Եվրոպական բանկը հրաժարվում է Ամուլսարում իր պատասխանատվությունից. ՀԲՃ

Ջերմուկի հարեւանությամբ Ամուլսարում նախատեսված հանքարդյունահանման ծրագրի գլխավոր հովանավորներից մեկը Վերակառուցման եւ զարգացման եվրոպական բանկն է (ՎԶԵԲ): ՎԶԵԲ-ը ստեղծվել է 1991թ. Միացյալ Նահանգների եւ եվրոպական պետությունների կողմից հետխորհրդային երկրներում մասնավորեցմանը խթանելու եւ բիզնեսին աջակցելու նպատակով։ Հանդիսանում է պետությունների եւ մասնավոր ընկերությունների խոշոր վարկատու։

Ինչպես տեղեկանում ենք Հայկական բնապահպանական ճակատ (ՀԲՃ) քաղաքացիական նախաձեռնության հրապարակած հոդվածից, այս բանկը Lydian International (Լիդիան) ընկերության խոշոր բաժնետերերից մեկն է, որը 2009թ.-ի դրությամբ 5.8 միլիոն եւ 2016թ-ի դրությամբ 10.5 միլիոն կանադական դոլար է ներդրել ընկերության բաժնետոմսեր ձեռք բերելու, ինչպես նաեւ հանքի հետախուզման եւ հանքավայրի կառուցման աշխատանքները ֆինանսավորելու նպատակով: Ինչպես Համաշխարհային բանկի անդամ Միջազգային ֆինանսական կորպորացիան (IFC), այնպես էլ ՎԶԵԲ-ը Լիդիանի կողմից անընդհատ մատնանշվում է որպես բնապահպանական եւ սոցիալական կատարողականի «բարձր» չափանիշների հետեւող մի կառույց, ուստի Ամուլսարի ծրագրում ՎԶԵԲ-ի ներկայությունը կարծես բարձրացնում է հանքարդյունահանման նախագծի հեղինակությունը: Չնայած բնապահպանական ու սոցիալական կատարողականի չափանիշների (այսպես կոչված՝ IFC performance standards) մասին միջազգայնորեն եւ հատկապես Հայաստանում տարածված թյուրըմբռնմանը՝ բնապահպան հանրությունն ու ոլորտի մասնագետները փաստում են, որ Ամուլսարի ծրագիրը հակասում է հենց միջազգային բնապահպանական ու սոցիալական կատարողականի չափանիշներին, ուստի տվյալ բանկի մասնակցությունն այս ծրագրին հակասում էր իր իսկ սկզբունքներին:

ՎԶԵԲ-ն ունի բողոքարկման մեխանիզմ, ինչպես նաեւ քաղաքացիական հասարակության ներգրավման բաժին, որոնց միջոցով քաղաքացիները կարող են իրենց բողոքն ու պահանջները ներկայացնել բանկի ֆինանսավորած ծրագրերի հետ կապված։ Դեռեւս 2013թ-ին Հայաստանի քաղաքացիները բարձրացրել են Ամուլսարի խնդիրը ՎԶԵԲ-ի առջեւ։ Իսկ 2014թ-ին արդեն բողոք է գրանցվել ինչպես Միջազգային ֆինանսական կորպորացիայի (ՄՖԿ, որն ինչպես եւ ՎԶԵԲ-ը, Լիդիան Ինթերնեշընըլի կապիտալ բաժնետերերից էր մինչեւ 2017թ. մայիս ամիսը), այնպես էլ ՎԶԵԲ-ի բողոքարկման համապատասխան մարմիններում: ՄՖԿ կատարողականի չափանիշների համապատասխանության ապահովման օմբուդսմենի գրասենյակը (IFC Compliance ombudsman’s office) բողոքներն ընդունել էր ու շուրջ երեք տարի քննել դրանք։

