: Ընդ որում, դա միակ պարադոքսը չէ: Հայաստանը գտնվում է Ռուսաստանի ուժեղ ազդեցության ներքո, իսկ Վրաստանը չունի դիվանագիտական հարաբերություններ մեր ռազմավարական դաշնակցի հետ: Թեև Վրաստանի իշխող կուսակցության ծրագրի մեջ առկա է հյուսիսային հարևանի հետ հարաբերությունների կարգավորումը, այն առայժմ ընթանում է շատ դանդաղ:

Վրաստանն իր հերթին սերտ համագործակցություն է ծավալում Թուրքիայի և Ադրբեջանի հետ, որոնց հետ Հայաստանի հարաբերությունները բացասական մակարդակի վրա են: Ի տարբերություն վրաց-ռուսական հարաբերությունների, հայ-թուրքական և հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը առհասարակ որևէ դինամիկա չունի: Հայ-թուրքական արձանագրությունների, շատերի կարծիքով ուշացած, չեղարկումը Հայաստանի կողմից նշանավորեց երկու երկրների հարաբերությունների կարգավորման հետաձգումը անորոշ ժամանակով: Տեսանելի ապագայում չի երևում նաև հայ-ադրբեջանական հարաբերությունների կարգավորումը, ինչը մեծապես կախված է Արցախյան հարցի կարգավորումից, որի թե՛ խաղաղ, թե՛ ուժային լուծումների հետևանքները բարդ է կանխագուշակել:

Այդուհանդերձ հայ-վրացական հարաբերությունները շարունակում են ավանդական դրական միտումը և ջերմությունը: Հարկ է նշել, նախ և առաջ, որ Հայաստանն ու Վրաստանը, սենտիմանտալ պատճառներից զատ, նաև ինչ-որ առումով ստիպված են պահպանել ջերմ հարաբերությունները: Հայ-վրացական փոխհարաբերությունների վատթարացումը Հայաստանին կսպառնա բացարձակ շրջափակմամբ, իսկ Վրաստանին, իր իսկ մտավախությամբ` նոր անջատողականությամբ, ի դեմս Ջավախքի: Երկուսն էլ հնարավոր կարող են դառնալ Վրաստանի վրա Թուրքիայի և Ադրբեջանի ազդեցության անդառնալի ուժեղացման պարագայում: Արդեն այսօր Թուրքիան լայնորեն ինտեգրված է Վրաստանի տնտեսության մեջ, ինչը պարբերաբար դժգոհություն է առաջացնում հասարակության, մասնավորապես ազգայնականների շրջանում: Իսկ 2018 թ.-ից Վրաստանի միակ գազամատակարարն է դառնալու Ադրբեջանը: Ռուսաստանից էներգետիկ անկախության քաղաքականությունը փաստացի վտանգ է ստեղծել Ադրբեջանից կախվածության մեջ հայտնվելու, թեև մի շարք փորձագետներ նշում են, որ վտանգն այլ բանի մեջ է. ադրբեջանական գազը ուղղակի չի բավարարում Վրաստանի պահանջները:

Ինչևէ, Վրաստանի «փրկօղակը» դիվերսիֆիկացված էներգետիկայի առումով կարող է հանդիսանալ Իրան – Հայաստան – Վրաստան - Ռուսաստան էներգետիկ համագործակցությունը: Նման հույսեր կան 2015 թ. դեկտեմբերի 23-ից ի վեր, երբ այդ չորս երկրների միջև ստորագրվեց «Էներգետիկ ոլորտում համագործակցության մասին» հուշագիրը: Ցավոք, այդ համագործակցությունը դեռևս սաղմնային փուլում է գտնվում և ռեալպոլիտիկի տեսանկյունից քիչ բան է փոխում:

Իրան-Հայաստան-Վրաստան համագործակցությունը մեծ ներուժ ունի նաև տրանսպորտային տարանցիկության տեսանկյունից: Գաղտնիք չէ, որ Վրաստանը մեր համար աշխարհագրական առումով պատուհան է դեպի Եվրոպա: Դրա մասին գիտեն նաև Իրանում, որտեղ տարվում է տարբեր տարածաշրջանների համար լոգիստիկ կենտրոն դառնալու բավական ակտիվ քաղաքականություն, ինչի մասին են վկայում հենց Իրանի զարգացած երկաթուղային ցանցը և հարևան երկրների հետ տրանսպորտի ոլորտում համագործակցության խորացումը: Այժմ ակտիվ բանակցություններ են ընթանում Իրան-Հայաստան-Վրաստան-Բուլղարիա-Հունաստան միջազգային տրանսպորտային տարանցիկ միջանցքի ստեղծման ուղղությամբ, ինչը նոր շուկաներ կբացի այս երկրների համար և կհեշտացնի փոխադրումները:

Տարածաշրջանում ինտեգրացիոն քաղաքականության առումով էլ հայ-վրացական հարաբերությունները մեծ նշանակություն ունեն: Հայաստանի հայտարարած «և՛, և՛»-ի քաղաքականությունը կյանքի կոչելու համար բավարար չէ ԵՄ-ի և ԵԱՏՄ-ի հետ զուգահեռ համագործակցությունը, կամ անգամ անդամակցությունը: Շատ կարևոր է երկկողմ ջերմ հարաբերություններ հաստատել և սերտ առնվազն քաղաքական համագործակցություն ծավալել երկու պայմանական ճամբարներում գտնվող, կամ դեպի դրանք շարժվող երկրների հետ: Վրաստանն այս առումով ևս ավելի քան հարմար ու վստահելի մեկնարկային թեկնածու է: Եւ վստահելի է առաջին հերթին ոչ թե զգացմունքային պատճառներով, այլ աշխարհաքաղաքական իրականությունից ելնելով՝ մենք անհրաժեշտ են միմյանց ցանկացած կարգավիճակով:

Հոդվածը տպագրվել է «Հայկական ժամանակ» օրաթերթի մարտի 9-ի համարում:

Տպել
2467 դիտում

ԿԸՀ-ն հաշվարկել է քվեաթերթիկների 27%-ը. ՔՊ-ն ակնհայտ առաջատար է

«Հայաստան» դաշինքը չի ընդունում ընտրությունների նախնական արդյունքները

9/54 ընտրատեղամասում ավարտվել է ընտրությունների արդյունքների ամփոփումը

Քվեարկության ընդհանուր քարտեզը մեզ արդեն պարզ է. Նիկոլ Փաշինյանն ամփոփում է նախնական արդյունքները (տեսանյութ)

Երևանի 3 ընտրատեղամասերի քվեարկության արդյունքներով առաջատարը «Հայաստան» դաշինքն է

Ափնա համայնքում նախնական տվյալներով առաջատարը «Քաղաքացիական պայմանագիրն» է

ԿԸՀ-ն ներկայացրել է 465 ընտրատեղամասի քվեարկության արդյունքները. առայժմ ՔՊ-ն առաջատար է

2/25 ընտրատեղամասում ևս ամփոփվեցին ընտրության նախնական տվյալները

Էրեբունի վարչական շրջանի ընտրատեղամասերից մեկի քվեարկության արդյունքները պատրաստ են

Կապան քաղաքում քվեարկության նախնական արդյունքներով ՔՊ-ն զգալի առաջատար է

Մալաթիա-Սեբաստիա վարչական շրջանի 2 ընտրատեղամասերի նախնական արդյունքները հայտնի են

Ընտրությունների արդյունքները որոշ համայնքապետերի համար պետք է հետագա պաշտոնավարման վերաբերյալ ազդանշան լինեն. Թորոսյան

Մալաթիա-Սեբաստիայի 7/07 ընտրատեղամասում ՔՊ-ն բացարձակ առաջատար է. նախնական

«Քաղաքացիական պայմանագիրն» Արմավիրում ստացել է ընտրողների ձայների 62.5%-ը. քաղաքապետը գրառում է արել

Ընթացք է տրվել առերևույթ ընտրական հանցագործությունների մասին 319 հաղորդման, հարուցվել է 6 քրեական գործ. Դատախազություն

Քվեարկության արդյունքների նախնական պատկերը՝ ըստ 168 ընտրական տեղամասերի. ԿԸՀ

Արամուս համայնքի 28/20 ընտրատեղամասի քվեարկության արդյունքները հայտնի են

Հովտաշատ համայնքում ՔՊ-ն ստացել է 551 ձայն, «Հայաստան» դաշինքը՝ 59

Էրեբունի վարչական շրջանի 10/16 ընտրատեղամասում ձայների հաշվարկն ավարտվել է. նախնական արդյունքները հայտնի են

Կենտրոնի 9/44 ընտրատեղամասի ձայների նախնական արդյունքները հայտնի են

Քանաքեռ Զեյթուն վարչական շրջանի 3/3 ընտրատեղամասում ձայների հաշվարկն ավարտվել է

Շուռ են տվել ծաղկամանը, աթոռ շպրտել միմյանց վրա. վիճաբանություն և ծեծկռտուք 6/18 ընտրական տեղամասում (տեսանյութ)

ԿԸՀ-ն հրապարակեց 80 համայնքներում քվեարկության առաջին նախնական արդյունքները

Հայտնի են 13 այլ փոքր համայնքներում ընտրությունների նախնական արդյունքները

Ժամը 21:00-ի դրությամբ ստացվել եւ նախապատրաստվել է 66 նյութ. ստացվել է 2 քրեական գործ. ՔԿ

Հայտնի են էլեկտրոնային քվեարկության արդյունքները

Հայտնի են տարբեր մարզերի ևս մի քանի ընտրատեղամասերում քվեարկության արդյունքները

ՀԷՑ-ի իրավասությունից դուրս համակարգային խնդիր է եղել. infocom.am

Հայտնի են Նիզամիում ընտրության նախնական արդյունքները

Շուռնուխում «Քաղաքացիական պայմանագիր»-ը հաղթանակ է տարել. նախնական

Հակաքարոզչական թերթիկներ տարածած անձը ներկայացել է ոստիկանություն

Լոռու 12 փոքր ընտրատեղամասերի քվեարկության նախնական արդյունքները հայտնի են

Համատարած հոսանքազրկումներ ՀՀ մարզերում. ընթացքի մեջ է քվեաթերթիկների հաշվարկի գործընթացը

Ամփոփվել են մի քանի եզդիական համայնքներում ընտրությունների նախնական արդյունքները

Երեւանի 10/15 տեղամասում քվեարկությանը մասնակցել է ընտրողների կեսից ավելին

Շիրակի մարզի 4 ընտրատարածքների ընտրական ընդհանուր պատկերը ժամը 20:00-ի դրությամբ

Հայտնի են Սյունիքի մարզի 6 ընտրատեղամասերում ընտրությունների արդյունքները

ԱԺ արտահերթ ընտրություններին մասնակցել է ընտրողների 49,4 տոկոսը. ԿԸՀ-ն հրապարակեց նախնական տվյալները

Հայտնի են Ալավերդու Դեբեդ թաղամասում և Կաճաճկուտում քվեարկության արդյունքները

Ծաղկաշատում ընտրողների 60 տոկոսը քվեարկել է ՔՊ-ի օգտին