Էդ ձեռնարկությունները պահել էիք, որ ի՞նչ անեիք. ապապետականացումը վերսկսվում է

Կառավարությունը իր անցած շաբաթվա նիստում հավանություն տվեց «Պետական գույքի մասնավորեցման 2017-2020 թվականների ծրագրի մասին» ՀՀ օրենքի նախագծին:

Օրենքի հավելվածի համաձայն՝ մասնավորեցման են ներկայացվելու մոտ 50 ընկերություններ, որոնցից մոտ կեսը մասամբ մասնավորեցված են, եւ պետությունը դրանցում ունի մասնաբաժին: Տարօրինակը այն չէ, որ կառավարությունը այդ օբյեկտները հանում է վաճառքի: Տարօրինակն այն է, որ այդ ընկերությունները դեռ պետական են: Ընդհանրապես, պետք է նկատել, որ մեր նախկին կառավարությունները չափազանց դժկամությամբ են հրաժարվել սեփականությունից: Բացառությունը միայն Բագրատյանի կառավարությունն էր, որի նախաձեռնած զանգվածային սեփականաշնորհումից հետո գործընթացը, կարելի է ասել, կտրուկ դադար առավ:

Հետագայում վաճառքի հանվեցին հիմնականում խոշոր օբյեկտներ եւ բավականին կասկածելի ընթացքով ու արդյունքներով: 2000-ականներին իրականացվող սեփականաշնորհումը ընթանում էր իշխանությունների կողմից նախկինների սուր քննադատությամբ, բայց հենց այդ տարիներին սեփականաշնորհվեցին թանկ ու եկամտաբեր ընկերություններ: Օրինակ, ցեմենտի գործարանները, ավիացիան...: Ու դրանց գերակշիռ մասը, եթե ոչ բոլորը, վաճառվեցին օֆշորներում գրանցված, սակայն մեր օլիգարխներին պատկանող ընկերություններին: Իսկ էներգետիկ ոլորտի ընկերությունները վաճառվեցին հիմնականում ռուսական պետական ընկերություններին: Ընդ որում, այդ ոլորտում էլ ի հայտ եկան օֆշորային ընկերություններ, որոնք «միջանկյալ» գնորդներ էին եւ նպատակը դրանք վերջնական գնորդին` ռուսական պետական ընկերություններին վաճառելն էր: Դրա աչքի ընկնող օրինակներից է ՀԷՑ-ը, որի սկզբնական գնորդը օֆշորային` «Միդլենդ ռեսուրսեզ» ընկերությունն էր:

Մասնավորեցման այսպիսի ընթացքը ուղղակի բացառեց արեւմտյան խոշոր ներդրողների մուտքը Հայաստան: Բոլորը հասկանում էին, որ այսպիսի սեփականաշնորհումը ունի երկու հիմնական նպատակ: Եթե գնորդը տեղի օլիգարխն է, ապա նպատակը սեփական թիմին եկամտաբեր ընկերությունները էժան գներով վաճառելն է, ստացվելիք ստվերային շահույթը մեջ-մեջ անելը եւ այլն: Իսկ եթե խոսքը ենթակառուցվածքային ընկերությունների մասին է, ինչպես օրինակ էներգետիկ խոշոր օբյեկտներն էին, ապա այստեղ նպատակը ռուսական ազդեցություն ուժեղացումն էր, ինչն էլ իրականացավ:

Ու երբ, պատկերավոր ասած, վերջացան եկամտաբեր եւ ենթակառուցվածքային օբյեկտները, սեփականաշնորհման գործընթացը ըստ էության կանգ առավ: Պետական գույքի մասնավորեցման վերջին ծրագիրը ընդունվել է 2006 թվականին եւ մեկ տարվա համար էր: Կոպիտ ասած, սեփականաշնորհման գործընթաց 2007 թվականից հետո չի եղել: Այդ ընթացքում ինչ-որ օբյեկտներ, իհարկե, մասնավորեցվել են: Սակայն գործընթացը, որպես գաղափարախոսություն կամ քաղաքականություն, դադարեցված էր:

Եվ ուրեմն, ինչու է պետությունը այդքան դժվարությամբ բաժանվում իր սեփականությունից: Ակնհայտ է, որ ամենավատ տնտեսվարողը պետությունն է: Չկա Հայաստանում պետական սեփականություն հանդիսացող եւ պետության կողմից կառավարվող որեւէ ձեռնարկություն, որը արդյունավետ կաշխատեր եւ կապացուցեր այս պնդման սխալ լինելը: Փոխարենը նմանատիպ շատ օբյեկտներ ուղղակի բեռ են բյուջեի ու հարկատուների վրա: Իսկ այդ օբյեկտների պետական սեփականություն պահելը հիմնականում երկու նպատակ ունի: Նախ դրանցում առկա գույքը կամաց-կամաց, կամ երբեմն նաեւ շատ արագ «դուրս է գրվում» ու «լեվի» վաճառվում: Իսկ որ ընկերություններն էլ դեռ ինչ-որ կերպ աշխատում են, ծառայում են ծանոթ բարեկամներին աշխատանքի տեղավորելու նպատակին: Մասնավորեցման ծրագիրը, որը հավանության արժանացրեց կառավարությունը անցած շաբաթ, ընդամենը պետության ուսերից այդ բեռը թոթափելու փորձ է, որը թերեւս շատ է ուշացած ու չի տալու սպասվող արդյունքը:

Տպել
8657 դիտում

Այս մեկ շաբաթը փորձություն կլինի բոլորիս համար

Երևանի քաղաքապետարանը ԱԻՆ-ի հետ համատեղ ամենօրյա ռեժիմով կատարում է ախտահանիչ միջոցառումներ

ՀՀ որոշ տարածքներում ձյուն է տեղում. Լարսը բաց է միայն բեռնատարների համար

ՀՀ ոստիկանապետ Արման Սարգսյանը հանձնարարել է ստուգել քաղաքացուն խոշտանգելու ահազանգի մանրամասները. ՄԻՊ

Հիվանդությունների վերահսկման և կանխարգելման կենտրոնի 14 աշխատակցի մոտ եւս կորոնավիրուս է հայտնաբերվել

3 ավիաընկերություններ այսօր կիրականացնեն Մոսկվա-Երեւան չվերթներ՝ տեղափոխելով ՀՀ քաղաքացիների

Ով ինչպես է օգտագործում կորոնավիրուսը

Վիշտն անսահման է. Ֆրանսիայում ՀՀ դեսպանը ցավակցել է Պատրիկ Դևեջյանի մահվան կապակցությամբ

Մահացել է լեհ մեծանուն կոմպոզիտոր, դիրիժոր և մանկավարժ Քշիշտոֆ Պենդերեցկին

Ցնցված եմ ֆրանսիահայ ականավոր գործիչ Պատրիկ Դեւեջյանի մահվան բոթից. Նիկոլ Փաշինյան

Հրշեջ-փրկարարները մարել են խոտածածկ տարածքներում բռնկված հրդեհները՝ մոտ 6 հա տարածքում

Հայաէրոնավիգացիայի աշխատակիցները կշարունակեն մեկուսացված մնալ Զվարթնոց օդանավակայանի պահպանվող տարածքում

ԿԳՄՍՆ-ն այսօրվանից սկսել է հավաքագրել համակարգչային սարքեր`ուսուցիչներին և աշակերտներին տրամադրելու համար

Ֆրանսիայում կորոնավիրուսից մահացել է հայազգի քաղաքական գործիչ Պատրիկ Դեւեջյանը. LePoint

Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում կատարվել է Հանրապետական մաղթանք

Երեւանում հրդեհվել է չշահագործվող վագոն-տնակ

Հայ-Ռուսական համալսարանը հաղթել է «Մանուկյան Սիմոն» հիմնադրամի մրցույթում

Հայաստանում կորոնավիրուսով հիվանդների թիվը հասել է 424-ի. 52 նոր դեպք՝ 24 ժամում

ԱՄՆ-ում ՀՀ դեսպանության հայտարարությունը՝ ԱՄՆ-ում գտնվող ՀՀ ուսանողների կեցության եւ խնդիրների վերաբերյալ

Մեքենան դուրս է եկել ճանապարհի երթևեկելի հատվածից և գլխիվայր շրջվել. վարորդը հիվանդանոցում է