Ի տարբերություն ՄՖԿ-ի ՎԶԵԲ-ը հրաժարվել էր այդ նույն բողոքները քննելուց՝ 2015թ.-ի փետրվարին պատճառաբանելով, թե դրանք վերաբերում են հանքի շահագործման ռիսկերին, մինչդեռ բանկը միայն ֆինանսական միջոցներ է տրամադրում ծրագրի հետախուզման եւ նախապատրաստական գործունեությունների եւ ոչ հանքարդյունահանման գործունեության համար: Ավելին, ՎԶԵԲ-ը բողոքներից եզրակացրել էր, որ բողոք ներկայացնողները կտրականապես դեմ են Լիդիանի հետ անմիջականորեն երկխոսելու միջոցով հանքի խնդիրները լուծելուն, ուստի բողոքների պատշաճությունը գնահատողները համարել են, որ երկու բողոքներն էլ պատշաճ չեն բողոքի քննություն սկսելու համար:

Այնինչ ՄՖԿ Համապատասխանության ապահովման օմբուդսմենի գրասենյակի շուրջ 3 տարի տեւած ուսումնասիրությունների հիման վրա 2017թ․-ին հրապարակած զեկույցը մատնանշում է, որ ՄՖԿ բնապահպանական ու սոցիալական ազդեցության չափանիշները չէին պահպանվել ծրագրի հետախուզական փուլում, իսկ ծրագրի զարգացման փուլում բացակայում է Գնդեվազ համայնքի եւ Ջերմուկի տուրիստական տնտեսության վրա ազդեցության գնահատումը, ինչը ՄՖԿ շրջակա միջավայրի եւ սոցիալական ազդեցության գնահատման մասին չափանիշի խախտում է։

Այսպիսով ստացվում է, որ նույնանման պայմաններում ՄՖԿ-ն քննում է Հայաստանից բողոքները, իսկ ՎԶԵԲ-ը՝ հրաժարվում։

Հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ 2017թ․-ին վաղուց ավարտված էին Ամուլսարի հանքի հետախուզական աշխատանքները եւ Լիդիանն անցել էր շահագործման նախապատրաստական փուլին, իսկ ՎԶԵԲ-ը շարունակում էր ընկերության բաժնետեր մնալ՝ Հայկական բնապահպանական ճակատ (ՀԲՃ) քաղաքացիական նախաձեռնությունը օգտվեց ՎԶԵԲ-ի վերոնշյալ բողոքարկման մեխանիզմներից եւ նոր բողոք ներկայացրեց՝ ընդդեմ Ամուլսարում ոսկու հանք շահագործման։ ՎԶԵԲ-ին ուղղված նամակը, որին միացել էին բնապահպանական կազմակերպություններ, փորձագետներ, քաղաքացիներ, ուղարկվել է դեռեւս 2017թ.-ի հոկտեմբերի 26-ին:

Սկզբում ՎԶԵԲ-ը նամակով հաստատեց, որ իրենք մանրամասն կպատասխանեն դրան, սակայն հաշվի առնելով հարցադրումների բարդությունը՝ իրենց անհրաժեշտ կլինի 40 աշխատանքային օր։

Նոյեմբերի 15-ին՝ ի լրումն նախորդ նամակ-բողոքի, նրանց լրացուցիչ ուղարկվեցին նաեւ միջազգային անկախ փորձագետների հաշվետվությունները Ամուլսարի ծրագրի վտանգների վերաբերյալ: Կրկին ստացվեց նմանատիպ նամակ այն մասին, որ 40 աշխատանքային օրվա ընթացքում կստանանք մեր բողոքի պատասխանը։

Սակայն արդեն դեկտեմբերի 12-ին այս աղետալի ծրագրում ներգրավվելու պատճառների մասին հիմնավոր պատասխան տալու փոխարեն, ՎԶԵԲ-ը նամակով վրդովված տեղեկացրեց ՀԲՃ քաղաքացիական նախաձեռնությանը, որ այլեւս չի ցանկանում երկխոսություն վարել ՀԲՃ-ի հետ, քանի որ վերջիններս «ոչ պրոֆեսիոնալ գործունեություն են ծավալել եւ Լիդիան Ինթերնեշնլի աշխատակիցների մասին տեղեկատվություն են տարածել՝ ներառյալ նկարներ, ինչպես նաեւ վիրավորող եւ սպառնացող գրություններ»։ Տարակուսանք է առաջացնում, որ ՎԶԵԲ-ն օգտագործում է ճիշտ նույն բառապաշարը եւ գործելաոճը, ինչ Լիդիանը, որը դեռեւս 2016թ-ի սեպտեմբերին դիմել էր ոստիկանություն բողոքով, թե Հայկական բնապահպանական ճակատի անդամ Լեւոն Գալստյանն իրենց աշխատակիցների մասին վիրավորող եւ սպառնալի գրություններ է տարածել ֆեյսբուքում։ Ոստիկանությունը որեւէ իրավախախտում չէր բացահայտել, իսկ Լեւոն Գալստյանը եւ Հայկական բնապահպանական ճակատ նախաձեռնության անդամները չեն կարող պատասխանատու լինել այլ անձանց կատարած գրառումների ու խոսքերի համար։

