Ռացիոնալ լուծումների փնտրտուք․ Իռացիոնալ լոլիկապատում

22/04/2017 schedule14:09

Հայ հանրությունը վերջին օրերին ակտիվորեն քննարկում է թուրքական լոլիկի թեման: Գնալով այդ պատմությունը խորանում է ու երբեմն գունավորվում անհավանական գույներով:

Ամեն ինչ սկսվեց նրանից, երբ ՀՀ պետեկամուտների կոմիտեն հրապարակեց լուսանկարներ, թե ինչպես են մարդիկ ժիգուլի ավտոմեքենայի դռների, բենզինի բաքի եւ «զապաս պակրիշկայի» մեջ հատիկ- հատիկ դասավորված լոլիկը փորձել ներկրել Հայաստան:

Պատմությունը գագաթնակետին հասավ լրատվամիջոցների հրապարակած մի տեղեկության շնորհիվ: Ըստ այդմ, TRT հեռուստաալիքի լրագրողի հարցադրումներին ի պատասխան` գյուղմթերք արտադրող թուրքական ընկերություններից մեկի ղեկավարը նշել էր, որ իրենք արտադրում են երկու տեսակ լոլիկ՝ «Այն մասը, որն արհեստական ճանապարհով է աճեցվում ու թունավոր սրսկումներ է պարունակում, մենք վաճառում ենք ոչ բարեկամ ժողովուրդներին, ինչպիսիք են հայերը, քրդերը: Բնական է, որ մենք չենք կարող վտանգել մեր ապագա սերնդին` նման արտադրանք հրամցնելով»:

Երեկ էլ թուրքական լոլիկին անդրադարձավ ՀՀ գյուղնախարարության Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության մամուլի խոսնակ Նվարդ Առաքելյանը: Իր ֆեյսբուքյան էջում նա գրել էր. «Հարգելիներս, տեղեկացնում եմ, որ այս տարվա ընթացքում, Սննդամթերքի անվտանգության պետական ծառայության տվյալներով, Թուրքիայից լոլիկ չի ներկրվել Հայաստան: Եթե անգամ շատ հակված ենք հավատալու մեկ թուրք արտադրողի խոսքին, եկեք հաշվի առնենք նաեւ այս հանգամանքը եզրահանգումներ կատարելիս»:

Թուրքական լոլիկի ներկրումը Հայաստան ինքնին զգայուն թեմա է, եւ դա ավելի քան արդարացված է: Սակայն ստեղծված իրավիճակը գնալով դուրս է գալիս ռացիոնալության շրջանակներից: Այն, որ պետք է այնպես անել, որ թուրքական լոլիկ չմտնի Հայաստան, թերեւս ողջունելի մոտեցում է: Թե տնտեսագիտական, եւ թե, պատկերավոր ասած, ազգային հպարտության տեսանկյունից: Աբսուրդ է, որ Հայաստանում հրաշալի լոլիկ է աճում, բայց մենք լոլիկ ենք ներմուծում Թուրքիայից: Ու երբ հարցը դիտարկում ենք այս տեսանկյունից, խնդիրը խիստ ռացիոնալ է: Դա նշանակում է, որ պետք է ստեղծվեն այնպիսի պայմաններ, որ այլ երկրներից, առավել եւս՝ Թուրքիայից ներկրված լոլիկը որակական ու գնային առումներով լինի ոչ մրցունակ մեր շուկայում ու ոչ մեկի համար ձեռնտու չլինի լոլիկ ներմուծել: Ավելին, պայմանները այնպիսին պետք է լինեն, որ մեր լոլիկը լինի աշխարհի ամենամրցունակը եւ արտահանվի աշխարհով մեկ:

Բայց երբ բանը հասնում է լեգենդներին ու կորչում է ռացիոնալությունը, ապա դա միայն վնասում է գործին: Ինչպե՞ս: Շատ պարզ: Անցած տարի այս օրերին մենք հրապարակեցինք լուսանկար, թե ինչպես է թուրքական լոլիկը իր իսկ տուփերով վաճառվում «Երեւան սիթի»-ում: Պաշտոնապես, սակայն, այդ լոլիկը չպետք է հատած լիներ ՀՀ սահմանը: Այսինքն դա բերվել էր մաքսանենգ ճանապարհով: Բերվել էր ակնհայտորեն ոչ «06»-ի մեջ հատիկ-հատիկ թաքցրած, այլ հսկայական «ֆուռերով»: Իսկ դա նշանակում է, որ կան արտոնյալ գործարարներ, որոնք կարող են մաքսանենգ ճանապարհով հսկայական բեռնատարներով ապրանք ներկրել: Այդ գործարարները դատվե՞լ են, նստած են կալանավայրո՞ւմ: Ոչ: Նրանք հիմա էլ ակտիվորեն զբաղվում են բիզնեսով: Կա՞ն երաշխիքներ, որ նրանք ասենք սխտորի կամ բողկի անվան տակ չեն շարունակում ներկրել լոլիկ: Իհարկե չկան: Միակ բանը որ կարելի է հաստատ պնդել, նրանք հիմա շատ զգույշ են եւ այդ լոլիկը ներկրում են ասենք ինդոնեզականի կամ ճապոնականի անվան տակ, դրանց համապատասխանող տուփերով, ու փաստաթղթերով էլ նրանց մոտ ամեն ինչ կարգին է: Հավատացեք, ծագման երկրի փաստաթուղթ սարքելը մեզ շրջապատող երկրներում այնքան էլ բարդ գործ չէ:

Իսկ այն, որ մեր շուկան շատ գրավիչ է լոլիկ ներկրելու համար, թերեւս անվիճելի է: Մի քանի ցուցանիշ: Ներկայումս լոլիկի գինը վրացական շուկայում մոտ 700 դրամ է: Հայաստանում` կրկնակի թանկ` 1300-ից 1500 դրամ: Մի շաբաթ առաջ գինը հասավ նույնիսկ 2000-2100 դրամի: Մեզ շրջապատող բոլոր երկրներում լոլիկի գինը, մեղմ ասած, ավելի ցածր է: Դատելով մեր արտահանումների վերաբերյալ պաշտոնական տվյալներից, Հայաստանից արտահանվող լոլիկի մաքսային արժեքը ընդամենը 300-350 դրամ է: Ուրեմն ի՞նչ է ստացվում: Մենք 300-350 դրամով մի քանի տասնյակ հազար տոննա լոլիկ ենք արտահանում, բայց ներքին շուկայում վաճառում ենք այն 5 անգամ բարձր գնով: Որտե՞ղ է այստեղ տրամաբանությունը: Հաշվի առնելով արտահանման մասշտաբների էֆեկտը, հարկային դաշտը եւ այլն, արտահանման գնացող լոլիկի մաքսային արժեքը կարող էր ընդամենը 20-25 տոկոսով ավելի բարձր լինել, քան ներքին շուկայում վաճառվող լոլիկի մեծածախ գինը: Իսկ տվյալ դեպքում ունենք գների հինգ անգամյա տարբերություն:

Իհարկե, ներքին արտադրողը, հատկապես լոլիկ արտադրողը պետք է որոշակի առավելություններ ունենա, որոշակիորեն պաշտպանված լինի: Բա ո՞վ պետք է պաշտպանի սպառողին: Անպաշտպան սպառողի վրա ապրիլին 2000 դրամով լոլիկ վաճառելը, այսպես արտահայտվենք, այնքան էլ ազնիվ չէ: Դրան գումարենք այն, որ այդ բարձր գնից ամենաշատը օգտվում է մեծ ծավալներով մաքսանենգ լոլիկ ներկրող արտոնյալ գործարարը, որովհետեւ վերջինս աշխատանք չի թափել դրա աճեցման վրա:

Ու հետո, այսօր Հայաստանից լոլիկ է արտահանվում դեպի Ռուսաստան, որովհետեւ այդ երկիրը պատժամիջոցներ է կիրառում Թուրքիայի դեմ: Բոլորի համար ակնհայտ է, որ դա ժամանակավոր բնույթ ունի: Բա երբ այդ պատժամիջոցները վերացվեն, ու թուրքական լոլիկը կրկին գրավի իր տեղը ՌԴ շուկայում, ի՞նչ են անելու մեր արտադրողները: Մի խոսքով, խնդրի լուծումը բացառապես ռացիոնալ դաշտում պետք է գտնել` պայմաններ ստեղծել մրցունակ լոլիկ արտադրելու համար, որը նորմալ` տրամաբանական գներով կվաճառվի նաեւ մեր ներքին շուկայում ու միաժամանակ տրամաբանական եկամուտներ կապահովի արտադրողներին: Թե չէ մի խելապակաս թուրքի ասածները դնել տնտեսության այդ հեռանկարային ճյուղի զարգացման քաղաքականության հիմքում, թերեւս այնքան էլ ռացիոնալ չէ:

Տպել
3745 դիտում

Արմեն Սարգսյանը Մոսկվայում հարգանքի տուրք է մատուցել լեգենդար հետախույզներ Գևորգ և Գոհար Վարդանյանների հիշատակին

Մայիսյան եռատոնը պետք է մնա եռատոն, թեկուզև ժամանակավորապես խեղված խորհրդով. Արտակ Բեգլարյան

Խաշոկջիի սպանությունից ի վեր Թուրքիայից առաջին անգամ պաշտոնյա կմեկնի Սաուդյան Արաբիա

3800-4200 մարդ է մասնակցում Քոչարյանի «հեռահավաքին» 16:25-ի դրությամբ. Civic

Այս գիշեր ցուրտ ցիկլոն է ներթափանցելու Հայաստան. սպասվում է ինտենսիվ անձրև, կարկուտ, ձյուն, ուժգին քամի

Երևանում երթուղայինի հրդեհումից այրվել է նաև մոտակա կանգառի գովազդային վահանակը (լուսանկարներ)

Նիկոլ Փաշինյանը պետական պարգևներ է հանձնել մի շարք զինծառայողների (լուսանկարներ, տեսանյութ)

Հարգանքով ենք հիշում մեր ընդհանուր հերոսներին. ՀՀ նախագաhին շնորհավորել է Տաջիկստանի նախագահը

Մաղթանքս մեկն է՝ խաղաղ երկինք. Գյումրիում անցկացվեց ՀՀ և ՌԴ զինված ուժերի զինծառայողների համատեղ շքերթ (լուսանկրաներ)

Նիկոլ Փաշինյանը չնախատեսված կանգառներ է ունեցել Վարդենիս եւ Ծովակ համայնքներում

Քոչարյանն ու դաշինքը մարդկանց հավաքել են Ազատության հրապարակում, իրենք ելույթ են ունենում «Գրանդ հոթել Երևան»-ից. Civic

Իսպանիայում ՀՀ դեսպանը Մադրիդում ներկա է գտնվել Մեծ հայրենականի տարելիցի միջոցառումներին

Հայրենական պատերազմում հաղթանակի տարեդարձի առթիվ Ա. Սարգսյանին շնորհավորական ուղերձներ են հղել Ղազախստանի նախագահները

Հաղթանակի ու խաղաղության տոնին Սուրբ պատարագ է մատուցվել Գայանե վանքում

Հրդեհ Գյումրի քաղաքում. այրվել է տան տանիք

Նիկոլ Փաշինյանը ԶՈւ ԳՇ պետ Արտակ Դավթյանի ուղեկցությամբ այցելել է Գեղարքունիքի մարզի N զորամաս

Երևանում թիվ 31 երթուղին սպասարկող ГАЗель-ում հրդեհ է բռնկվել. վարորդը էվակուացրել է ուղևորներին

Արմավիրում 28-ամյա վարորդը ոչ սթափ վիճակում Toyota Camry-ով մխրճվել է հոտի մեջ. 31 գառ տեղում սատկել է, 7-ը՝ վիրավորվել

Երևանում կանխվել է ինքնասպանության փորձը Հաղթանակի կամրջից

Արայիկ Հարությունյանն ու Գագիկ Ծառուկյանը քննարկել են Արցախում սոցիալ-տնտեսական և հումանիտար ծրագրերի իրականացումը

Կյանքից հեռացել է Հասմիկ Կիրակոսյանը

Արցախի նախագահը Մայիսյան եռատոնի առթիվ այցելել է Ստեփանակերտի հուշահամալիր

Վլադիմիր Պուտինը Հայրենական մեծ պատերազմում հաղթանակի 76-ամյակի առթիվ ուղերձ է հղել Արմեն Սարգսյանին

Համոզված եմ, որ մենք կվերակենդանանանք և, անկասկած, կկերտենք մեր հաղթական ապագան. Արթուր Թովմասյան

Արցախում Մայիսի 9-ի միջոցառումները մեկնարկել են խաչերթով

Արմեն Սարգսյանի անունից ծաղկեպսակ է դրվել Անհայտ զինվորի հուշակոթողի մոտ

Հաղթանակի և խաղաղության տոնի առթիվ Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է «Հաղթանակ» զբոսայգի (լուսանկարներ)

Նիկոլ Փաշինյանը Մայիսի 9-ի առթիվ շնորհավորական ուղերձներ է հղել Վլադիմիր Պուտինին և Միխայիլ Միշուստինին

Նիկոլ Փաշինյանը Եռաբլուրում հարգանքի տուրք է մատուցել հանուն Հայրենիքի կյանքը զոհաբերածների հիշատակին (լուսանկարներ)

Մենք պարտք ունենք մեր նահատակների ու նոր սերնդի առջև. Ամենայն հայոց կաթողիկոս

Շորժա գյուղում բնակելի տունէ հրդեհվել

Հաստատվել է կորոնավիրուսային հիվանդության 178 նոր դեպք. առողջացածների թիվը գրեթե եռակի է

Դավաճանած կլինենք նրանց հիշատակը, եթե չկառուցենք ամուր պետություն, որը կապահովի Արցախի վերածնունդը. Նիկոլ Փաշինյան

Նոր հաղթանակներ գրանցելու համար պետք է հիշել և արժևորել պատմական հաղթանակները. Արցախի ԱԳՆ

Նիկոլ Փաշինյանն այցելել է Եռաբլուր

Մենք պարտավոր ենք հաղթել. ՀՀ նախագահի ուղերձը Հաղթանակի և խաղաղության տոնի առթիվ

Շուշին այսօր էլ պիտի լինի հայկական վերածննդի կարևորագույն խորհրդանիշներից մեկը. Արարատ Միրզոյան

Ֆիորին France 3-ի եթերում չկարողացավ զսպել հուզմունքը Ազնավուրի «Քեզ համար Հայաստան» երգի կատարման ժամանակ (տեսանյութ)

Աննա Հակոբյանն այցելել է անմահացած ժամկետային զինծառայող Վահան Աղախանյանի ընտանիքին

Ցավում եմ, որ այս բարձրագույն կոչումը հանձնում եմ ոչ թե անձամբ Կոմանդոսին, այլ Ձեզ, և հանձնում ենք հետմահու. Փաշինյան