Մեզ չէր մնում այլ բան, քան ենթադրել, որ ՎԶԵԲ-ն իր պատճառաբանությամբ փորձում էր խուսափել պատասխանատվությունից։ Ուստի 2018 թվականի հունվարի 16-ին իր պատասխան նամակում ՀԲՃ նախաձեռնությունը հստակ նշեց, որ մեր նամակագրությունը չի հետապնդում զուտ ընկերական երկխոսություն, այլ պաշտոնական բողոք է, որի կապակցությամբ ակնկալվում է հիմնավոր պատասխան, քանի որ ՎԶԵԲ-ն Ամուլսարում նախատեսվող ոսկու հանքի ծրագրի ներդրողներից եւ Լիդիան ընկերության բաժնետերերից է եւ հավասարապես պատասխանատվություն է կրում այս ծրագրի թերությունների ու անկառավարելի ռիսկերի համար: Պատասխան նամակով կոչ էր արվում բանկին իրականացնել լրջագույն հետաքննություն՝ բնապահպանական աղետին հանցակից չդառնալու նպատակով ու շեշտադրվում, որ ՀԲՃ քաղաքացիական նախաձեռնությունը միակ դիմողը չէր, եւ որ բանկը պատասխանատու է նաեւ նամակը ստորագրած մյուս կազմակերպությունների եւ փորձագետների առջեւ:

Անցել է երեք շաբաթ, սակայն բողոքը քննելու կոչ-նամակին մինչ օրս ՎԶԵԲ-ը չի պատասխանել՝  ինչն այդ բանկի գործարարական էթիկայի խախտում է։

Տպել
1874 դիտում

Բերեցին ու ավելի ինքնախայտառակվեցին՝ հոխորտալով դեսպանի վրա, ՀՅԴ-ն էլ ԱՄՆ-ից պահանջեց ետ կանչել իր դեսպանին. Սաֆարյան

ՄԱԿ-ը կոչ է արել ապահովել ՌԴ-ից ապրանքների և պարարտանյութերի մուտքը համաշխարհային շուկաներ

Խորհրդարանն առաջին ընթերցմամբ ընդունեց «Ապօրինի գույքի բռնագանձման մասին» օրենքի նախագիծը

Թող Վաշինգտոնում Հայ Դատի գրասենյակը պատմի՝ մեկ տարում որքան է հետապնդել Ադրբեջանի և Թուրքիայի դեսպաններին. Բաբաջանյան

Ստեփանակերտում դպրոցի ուսուցիչը մանկահասակ երեխաներին շահագործում է իր քաղաքական պիղծ նպատակների համար. Ալեքսանյան

Արթուր Ասատրյանի՝ «Դոն Պիպոյի» նկատմամբ հետախուզում է հայտարարվել

Օդի ջերմաստիճանը աստիճանաբար կբարձրանա. առաջիկա օրերի եղանակային կանխատեսումը

ԵՀ-ն մտադիր Է մինչեւ հունիսի վերջ գնահատական տալ ԵՄ-ին Ուկրաինայի անդամակցության խնդրանքին

Կկանոնակարգվի փոխնակ մոր միջոցով վերարտադրողական օժանդակ տեխնոլոգիաներից օգտվելու ընթացակարգը

ՀԱՊԿ Խորհրդարանական վեհաժողովի խորհրդի նիստը կանցկացվի հունիսին, Երևանում. Վոլոդին

Գեղամ Փաշիկյանը նշանակվել է ՀՀ զինված ուժերի ռազմաբժշկական վարչության պետի պաշտոնում

Հանդիպել են Ժոզեպ Բորելն ու Արարատ Միրզոյանը. քննարկվել են Լեռնային Ղարաբաղի, ՀՀ-ԵՄ հարաբերությունների մասին հարցեր

Հայաստանում ժողովրդավարական առաջընթացին վերաբերող մի շարք հարցեր են քննարկել Արսեն Թորոսյանն ու Ֆրանսիայի դեսպանը

Վարչապետը հանդիպել է արտախորհրդարանական քաղաքական ուժերի հետ համագործակցության ժողովի մասնակիցներին

23-ամյա երիտասարդի սպանության փորձի գործով հետախուզվողը հայտնաբերվել է. ՔԿ

«Զվարթնոց» օդանավակայանում հայտնաբերվել է Տաջիկստանի իրավապահների կողմից հետախուզվող քաղաքացի

Հայկական կողմն ունի իրավական հիմնավորումներ Ադրբեջանի տարածքում գտնվող անկլավների մասին. Գրիգորյան

Պետական աջակցությամբ մի շարք հուշարձաններ կվերականգնվեն. աշխատանքները մեկնարկել են

Վարչապետի մասին կեղծ լուրերի տարափը վերջին շրջանում ահագնացել է նաև միջազգային մակարդակում. Արմեն Գրիգորյան

Գողացել են օդորակիչները. Կամերային թատրոնը մայիսի 20-ից հետաձգում է բոլոր ներկայացումները

Ընդունելության քննությունների անցկացման համար ձևավորվել է 41 քննական կենտրոն

Ուզում ենք ունենալ այնպիսի դատական համակարգ, որը նայում է մարդկանց աչքերին, ոչ թե ձեռքերին․Փաշինյան

Դանակահարություն Արշալույս գյուղում. տուժողը թաքցրել էր դեպքի իրական հանգամանքները (տեսանյութ)

«Թանգարանների գիշեր»՝ Հայաստանի 125 թանգարանում. միջոցառումը կանցկացվի մայիսի 21-ին

Կառավարությունը 9 մարզի կտրամադրի շուրջ 790 մլն դրամի սուբվենցիա

Կեսաթոշակառուները և նպաստառուները անկանխիկ գործարքներից հետո կստանան 10 տոկոս հետվճար. Կառավարությունն ընդունեց նախագիծը

Քաղաքացին ընկել է Երևանի մետրոպոլիտենի շարժասանդուղքի վրա, վնասել ձեռքը. կառույցից մանրամասնում են

Գյումրու բնակիչ Անդրանիկ Ղուկասյանը որոնվում է որպես անհետ կորած (տեսանյութ)

Խոշոր ավտովթար Արագածոտնի մարզում, կա 6 վիրավոր

Կդադարեցվի Աջափնյակ վարչական շրջանի որոշ փողոցների գազամատակարարումը

Ավարտվել է երկու եղբայրների նկատմամբ սպանության փորձ կատարելու դեպքի առթիվ հարուցված քրգործի նախաքննությունը. ՔԿ

Բարեգործական ծրագրերում շահառուների քանակ նշելու պահանջ սահմանված չէ. փոխվարչապետի խոսնակը հերքում է հրապարակել

Արթուր Դավթյանը Կահիրեում այցելել է Եգիպտոսի դատախազության քրեական հետազոտությունների և վերապատրաստման ինստիտուտ

Երևանում շենքի 6-րդ հարկից նետվելով՝ ինքնասպանություն է գործել ԱԱԾ-ի 32-ամյա ծառայող

Վարչապետը շնորհավորական նամակ է հղել Ֆրանսիայի նորանշանակ վարչապետին

Արմավիրում վթարի է ենթարկվել մեքենան, որով հայրը հիվանդանոց էր տեղափոխում թունաքիմիկատ խմած որդուն. կան տուժածներ

Մենենդեսը սպառնացել է Թուրքիային F-16-ների ծրագրի կասեցմամբ՝ Շվեդիայի և Ֆինլանդիայի՝ ՆԱՏՕ մտնելու դիրքորոշման համար

Աբխազիա ժամանող ռուսաստանցիների ցուցանիշը 20 անգամ գերազանցում է Վրաստանի բոլոր այլ այցելուների թվին

Երևանի և 7 մարզերի բազմաթիվ հասցեներում ժամանակավոր հոսանքազրկումներ են սպասվում

Պահանջել ենք Աննա Մկրտչյանի նկատմամբ հարուցել վարույթ, նա ակնհայտ խոչընդոտել է ոստիկանների աշխատանքը․ Իոաննիսյան